I C 30/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. (...) Spółka (...) Oddział w Polsce wniosła pozew o zapłatę kwoty 529,27 zł z tytułu nieopłaconej składki ubezpieczenia OC pojazdu. Pozwana M. K. pierwotnie zawarła umowę ubezpieczenia z powódką, która obejmowała okres od 3 listopada 2016 r. do 2 listopada 2017 r. W trakcie trwania umowy, w lutym 2017 r., ojciec pozwanej darował jej swój udział we współwłasności pojazdu, czyniąc ją wyłącznym właścicielem. Fakt ten został zgłoszony ubezpieczycielowi, a do umowy zawarto aneks. Powódka poinformowała pozwaną o zbliżającym się końcu okresu ubezpieczenia i możliwości jego wypowiedzenia, wskazując, że w przypadku braku wypowiedzenia umowa ulegnie automatycznemu wznowieniu na kolejny rok. Pozwana, działając za radą agenta ubezpieczeniowego, zawarła nową umowę z innym ubezpieczycielem, nie wypowiadając poprzedniej. Sąd Rejonowy w Zambrowie uznał, że darowizna udziału we współwłasności nie stanowiła zbycia pojazdu w rozumieniu art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, a pozwana, jako posiadacz pojazdu, nie wypowiedziała umowy w ustawowym terminie. W związku z tym, zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, umowa ubezpieczenia została automatycznie wznowiona na kolejny rok, a pozwana była zobowiązana do zapłaty składki. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 529,27 zł wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących automatycznego wznowienia polis OC, skutków darowizny udziału we współwłasności pojazdu dla stosunku ubezpieczenia, oraz obowiązków posiadacza pojazdu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z polisami OC i zmianą właściciela/współwłaściciela pojazdu. Interpretacja przepisów jest ugruntowana, ale sprawa pokazuje praktyczne problemy w jej stosowaniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa ubezpieczenia OC pojazdu mechanicznego ulega automatycznemu wznowieniu na kolejny rok, jeśli posiadacz nie złożył oświadczenia o jej wypowiedzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa ubezpieczenia OC ulega automatycznemu wznowieniu na kolejny rok, jeśli posiadacz pojazdu mechanicznego nie złożył pisemnego oświadczenia o jej wypowiedzeniu najpóźniej na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który została zawarta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, zgodnie z którym brak wypowiedzenia umowy skutkuje jej automatycznym wznowieniem. Pozwana nie wykazała, aby złożyła takie oświadczenie.
Czy darowizna udziału we współwłasności pojazdu mechanicznego stanowi jego zbycie w rozumieniu art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, skutkujące możliwością wypowiedzenia umowy ubezpieczenia bez konieczności wypowiadania jej w trybie art. 28 ust. 1?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, darowizna udziału we współwłasności pojazdu mechanicznego nie stanowi zbycia pojazdu w rozumieniu art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, jeśli nie następuje zmiana osoby posiadacza pojazdu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 31 ust. 1 ustawy wymaga zbycia pojazdu i zmiany osoby posiadacza. W sytuacji, gdy pozwana była od lat właścicielką i posiadaczką pojazdu, a darowizna jedynie zwiększyła jej udział we współwłasności, nie nastąpiło przeniesienie posiadania ani zmiana posiadacza, co wyklucza zastosowanie tego przepisu. Dodatkowo, sąd wskazał na możliwość nieważności umowy darowizny jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc), jeśli celem było jedynie korzystanie ze zniżek ojca.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. (...) Spółka (...) Oddział w Polsce | spółka | powódka |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
u.u.o. art. 28 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie powiadomi zakładu ubezpieczeń o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia OC najpóźniej na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, umowa uważa się za zawartą na kolejne 12 miesięcy.
Pomocnicze
u.u.o. art. 31 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
W razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego na inną osobę, prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z umowy OC przechodzą na nowego posiadacza. Umowa ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że nowy posiadacz ją wypowie. Przepisów art. 28 nie stosuje się.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC z mocy prawa z uwagi na brak wypowiedzenia przez posiadacza. • Darowizna udziału we współwłasności nie stanowi zbycia pojazdu w rozumieniu przepisów prawa ubezpieczeniowego, jeśli nie zmienia się posiadacz. • Pozwana była posiadaczem pojazdu i osobiście zawarła umowę ubezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Umowa ubezpieczenia nie została przedłużona, ponieważ pozwana zawarła nową umowę z innym ubezpieczycielem po otrzymaniu darowizny udziału we współwłasności. • Zastosowanie art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który pozwala na wypowiedzenie umowy w przypadku zbycia pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
„pod pojęciem przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego należy rozumieć każdą formę zmiany jego właściciela (w pewnym uproszczeniu zbycia). Może to nastąpić na skutek umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, bezpodstawnego wzbogacenia, dziedziczenia, wykonania zapisu, i to nawet gdyby zbywca nie był właścicielem pojazdu ( art. 169 KC ). Pod pojęciem zbycia nie można natomiast rozumieć sytuacji, w której pomimo przeniesienia własności nie następuje zmiana osoby posiadacza (np. gdy najemca kupuje najmowany przez siebie samochód).” • „Celem tego było ukrycie faktu, że polisę tę podpisywała osobiście M. K. – strona pozwana cały czas stanowczo twierdziła, iż ubezpieczającym – zawierającym tę umowę ubezpieczenia był drugi współwłaściciel pojazdu E. G. .” • „postepowanie strony pozwanej było w sposób jawny sprzeczne z tymi zasadami [dobrych obyczajów, prawdy i bez zatajania czegokolwiek].”
Skład orzekający
Tomasz Makaruk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących automatycznego wznowienia polis OC, skutków darowizny udziału we współwłasności pojazdu dla stosunku ubezpieczenia, oraz obowiązków posiadacza pojazdu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z polisami OC i zmianą właściciela/współwłaściciela pojazdu. Interpretacja przepisów jest ugruntowana, ale sprawa pokazuje praktyczne problemy w jej stosowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeniowym ze względu na praktyczne zastosowanie przepisów o automatycznym wznowieniu polis i skutkach darowizny. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca, chyba że zostanie przedstawiona jako przykład pułapki prawnej.
“Czy Twoja polisa OC odnowiła się automatycznie? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz wpaść w pułapkę!”
Dane finansowe
WPS: 529,27 PLN
zapłata składki ubezpieczeniowej: 529,27 PLN
koszty zastępstwa prawnego: 270 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.