I C 304/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę na podstawie umowy pożyczki, w której powódka naliczyła pozwanej prowizję w wysokości 1148 zł przy kwocie pożyczki 1000 zł, podczas gdy sama pożyczka nie była oprocentowana. Sąd Rejonowy uznał prowizję za niedozwolone postanowienie umowne (art. 385¹ § 1 kc) oraz sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc), zasądzając jedynie część dochodzonej kwoty. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, ale zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie prowizji. Uznał, że prowizja, stanowiąc cenę za udzielenie pożyczki, nie może być traktowana jako niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc, ponieważ dotyczy głównego świadczenia stron. Jednakże, uznał postanowienie o prowizji za nieważne na podstawie art. 58 § 1 kc jako mające na celu obejście ustawy, gdyż jej wysokość (114,8% kwoty pożyczki) rażąco przekraczała dopuszczalne prawem odsetki maksymalne. Sąd Okręgowy zasądził dodatkowo 1,92 zł tytułem kosztów windykacji, korygując tym samym rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w tym zakresie, a apelację powódki w pozostałej części oddalił.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prowizji w umowach pożyczek konsumenckich jako próby obejścia ustawy o odsetkach maksymalnych.
Dotyczy sytuacji, gdy prowizja jest rażąco wysoka i stanowi faktyczne wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, a nie tylko koszt obsługi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prowizja za udzielenie pożyczki, naliczona w umowie konsumenckiej, która nie jest oprocentowana, może być uznana za niedozwolone postanowienie umowne lub postanowienie nieważne jako mające na celu obejście ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja może być uznana za nieważną jako mająca na celu obejście ustawy (art. 58 § 1 kc), jeśli jej wysokość rażąco przekracza dopuszczalne prawem odsetki maksymalne, nawet jeśli stanowi główne świadczenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że prowizja, mimo że stanowiła cenę za udzielenie pożyczki i nie była oprocentowana, miała na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych, ponieważ jej wysokość była rażąco wyższa niż dopuszczalne odsetki. W związku z tym, postanowienie o prowizji zostało uznane za nieważne na podstawie art. 58 § 1 kc.
Czy koszty działań windykacyjnych, określone w umowie pożyczki, mogą być zasądzone na rzecz pożyczkodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale ich wysokość musi być uzasadniona i nie może stanowić dodatkowego zysku dla pożyczkodawcy. Sąd Okręgowy przyznał 1,92 zł tytułem kosztów windykacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że koszty windykacji w wysokości 10 zł za przesyłkę nie są wygórowane i uwzględnił je częściowo, korygując rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | powódka |
| A. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 720 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienie o prowizji uznane za nieważne jako mające na celu obejście ustawy.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy uznał prowizję za niedozwolone postanowienie umowne, ale Sąd Okręgowy stwierdził, że nie dotyczy to głównych świadczeń stron.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy uznał prowizję za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 58 § 3
Kodeks cywilny
Częściowa nieważność umowy nie wpływa na pozostałe części, chyba że bez nieważnych postanowień umowa nie zostałaby zawarta.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Ustawowa regulacja odsetek maksymalnych.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odsetek maksymalnych, który nie miał zastosowania do prowizji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
u.k.k. art. 30
Ustawa o kredycie konsumenckim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej, której wysokość rażąco przekracza dopuszczalne prawem odsetki maksymalne, stanowi próbę obejścia ustawy i jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 kc. • Koszty windykacji w wysokości 10 zł za przesyłkę nie są wygórowane i mogą zostać zasądzone.
Odrzucone argumenty
Prowizja jako główne świadczenie strony nie może być uznana za niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc. • Umowa spełniała wymogi ustawy o kredycie konsumenckim, a powódka wypełniła obowiązki informacyjne. • Zasądzenie prowizji było zgodne z prawem i umową, a pozwana zgodziła się na potrącenie.
Godne uwagi sformułowania
prowizja stanowiła cenę za udzielenie pożyczki • postanowienie umowne należy uznać za nieważne jako mające na celu obejście ustawy (art. 58§1kc) • przez inne określenie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału powódka wprowadziła do umowy postanowienie obchodzące przepis prawa o odsetkach maksymalnych • koszty windykacji nie mogą być źródłem dodatkowego zysku
Skład orzekający
Gabriela Sobczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowizji w umowach pożyczek konsumenckich jako próby obejścia ustawy o odsetkach maksymalnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prowizja jest rażąco wysoka i stanowi faktyczne wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, a nie tylko koszt obsługi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak firmy pożyczkowe próbują obejść przepisy o odsetkach maksymalnych, stosując wysokie prowizje. Pokazuje to praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie konsumentów i zasadach współżycia społecznego w obrocie prawnym.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce to sposób na obejście prawa? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 2148 PLN
kwota główna: 1008,08 PLN
koszty windykacji: 1,92 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.