I C 307/16

Sygn. akt: I C 307/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2021 roku Sąd Rejonowy w Oleśnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Katarzyna Kałwak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2021 roku sprawy z powództwa R. B. (1) przeciwko Zespołowi (...) w O. oraz (...) S.A. w W. o zapłatę I. zamyka rozprawę na podstawie art. 15 zzs 2 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U z 2020 r., poz. 374, t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późniejszymi zmianami); II. zasądza od strony pozwanej Zespołu (...) w O. oraz (...) S.A. w W. na rzecz powoda R. B. (1) kwotę 68.621,21 zł ( sześćdziesiąt osiem tysięcy sześćset dwadzieścia jeden złotych 21/100 ) - in solidum , tj. zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia wobec powoda drugiego z pozwanych do wysokości uiszczonej kwoty; III. ustala odpowiedzialność na przyszłość strony pozwanej Zespołu (...) w O. oraz (...) S.A. w W. - in solidum wobec powoda R. B. (1) za skutki zdarzenia medycznego z dnia 24 sierpnia 2015 roku; IV. w pozostałym zakresie powództwo oddala; V. zasądza od strony pozwanej Zespołu (...) w O. oraz (...) S.A. w W. na rzecz powoda R. B. (1) kwotę 7.217,00 zł ( siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - in solidum , tj. zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia wobec powoda drugiego z pozwanych do wysokości uiszczonej kwoty; VI. nakazuje stronie pozwanej Zespołowi (...) w O. oraz (...) S.A. w W. uiszczenie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Oleśnie kwoty 4.642,52 zł ( cztery tysiące sześćset czterdzieści dwa złote 52/100 ) tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa - in solidum , tj. zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego z pozwanych do wysokości uiszczonej kwoty; VII. nakazuje stronie pozwanej Zespołowi (...) w O. oraz (...) S.A. w W. uiszczenie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Oleśnie kwoty 3.500,00 zł ( trzy tysiące pięćset złotych 00/100 ) tytułem nieuiszczonej przez powoda zwolnionego od kosztów sądowych opłaty sądowej od pozwu oraz od rozszerzonego powództwa - in solidum , tj. zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego z pozwanych do wysokości uiszczonej kwoty. UZASADNIENIE Pozwem wniesionym dnia 20.07.2016 r. ( prezentata Sądu ) R. B. (1) wystąpił przeciwko Zespołowi (...) w O. (Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej) domagając się: - zasądzenia od strony pozwanej – Zespołu (...) w O. – na rzecz powoda R. B. (1) kwoty 60.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę związaną ze skutkami zdarzenia medycznego z dnia 24 sierpnia 2015 r. wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności; - zasądzenia od strony pozwanej – Zespołu (...) w O. – na rzecz powoda R. B. (1) kwoty 2.219,10 zł tytułem naprawienia szkody ; - ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej wobec powoda za skutki zdarzenia medycznego z dnia 24 sierpnia 2015 r.; - zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconego zastępstwa procesowego adwokata wg norm przepisanych; - zwolnienia powoda w całości od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu pozwu profesjonalny pełnomocnik powoda w osobie adwokata wskazał w szczególności, że w dniu 23.08.2015 r. w trakcie amatorskiej gry w piłkę nożną powód doznał urazu prawej nogi. Dolegliwość początkowo nie była znaczna, ale stopniowo się nasilała, co zmusiło R. B. (1) do zwrócenia się do lekarza rodzinnego, od którego uzyskał skierowanie do poradni chirurgicznej Zespołu (...) w O. . Na podstawie wykonanego badania RTG stwierdzono u powoda skręcenie stawu skokowego prawej nogi i podjęto decyzję o założeniu buta gipsowego na skręcony staw na okres dwóch tygodni. W trakcie czynności zakładania buta gipsowego powód – mając doświadczenie wynikające z wcześniejszego urazu doznanego w przeszłości (dwukrotnie miał zakładany opatrunek gipsowy) – zapytał lekarza czy ten przepisze mu leki o działaniu przeciwzakrzepowym, jednakże lekarz oświadczył, że w tym przypadku podanie leków przeciwzakrzepowych nie jest konieczne i stosowanie tego typu leków jest wskazane jedynie przy złamaniach. Po zdjęciu opatrunku gipsowego powód zaczął odczuwać dolegliwości bólowe w prawej nodze i uczucie duszności w klatce piersiowej. W związku z tymi dolegliwościami korzystał z pomocy lekarza rodzinnego, który zalecił mu stosowanie maści. Powód korzystał też z doraźnej pomocy ambulatoryjnej w przypadkach nasilenia duszności. W tym czasie kontynuował leczenie w poradni chirurgicznej, w trakcie którego rozpoznano u niego zakrzepicę żył prawego podudzia. Na skutek tego rozpoznania powód w okresie od dnia 17.12.2015 r. do dnia 30.12.2015 r. był hospitalizowany w Szpitalu (...) w Z. im. prof. S. S. , (...) w K. , gdzie potwierdzono wystąpienie u niego zakrzepicy żył prawego podudzia i zatorowość obwodową – zator płucny. W trakcie leczenia prowadzonego przez stronę pozwaną nie zastosowano zapobiegawczo wobec powoda terapii przeciwzakrzepowej, co wynika z dokumentacji medycznej powoda i co pozwala stwierdzić, że w niniejszej sprawie zaistniał związek przyczynowo – skutkowy polegający na zaistnieniu skutku w postaci zakrzepicy żył prawego podudzia i zatorowości obwodowej – zatoru płucnego, będącego wynikiem błędnych działań medycznych polegających na zaniechaniu wdrożenia w ramach leczenia powoda profilaktyki przeciwzakrzepowej. Pełnomocnik powoda wskazał na specyfikę tzw. dowodu prima facie zbliżonego do domniemania faktycznego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy powód będący osobą w sile wieku ( ur. w (...) r.), aktywną fizycznie i nieborykającą się z nadwagą nie jest osobą z grupy zagrożenia zakrzepicą przez co zaistniała u niego zakrzepica żył prawego podudzia i zatorowość obwodowa – zator płucny jest wyłącznie wynikiem założenia powodowi opatrunku gipsowego i wadliwego niezastosowania względem niego profilaktyki przeciwzakrzepowej . Skoro lekarze nie podali powodowi leku przeciwzakrzepowego, by przynajmniej podjąć działania mające zapobiec zakrzepicy, popełnili błąd, nie dokładając należytej staranności w podejmowanych działaniach medycznych. Nadto, pełnomocnik powoda podkreślił, że druga jednostka chorobowa, tj. zatorowość płucna nie jest chorobą, która zaistniała u powoda samoistnie, lecz jest powikłaniem po zaistnieniu pierwszej choroby, tj. zakrzepicy. Kolejnym powikłaniem, występującym przy chorobie zakrzepowej równie często co zatorowość, jest tzw. zespół pozakrzepowy, objawiający się tym, że nawet w przypadku „rekanalizacji” dużych pni żylnych ich światło jest istotnie przewężone i w zasadzie nigdy nie wraca do stanu sprzed choroby, a ponadto, na skutek zakrzepicy dochodzi do zniszczenia zastawek, a cofanie się krwi przez niewydolne zastawki prowadzi do nadciśnienia żylnego zarówno w układzie żył głębokich, jak i powierzchownych, co skutkuje wzmożoną przepuszczalnością ściany naczyń krwionośnych, obrzękami, rozszerzeniem żył powierzchownych, przebarwieniami skóry i owrzodzeniami goleni. Nadto, osoby, które przebyły jednostki chorobowe zdiagnozowane u powoda, są narażone na nawrót żylnej choroby zakrzepowo – zatorowej, natomiast leki stosowane w zapobieganiu tej chorobie działają na zasadzie hamowania procesu krzepnięcia krwi. Poza tym medycyna nie dysponuje lekami o działaniu przeciwzakrzepowym, które ograniczałyby się do miejsca wystąpienia zakrzepu, gdyż te leki hamują krzepnięcie krwi w całym organizmie. Natomiast najczęściej występującym powikłaniem stosowania leków przeciwzakrzepowych są krwawienia, w tym te wewnętrzne wymagające dalszego leczenia w warunkach szpitalnych. Istotnym powikłaniem związanym ze stosowaniem ww. leków o charakterze wtórnej profilaktyki przeciwzakrzepowej jest immunologiczna małopłytkowość, co prowadzi do zwiększenia ryzyka rozszerzenia już obecnej zakrzepicy lub wystąpienia nowego epizodu zakrzepowo – zatorowego. Jako dalsze działania niepożądane pełnomocnik powoda wymienia odczyny alergiczne i przejściowe łysienie. Odpowiedzialność strony pozwanej za skutki przedmiotowego błędu medycznego, do jakiego doszło w trakcie leczenia powoda, pełnomocnik powoda wyjaśnia węzłem prawnym wiążącym stronę pozwaną jako osobę prawną z lekarzami, którym powód zarzuca wyrządzenie szkody na osobie. Natomiast odpowiedzialność strony pozwanej jest oparta na zasadzie ryzyka bez względu na to, czy wynika z czynów podwładnego ( art. 430 k.c. ) czy z powierzenia czynności osobom, którymi strona pozwana się posługuje ( art. 474 k.c. ). W ocenie pełnomocnika powoda, stosowana wobec R. B. (1) procedura nie cechowała się wymaganą od lekarza profesjonalną starannością ( art. 355 § 2 k.c. ), co świadczyć ma o zawinieniu lekarza udzielającego powodowi pomocy medycznej w Zespole (...) w O. , przy czym wina obejmuje zarówno aspekt obiektywny (czyny okazały się niezgodne z ustawowymi gwarancjami należytej staranności przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych – art. 8 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ) oraz subiektywny (lekarz bez istotnej przyczyny nie dołożył wymaganej staranności przy leczeniu pacjenta – niedbalstwo – nie stosując wobec niego profilaktyki przeciwzakrzepowej, co powód ocenia jako zachowanie naganne, skutkujące pogorszeniem jego stanu zdrowia). Uzasadniając kwotę żądanego zadośćuczynienia ( art. 445 § 1 k.c. ) pełnomocnik powoda wskazał, że powód doznał cierpień fizycznych i psychicznych będących następstwem zawinionych czynów personelu strony pozwanej. Jednym z nich jest dodatkowy stres i cierpienie spowodowane tym, że sytuacja, której można było uniknąć i na którą to okoliczność zwracał uwagę sam powód przy zakładaniu opatrunku gipsowego doprowadziła do nieodwracalnych zmian skutkujących koniecznością zażywania leków przeciwzakrzepowych przez całe życie. Ponadto, zakrzepica żył i zatorowość płuc spowodowały bóle i drętwienie prawej nogi, duszności i łatwe męczenie się. Powyższe dolegliwości nie ustąpiły do chwili złożenia pozwu, a nadto generują kolejne koszty związane z zakupem środków farmakologicznych. Poza tym dolegliwości te były przyczyną zakwalifikowania powoda do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Na skutek zakrzepicy żył prawej nogi i zatorowości płucnej Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. zaliczył R. B. (1) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zalecając mu pracę w warunkach chronionych. Natomiast przed zdarzeniem, powód był aktywny zawodowo, tj. pracował jako pomocnik budowlany, co wymagało od niego dużej aktywności fizycznej. Powód ma świadomość nieodwracalności choroby i jej objawów, co stanowi dla niego poważne obciążenie psychiczne. Przyczyną cierpień powoda jest także konieczność stałej samokontroli, ciągłego zażywania leków przeciwzakrzepowych, noszenia podkolanówek medycznych oraz przestrzeganie diety. Aktywny fizycznie powód był zmuszony do ograniczenia aktywności ruchowej. Żądana kwota zadośćuczynienia ma umożliwić powodowi przystosowanie się do nowej sytuacji życiowej i zmniejszyć odczucie naruszonych dóbr osobistych. Wniosek o ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość pełnomocnik powoda opiera na treści art. 189 k.p.c. , wskazując, że w wyniku zdarzenia medycznego R. B. (1) doznał poważnych schorzeń, rzutujących na jego stan zdrowia do dnia dzisiejszego, a przy tym istnieje ryzyko pogorszenia jego stanu zdrowia w przyszłości na skutek dalszego postępowania choroby i ujawnienia się nowych schorzeń. Przyjmowane przez R. B. (1) leki przeciwzakrzepowe wiążą się z zagrożeniem wystąpienia licznych powikłań i skutków ubocznych, które są o tyle bardziej prawdopodobne, że powód przyjmuje te leki na stałe, a nie tylko doraźnie. Ponadto powód dochodzi w niniejszym procesie odszkodowania. W związku z koniecznością podjęcia leczenia zakrzepicy żył i zatorowości płuc powód poniósł wydatki związane z zakupem środków farmakologicznych i pończoch uciskowych w wysokości łącznej 807,10 zł, jak również wydatki związane z dojazdem do miejsc świadczenia usług medycznych w wysokości 1.412,00 zł (łącznie 1.689,4 km), w tym: - 2 wyjazdy do K. (2 x 47,6 km), - 2 wyjazdy do W. (2 x 42,6 km), - 5 wyjazdów do O. (5 x 47,8 km), - 3 wyjazdy do Z. (3 x 203 km), - 4 wyjazdy do O. Al. (...) (4 x 132 km), - 1 wyjazd do O. ul. (...) (133 km). Pełnomocnik powoda dla wyliczenia wartości kosztów dojazdu powoda do miejsc pobierania świadczeń zdrowotnych i powrotu do domu zastosował przelicznik 1 km= 0,8358 zł wynikający z § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 25.03.2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zawrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002 r., nr 27, poz. 271). Powód dojeżdżał do placówek medycznych samochodem osobowym marki O. model V. o pojemności silnika 1796 cm 3 . Gdyby u powoda zastosowano profilaktykę przeciwzakrzepową, nie poniósłby ww. wydatków. Pismem z dnia 17.06.2016 r. powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty, ale wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wniosek o zwolnienie powoda w całości od poniesienia kosztów sądowych jego pełnomocnik uzasadniał tym, że powód w dacie wniesienia pozwu przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym i jest niezdolny do podjęcia wcześniej wykonywanej pracy, a to na skutek przedmiotowego zdarzenia medycznego. R. B. (1) nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów ani takich o charakterze produkcyjnym, z których mógłby czerpać dochód. Nie jest też w stanie poczynić oszczędności. Powód zamieszkuje ze swoją matką M. B. , ale nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego i utrzymuje się sam z uzyskiwanego uprzednio wynagrodzenia za pracę, a następnie z zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego. Natomiast matka powoda utrzymuje się z uzyskiwanego przez nią świadczenia emerytalnego i nie korzysta z tych środków. – pozew – k. 2 – 8. Pismem procesowym, które wpłynęło do tut. Sądu 23.01.2018 r. ( prezentata ) pełnomocnik powoda R. B. (1) wniósł o uznanie za błąd medyczny niezastosowania zapobiegawczej terapii przeciwzakrzepowej oraz zbyt późne rozpoznanie zakrzepicy żylnej w trakcie leczenia prowadzonego przez Zespół (...) w O. względem powoda. W uzasadnieniu pełnomocnik powoda wskazał, że brak zastosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej stanowiło błąd terapeutyczny , z którym mamy do czynienia w przypadku wyboru niewłaściwej metody lub wadliwego sposobu leczenia. Błąd lekarski popełniony w przedmiotowej sprawie winien być uznany jako karygodny, gdyż można go było uniknąć przez zastosowanie zwykłych, a nie nadzwyczajnych wiadomości i zręczności, a poza tym błąd był wynikiem namysłu lekarza, a nie działania wymaganego nagłością przypadku (lekkomyślność lub niedbalstwo, a więc błąd zawiniony). Lekarz naruszył reguły należytej staranności. Nadto pełnomocnik powoda zarzuca lekarzowi popełnienie błędu diagnostycznego , polegającego na nierozpoznaniu rzeczywistej choroby pacjenta, co prowadziło do pogorszenia jego stanu zdrowia. Rozpoznanie zakrzepicy żylnej nastąpiło ze znacznym opóźnieniem, spowodowanym zaniechaniem lekarza, które z kolei doprowadziło do powikłania w postaci zatorowości płucnej. Zatorowość płucna z kolei wywołała u powoda dolegliwości zdrowotne takie jak duszności, kaszel, ból kończyny dolnej prawej oraz stawu skokowego, czego następstwem była ostra zakrzepica żył głębokich podudzia prawego, poniżej żyły podkolanowej, a w konsekwencji powód musiał być hospitalizowany. – pismo procesowe pełnomocnika powoda – k. 360 – 361v. Kolejnym pismem wniesionym dnia 20.02.2018 r. ( data stempla pocztowego ) pełnomocnik powoda wskazał, że przed zdarzeniem z dnia 23.08.2015 r. objętym żądaniem pozwu i dotyczącym kończyny prawej R. B. (1) doznał jedynie urazu kończyny lewej polegającego na skręceniu i naderwaniu u niego stawu skokowego lewego w dniu 05.09.2014r. i w związku z którym powód zgłosił się w tym samym dniu na Oddział Ratunkowy ZOZ w O. . Podniósł, że zaniedbania ze strony specjalistów zajmujących się jego leczeniem w związku z urazem z sierpnia 2015 r. stanowią wyłączną przyczynę powikłań w postaci zakrzepicy, która wystąpiła u powoda po przebytym urazie. – pismo pełnomocnika powoda – k. 367-367v. Pismem procesowym złożonym na rozprawie w dniu 27.10.2020 r. pełnomocnik powoda R. B. (1) rozszerzył powództwo w ten sposób, że wniósł o: zasądzenie od pozwanego Zespołu (...) w O. i (...) w W. na rzecz powoda R. B. (1) kwoty 8.464,25 zł tytułem naprawienia szkody obok żądania pierwotnego. Uzasadnieniem tego żądania ma być fakt, iż powód, z uwagi na stan zdrowia i konieczność leczenia, poniósł wydatki, m.in. związane z zakupem środków farmakologicznych. Dowody zakupów w postaci faktur powód przedłożył do akt niniejszej sprawy jako załącznik do poszczególnych wymienionych pism procesowych: - pismo procesowe z 23.01.2017 r. – suma 353,25 zł, - pismo procesowe z 03.03.2017 r. – suma 861,66 zł, - pismo procesowe z dnia 21.04.2017 r. – suma 100,00 zł, - pismo procesowe z 06.09.2017 r. – suma 783,95 zł, - pismo procesowe z 15.02.2018 r. – suma 250,00 zł, - pismo procesowe z 25.03.2019 r. – suma 1.879,54 zł, - pismo procesowe z dnia 03.06.2019 r. – suma 2.637,75 zł Razem 6.866,15 zł plus kwota w wysokości 1.598,10 zł stanowiąca sumę poniesionych wydatków z zawnioskowanych niniejszym pismem faktur, w związku z czym na chwilę obecną łączna kwota wydatków poniesionych w związku z leczeniem powoda wynosi 8.464,25 zł. – pismo procesowe pełnomocnika powoda z rozszerzeniem powództwa – k. 975 – 977; protokół rozprawy z dnia 27.10.2020 r. – k. 986-986v. Odpisy pisma zawierającego rozszerzenie powództwa z załącznikami zostały doręczone pełnomocnikom ZOZ i (...) S.A. w dniu 30.10.2020 r. – EPO – k. 990. W dniu 01.08.2016 r. ( data stempla pocztowego ) pełnomocnik powoda złożył wniosek o wezwanie do udziału w sprawie na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. w charakterze pozwanego (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. z uwagi na fakt, że po wniesieniu pisma inicjującego postępowanie w sprawie na adres pełnomocnika powoda i samego powoda wpłynęło pismo (...) S.A. , z którego wynikać ma, że pozwany ma zawartą z ww. towarzystwem ubezpieczeniowym umowę o obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotu leczniczego. Wniosek o dopozwanie pełnomocnik powoda uzasadniał tym, że (...) ponosi ewentualną odpowiedzialność za szkodę powstałą w wyniku zdarzenia medycznego – wniosek o dopozwanie – k. 77 – 77v. Postanowieniem z dnia 10.08.2016 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w O. w I Wydziale Cywilnym zwolnił powoda R. B. (1) od ponoszenia kosztów sądowych w całości – postanowienie – k. 79. Następnie postanowieniem z dnia 24.10.2016 r. tut. Sąd na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) Spółkę Akcyjną w W. . – postanowienie – k. 85 . W odpowiedzi na pozew wniesionej dnia 08.11.2016 r. ( data stempla pocztowego ) strona pozwana – Zespół (...) w O. - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o obciążenie powoda kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego zgodnie z normami. W uzasadnieniu pełnomocnik strony pozwanej podniósł, że powód został przyjęty do Poradni Chirurgicznej ZOZ w O. dnia 24.08.2015 r. ze skierowania Zakładu Usług Medycznych (...) SP. z o.o. w P. z rozpoznaniem: stan po urazie prawej stopy. Powód twierdzi, że doznał urazu w dniu poprzednim, ale nie zgłosił się wcześniej do lekarza z powodu niewielkich dolegliwości, które narastały w miarę upływu czasu. W poradni pozwanego rozpoznano u powoda skręcenie stawu skokowego prawego i założono but gipsowy na okres 14 dni. Pełnomocnik pozwanego przyznał, że u pacjenta nie zastosowano celowo profilaktyki przeciwzakrzepowej z powodu braku wskazań do takiego postępowania . Producent heparyny drobnocząsteczkowej – Clexan wskazuje bowiem czynniki ryzyka i procedury diagnostyczne, w których należy stosować tę profilaktykę. Natomiast uraz powoda nie spełnia żadnego ze wskazanych tam 21 czynników ryzyka i 5 zabiegów oraz procedur diagnostycznych. Punkty 4 i 5 wskazują na stany, które wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy, tj. złamanie kości długich kończyn dolnych, unieruchomienie kończyny dolnej obejmujące dwa sąsiednie stawy. Stosując profilaktykę lekarz musi wyważyć ryzyko stosowania leku przeciwzakrzepowego u młodego aktywnego mężczyzny oraz ryzyko wystąpienia powikłania w postaci zakrzepicy, a także zalecenia zawarte w charakterystyce leku. Postępowanie zgodne z przedstawionymi zasadami nie wyklucza możliwości wystąpienia zakrzepicy, ale w takim przypadku nie można mówić o błędzie w postępowaniu lekarza i odpowiedzialności ZOZ za niekorzystny przebieg leczenia. Pełnomocnik zwrócił też uwagę na fakt, iż powód, będąc na wizycie kontrolnej w dniu 05.09.2016 r. miał usunięty gips i nie zgłaszał dolegliwości ze strony unieruchomionej kończyny, natomiast lekarz badający go opisał w treści porady tylko niewielki obrzęk okolicy kostki bocznej i nie stwierdził zmian w zakresie podudzia sugerujących rozwijanie się zakrzepicy. Zalecono powodowi zwolnienie z pracy do 18.09.2015 r. oraz pozostawanie pod opieką poradni, do której powód już się nie zgłosił. Powód w pozwie stwierdził, że był po usunięciu gipsu leczony u lekarza rodzinnego, z powodu duszności i bólu kończyn, ale nie podaje, kiedy to leczenie miało miejsce, a ma to znaczenie dla ustalenia ewentualnego związku przyczynowego między leczeniem powoda w ZOZ pozwanego od 24.08.2016 r., a wystąpieniem zakrzepicy stwierdzonej w badaniu ultrasonograficznym w dniu 16.12.2015 r. – odpowiedź ZOZ na pozew – k. 97 – 99. W piśmie procesowym wniesionym dnia 04.11.2020 r. ( data stempla pocztowego ) pełnomocnik strony pozwanej – ZOZ O. – w odpowiedzi na rozszerzenie powództwa – wniósł o oddalenie roszczenia z uzasadnieniem jak w odpowiedzi na pozew. – pismo procesowe pełnomocnika ZOZ O. – k. 991. W odpowiedzi na pozew wniesionej przez (...) S.A. w W. w dniu 23.11.2016 r. ( prezentata Sądu ) – pozwany reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł o oddalenie powództwa, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz kwoty 17,00 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pełnomocnik przyznał, że w dacie zdarzenia (...) S.A. udzielało ZOZ w O. ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej na podstawie umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC zawartej na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.2011 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia OC podmiotu wykonującego działalność leczniczą ( polisa nr (...) KA (...) ). Na podstawie powoływanego rozporządzenia ubezpieczeniem OC objęta jest odpowiedzialność cywilna świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej, za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, podczas udzielania świadczeń opieki zdrowotnej wykonywanych na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Strona pozwana ponosi odpowiedzialność deliktową na zasadzie winy na podstawie art. 415 k.c. Tym samym konieczne jest wystąpienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, tj. winy w zachowaniu, wystąpienia szkody i łączącego je związku przyczynowego. Tym samym powód musiałby wykazać, że z winy personelu medycznego ZOZ w O. doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, wskutek czego doznał krzywdy, a jego roszczenia są zasadne w świetle przepisów art. 415 k.c. , art. 444 § 1 k.c. , 445 § 1 k.c. i art. 362 k.c. Pełnomocnik wskazał na niekompletność dokumentacji medycznej przedłożonej przez powoda. Nadto podniósł, że dokumentacja zgromadzona wskazuje na fakt, iż powód na długo przed zdarzeniem z dnia 24.08.2015 r. cierpiał na liczne schorzenia mogące mieć związek z powikłaniami, które wystąpiły w związku z leczeniem skręcenia stawu skokowego. Powód choruje m.in. na astmę oskrzelową, leczył się od 2010 r. w poradni neurologicznej, czy też hematologicznej. Poza tym powód uprzednio dwukrotnie przebył uraz stawu skokowego prawego, na co wskazał w pozwie. Oprócz tego powód ma chorobę Scheuermanna – biodra, a w 2009 r. przeszedł operację kolana. Natomiast pozwani nie odpowiadają za stan zdrowia powoda wynikający z innych schorzeń i wcześniejszych urazów. Z uwagi na konieczność wykonania naocznego badania powoda strona pozwana do chwili obecnej nie była w stanie przyjąć odpowiedzialności za zgłoszoną szkodę, o czym powód był informowany. Natomiast lekarze orzecznicy pozwanego stwierdzili, że przebyty przez powoda uraz stawu skokowego z 24.08.2015 r. został całkowicie wyleczony. Z ostrożności procesowej pełnomocnik (...) S.A. zakwestionował wysokość żądanej kwoty zadośćuczynienia. Natomiast odnośnie roszczeń odszkodowawczych powoda za zwrot kosztów leczenia, (...) S.A. twierdzi, że powinni się wypowiedzieć biegli sądowi, czy zakup przedmiotowych leków pozostawał w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem z 24.08.2015 r. – odpowiedź (...) S.A. na pozew – k. 115 – 120. Pismem procesowym wniesionym dnia 04.11.2020 r. ( data stempla pocztowego ) pełnomocnik (...) S.A. w odpowiedzi na rozszerzenie powództwa wniósł o oddalenie roszczeń powoda w całości, w tym w zakresie powództwa rozszerzonego oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Nadto, pełnomocnik (...) S.A. wniósł o zobowiązanie powoda do sprecyzowania jego roszczeń w zakresie odszkodowania o zwrot kosztów leczenia poprzez wskazanie łącznej kwoty, jakiej się z tego tytułu domaga. W przedmiotowym piśmie zawierającym rozszerzenie powództwa pełnomocnik powoda wskazał bowiem, że żąda zasądzenia kwoty 8.464,25 zł obok żądania pierwotnego i jest to suma wymienionych poniżej kwot, natomiast pierwotne żądanie pozwu w zakresie odszkodowania z tytułu kosztów leczenia zostało wskazane w pozwie na kwotę 2.219,10 zł, czyli łącznie 10.683,35 zł. Tym samym przy żądanym zadośćuczynieniu w kwocie 60.000,00 zł sumy kwot żądanych z tytułu zwrotu kosztów leczenia nie dają kwoty 68.465,00 zł wskazanej przez powoda jako wartość przedmiotu sporu. Ponadto, pełnomocnik (...) S.A. podniósł, że powód nie wykazał, jakoby miał medyczne wskazania do zażywania zakupionych leków i jakoby ich stosowanie pozostawało w adekwatnym związku przyczynowym ze skutkami zgłoszonej szkody, a obowiązek dowodowy w tym zakresie ciąży na powodzie ( art. 6 k.c. ). Pełnomocnik (...) zarzuca, że powód nie przedstawił dokumentacji z wizyt lekarskich, ani recept, z których wynikałoby prowadzenie leczenia powoda z zastosowaniem tych leków. Powołując się na ustalenia biegłego z zakresu chirurgii ogólnej i naczyniowej – D. P. (1) - pełnomocnik wskazał, że zasadny okres zażywania leku Xalerto wynosi 18-24 miesiące, tj. w przypadku powoda okres ten został już wyczerpany. Również dopiero w tym piśmie procesowym pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu chirurgii ogólnej i naczyniowej D. P. (1) na okoliczność ustalenia, czy żądane przez powoda koszty leczenia pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z leczeniem powoda po zdarzeniu (jak w odpowiedzi na pozew). – pismo procesowe pełnomocnika (...) S.A. – k. 993 – 994. Postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16.04.2021 r. tut. Sąd na podstawie art. 15 zzs 2 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. poz. 1842) skierował sprawę na posiedzenie niejawne, o czym zawiadomił pełnomocników stron, zobowiązując ich do złożenia stanowisk na piśmie w terminie 14 dni od dnia otrzymania zobowiązania. – postanowienie – k. 1033, zarządzenie – k. 1034. W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie pełnomocnik powoda R. B. (1) podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie w całości. W uzasadnieniu podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinie biegłych wykazały błąd terapeutyczny w postaci braku profilaktyki przeciwzakrzepowej oraz błąd medyczny polegający na nierozpoznaniu rzeczywistej choroby pacjenta, a co doprowadziło do pogorszenia jego stanu zdrowia. Przy czym sam powód nie dopuścił się żadnych zaniedbań. Powód był zmuszony stale zażywać leki przeciwzakrzepowe, nosić podkolanówki medyczne oraz przestrzegać diety. Ze względu na jego niezdolność do pracy z dniem 16.09.2016 r. została powodowi wypowiedziana umowa o pracę. Oprócz tego, długotrwałe stosowanie leku przeciwzakrzepowego nie pozostało bez wpływu na zdrowie powoda, który niejednokrotnie miał silne krwawienia z nosa oraz bóle głowy, które wpłynęły na jakość jego codziennego funkcjonowania i nadal powodują u niego dyskomfort psychiczny. – pismo pełnomocnika powoda – k. 1044-1045v. Natomiast pełnomocnik Zespołu (...) w O. pismem z dnia 04.05.2021 r. ( data stempla pocztowego ) podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z normami. W ocenie strony pozwanej, całość zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza opinie biegłych sądowych nie potwierdzają, by strona pozwana w trakcie leczenia powoda popełniła błędy, które skutkować mają ostatecznie wypłatą zadośćuczynienia czy też odszkodowania. – pismo pełnomocnika ZOZ O. – k. 1039. Również pełnomocnik (...) S.A. pismem z dnia 10.05.2021 r. ( data stempla pocztowego ) podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie roszczenia i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego (...) S.A. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W ocenie tego pozwanego opinie biegłych sądowych wykazały brak wystąpienia u powoda trwałych następstw zdrowotnych, tj. trwałego uszczerbku na zdrowiu. Nie stwierdzono cech zatorowości płucnej, ani cech nadciśnienia płucnego. Potwierdzona została prawidłowa funkcja prawej komory, co świadczyć ma o wykluczeniu rozpoznania powikłania w postaci przewlekłego zakrzepowo – zatorowego nadciśnienia płucnego i świadczyć ma o dobrym rokowaniu, a także braku wpływu na funkcjonowanie powoda na przyszłość. Dlatego, wg (...) S.A. , roszczenia powoda powinny zostać w całości oddalone, gdyż nie miało miejsca uszkodzenie ciała powoda lub wywołanie rozstroju zdrowia, a więc nie zostały spełnione przesłanki przyznania zadośćuczynienia z art. 445 k.c. w zw. z art. 444 k.c. – pismo pełnomocnika (...) S.A. - k. 1042. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strona pozwana – Zespół (...) w O. – jest Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej wpisanym do KRS do Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej pod nr (...) . dowód : - Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z KRS – k. 11 – 12v., k. 102 – 105. W dniu 23.08.2015 r., podczas gry w piłkę, R. B. (1) doznał urazu prawej stopy. W dacie zdarzenia powód miał skończone 35 lat ( ur. (...) ). dowód : - fakty bezsporne. Następnego dnia, tj. 24.08.2015 r., R. B. (1) udał się do lekarza rodzinnego – lek. med. L. D. w P. . Powód chodził utykając, staw skokowy miał usztywniony opaską uciskową. Otrzymał skierowanie do poradni chirurgicznej. dowód :- poświadczona kopia historii choroby od lekarza pierwszego kontaktu–k.25 Również dnia 24.08.2015 r., powód był diagnozowany w Poradni Chirurgii Ogólnej Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. z uwagi na bolesność i obrzęk okolicy śródstopia i stawu skokowego. Rozpoznano wówczas u niego skręcenie stawu skokowego prawego. W RTG stawu skokowego i stopy – brak ewidentnych zmian pourazowych. Założono powodowi but gipsowy. Zalecono kontrolę za 2 tygodnie lub w ostatnim dniu posiadanego zwolnienia. Na kolejną wizytę w tej samej poradni powód udał się w dniu 04.09.2015 r., kiedy to zdjęto but gipsowy. Występował wówczas niewielki obrzęk okolicy kostki bocznej. Zalecono usprawnianie kończyny i wypisano zwolnienie lekarskie na okres 05.09.-18.09.2015 r. Zalecono pozostawanie pod opieką poradni specjalistycznej. Następnie R. B. (1) stawił się w przedmiotowej Poradni w dniu 10.12.2015 r. z uwagi na utrzymujący się od tygodnia obrzęk kończyny dolnej prawej i ból tej kończyny. Został skierowany do tej poradni z rozpoznaniem niewydolności żylnej. Po zbadaniu chirurg stwierdził badalne tętno na wszystkich tętnicach, wykluczył niedokrwienie, stwierdził obrzęk typu podpowięziowego prawej łydki. Powód został skierowany na UDP żył kończyny dolnej. dowód : - kopia historii zdrowia i choroby ZOZ O. Poradnia Chirurgii Ogólnej – k. 23 – 24. W międzyczasie pomiędzy sierpniem a grudniem 2015 r. powód odbył kilka wizyt u lekarza pierwszego kontaktu. dowód : - kopia historii leczenia od lekarza POZ - k. 25-26. Powód leczył się również w (...) s.c. Poradni Chorób Płuc i Gruźlicy w K. (wizyty: 20.11.2015 r. i 27.11.2015 r.). Skarżył się na duszności (przy każdej infekcji). Choruje też na astmę oskrzelową. dowód : - poświadczona kopia historii choroby z (...) s.c. Poradni Chorób Płuc i Gruźlicy w K. – k. 33-38. Po wypadku powód miał bóle nogi i duszności. Noga go strasznie bolała. dowód : - zeznania świadka M. B. – protokół rozprawy z 14.09.2017 r. – k. 323-323v., płyta k. 1049. Wieczorem 28.11.2015 r. powód korzystał z porady w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej w Poradni POZ w W. , gdzie zgłosił się m.in. z bólem gardła, gorączką 37,3, kaszlem. W badaniu fizykalnym m.in. szmer pęcherzykowy prawidłowy. Rozpoznano zapalenie gardła, nakazano przestrzegać zaleceń lekarza pulmonologa. dowód : - poświadczona kopia opisu porady w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej z 28.11.2015 r. Poradnia POZ W. – k. 39. Kolejno wieczorem 14.12.2015 r. powód został przyjęty przez Ambulatorium Ogólne ZOZ w O. przez lek. med. E. L. – specjalistę chorób dziecięcych – w wywiadzie duszność od wieczora. Lekarka rozpoznała zaostrzenie astmy oskrzelowej. dowód : - poświadczona kopia opisu wizyty w ZOZ w O. w ambulatorium ogólnym w dniu 14.12.2015 r. – k. 40. W dniu 16.12.2015 r. ze skierowania ZOZ w O. – Poradni Chirurgicznej – R. B. (1) przeszedł badanie UDP żył kończyn dolnych, w którym stwierdzono ostrą zakrzepicę żył głębokich prawego podudzia poniżej żyły podkolanowej. dowód : - poświadczona kopia opisu badania UDP żył kończyn dolnych z dnia 16.12.2015 r. – k. 41. W dniach 17-30 grudnia 2015 roku R. B. (1) był hospitalizowany na Oddziale Pulmonologicznym (...) Publicznego Szpitala (...) im. prof. S. Ś. (...) w K. ( szpital w Z. ). Został przyjęty z powodu duszności, kaszlu, objawów zaostrzeń astmy oskrzelowej. Na podstawie obrazu radioklinicznego, w wyniku badania angio-TK klatki piersiowej, badania USG żył kończyn dolnych rozpoznano u niego zatorowość płucną . W badaniu angio-TK klatki piersiowej przeprowadzonym w dniu 19.12.2015 r. rozpoznano: „ Centralnej zatorowości płucnej nie stwierdza się. Stwierdza się zatorowość obwodową -materiał zatorowy obecny w miejscu podziału niektórych tętnic płatowych i w tętnicach segmentowych ”. Włączono adekwatne leczenie. Pacjent był też konsultowany kardiologicznie, zalecono utrzymanie dotychczasowego leczenia do ok. 20.1.2016 r., a następnie pod kontrolą lekarza rodzinnego zmiana leczenia przeciwzakrzepowego zgodnie z zaleceniami. Dalsze leczenie pod kontrolą Poradni Specjalistycznej Chorób Płuc w miejscu zamieszkania. dowód : - poświadczona kopia karty informacyjnej Oddziału Pulmonologicznego SP Szpitala (...) im. prof. S. Ś. (...) w K. (szpital w Z. ) – k. 43 – 45; - poświadczona kopia wyniku badania angio-TK – klatki piersiowej z dnia 19.12.2015 r. zlecone przez SPSK Nr 1 im. prof. S. S. (...) w K. Oddział Pulmonologiczny – k. 42; - kopia dokumentacji przedłożonej przez (...) Publiczny Szpital (...) im. prof. S. Ś. (...) w K. (szpital w Z. ) z hospitalizacji powoda w okresie 17-30. grudnia 2015 r., w szczególności historia choroby oddziału pulmonologicznego, wywiad i badanie przedmiotowe, karta obserwacji, opis wyniku angio-TK klatki piersiowej z 19.12.2015 r., karta informacyjna oddział pulmonologiczny – k. 205 – 266v. Następna wizyta w Poradni Chirurgii Ogólnej ZOZ w O. odbyła się 07.01.2016 r., tj. już po leczeniu w Klinice (...) w Z. w dniach 17-30 grudnia 2015 r. W wywiadzie – leczony przeciwzakrzepowo – Clexan 80 mg 2 x dz. Został skierowany na UDP żył. Rozpoznanie – zakrzepica żylna głęboka, zatorowość płucna . dowód : - kopia historii zdrowia i choroby ZOZ O. Poradnia Chirurgii Ogólnej – k. 23 – 24. Dnia 20.01.2016 r. na zlecenie ZOZ w O. P. Chirurgicznej powód przeszedł ponownie badanie UDP żył kończyn dolnych. We wnioskach opisu badania lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej wskazał: „ Zakrzepica żył głębokich prawego podudzia (poniżej ż. podkolanowej) w okresie rezolucji (skrzepliny zajmują do ok. 40% żył) ”. W porównaniu z poprzednim badaniem z dnia 16.12.2015 r. lekarz stwierdził stopniową regresję zmian zakrzepowych w żyłach głębokich prawego podudzia, bez cech ponownej – świeżej zakrzepicy. dowód : - poświadczona kopia opisu badania UDP żył kończyn dolnych z dnia 20.01.2016 r. – k. 50. W dniach 20-24 lutego 2016 r. powód był hospitalizowany na Oddziale Wewnętrznym Zespołu (...) w O. z powodu zaostrzenia astmy oskrzelowej. Obserwacja w kierunku zatorowości płucnej – negatywna. W epikryzie wskazano, iż pacjent był w grudniu 2015 r. hospitalizowany w Klinice (...) w Z. „z powodu zatoru płucnego na tle ostrej zakrzepicy prawego podudzia”. Przy przyjęciu do szpitala w O. wykonano angio-TK tt płucnych nie stwierdzając cech zatorowości płucnej. Podczas tej hospitalizacji w dniu 24.02.2016 r. wykonano pacjentowi ponownie badanie UDP żył kończyn dolnych. „ W wykonanym badaniu w porównaniu z badaniem poprzednim z dnia 20.01.2016r. stwierdza się dalszą, stopniową regresję zmian zakrzepowych w żż. głębokich prawego podudzia; proksymalnie tuż poniżej/na poziomie podziału podkolanowej; piszczelowe tylne i strzałkowe wypełnione są w niewielkiej części (aktualnie max. ok. 20% światła) niejednorodnymi, w przewadze hipoechogenicznymi skrzeplinami, z dobrą rekanalizacją i odtworzonym przepływem, z niewydolnymi (usztywnionymi skrzeplinami i częściowo zniszczonymi) zastawkami. (…) Bez cech ponownej – świeżej zakrzepicy. Wnioski: Zakrzepica żył głębokich prawego podudzia (poniżej ż. podkolanowej) w okresie rezolucji (zmiany resztkowe skrzepliny zajmują do ok. 20% światła żył). Bez innych zmian w układzie żylnym kończyn dolnych ”. dowód : - kopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 24.02.2016 r. z ZOZ w O. Oddział Wewnętrzny – k. 106-108; - kopia opisu wizyty w ambulatorium ogólnym ZOZ w O. w dniu 20.02.2016 r. – k. 700. W dniu 14.11.2016 r. R. B. (1) korzystał z ambulatoryjnej pomocy Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Zespołu (...) w O. , gdzie spędził kilka godzin z uwagi na bóle w klatce piersiowej. Ustalono termin przyjęcia do oddziału wewnętrznego na dzień 24.11.2016 r. dowód : - kopia karty informacyjnej leczenia ambulatoryjnego z SOR ZOZ w O. z dnia 14.11.2016 r. – k. 269-269v. W dniach: 29.01.2016 r., 26.04.2016 r., 21.10.2016 r., 28.02.2017 r. powód odbył wizyty kontrolne w Diagnostycznej Poradni Chorób Płuc SP Szpitala (...) im. prof. S. S. w Z. m.in. z uwagi na zdiagnozowany zator płucny. dowód : - kopie historii zdrowia i choroby pacjenta R. B. (1) z SP Szpitala (...) im. prof. S. S. w Z. z Diagnostycznej Poradni Chorób Płuc – k. 267-268v. i k. 272-272v., k. 274-274v., k. 275v. W międzyczasie powód pozostawał pod opieką lekarza pierwszego kontaktu. dowód : - poświadczona kopia historii choroby od lekarza pierwszego kontaktu – k. 25-32. Dnia 25.04.2016 r. R. B. (1) był konsultowany w (...) sp. z o.o. W wywiadzie rodzinnym powoda występowała zakrzepica u matki, gdy była w ciąży. Specjalista chorób wewnętrznych P. C. stwierdził: „… w chwili obecnej nie ma wskazań do rozszerzenia badań diagnostycznych w kierunku trombofilii. Choroba zakrzepowo zatorowa stwierdzana u pacjenta, niewątpliwie związana z odwracalnym czynnikiem ryzyka. W zakresie kończyny dolnej zakrzepica dystalna, po urazie kończyny i jej unieruchomieniu. Wskazana kontynuacja leczenia przeciwzakrzepowego ”. dowód : - poświadczona kopia historii choroby Szpital Wojewódzki w O. Sp. z o.o. (...) – k. 58; - kopia dokumentacji medycznej przekazanej przez Szpital Wojewódzki w O. Poradnię Hematologii – k. 282 – 286. W badaniu kontrolnym UDP żył wykonanym powodowi w dniu 11.05.2016 r. w Zakładzie (...) ZOZ (...) Al. (...) O. wskazano m.in.: - „ Żyły głębokie podudzia prawego o pogrubiałych ścianach i zmniejszonej podatności na ucisk. Przyściennie w zakresie opisywanych naczyń widoczne są niejednorodne, hipoechogeniczne skrzepliny, zwężające światło opisywanych naczyń do 30% ”; - „ Stan po przebytej zakrzepicy żył głębokich prawego podudzia – w porównaniu z badaniami wcześniejszymi stwierdza się dalszą niewielką poprawę drożności opisywanych naczyń ”. dowód : - poświadczona kopia opisu wyniku badania UDP żył z 11.05.2016 r. wykonanego w Zakładzie (...) ZOZ (...) Al. (...) O. – k. 60; - kopia zdjęć z badania UDP z dnia 11.05.2016 r. – k. 131. W Poradni Chirurgii Naczyniowej Publicznego Samodzielnego ZOZ WCM Al. (...) w O. w dniu 12.05.2016 r . zalecono powodowi m.in. dalsze długotrwałe pobieranie leków zmniejszających krzepliwość krwi. dowód : - poświadczona kopia Informacji dla lekarza kierującego/POZ z dnia 12.05.2016 r. – k. 61. Dnia 25.08.2016 r. powód był badany i konsultowany w Poradni Kardiologicznej (...) Centrum (...) . Lekarz J. L. (1) wskazał w zaleceniach: „ Aktualnie bez cech nadciśnienia płucnego. Parametry RV w normie. Biorąc pod uwagę wywiad zatorowości płucnej ze znaną etiologią – zakrzepica żylna żył głębokich prawej kończyny dolnej po unieruchomieniu bez profilaktyki p/zakrzepowej oraz leczenie p/krzepliwe > 6 m-cy proponuję wykonać badanie D-dimery oraz ponowić UDP żył kończyn dolnych. W przypadku braku obecności czynnej zakrzepicy żylnej proponuję zakończyć leczenie p/krzepliwe ”. dowód : - poświadczona kopia opisu EKG oraz zaleceń z dnia 25.08.2016 r. z Poradni Kardiologicznej (...) Centrum (...) – k. 143-144. W badaniu UDP żył przeprowadzonym 21.11.2016 r . w Zakładzie (...) ZOZ Wojewódzkiego Centrum Medycznego w O. wskazano m.in.: „ Żyły głębokie podudzia prawego o odcinkowo pogrubiałych ścianach i zmniejszonej podatności na ucisk. Przyściennie w zakresie opisywanych naczyń widoczne są niejednorodne, hipoechogeniczne skrzepliny, zwężające światło opisywanych naczyń w stopniu od niewielkiego do umiarkowanego. Żyły głębokie lewego podudzia nieposzerzone, podatne na ucisk, bez obecności skrzeplin, o wydolnych zastawkach”. We wnioskach z badania lekarz wskazał: „ Stan po przebytej zakrzepicy żył głębokich prawego podudzia – w porównaniu z badaniami wcześniejszymi stwierdza się dalszą niewielką rekanalizację opisywanych naczyń ”. dowód : - kopia opisu wyników badania UDP żył z 21.11.2016 r. – k. 130. W dniach 24.11.2016 – 29.11.2016 r. R. B. (1) był hospitalizowany na Oddziale Wewnętrznym Zespołu (...) w O. z powodu narastającego od kilku tygodni zmniejszenia tolerancji wysiłku i występujących okresowo niespecyficznych dolegliwości bólowych w klatce piersiowej bez związku z wysiłkiem. Postawiono rozpoznanie: otyłości pokarmowej, zapalenia żołądka, astmy oskrzelowej, stanie po przebytej zatorowości płucnej w 12.2015 r. (terapia NOAC) i po przebytej zakrzepicy żył głębokich kończyny dolnej prawej. Pacjent został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym z zaleceniami. dowód : - poświadczona kopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 29.11.2016 r. – k. 141-142v. Dnia 14.02.2017 r. R. B. (1) był konsultowany w Poradni Chirurgii Naczyniowej PS ZOZ (...) w O. – bez istotnych zmian w porównaniu do poprzedniej wizyty. Pacjent zgłaszał dolegliwości bólowe nadbrzusza. Stosuje kompresjoterapię, pobiera Xarelto. W badaniu niewielkie obrzęki podudzi, symetryczne; objaw Hommasa dodatni po prawej, niewielka bolesność palpacyjna podudzia prawego. Zlecono kontrolne UDP żył, kontrolę z wynikiem za 6miesięcy, przepisano leki: Xarelto 20 mg 3 op. oraz Controloc 40mg. dowód : - poświadczona kopia opisu wizyty w Poradni Chirurgii Naczyniowej PS ZOZ (...) w O. w dniu 14.02.2017 r. – k. 171, k. 305. W opisie badania UDP żył z dnia 11.08.2017 r. przeprowadzonego przez Zakład (...) ZOZ (...) w O. : „ Żyły głębokie podudzia prawego o odcinkowo pogrubiałych ścianach i zmniejszonej podatności na ucisk. Przyściennie w zakresie opisywanych naczyń widoczne są dyskretne niejednorodne skrzepliny. Żyły głębokie lewego podudzia nieposzerzone, podatne na ucisk, bez obecności skrzeplin, o wydolnych zastawkach (…) Stan po przebytej zakrzepicy żył głębokich prawego podudzia – w porównaniu z badaniami wcześniejszymi stwierdza się dalszą poprawę drożności opisywanych naczyń”. dowód : - poświadczona kopia opisu badania UDP żył z 11.08.2017 r. Zakład (...) ZOZ (...) w O. – k. 306. W kolejnym opisie badania UDP żył z dnia 23.01.2019 r. przeprowadzonego przez Zakład (...) ZOZ (...) w O. wskazano m.in.: „ Żyły głębokie podudzia prawego podatne na ucisk, bez obecności skrzeplin, o wydolnych zastawkach. Lewa żyła podkolanowa o nieco pogrubiałej ścianie, o niewydolnych zastawkach. Żyły głębokie podudzia lewego odcinkowo o nieco pogrubiałej ścianie, o niewydolnych zastawkach. (…) Stan po przebytej zakrzepicy żył głębokich prawego podudzia. Niewydolność zastawkowa prawej żyły podkolanowej i żył głębokich podudzia lewego ”. Natenczas powód nadal stosuje kompresoterapię i pobiera Xarelto . Leczenie, z uwagi na przebyty zator płucny, zostało utrzymane bezterminowo, do chwili konsultacji pulmonologicznej, ewentualnie kardiologicznej. dowód : - kopia opisu badania UDP żył z 23.01.2019 r. Zakład (...) ZOZ (...) w O. – k. 549; - kopia wywiadu chorobowego z 23.01.2019 r. sporządzonego przez lek. med. W. S. – specjalistę chirurgii ogólnej, specjalistę chirurgii naczyniowej (...) Szpitala (...) w O. Poradni Chorób Naczyniowych Al. (...) w O. – k. 590. Przed urazem prawej kończyny, którego dotyczy przedmiotowy proces, powód doznał w dniu 05.09.2014 r. skręcenia lewego stawu skokowego. Wówczas w tym samym dniu na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Zespołu (...) w O. R. B. (1) został zaopatrzony w longetę gipsową stopowo – podudziową oraz zastosowano profilaktykę przeciwzakrzepową (Rp Clexane 40 mg 1xdz podskórnie przez 10 dni). dowód : - kopia karty informacyjnej leczenia ambulatoryjnego w SOR ZOZ w O. z dnia 05.09.2014 r. – k. 368. Od roku 2008 R. B. (1) leczył się m.in. w Poradni Hematologicznej Szpitala Wojewódzkiego w O. , m.in. z powodu niskich wartości PLT (płytki krwi) rzędu 150G/l. dowód : - kopia dokumentacji medycznej przekazanej przez Szpital Wojewódzki w O. Poradnię Hematologii – k. 282 – 286. Jeszcze przed zdarzeniem szkodowym , bowiem w okresie od 09 do 15 grudnia 2014 r., R. B. (1) był hospitalizowany na Oddziale Pulmonologii Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w W. z rozpoznaniem: - astma oskrzelowa – zaostrzenie infekcyjne, - choroba Scheuermana, - dysplazja stawów biodrowych w wywiadzie. W RTG klatki piersiowej z dnia 09.12.2014 r. „ Nieznacznie niejednorodnie zmniejszona przejrzystość w dolnym polu płucnym prawym – nie można wykluczyć zm. zapalnych. Przepona wolna. Sylwetka serca niepowiększona. Łuk aorty nieposzerzony ”. Pacjent w stanie ogólnym dobrym został wypisany do domu. dowód : - poświadczona kopia karty informacyjnej z SPZOZ w W. z 15.12.2014 r. – k. 47 – 47v. Również przed zdarzeniem szkodowym, bowiem już w dniu 22.01.2015 r . (wizyta pierwszorazowa), R. B. (1) korzystał z pomocy Diagnostycznej Poradni Chorób Płuc SP Szpitala (...) im. prof. S. S. w Z. z uwagi na występującą od 8 lat duszność spastyczną, również z utratą przytomności – omdleniami. Zalecono mu m.in. Symbicort Turbuhaler – proszek do inhalacji. dowód : - kopia historii zdrowia i choroby pacjenta R. B. (1) z SP Szpitala (...) im. prof. S. S. w Z. z Diagnostycznej Poradni Chorób Płuc – k. 277 – 278. Już w 2011 r. powód starał się o rentę socjalną. W opinii lekarskiej lekarza orzecznika (...) Oddział w O. z dnia 27.04.2011 r. wskazano, iż R. B. (1) ma orzeczenie lekkiego stopnia niepełnosprawności. Od dzieciństwa R. B. (1) miał zaburzenia układu ruchu, osłabienie kończyn z cechami spastyczności, był diagnozowany z tego powodu, niejeden pobyt szpitalny. Już w 2011 r. był pod opieką neurologa i ortopedy. Lekarz orzecznik rozpoznał wówczas w 2011 r. u powoda paraparezę spastyczną, obustronną dysplazję stawów biodrowych i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Wówczas orzecznik wskazał, że z uwagi na stan układu ruchu – może ograniczać w pewnym stopniu zdolność do pracy, ale nie jest podstawą orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy. dowód : - kopia opinii lekarskiej lekarza orzecznika (...) Oddział w O. z dnia 27.04.2011 r. – k. 801 – 801v. Orzeczeniem wydanym dnia 22.04.2013 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w O. zaliczył R. B. (1) do lekkiego stopnia niepełnosprawności – symbol przyczyny niepełnosprawności 10-N 05-R. Orzeczenie zostało wydane do dnia 30.04.2016 r. Zespół stwierdził, że niepełnosprawność istnieje od 2009 r. Dopuszczalne jest zatrudnienie na otwartym rynku pracy, ale przeciwwskazana jest praca ciężka. dowód : - kopia orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w O. z dnia 22.04.2013 r. – k. 913. Powód R. B. (1) był zatrudniony od 27.10.2014 r. na czas nieokreślony jako pomocnik budowlany w firmie (...) w W. z wynagrodzeniem netto oscylującym niewiele powyżej tysiąca złotych (płaca zasadnicza 1.680,00 zł; wynagrodzenie zmienne wg minimalnej krajowej ogłoszonej w Monitorze Polskim). Mimo iż powód miał już wówczas orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, pracodawca go zatrudnił, bowiem miał z tego tytułu korzyści, a powód przed zdarzeniem szkodowym był sprawny fizycznie. W zaświadczeniu lekarskim wydanym w dniu 23.10.2014 r. lekarz specjalista medycyny pracy W. B. stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy na stanowisku pomocnika budowlanego i zdolność do pracy na wysokości powyżej 3 metrów. Również w zaświadczeniach lekarskich z: 07.01.2015 r. oraz 12.03.2015r. po badaniu kontrolnym ten sam lekarz medycyny pracy stwierdził, że R. B. (1) jest nadal zdolny do wykonywania pracy na stanowisku pracownika budowlanego w ww. firmie, zdolny do pracy na wysokości powyżej 3m. Pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę z dniem 16.09.2016 r. bez okresu wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1b k.p. (gdy niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy). Pracownik korzystał z: - wynagrodzenia chorobowego w okresie: 21.11.2014 r. – 28.12.2014 r., - zasiłku chorobowego: 29.12.2014 – 06.01.2015 r.; - wynagrodzenia chorobowego: 02.02.2015 – 06.03.2015 r., - zasiłku chorobowego: 07.03.2015 r. – 11.03.2015 r., - zasiłku chorobowego 18.03.2015 – 20.03.2015 r., - zasiłku chorobowego 27.04.2015 – 22.05.2015 r., - zasiłku chorobowego 24.08.2015 – 18.09.2015 r., - zasiłku chorobowego 11.11.2015 – 10.05.2016 r., - świadczenia rehabilitacyjnego 11.05.2016 r. – 08.08.2016 r. Jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy pracodawca wskazał niezdolność do pracy na stanowisku pomocnika budowlanego z powodu choroby pracownika z podaniem ww. podstawy prawnej - art. 53 § 1 pkt 1b k.p. Powód ma zawody wyuczone: stolarza, technika handlowca, technika informatyka projektanta serwisów www, przeszedł też m.in. kurs pracownika ochrony fizycznej na licencję I stopnia. Przed pracą w charakterze pomocnika budowlanego pracował jako konwojent, pomocnik w magazynie, stolarz. Obecnie pracuje jako pracownik ochrony (stróż). dowód : - kopia umowy o pracę z dnia 27.10.2014 r. – k. 949; - kopia skierowania pracownika na wstępne badania lekarskie z dnia 23.10.2014 r. – k. 912; - kopia zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 23.10.2014 r. przez specjalistę medycyny pracy W. B. – k. 911; - kopia skierowania pracownika na okresowe badania lekarskie z dnia 07.01.2015r. (pracodawca (...) A. Ś. (1) w W. ) – k. 941; - kopia zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 07.01.2015 r. przez specjalistę medycyny pracy W. B. – k. 940; - kopia zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 12.03.2015 r. przez specjalistę medycyny pracy W. B. – k. 939; - zaświadczenie o wynagrodzeniu z dnia 23.05.2016 r. – k. 68 – 69; - kopia oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pomocnika budowlanego w firmie (...) w W. – k. 901 – 909; - kopia oceny zawodowej sporządzonej przez doradcę zawodowego dla potrzeb postępowania przed Powiatowym Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w O. o ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz rehabilitacji zawodowej – k. 887 – 888; -kopia świadectwa ukończenia szkoły zasadniczej 1998r. w zawodzie stolarz–k.926; - kopia dyplomu uzyskania tytułu zawodowego technik handlowiec 2004r. – k. 924; - kopia świadectwa dojrzałości liceum dla dorosłych z 2004 r. (zawód technik handlowiec) – k. 925; - kopia dyplomu uzyskania tytułu zawodowego technika informatyka 2006r.–k.922; - kopia świadectwa ukończenia szkoły policealnej w zawodzie technik informatyk projektant serwisów www – k. 923; - kopia zaświadczenia z dnia 06.11.2012 r. ukończenia kursu pracownika ochrony fizycznej na licencję I stopnia – k. 914; - kopia świadectwa pracy z Z.W.U.H. (...) W. Sp. j. w O. z dnia 23.09.2005 r. – k. 928 – 929; - kopia świadectwa pracy z P.H.U. (...) W. Ł. w R. z dnia 01.04.2008 r. – k. 927; - kopia świadectwa pracy z dnia 16.09.2016 r. z (...) A. Ś. (2) w W. – k. 951-951v.; - kopia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z 16.09.2016 r. – k. 952; - zeznania świadka M. B. – protokół rozprawy z dnia 14.09.2017 r. – k. 323-323v., płyta - k. 1049; - przesłuchanie powoda R. B. (1) – protokół rozprawy z dnia 14.09.2017 r. – k. 323v.-324, płyta – k. 1049. W dniu 21.03.2016 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w O. orzekł, że R. B. (1) zostaje zaliczony do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego . Symbol przyczyny niepełnosprawności – 07-S . Orzeczenie wydano do 31.03.2017 r. Stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 29-go roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 08.02.2016 r. Wskazania dla R. B. (1) dotyczą m.in. pracy w warunkach chronionych. dowód : - poświadczona kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – k. 57; - poświadczona kopia zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wystawionego dnia 29.01.2016 r . przez lekarza SPSK Nr 1 im. prof. S. Ś. (...) w K. (szpital w Z. ) – k. 52-52v.; - poświadczona kopia zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wystawionego dnia 22.02.2016 r. przez lekarza POZ – k. 55-55v.; - poświadczona kopia zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wystawionego dnia 03.02.2016 r. w PS ZOZ (...) Wojewódzkiej Przychodni (...) Al. (...) O. – k. 53-53v.; Dnia 05.04.2016 r . zapadło orzeczenie , w którym lekarz orzecznik (...) Oddział w O. ustalił, że R. B. (1) jest niezdolny do pracy , ale w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, na okres 3 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 11.05.2016 r. do 08.08.2016 r. w wysokości 90% podstawy wymiaru zostało R. B. (1) przyznane decyzją (...) Oddział w O. z dnia 07.04.2016 r . Następnie dnia 08.08.2016 r. R. B. (1) złożył wniosek o dalsze świadczenie rehabilitacyjne. Badaniem lekarza orzecznika w dniu 08.08.2016 r. ustalono brak niezdolności do pracy, brak podstaw do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. Wnioskodawca zgłosił sprzeciw. W opinii lekarskiej z dnia 12.09.2016 r . Komisja Lekarska ZUS Oddział w O. orzekła o braku niezdolności do pracy i stwierdziła brak podstaw do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. „ Komisja Lekarska nie stwierdza naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym ograniczenie zdolności do wykonywania pracy zarobkowej zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji ” i tym samym Komisja podtrzymała ustalenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 08.08.2016 r. Decyzją z dnia 13.09.2016 r. (...) Oddział w O. odmówił R. B. (1) prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, mając na uwadze powyższe orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 12.09.2016 r. dowód : - poświadczona kopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 05.04.2016 r. – k. 73 – 73v.; - poświadczona kopia decyzji ZUS z 07.04.2016 r. w sprawie przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego – k. 74 – 74v.; - kopia dokumentacji medycznej i orzeczniczej dot. powoda przedłożona przez (...) Oddział w O. – k. 755-802v., w szczególności: a) opinia lekarska z 12.09.2016 r. ZUS O. w O. – k. 755-756; b) sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika – k. 758; c) opinia lekarska lekarza orzecznika ZUS z 08.08.2016 r. – k. 759-760; d) opinia specjalistyczna lekarza konsultanta lek. med. A. B. (1) – specjalisty chorób płuc z dnia 03.08.2016 r. – k. 761-763; e) opinia lekarska z 03.08.2016 r. lekarza orzecznika (...) Oddział w O. – k. 765-765v.; f) opinia specjalistyczna lekarza konsultanta – specjalisty chorób płuc J. L. (2) z dnia 30.03.2015 r. – k. 770 – 771v.; g) opinia lekarska z 30.03.2016 r. lekarza orzecznika ZUS – k. 772 – 772v.; - kopia decyzji ZUS O. O. z 13.09.2016 r. – k. 831. Orzeczeniem lekarskim z dnia 16.09.2016 r. lekarz internista – specjalista medycyny pracy – W. B. – orzekł, iż R. B. (1) zatrudniony do pracy w firmie (...) na stanowisku pomocnika budowlanego na wysokości > 3m wobec istnienia przeciwwskazań zdrowotnych utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy z dniem 16.09.2016r. dowód : - oryginał skierowania na badania lekarskie w trybie art. 229 § 4a kodeksu pracy – pracodawca (...) A. Ś. (2) w W. – k. 833 (w kopercie); - oryginał karty badania profilaktycznego przeprowadzonego w Prywatnej Praktyce Lekarskiej W. B. specjalisty medycyny pracy internisty – k. 833 (w kopercie); - kopia orzeczenia lekarza medycyny pracy z 16.09.2016 r. – k. 189. W dniu 24.04.2017 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w O. orzekł, iż R. B. (1) jest zaliczony do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego . Symbol przyczyny niepełnosprawności: 07-S 10-N. Orzeczenie zostało wydane do 30.04.2022 r., a niepełnosprawność istnieje od 29-go roku życia. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 08.02.2016 r. Wskazana m.in. praca w warunkach chronionych. W wydanych dla potrzeb zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zaświadczeniach placówki medyczne leczące R. B. (1) wskazały następujące rozpoznania choroby zasadniczej: parapareza spastyczna, zespół piramidowy obustronny, obustronna dysplazja stawów biodrowych z deformacją biodra szpotawego, wysokiego ustawienia krętarzy; chondromalacja rzepek z zespołem przeciążenia; po artroskopii kolana prawego w 2009 r., wypuklina krążka międzykręgowego C5-C6, C6-C7, L4-L5, L5-S1, esowata skolioza kręgosłupa, zaawansowana choroba Scheuermanna, astma oskrzelowa, stan po przebytej zatorowości płucnej XII 2015, stan po przebytej zakrzepicy żył głębokich kończyny dolnej prawej, zapalenie żołądka, otyłość pokarmowa . Nadto przewodniczący składu orzekającego wskazał w ocenie stanu zdrowia R. B. (1) : „ Chory z dziecięcym porażeniem mózgowym, ma znaczne ograniczenia w wykonywaniu pracy zarobkowej, prac wysiłkowych, niektórych prac domowych – stałe leczenie specjalistyczne (ortopeda, neurolog, pulmonolog )”. Rokuje poprawę. Możliwa praca w warunkach chronionych. dowód : - kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24.04.2017 r. – k. 309-310, k. 673-673v.; - kopia zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z 02.03.2017 r. wystawionego przez Zakład Usług Medycznych (...) Sp. z o.o. – P. – lekarz POZ – k. 675-675v.; - kopia zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z 28.02.2017 r. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. S. S. SUM w Z. Diagnostyczna Poradni Chorób Płuc – k. 676-676v.; - kopia dokumentacji medycznej z leczenia różnych schorzeń powoda, będąca podstawą orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w O. – k. 677 – 730v., - kopia wniosku z dnia 06.03.2017 r. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – k. 882 – 883v.; - kopia oceny stanu zdrowia osoby zainteresowanej wystawionej przez lekarza przewodniczącego składu orzekającego z dnia 24.04.2017 r. – k. 884 – 885v.; - kopia protokołu z posiedzenia składu orzekającego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. odbytego w dniu 24.04.2017 r. – k. 886 – 886v.; - kopia oceny zawodowej dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz rehabilitacji zawodowej – k. 887 – 888. Obecnie powód pracuje jako stróż w firmie ochroniarskiej od 15.05.2017 r. ma umowę na cały etat i na rok czasu. Zarabia najniższą krajową. Wcześniej sobie dorabiał, bowiem mógł. Po zdarzeniu powód pozostawał bez pracy około 9 miesięcy. dowód : - przesłuchanie powoda R. B. (1) – protokół rozprawy z dnia 14.09.2017 r. – k. 323v.-324, płyta k. 1049. Życie powoda w związku ze zdarzeniem medycznym bardzo się zmieniło. Przed nim uprawiał przez 4 lata karate – zdobył niebieski pas, jeździł na rowerze, pływał, ćwiczył, grał w piłkę, mógł się cieszyć życiem. Po zdarzeniu R. B. (1) nie był samodzielny. Jest kawalerem, mieszka z matką. Wymagał opieki, którą sprawowała jego matka. Musiała z nim jeździć do Z. do chirurga naczyniowego – ona prowadziła samochód. Powód też ma prawo jazdy. Przed zdarzeniem jeździł samochodem, a po zdarzeniu – jedynie na krótkie trasy. Matka musiała przy nim być, nie mogła go opuszczać, ponieważ mógł mieć wylew wewnętrzny albo zewnętrzny. Załatwiała dla niego sprawy urzędowe związane z grupą inwalidzką i ZUS-em. Dawała powodowi wsparcie psychiczne w chorobie. Powód bardzo źle to przyjął, że jest chory do końca życia i na lekach. Załamał się tym, mama go wspierała. Zwrócił się ku Bogu, bowiem ocalił mu życie. Powód wraz z matką żyją w strachu o życie i zdrowie powoda . Z uwagi na zakrzepicę żylną w nodze powód musi chodzić w specjalnej pończosze uciskowej typu II od śródstopia i aż do pachwiny, również latem, co jest niekomfortowe – musi chodzić w długich spodniach, nie może chodzić w spodenkach. Ta pończocha jest uciskowa i niekiedy piecze powoda, boli, ma skurcze w nodze. Po zdarzeniu powód musiał zmienić dietę na bardziej warzywno – owocową, nie może pić alkoholu, a wcześniej od czasu do czasu wypił. Będąc w sanatorium z ¾ zabiegów nie mógł skorzystać z uwagi na zakrzepicę i zatorowość. Musi wykonywać specjalne ćwiczenia oddechowe, żyje w samokontroli w samodyscyplinie. Po zdarzeniu trudno mu się oddycha, ma niewydolny układ oddechowy, często się męczy. Boli go często noga, często ma skurcze. Musi kontrolować swój stan zdrowia, jeździć często do lekarzy i poddawać się przeróżnym badaniom, co jest dla niego uciążliwe. Są to również koszty i strata dnia dla powoda i dla jego matki. Początkowo zażywał bardzo dużo leków, teraz dwa podstawowe to Xarelto i Symbicort. Musi cały czas nosić przy sobie kartę pacjenta z informacją o stosowanym leku przeciwzakrzepowym. Powód nie może trenować karate, nie może jeździć na rowerze, biegać, ćwiczyć, nie może pomagać na działce. Nie może też lecieć samolotem. Wcześniej jeździł na wycieczki, był we W. . Nie może również dłużej jechać samochodem niż 4 godziny, nie może długo siedzieć, nie może wykonywać pracy biurowej. Życie z tą chorobą jest dla niego uciążliwe. Po zdarzeniu przytył, ciężko mu schudnąć, mimo diety. Po zażywaniu leku Xarelto powód odczuwa nudności, osłabienie, bóle kończyn. W 2016 r. był wielokrotnie hospitalizowany ze względu na objawy zmęczenia. Miał też omdlenia. Gdy długo chodzi, ma obrzęki nóg. Również w związku z bólami żołądka powód zażywał leki. dowód : - zeznania świadka M. B. – protokół rozprawy z 14.09.2017 r. – k. 323-323v., płyta k. 1049; - przesłuchanie powoda R. B. (1) – protokół rozprawy z 14.09.2017 r. – k. 323v.-324, płyta k. 1049; - uzupełniające przesłuchanie powoda R. B. (1) – protokół rozprawy z dnia 06.06.2019 r. – k. 609-609v., płyta k. 1049. Powód poniósł wydatki związane z leczeniem, w tym zakupem środków farmakologicznych (leki, pończochy), wizyt i badań lekarskich, w tym: Faktury: k. 13- z dnia 30.12.2016 r. – 72,69 zł, (m.in. Symbicort – lek na astmę w kwocie 21,50 zł); k. 14- 04.01.2016 r., 39,76 zł, k. 15 - 18.01.2016 r., 69,79 zł, k. 16 - 18.01.2016 r. 4,27 zł, k. 17 - 18.01.2016 r. 8,54 zł, k. 18 - 28.01.2016 r. – 4,27 zł, k. 19 – 04.02.2016 r. – 188,88 zł, k. 20 – 09.02.2016 r., 72,00 zł, k. 21 – 15.02.2016 r. – 148,83 zł, k. 22 – 17.05.2016 r. – 198,07 zł, w łącznej kwocie 807,10 zł minus 21,50 zł = 785,60 zł . k. 145/174 – 21.11.2016 r. – 219,98 zł. k. 147/172 – 29.11.2016 r. – 133,27 zł. (m.in. Symbicort na astmę 20,35 zł), w łącznej kwocie 353,25 zł minus 20,35 zł = 332,90 zł. k. 173 – 29.11.2016 r. – 109,99 zł, k. 175 – 17.11.2016 r. – 38,98 zł, k. 176/315 – 30.01.2017 r. - 40 zł, k. 176/319 – 30.01.2017 r. - 180 zł; k. 177 – 02.11.2016 r. - 139,74 zł, w łącznej kwocie 508,71 zł . k. 190 – 16.09.2016 r. – 100 zł . k. 311 – 06.03.2017 r. pończochy p/żylakowe 85,00 zł. k. 314 – 21.08.2017 r. 270,46 zł (m.in. na Symbicort – na astmę 20,46 zł). k. 316 – 18.07.2017 r. 125,00 zł, tj. łącznie 480,46 zł minus 20,46 zł = 460,00 zł. k. 369 – 30.01.2018 r. 250,00 zł . k. 537 - 27.10.2017 r. – 278,46 zł, (m.in. Symbicort 20,46 zł) k. 538 - 22.01.2018 r. – 83 zł; k. 539 - 09.02.2018 r. – 27,90 zł, k. 540 - 09.03.2018 r. – 238 zł, k. 541 - 11.06.2018 r. – 349,80 zł, k. 542 - 19.09.2018 r. – 295,24 zł, k. 543 - 15.11.2018 r. – 142,02 zł, k. 544 - 02.01.2019 r. – 250,58 zł, k. 545 - 04.01.2019 r. – 56,86 zł, k. 546 - 20.02.2019 r. – 313,24 zł, k. 547 - 07.03.2019 r. – 122,90 zł, tj. łącznie 2.158,00 zł (jednak powód domagał się w tym zakresie: 1.879,54 zł ); k. 591 - 18.01.2016 r. – 69,79 zł (podwójna faktura – k. 15); k. 592 - 06.07.2016 r. – 209,23 zł, (m.in. Symbicort 20,35 zł) k. 593- 06.09.2016 r. – 94,44 zł, k. 594 - 05.10.2016 r. – 94,44 zł (faktura nieczytelna) k. 595 - 02.11.2016 r. – 139,74 zł (faktura podwójna – k. 177); k. 596 - 17.11.2016 r. – 38,98 zł (faktura podwójna – k. 175); k. 597 - 21.11.2016 r., 219,98 zł (faktura potrójna – k. 145 i 174); k. 598 - 29.11.2016 r., 109,99 zł, k. 599 - 29.11.2016 r., 133,27 zł, (faktura potrójna – k. 147 i 172). k. 600 - 07.03.2017 r., 342,59 zł, k. 601 - 13.04.2017 r. 115,60 zł, k. 602 - 17.10.2017 r. – 278,46 zł, (m.in. Symbicort – 20,46 zł) k. 603 - 22.12.2017 r., 238,00 zł, k. 604 - 30.01.2018 r. – 250,00 zł, (faktura podwójna k. 369) k. 605 - 09.05.2019 r. – 302,24 zł po odjęciu dokumentów złożonych podwójnie i potrójnie oraz kosztu leku Symbicort = 1.649,74 zł. - k. 978 – 15.11.2018 r. – 142,02 zł (faktura podwójna k. 543), - k. 979- 26.08.2019 r. – 355,94 zł, - k. 980 – 15.10.2019 r. – 383,90 zł, - k. 981 – 06.07.2020r.– 156,22 zł (m.in. kora dębu – 5 zł, Posterisan maść do odbytu 37,50zł) - k. 982 – 14.05.2020 r. – 113,72 zł, - k. 983 – 09.01.2020 r. – 311,04 zł, Po odjęciu faktury złożonej podwójnie oraz kory dębu i maści = 1.278,32 zł . dowód : - faktury VAT (poświadczone kopie) – w kolejności składania w poszczególnych pismach procesowych; - zeznania świadka M. B. – protokół rozprawy z dnia 14.09.2017 r. – k. 323-323v., płyta k. 1049. Nadto, powód, zamieszkały w P. , poniósł wydatki związane z dojazdem do miejsc świadczenia usług medycznych w kwocie 1.376,40 zł (łącznie 1.646,80 km x 0,8358 zł), w tym: - 2 wyjazdy do K. (2 x 47,6 km), - 1 wyjazd do W. (42,6 km), - 5 wyjazdów do O. (5 x 47,8 km), - 3 wyjazdy do Z. (3 x 203 km), - 4 wyjazdy do O. Al. (...) (4 x 132 km), - 1 wyjazd do O. ul. (...) (133 km). Powód porusza się samochodem O. (...) nr rej. (...) o pojemności silnika 1796,00cm 3 , rocznik 1999, będącym jego własnością. dowód : - dokumentacja medyczna – k. 33-33v., k. 39, k. 23v., k. 40, k. 41, k. 43, k. 24, k. 50, k. 52, k. 53, k. 59, k. 64, k. 58, k. 64, k. 60, k. 61, k. 64; - poświadczona kopia dowodu rejestracyjnego samochodu powoda – k. 67; - zeznania świadka M. B. – protokół rozprawy z dnia 14.09.2017 r. – k. 323-323v., płyta k. 1049. Pismem z dnia 17.06.2016 r. R. B. (1) reprezentowany przez adwokata wezwał Zespół Opieki Zdrowotnej w O. do zapłaty kwoty 60.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę związaną ze skutkami zdarzenia medycznego z dnia 24.08.2015 r. oraz kwoty 2.219,10 zł tytułem naprawienia szkody, na którą to kwotę składają się: kwota 807,10 zł – zwrot kosztów zakupu lekarstw i pończoch uciskowych oraz kwota 1.412,00 zł – zwrot kosztów dojazdu do miejsc spełnienia świadczeń zdrowotnych. Został zakreślony termin zapłaty na wskazany rachunek bankowy do dnia 01.07.2016 r. pod rygorem wystąpienia na drogę postępowania sądowego. R. B. (1) zarzucił szpitalowi, że w trakcie trwania leczenia urazu prawej nogi nie zastosowano zapobiegawczo terapii przeciwzakrzepowej, co skutkowało wystąpieniem zakrzepicy żył prawego podudzia i zatorowością obwodową – zatorem płucnym. Wezwanie to zostało doręczone do adresata 21.06.2016 r. dowód : - poświadczona kopia wezwania do zapłaty z dnia 17.06.2016 r. wraz z potwierdzeniem nadania przesyłki – k. 75 – 76v.; - kopia ww. wezwania wraz z prezentatą ZOZ – k. 15-16 akt szkody – w załączeniu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do zapłaty dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. wraz z radcą prawnym placówki pismem z dnia 05.07.2016 r. kierowanym do pełnomocnika R. B. (1) oświadczył, że na obecnym etapie sprawy nie widzi podstaw faktycznych i prawnych, by dokonać zapłaty żądanego zadośćuczynienia. W załączeniu pisma przedłożona została kopia polisy OC celem wystąpienia do (...) z ewentualnym roszczeniem. Jednocześnie pismem również z 05.07.2016 r. dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. oraz radca prawny placówki przekazali wezwanie do zapłaty celem ewentualnego rozpatrzenia do (...) S.A. (szkoda nr (...) ), który to zakład ubezpieczał odpowiedzialność cywilną tej placówki medycznej w okresie od 01.03.2015 r. do 29.02.2016r. w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC podmiotu leczniczego; zakres ubezpieczenia – na warunkach ustawowych. Zgodnie z polisą: „ Przedmiotem ubezpieczenia jest odpowiedzialność cywilna podmiotu wykonującego działalność leczniczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, za szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych, wyrządzone działaniem lub zaniechaniem ubezpieczonego, które miało miejsce w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej ”. dowód : - odpowiedź dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. oraz radcy prawnego szpitala z dnia 05.07.2016 r. do pełnomocnika R. B. (1) – k. 17 akt szkody – w załączeniu; - pismo dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. oraz radcy prawnego szpitala z dnia 05.07.2016 r. do (...) S.A. – k. 18 akt szkody – w załączeniu; - druk zgłoszenia szkody do (...) S.A. – k. 1-3 akt szkody – w załączeniu; - potwierdzenie pokrycia ubezpieczeniowego – k. 4-5 akt szkody – w załączeniu; - kopia polisy Nr (...) KA (...) – k. 10-11 akt szkody – w załączeniu. Pismem z dnia 10.08.2016 r. ubezpieczyciel – (...) S.A. – poinformował pełnomocnika R. B. (1) , na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, że zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do przyjęcia odpowiedzialności za zdarzenie oraz wypłaty świadczenia w ramach posiadanej przez ubezpieczoną placówkę umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. dowód : - stanowisko (...) S.A. z dnia 10.08.2016r. – k. 8 akt szkody - w załączeniu. Dnia 11.08.2016 r. w postępowaniu likwidacyjnym została sporządzona na zlecenie (...) S.A. wstępna opinia przez dr n. med. T. O. (1) – specjalisty chirurgii ogólnej. Lekarz ten stwierdził, że przy leczeniu urazu R. B. (1) nie udzielono świadczeń medycznych zgodnie ze stanem aktualnej wiedzy medycznej i popełniono błąd medyczny/nie dołożono należytej staranności podczas udzielania świadczeń w placówce medycznej – nie wdrożono profilaktyki przeciwzakrzepowej na czas unieruchomienia kończyny dolnej prawej . Lekarz ten stwierdził również, iż istnieje normalny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzonym błędem medycznym/niedołożeniem należytej staranności a zgłaszanymi skutkami zdarzenia . Opiniujący stwierdził również, że w związku ze stwierdzonym błędem medycznym/niedołożeniem należytej staranności powstał u pacjenta trwały uszczerbek na zdrowiu – 2% - uszkodzone zostały żyły głębokie i zastawki prawego podudzia . W opiniach z 01.09.2016 r. i 10.09.2016 r. ten sam lekarz – T. O. – podtrzymał zasadnicze wnioski opinii wstępnej. dowód : - opinia z dnia 11.08.2016 r. sporządzona w postępowaniu likwidacyjnym przez dr n. med. T. O. (1) – k. 53-57 akt szkody – w załączeniu; - opinia z dnia 01.09.2016 r. sporządzona w postępowaniu likwidacyjnym przez dr n. med. T. O. (1) – k. 67-70 akt szkody – w załączeniu; - opinia z dnia 10.09.2016 r. sporządzona w postępowaniu likwidacyjnym przez dr n. med. T. O. (1) – k. 128 akt szkody – w załączeniu. Dnia 08.09.2016 r. (prezentata (...) ) wpłynęła do (...) dokumentacja medyczna z leczenia R. B. (1) oraz kopie faktur przesłane przez pełnomocnika powoda pocztą – data stempla pocztowego 06.09.2016 r. dowód : - pismo przewodnie oraz kopia koperty wraz z datą stempla pocztowego oraz prezentatą (...) – k. 127 i 71 akt szkody – w załączeniu. Po badaniu lekarskim poszkodowanego w dniu 27.09.2016 r. na zlecenie (...) S.A. lek. W. M. (1) – specjalizacja chirurgia ogólna – nie stwierdził związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy brakiem profilaktyki przeciwzakrzepowej w okresie unieruchomienia, a wystąpieniem zapalenia zakrzepowego żył prawego podudzia. dowód : - protokół badania lekarskiego dla (...) S.A. sporządzony przez lek. W. M. (1) (chirurgia ogólna) – k. 131-133 akt szkody w załączeniu. W opinii kompleksowej z dnia 29.09.2016 r. dla (...) S.A. dr n med. T. O. (1) nie stwierdził trwałych powikłań i zaburzeń funkcji w następstwie zakrzepowego zapalenia żył prawego podudzia – obrzęków, poszerzenia obrysów, podudzia i stopy, żylaków i objawów niewydolności układu żylnego. dowód : - opinia kompleksowa z badaniem dla (...) S.A. z dnia 29.09.2016 r. dr n. med. T. O. (1) – k. 134-138 akt szkody – w załączeniu. W stanowisku z dnia 10.10.2016 r. (...) S.A. wskazał pełnomocnikowi R. B. (1) , że na tym etapie brak jest możliwości ustalenia związku przyczynowego pomiędzy ewentualnymi nieprawidłowościami w procesie udzielania świadczeń medycznych przez personel Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. a zgłoszoną szkodą na osobie. Ubezpieczyciel wskazał również, iż koniecznymi przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej tej placówki są: szkoda, zawinione zachowanie (działanie lub zaniechanie) personelu szpitala oraz łączący je normalny adekwatny związek przyczynowy ( art. 415 k.c. ), a powyższe przesłanki dotychczas nie zostały dowiedzione. dowód : stanowisko (...) S.A. z dnia 10.10.2016 r. – k. 141-142 akt szkody – w załączeniu. W ostatecznej opinii z 11.10.2016 r. dla (...) S.A. dr n med. T. O. (1) potwierdził zaistnienie błędu medycznego podczas wizyty pacjenta w ubezpieczonej placówce w dniu 24.08.2015 r. – niewdrożenie profilaktyki przeciwzakrzepowej na czas unieruchomienia kończyny skutkujące zakrzepowym zapaleniem żył głębokich podudzia prawego i zatorowością płucną . Jednak ostatecznie orzekł o nieistnieniu trwałego uszczerbku na zdrowiu po zdarzeniu. W innym miejscu wskazał uszczerbek 2%. dowód : - opinia dr n med. T. O. (1) dla (...) S.A. z 11.10.2016 r.- k. -143-156 akt szkody – w załączeniu. W postępowaniu likwidacyjnym szkody nie zapadła kategoryczna decyzja dotycząca przyznania zadośćuczynienia i odszkodowania na rzecz R. B. (1) . Toczyły się jedynie negocjacje ugodowe, w których (...) przyznało mailem z 24.10.2016 r., iż podczas wizyty poszkodowanego w ubezpieczonej placówce w dniu 24.08.2015 r. postawiono prawidłową diagnozę, ale wdrożono nieadekwatne leczenia, tj. nie wdrożono profilaktyki przeciwzakrzepowej na czas unieruchomienia kończyny . Ubezpieczyciel zaproponował kwotę 4.000,00 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie art. 444 i 445 k.c. Mailem z dnia 08.11.2016 r. kancelaria pełnomocnika R. B. (1) wskazała kwotę możliwą do przyjęcia przez poszkodowanego – 60.000 zł. Przedłożone akta szkodowe zakończone są wydrukiem e-maila z dnia 09.11.2016 r. przedstawiciela (...) S.A. do pełnomocnika R. B. (1) . Ubezpieczyciel wskazał w nim, że zaproponowana przez poszkodowanego kwota jest wygórowana, a więc (...) dokona wypłaty kwoty z uznania. Jednak ponownie prosi o przekazanie pełnomocnictwa na odbiór odszkodowania bądź wskazanie numeru rachunku bankowego poszkodowanego. Brak powyższego dokumentu uniemożliwia dokonanie wypłat w szkodzie. Natomiast w celu oszacowania kosztów dojazdów do placówek medycznych (...) domaga się przedstawienia specyfikacji dojazdów (data, trasa i cel) wraz z kopią dowodu rejestracyjnego pojazdu, którym poszkodowany dojeżdżał do placówek medycznych, kopia dokumentacji potwierdzająca dojazdy. dowód : - e-mail (...) do pełn. R. B. (1) z dnia 24.10.2016 r. k. 157-158 akt szkody – w załączeniu; - e-mail z kancelarii pełn. R. B. (1) do (...) z 04.11.2016 r. – k. 159 akt szkody – w załączeniu; - e-mail z kancelarii pełn. R. B. (1) do (...) z 08.11.2016 r. – k. 162 akt szkody – w załączeniu; - e-mail (...) do pełn. R. B. (1) z dnia 09.11.2016 r. k. 161 akt szkody – w załączeniu. W procesie na zlecenie Sądu zostały sporządzone liczne opinie biegłych sądowych: W opinii z dnia 18.11.2017 r. biegły sądowy lek. med. G. M. – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu wskazał w szczególności: - „ wystąpienie zakrzepicy nie komplikuje w stopniu istotnym klinicznie przebytego urazu skręceniowego stawu skokowego (…) przebyta zakrzepica żył głębokich podudzia jako powikłanie leczenia skręcenia stawu skokowego pozostaje bez wpływu na jego dalszą funkcję ”. – k. 330v.; - unieruchomienie kończyny u powoda trwało 10 dni. Biegły neguje, jakoby u powoda nie było czynników ryzyka. Biegły oparł się na Zasadach Profilaktyki Żylnej Choroby Zakrzepowo – Zatorowej (aktualizacja z 18.02.2014 r.) – doc dr hab. D. C. , prof. A. G. , prof. D. K. , prof. P. M. , prof. W. M. (2) , prof. W. T. . Zgodnie z tym piśmiennictwem, powołanym przez biegłego, powoda należało zaliczyć do grupy ryzyka niskiego – wg oceny indywidualnego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo – zatorowej. W takim przypadku ryzyko zakrzepicy obwodowej wynosi 2% . Zalecenia w przypadku urazowego uszkodzenia kończyn dolnych z unieruchomieniem i niskim ryzykiem są natomiast następujące: „ D9.3 – w przypadku izolowanych uszkodzeń urazowych kończyn dolnych wymagających unieruchomienia kończyny w opatrunku gipsowym lub w ortezie zaleca się stosowanie profilaktyki farmakologicznej z wykorzystaniem drobnocząsteczkowych pochodnych heparyny lub fondaparynuksu w dawkach rekomendowanych przez producenta przez cały okres unieruchomienia i dalej do chwili powrotu funkcji pompy mięśniowej w obrębie podudzia ” – k. 331-331v. - „ Biegły nie ma wątpliwości, że zakrzepica żył głębokich powstała jako powikłanie unieruchomienia kończyny dolnej powoda. Stosowanie profilaktyki p/zakrzepowej znacznie zmniejszyłoby ryzyko jej wystąpienia. Biegły przyznaje, że nie ma gwarancji czy pomimo stosowania profilaktyki taka zakrzepica nie mogłaby wystąpić jednak mówimy tu raczej o redukcji ryzyka wystąpienia ” – k. 331v. - „… powód był pod opieką specjalistyczną – pulmonologa. W prowadzącej leczenie Poradni Chirurgicznej powód nie otrzymał zaleceń dalszej kontroli, był także badany i leczony przez lekarza POZ więc trudno w tym przypadku mówić o zaniechaniu ze strony powoda. Powód będąc laikiem w dziedzinie medycyny zdał się na opiekę, diagnostykę i zalecenia lekarskie przynajmniej 3 specjalistów – chirurga ogólnego, pulmonologa i specjalisty chorób wewnętrznych – nie świadczy to raczej o zaniechaniu z jego strony. Niewątpliwie rozpoznanie zakrzepicy żylnej z pewnym opóźnieniem doprowadziło do powikłania jakim była zatorowość płucna. Oceniając całokształt objawów które pojawiły się u pozwanego po zdjęciu unieruchomienia do wykonania UDP biegły skłania się do stwierdzenia, że do zakrzepicy doszło już w opatrunku gipsowym, a dalsze powikłania w postaci zatorowości płucnej pojawiły się w momencie pierwszych objawów płucnych (kaszel, duszność) czyli w listopadzie 2015r (dokumentacja z Poradni POZ) ” – k. 331v. - 332. dowód : - opinia biegłego sądowego lek. med. G. M. – specjalisty ortopedii i traumatologii narządu ruchu sporządzona 18.11.2017 r. – k. 329 – 332. Dnia 05.03.2018 r. została sporządzona opinia biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w Świdnicy lek. med. specjalisty kardiologa A. B. (2) . Biegła wskazała w szczególności: - „ Profilaktyka przeciwzakrzepowa istotnie redukuje ryzyko wystąpienia zakrzepicy żył głębokich (…) Obecność opatrunku gipsowego z unieruchomieniem zalicza się do czynników czasowych (odwracalnych) ryzyka zakrzepicy żył głębokich i korzyści ze stosowania profilaktycznych dawek leków przeciwzakrzepowych zdecydowanie przeważają nad ryzykiem klinicznie istotnego krwawienia lub innych powikłań”. ” – k. 372; - u powoda, któremu założono opatrunek gipsowy z unieruchomieniem „ zasadne było zastosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej (…) gdyż profilaktyka przeciwzakrzepowa istotnie zmniejsza ryzyko zakrzepicy żył głębokich (…) U chorych z zakrzepicą żył głębokich stan ten jest powikłany zatorowością płucną. Uważa się, że zakrzepica żył głębokich może być sprowokowana w obecności czasowego, tzw. odwracalnego czynnika ryzyka jak unieruchomienie w przebiegu opatrunku gipsowego tak jak to miało miejsce u powoda i zastosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej istotnie zmniejsza ryzyko zakrzepicy żył głębokich a zarazem zatorowości płucnej ” – k. 373; - na podstawie wyników badań i dokumentacji medycznej w aktach prawy biegła stwierdziła, że u powoda „ nie stwierdzono cech nadciśnienia płucnego oraz potwierdzono prawidłową funkcję prawej komory co świadczy o wykluczeniu rozpoznania powikłania w postaci przewlekłe zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne i świadczy to o dobrym rokowaniu i braku wpływu na funkcjonowanie powoda w przyszłości ” – k. 374; - u powoda „ nie doszło do upośledzenia czynności serca i płuc i wydolność fizyczna powoda nie uległa pogorszeniu a tym samym nie ma wpływu na aktywność i sprawność w zakresie układu krążenia ”– k. 374-375; - „ Objawy kliniczne, które występowały u powoda w przypadku zatorowości płucnej obwodowej powinny stanowić podejrzenie w/w rozpoznania a należą do nich: duszność, zazwyczaj łagodna i może być przejściowa oraz kaszel. W/w objawy występowały u powoda po usunięciu unieruchomienia, czyli buta gipsowego w październiku i listopadzie 2015 roku o czym świadczą liczne wizyty u lekarza POZ i specjalistów (pulmonologa) i niewątpliwie dają podstawę do stwierdzenia, że do w/w zakrzepicy doszło w okresie założenia buta gipsowego. Natomiast rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich z pewnym opóźnieniem było przyczyną powikłania jakim jest zatorowość obwodowa płuc ” – k. 375. - „ Na podstawie dokumentacji medycznej w aktach sprawy wynika, że w dniu 4.09.2015 roku powód otrzymał zalecenie pozostania pod opieką poradni specjalistycznej bez zaleceń dalszej kontroli w poradni chirurgicznej. Od września do listopada 2015 roku korzystał z pomocy medycznej u lekarza POZ (10.2015 rok), u specjalisty chorób płuc (20.11.2015 i 27.11.2015 rok) oraz nocnej i świątecznej pomocy zdrowotnej (28.11.2015 rok i 14.12.2015 rok). Wobec powyższego nie można formułować wniosku, że powód zaniechał kontroli specjalistycznej po unieruchomieniu kończyny dolnej ”. – k. 376. dowód : - opinia biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w Świdnicy lek. med. specjalisty kardiologa A. B. (2) z dnia 05.03.2018 r. – k. 371 – 376. W opinii uzupełniającej wydanej w dniu 18.02.2019 r. biegła kardiolog A. B. (2) wskazała w szczególności, że wystąpienie zatorowości płucnej u powoda poprzedzone unieruchomieniem kończyny dolnej należało do słabych (niskich) czynników ryzyka wystąpienia zatorowości płucnej. Tym niemniej zasadnym było zastosowanie u powoda profilaktyki przeciwzakrzepowej istotnie zmniejszającej ryzyko wystąpienia zakrzepicy żył głębokich w aspekcie powikłań w postaci zatorowości płucnej, tzn. „ przeważa stosunek korzyści do ryzyka wobec zastosowanego leczenia przeciwzakrzepowego ” – k. 504. Z perspektywy kardiologa i możliwości wystąpienia zatorowości płucnej u powoda występowały następujące czynniki ryzyka: nadwaga na granicy z otyłością, astma oskrzelowa i jej zaostrzenia, leki takie jak doustne sterydy. Wymienione czynniki należą do słabych czynników ryzyka choroby zakrzepowo – zatorowej – poniżej 2%. „… zastosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej z tej grupy ryzyka powikłań zakrzepowo – zatorowych w porównaniu z chorymi, u których takiej profilaktyki nie zastosowano zmniejsza około dwukrotnie wymienione ryzyko. Profilaktyka jest skuteczna i uzasadniona klinicznie i finansowo. Korzyści ze stosowania profilaktycznych dawek leków przeciwzakrzepowych zdecydowanie przeważają nad ryzykiem klinicznie istotnego krwawienia ” – k. 505. Pod względem kardiologicznym przebyta zatorowość płucna nie była powikłana Przewlekłym Zakrzepowo-Zatorowym Nadciśnieniem Płucnym, tj. chorobą spowodowaną przewlekłą niedrożnością tętnic płucnych po upływie 3 miesięcy przeciwzakrzepowego leczenia. Dlatego pod tym względem „ przebyta zatorowość płucna bez w/w powikłań nie jest przeciwwskazaniem do wykonywania pracy fizycznej ” – k. 505. „ Na podstawie wykonanego badania echokardiograficznego z 25 sierpnia 2016 roku (karta 143) stwierdzono niskie prawdopodobieństwo nadciśnienia płucnego oraz prawidłową funkcję prawej komory i świadczy to o dobrym rokowaniu i braku wpływu na funkcjonowanie powoda z zakresu układu krążenia ” – k. 506. „ Przebyta zakrzepica żył głębokich powikłana zatorowością płucną należy do czynników dużego ryzyka predysponujących do ponownego wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i są to czynniki zależne od powoda. Nie znaczy to, że może w/w ryzyko wystąpić pod postacią zatorowości płucnej ” – k. 507. dowód : - opinia pisemna uzupełniająca biegłego sądowego lek. med. specjalistę kardiologa A. B. (2) z dnia 18.02.2019 r. – k. 503 – 507. Następnie w opinii z dnia 07.06.2018 r. biegła sądowa hematolog A. K. wskazała w szczególności: - „ Zastosowanie opatrunku gipsowego- unieruchomienie kończyny na 10 dni po urazie stawu skokowego jest czynnikiem ryzyka wystąpienia zakrzepicy żył głębokich. Wg standardów postępowania, zaleca się profilaktykę p/zakrzepową (…) Zasadne było u powoda zastosowanie profilaktyki p/zakrzepowej, która zmniejsza ryzyko zakrzepicy głębokiej po zastosowanym unieruchomieniu kończyny (…) Zakrzepica głęboka kończyny dolnej może być powikłana zatorowością płucną ” – k. 405; - „ Wykonane kontrolne angioTK i UKG + marker proBNP w normie wskazuje że nie doszło do następstw ze strony płuc i serca ” – k. 405; - biegła podtrzymała opinię hematologa, który konsultował powoda podczas jego leczenia z dnia 25.04.2016 r., wskazując, że nie ma wskazań do rozszerzenia badań w kierunku trombofilii, a choroba zakrzepowo – zatorowa związana była z odwracalnym czynnikiem – „ zakrzepica dystalna po urazie kończyny i jej unieruchomieniu . U powoda doszło do 1 incydentu zakrzepowo-zatorowego, o znanej i odwracalnej etiologii: unieruchomienie kończyny dolnej” – k. 405v. dowód : - opinia biegłego sądowego – specjalisty chorób wewnętrznych hematologa – A. K. z 07.06.2018r. – k. 403–405v. Biegły sądowy Sądu Okręgowego we Wrocławiu prof. dr hab. n. med. D. P. (1) – specjalista chirurgii ogólnej, chirurgii naczyniowej i transplantologii klinicznej w opinii, która wpłynęła do tut. Sądu dnia 15.10.2018 r. ( prezentata Sądu ) wskazał w szczególności: - w badaniu fizykalnym powoda przeprowadzonym przez biegłego dnia 30.08.2018 r. wskazano m.in.: „ W badaniu dopplerowskim USG prawidłowy stan naczyń tętniczych obu kończyn dolnych. Układ żył powierzchownych i głębokich kończyny dolnej lewej prawidłowy. Po stronie prawej w zakresie żyły udowej niewielkie przyścienne zmiany zakrzepowe nieutrudniające przepływu. Żyła podkolanowa prawa ze starymi zmianami zakrzepowymi przyściennymi i cechami żylnego krążenia obocznego. W zakresie żył głębokich podudzia wyraźne pogrubienie ścian i stare zmiany zakrzepowe z cechami rekanalizacji. Układ zastawkowy na tym poziomie niewydolny”. – k. 442. - „ Powód nie otrzymał profilaktyki przeciwzakrzepowej pomimo istniejących wskazań do jej zastosowania. Należy to uznać za uchybienie ze strony podmiotu leczącego. (…) Można przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że brak zastosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej w zdecydowanym stopniu przyczynił się do powstania zakrzepicy żył głębokich i następowej obwodowej zatorowości płucnej. Otyłość i astma oskrzelowa powinny być wzięte pod uwagę jako dodatkowe czynniki ryzyka ale nie były one decydujące w sytuacji braku profilaktyki. Ich obecność podkreśla jedynie dodatkowe uzasadnienie do włączenia profilaktyki u pacjenta unieruchamianego w opatrunku gipsowym. (…) W omawianym przypadku nie można stwierdzić trwałego uszkodzenia ciała powoda. Przeczą temu wykonane badania obrazowe i funkcjonalne (str. 106 i 143 akt). Można natomiast odnotować długotrwały (czasowy) uszczerbek na zdrowiu wynikający głównie z zakrzepicy żył głębokich z następową zatorowością płucną (…) Ponieważ niewydolność oddechowa trwała stosunkowo krótko (listopad – grudzień 2015) długotrwały uszczerbek na zdrowiu wynosić powinien wg mojej oceny 15%, a czas jego trwania od listopada 2015 do lutego 2016. Obecnie podawana duszność wysiłkowa może być odnoszona do astmy oskrzelowej lub skojarzenia astmy z odległymi skutkami przebytej zatorowości płucnej, w postaci utrwalonych zaburzeń w mikrokrążeniu płucnym. Nie da się prostymi metodami udowodnić takich możliwości. (…) W świetle aktualnych badań i przy założeniu kontynuacji leczenia aż do pełnej rekanalizacji układu żylnego głębokiego podudzia prawego rokowanie jest korzystne. Nie ma jednak stuprocentowej pewności braku nawrotu zakrzepicy w opisanej lokalizacji. Nie da się także przewidzieć jaki zasięg anatomiczny mogłaby mieć ta ewentualna wznowa i czy zaowocuje zatorowością płucną. Jest wysoce prawdopodobne powstanie zespołu pozakrzepowego kończyny dolnej prawej, niezależnie od prowadzonego leczenia. Wynika to z nieodwracalnego zniszczenia zastawek żylnych – vide kontrolne badania USG układu żylnego” – k. 443. Ponadto biegły D. P. (1) wskazał, że przedstawione w pozwie zestawienia wydatków na leki oraz transport do placówek ochrony zdrowia „ pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z leczeniem wdrożonym po zdarzeniu z 24.08.2015 r .” – k. 443. dowód : - opinia biegłego sądowego Sądu Okręgowego we Wrocławiu prof. dr hab. n. med. D. P. (1) – specjalisty chirurgii ogólnej, chirurgii naczyniowej i transplantologii klinicznej wniesiona 15.10.2018r. (prezentata Sądu)– k.442–443. W pisemnej opinii uzupełniającej z dnia 06.01.2019 r. biegły sądowy D. P. (1) wskazał: „ Można przyjąć, że aktualnie występująca u powoda duszność wysiłkowa wynika ze skojarzenia astmy oskrzelowej i odległych skutków zatorowości płucnej lub samej astmy ”. By wyjaśnić ww. hipotezę biegły wskazuje badania, jakie należałoby przeprowadzić (spirometria, gazometria, angioTK płuc, biopsja tkanki płucnej z oceną histopatologiczną), ale nie ma pewności, czy nawet wykonanie ww. badań umożliwiłoby jednoznaczną odpowiedź. Nawet krótkotrwałe unieruchomienie, zwłaszcza u osoby z czynnikami ryzyka, może być przyczyną powikłań zakrzepowo – zatorowych. Biegły potwierdził związek przyczynowy pomiędzy unieruchomieniem kończyny powoda w gipsie z wystąpieniem ostrych objawów zatorowości płucnej, przy potwierdzonej zakrzepicy żył kończyny poddanej unieruchomieniu. Biegły doprecyzował też, że u R. B. (1) występują dwa problemy: „ 1. Zmiany zakrzepowe układu żylnego kończyny dolnej prawej – skutki trwają do dnia badania 30.08.2018 i zapewne do teraz. 2. niewydolność oddechowa o znacznym nasileniu trwająca około 3 miesięcy niepodważalnie powodowana zatorowością płucną i duszność wysiłkowa trwająca do chwili obecnej. (…) duszność wysiłkowa jest łagodniejsza formą niewydolności oddechowej. W tym kontekście 15% wysokość długotrwałego uszczerbku na zdrowiu uważam za bardzo ostrożny szacunek, ponieważ wartość 30% w sumowaniu punktów 1 i 2 nie byłaby wartością zawyżoną. Co więcej sama zatorowość płucna w momencie wystąpienia jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia ”. dowód : - pisemna opinia uzupełniająca biegłego sądowego Sądu Okręgowego we Wrocławiu prof. dr hab. n. med. D. P. (1) – specjalisty chirurgii ogólnej, chirurgii naczyniowej i transplantologii klinicznej z 06.01.2019 r. – k. 474 – 475. W kolejnej opinii uzupełniającej sporządzonej dnia 28.04.2019 r. biegły sądowy specjalista chirurgii ogólnej, chirurgii naczyniowej i transplantologii klinicznej prof. dr hab. n. med. D. P. (1) wskazał, że lek Xarelto, który jest również przyjmowany przez powoda, przeciętnie przyjmuje się 18-24 m-cy, ale bywa że dłużej. Zależy to od indywidualnej decyzji lekarza prowadzącego terapię. Nie ma określonego maksymalnego czasu trwania terapii. Lekarz bierze pod uwagę szereg czynników przemawiających za możliwością nawrotu zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej. Na dzień badania powoda (30.08.2018 r.) biegły D. P. (1) nie odnotował w wywiadzie ani w badaniu fizykalnym żadnych objawów ubocznych związanych ze stosowaniem leku Xarelto. dowód : - druga opinia uzupełniająca biegłego sądowego specjalisty chirurgii ogólnej, chirurgii naczyniowej i transplantologii klinicznej prof. dr hab. n. med. D. P. (1) z dnia 28.04.2019 r. – k. 564 – 565. Biegły sądowy z zakresu medycyny pracy , chorób wewnętrznych, chorób zawodowych układu oddechowego, orzecznictwa lekarskiego, organizacji ochrony zdrowia dr n. med. R. S. (1) w opinii z dnia 02.01.2020 r. sporządzonej w oparciu o niekompletną dokumentację załączoną do akt sprawy, wskazał w szczególności: - powód pracował jako pomocnik na budowie w latach 2014-2017. Od czerwca 2017 roku pracuje w ochronie; - rozpoznania związane z przedmiotem opinii: 1. stan po skręceniu prawego stanu skokowego, 2. stan po przebytej ostrej zakrzepicy prawego podudzia, 3. stan po przebytej obwodowej zatorowości płucnej, 4. stosowanie leku przeciwkrzepliwego – Xarelto. - rozpoznania niezwiązane z problemem opinii: 1. astma oskrzelowa, 2. stan po skręceniu stawy skokowego lewego z zastosowaniem leków przeciwzakrzepowych, 3. zmiany zwyrodnieniowo – dyskopatyczne kręgosłupa z zespołem bólowym, 4. wada postawy, 5. dysplazja stawów biodrowych w wywiadzie, 6. choroba Schouermana, 7. stan po artroskopii kolana prawego (2009 r.), 8. małopłytkowość w wywiadzie w dokumentacji. - „… ani zakrzepica (z ustępowaniem zmian) ani przebyta zatorowość płucna nie stanowi przeciwwskazania do pracy fizycznej na budowie ani do pracy na wysokości …” – k. 642. - na podstawie dokumentacji załączonej do akt sprawy biegły stwierdził, że powód jest sprawny w zakresie układu krążenia i oddechowego (próby wysiłkowe „kardiologiczne” i „pulmonologiczne”); - „…w odniesieniu do orzekania o stopniu niepełnosprawności nie wiadomo faktycznie, co było przyczyną tego orzekania, bowiem na orzeczeniach określano jedynie układy dotknięte niepełnosprawnością ale z rozpoznań stawianych u powoda wynika wiele schorzeń, które nie miały związku z postępowaniem (zaniechanie podania leku przeciwkrzepliwego jako profilaktyki zakrzepicy), a które mogły być opisane tymi numerami”. - k. 642v. Gdyby u powoda nie występowały inne schorzenia poza związanymi z inkryminowanym zdarzeniem, biegły wskazał: „ Przebyta ostra zakrzepica prawego podudzia została wyleczona, nie stwierdza się istotnych zmian ograniczających sprawności organizmu a sama przebyta zakrzepica nie stanowi przeciwwskazania do wykonywania poprzednio wykonywanej pracy jak też wykonywania jakiejkolwiek pracy fizycznej w tym pracy na wysokości. Przebyta obwodowa zatorowość płucna została wyleczona, nie stwierdza się istotnych zmian ograniczających sprawności organizmu a sama przebyta zakrzepica nie stanowi przeciwwskazania do wykonywania poprzednio wykonywanej pracy jak też wykonywania jakiejkolwiek pracy fizycznej w tym pracy na wysokości. Leczenie lekiem Xarelto samo z siebie nie stanowi przeciwwskazania do wykonywania pracy fizycznej oraz pracy na wysokości (…) Wśród czynników ryzyka krwotoku nie ma pracy fizycznej ani pracy na wysokości. Xarelto właściwie nie ma wpływu a prowadzenie pojazdów mechanicznych ale pacjenci, u których wystąpią działania niepożądane nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn (z ujawnionej dokumentacji nie wynika występowanie u powoda ww.)” – k. 643-643v. Reasumując, biegły wskazał, że u R. B. (1) nie występują przeciwwskazania do wykonywania przez niego pracy fizycznej mając na uwadze jedynie inkryminowane zdarzenie szkodowe (brak profilaktyki przeciwzakrzepowej i jego skutki). dowód : - opinia biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy, chorób wewnętrznych, chorób zawodowych układu oddechowego, orzecznictwa lekarskiego, organizacji ochrony zdrowia dr n. med. R. S. (1) z dnia 02.01.2020 r. – k. 631 – 644. W opinii uzupełniającej z dnia 27.07.2020 r. biegły sądowy z zakresu medycyny pracy dr n. med. R. S. (1) podtrzymał opinię zasadniczą, podnosząc, że „ w stosunku do powoda nie występują przeciwwskazania do wykonywania przez Niego pracy fizycznej (gdyby nie schorzenia niezwiązane z niniejszym postępowaniem) wykonywanej przed inkryminowanym zdarzeniem i powikłaniami ”. – k. 852-852v. dowód : - opinia uzupełniająca pisemna biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy dr n. med. R. S. (1) z dnia 27.07.2020 r. – k. 847-853. W kolejnej opinii pisemnej uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy dr n. med. R. S. (1) sporządzonej dnia 01.02.2021 r. podtrzymał on dotychczasowe wnioski płynące z poprzednich opinii, tzn. w stosunku do powoda nie występują przeciwwskazania do wykonywania przez niego pracy fizycznej, abstrahując od schorzeń niemających związku z niniejszym procesem. dowód : - kolejna opinia pisemna uzupełniająca biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy dr n. med. R. S. (1) sporządzona dnia 01.02.2021 r. – k. 998 – 1005v. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie zarówno co do zasady jak i niemalże w całości co do wysokości. W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne były następujące okoliczności: doznanie przez powoda R. B. (1) w dniu 23.08.2015 r. urazu prawej nogi podczas gry w piłkę, wizyta powoda w dniu 24.08.2015 r. w Poradni Chirurgii Ogólnej Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. , gdzie rozpoznano wówczas u niego skręcenie stawu skokowego prawego i założono powodowi but gipsowy, brak zastosowania u powoda podczas przedmiotowego unieruchomienia kończyny profilaktyki przeciwzakrzepowej, wystąpienie u powoda zakrzepicy żył głębokich w prawej kończynie oraz zatorowości płucnej. Bezspornie również w okresie leczenia powoda w Zespole Opieki Zdrowotnej w O. po ww. skręceniu odpowiedzialność cywilną przedmiotowej placówki medycznej ubezpieczał (...) S.A. w W. na podstawie umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC podmiotu leczniczego. Sporne natomiast pozostawały: związek przyczynowy pomiędzy powstałą u powoda zakrzepicą i zatorowością płucną, a leczeniem skręconej kończyny, tj. jej unieruchomieniem bez zastosowania w tym przypadku profilaktyki przeciwzakrzepowej, ewentualna odpowiedzialność ZOZ w O. za opóźnione rozpoznanie zakrzepicy i związek przyczynowy p

[... tekst skrócony ...]