I C 3/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, bank (...) S.A., wniósł o zasądzenie od pozwanych D. K. i M. K. kwoty 189.345,51 zł, na którą składał się zwrot kapitału kredytu hipotecznego (135.000,00 zł) oraz zwrot wartości świadczenia banku za umożliwienie korzystania z kapitału (54.345,50 zł). Ewentualnie, powód domagał się waloryzacji sądowej kwoty należności. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, potrącenia i umorzenia części wierzytelności. Wskazali również, że umowa kredytu jest nieważna z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych, co zostało potwierdzone w poprzednim postępowaniu. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił powództwo. Sąd uznał, że w przypadku nieważności umowy kredytu bankowi przysługuje jedynie zwrot wypłaconego kapitału, zgodnie z teorią dwóch kondykcji i orzecznictwem TSUE. Ponieważ pozwana dokonała już spłaty pozostałej części kapitału (30.421,01 zł), roszczenie banku w tym zakresie wygasło. Sąd odrzucił również żądanie powoda dotyczące zwrotu wartości świadczenia banku za korzystanie z kapitału oraz żądanie ewentualne waloryzacji sądowej. Argumentował, że przyznanie bankowi takich roszczeń podważyłoby odstraszający skutek dyrektywy 93/13/EWG i naruszałoby zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Sąd podkreślił, że bank, wprowadzając do umowy niedozwolone postanowienia, nie może czerpać korzyści ponad zwrot kapitału. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska TSUE i Sądu Najwyższego w zakresie roszczeń banków po stwierdzeniu nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi, zwłaszcza w kontekście braku prawa do wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i waloryzacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu waloryzowanego kursem CHF z powodu klauzul abuzywnych. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bankowi, którego umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych, przysługuje roszczenie o zwrot kapitału kredytu oraz o wynagrodzenie za korzystanie z tego kapitału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bankowi przysługuje jedynie roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału kredytu. Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału oraz inne roszczenia ponad zwrot kapitału są bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i polskim prawie, wskazując, że przyznanie bankowi roszczeń ponad zwrot kapitału podważyłoby odstraszający skutek dyrektywy 93/13/EWG i naruszałoby zasady współżycia społecznego. Bank, wprowadzając niedozwolone postanowienia, nie może czerpać korzyści ponad zwrot kapitału.
Czy roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu hipotecznego, którego umowa została uznana za nieważną, uległo przedawnieniu lub umorzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zwrot kapitału nie przysługiwało powodowi w dacie wyrokowania, ponieważ zostało w całości rozliczone przez spłatę dokonaną przez pozwaną.
Uzasadnienie
Pozwana dokonała przelewu pozostałej części kapitału w dniu 14 listopada 2022 r., co skutkowało wygaśnięciem wierzytelności banku.
Czy sąd może dokonać waloryzacji sądowej świadczenia pieniężnego w przypadku nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może dokonać waloryzacji sądowej świadczenia pieniężnego w przypadku nieważności umowy kredytu, a bank nie może skutecznie dochodzić takich roszczeń.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-520/21 rozstrzygnął, że bankom nie przysługuje prawo do rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę. Ponadto, art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. wyklucza stosowanie art. 358¹ § 3 k.c. do kredytów bankowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| D. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna obowiązku zwrotu wzajemnych świadczeń w przypadku nieważności umowy.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do zwrotu nienależnego świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu korzyści lub jej wartości.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego, stosowana wobec roszczeń banku wynikających z naruszenia zasad współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 103 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość obciążenia strony kosztami wywołanymi jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny art. 13
Wyłączenie stosowania art. 358¹ § 3 k.c. do kredytów bankowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku nieważności umowy kredytu bankowi przysługuje jedynie zwrot kapitału. • Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału jest bezzasadne i sprzeczne z celem dyrektywy 93/13/EWG oraz zasadami współżycia społecznego. • Kapitał kredytu został już w całości spłacony przez pozwaną. • Waloryzacja sądowa świadczenia pieniężnego nie przysługuje bankowi w przypadku nieważności umowy kredytu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu. • Roszczenie banku o zwrot wartości świadczenia banku polegającego na umożliwieniu korzystania ze środków. • Roszczenie ewentualne o waloryzację sądową świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
każde inne roszczenie bowiem, zdaniem Sądu, byłoby swoistą „nagrodą” dla banku za swoje nieuczciwe wobec konsumenta zachowanie w dacie zawierania umowy. • przyznanie instytucji kredytowej prawa do żądania od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę, w danym przypadku, odsetek za zwłokę, mogłoby podważyć odstraszający skutek zamierzony przez dyrektywę 93/13.
Skład orzekający
Agnieszka Dutkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska TSUE i Sądu Najwyższego w zakresie roszczeń banków po stwierdzeniu nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi, zwłaszcza w kontekście braku prawa do wynagrodzenia za korzystanie z kapitału i waloryzacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu waloryzowanego kursem CHF z powodu klauzul abuzywnych. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i pokazuje, jak sądy interpretują prawa konsumentów w obliczu abuzywnych klauzul bankowych, co jest gorącym tematem dla wielu osób.
“Bank chciał dodatkowych pieniędzy za kredyt frankowy, ale sąd powiedział "nie". Kluczowe orzeczenie dla posiadaczy kredytów!”
Dane finansowe
WPS: 189 345,51 PLN
zwrot kosztów postępowania: 5434 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.