I C 298/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił powództwo o złożenie oświadczenia i zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie prawa do sądu, uznając, że prawo do sądu nie jest dobrem osobistym, a działanie sądu było zgodne z prawem.
Powódka domagała się od sędzi Sądu Okręgowego złożenia oświadczenia i zapłaty zadośćuczynienia, twierdząc, że zwrot jej pozwu naruszył jej prawo do sądu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, argumentując, że prawo do sądu nie jest dobrem osobistym w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Ponadto, sąd uznał, że działanie pozwanej sędzi było zgodne z prawem, co potwierdził Sąd Apelacyjny.
Powódka M. C. wniosła pozew przeciwko sędzi A. B., domagając się zobowiązania jej do złożenia oświadczenia o przyjęciu do rozpoznania pozwu wniesionego przez powódkę przeciwko P. M. oraz zasądzenia zadośćuczynienia w wysokości 1000 zł za naruszenie prawa do sądu. Powódka argumentowała, że zwrot jej pozwu z powodu niepodania adresu zamieszkania pozwanego, zamiast adresu miejsca pracy, pozbawił ją dostępu do sądu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że zwrot pozwu był uzasadniony brakami formalnymi, a jej działanie było zgodne z prawem i potwierdzone przez Sąd Apelacyjny. Sąd Okręgowy ustalił, że pozew powódki został zwrócony na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, a Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki, potwierdzając prawidłowość decyzji. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że prawo do sądu nie jest dobrem osobistym w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a zatem nie może być przedmiotem ochrony na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Sąd podkreślił również, że działanie pozwanej nie nosiło znamion bezprawności, gdyż było zgodne z przepisami prawa i potwierdzone kontrolą instancyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do sądu nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym katalog dóbr osobistych jest otwarty, ale prawo do sądu nie jest do niego zaliczane, nawet przy zmianach stosunków społecznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
A. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
| P. M. | osoba_fizyczna | pozwanego w innej sprawie |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki ochrony dóbr osobistych: istnienie dobra, zagrożenie lub naruszenie oraz bezprawność. Wymaga kategorycznego stwierdzenia wystąpienia wcześniejszej przesłanki przed badaniem kolejnej.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość przyznania zadośćuczynienia pieniężnego lub zasądzenia odpowiedniej sumy na cel społeczny w razie naruszenia dobra osobistego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki nieuzupełnienia braków formalnych pozwu, w tym jego zwrot.
k.p.c. art. 126 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia elementy formalne pisma procesowego, w tym oznaczenie stron.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymagania dotyczące treści pozwu, w tym oznaczenie stron i ich adresów.
k.p.c. art. 135
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy doręczeń w miejscu pracy, ale sąd uznał, że nie zastępuje to obowiązku podania adresu zamieszkania.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do sądu nie jest dobrem osobistym. Podanie adresu miejsca pracy zamiast adresu zamieszkania pozwanego jest brakiem formalnym pozwu. Działanie pozwanej było zgodne z prawem i potwierdzone przez sąd wyższej instancji.
Odrzucone argumenty
Zwrot pozwu z powodu niepodania adresu miejsca pracy naruszył prawo do sądu. Podanie adresu miejsca pracy było wystarczające do doręczenia pozwu.
Godne uwagi sformułowania
prawo do sądu nie stanowi dobra osobistego nie jest uzupełnieniem braku formalnego pozwu podanie adresu zakładu pracy działanie pozwanej nie nosiło znamion bezprawności
Skład orzekający
Katarzyna Powalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja, że prawo do sądu nie jest dobrem osobistym i wymaga podania adresu zamieszkania pozwanego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw cywilnych, gdzie wymagane jest podanie adresu zamieszkania pozwanej osoby fizycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego interpretacji w kontekście wymogów formalnych pozwu, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy prawo do sądu można naruszyć, żądając adresu zamieszkania zamiast miejsca pracy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 298/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Powalska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa M. C. przeciwko A. B. o złożenie oświadczenia i zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 298/17 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 30 marca 2017 r. (data wpływu) powódka M. C. wnosiła o zobowiązanie pozwanej A. S. Sądu Okręgowego w Kaliszu do złożenia oświadczenia następującej treści : „Ja A. B. postanawiam przyjąć do rozpoznania przez sąd pozew M. C. z dnia 21 października 2015 r. skierowany do Sądu Okręgowego w Kaliszu Wydział Cywilny p-ko P. M. o ochronę dóbr osobistych zarejestrowany pod sygn, akt IC 1746/15 Sądu Okręgowego w Kaliszu”. Ponadto powódka żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanej zadośćuczynienia w wysokości 1000 złotych „za naruszenie jej prawa do sądu”. Argumentowała, iż art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej gwarantuje jej prawo dostępu do sądu, tymczasem pozwana zwróciła pozew wniesiony przez powódkę przeciwko P. M. z racji tego, że M. C. nie podała w zakreślonym jej terminie adresu zamieszkania pozwanego. Podnosiła, że wystarczającym było podanie adresu miejsca pracy, gdyż pozwany jest sędzią Sądu Okręgowego w Sieradzu. Poprzez zwrot pozwu A. B. pozbawiła M. C. dostępu do sądu. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wywodziła, iż powódka nie wykazała ani naruszenia jej dóbr osobistych, ani bezprawności działania pozwanej. Podniosła, iż pełniąc obowiązki Przewodniczącej I Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Kaliszu w dniu 18 grudnia 2015 r. wydała zarządzenie o zwrocie pozwu w sprawie I C 1746/15 z uwagi na nie uzupełnienie przez M. C. w wyznaczonym terminie braków formalnych wniesionego przez nią pozwu poprzez niewskazanie adresu zamieszkania pozwanego P. M. . Powołała się na okoliczność, iż orzeczenie w tym przedmiocie podlegało kontroli instancyjnej Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który potwierdził jego prawidłowość jako wydanego zgodnie z prawem . Sąd ustalił następujący stan faktyczny : W dniu 18 grudnia 2015 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Cywilnego Sadu Okręgowego w Kaliszu został zwrócony na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. pozew wniesiony przez M. C. przeciwko P. M. , zarejestrowany pod sygn. I C 1746/15, z powodu nie uzupełnienia przez powódkę w wyznaczonym jej terminie braku formalnego pozwu w postaci nie wskazania adresu zamieszkania pozwanego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż zgodnie z poglądem zaprezentowanym przez S.N. w uchwale z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie III Czp 43/14, niewskazanie przez powoda w pozwie miejsca i adresu zamieszkania pozwanego będącego osobą fizyczną jest brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowego biegu, ze skutkami określonymi w art. 130 § 2 k.p.c. Nie jest zaś uzupełnieniem braku formalnego pozwu podanie adresu zakładu pracy ( urzędu), w którym pozwany jest zatrudniony, gdyż czynność taka nie stanowi spełnienia wymogu formalnego pozwu, o którym mowa w art. 126 § 2 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 k.p.c. ( dowód : kopia zarządzenia k. 51 ). Na powyższe zarządzenie M. C. wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 lutego2016 r. wydanym w sprawie o sygn.. akt I ACz 78/16 Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił zażalenie M. C. i wywodził, że nie jest zasadny argument powódki , że w myśl art. 135 k.p.c. doręczenia dla pozwanego mogą być dokonywane w jego miejscu pracy, czyli w tym przypadku w Sądzie Okręgowym w Sieradzu. Wskazanie miejsca pracy pozwanego nie stanowi uzupełnienia pozwu, skoro art. 126 § 2 pkt 1w związku z art. 187 § 1 k.p.c. wymaga wskazania miejsca zamieszkania stron. Tym samym Sąd Apelacyjny w Łodzi potwierdził prawidłowość wydanego przez pozwaną w niniejszej sprawie – SSO Alicję Bielan zarządzenia ( dowód: odpis postanowienia z uzasadnieniem k. 38). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił jako bezsporny. Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów, gdyż nie były one kwestionowane co do swej autentyczności . Sąd zważył, co następuje : Powództwo jest bezzasadne. Zgodnie z art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 zd. 3 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny. Powódka wskazuje na naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do sądu. Katalog dóbr osobistych jest dość szeroki i nie kończy się na treści art. 23 k.c. Sąd rozpoznający sprawę o ochronę dóbr osobistych w pierwszej kolejności winien poddać ocenie czy i jakie dobro osobiste zostało naruszone, a następnie ocenić na zarzut pozwanego czy pomimo naruszenia tych dóbr nie zachodzi podstawa do wyłączenia jego odpowiedzialności ze względu na brak bezprawności działania ( por. orzecz. S.N. z dnia 19.12.2002r.,II CKN 167/01, L. ). Przepis art. 24 § 1 k.c. , wymieniając przesłanki ochrony dóbr osobistych, którymi są : istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia, determinuje jednocześnie w sposób logiczny kolejność rozpatrywania wystąpienia tych przesłanek. Każda z kolejno wymienionych wyżej przesłanek ma wobec wcześniejszej charakter wtórny, co oznacza, że potrzeba jej badania zachodzi dopiero po kategorycznym stwierdzeniu wystąpienia przesłanki wcześniejszej. Tym samym warunkiem badania naruszenia dóbr osobistych jest uprzednie stwierdzenie ich istnienia, z kolei stwierdzenie naruszenia dóbr otwiera drogę do rozważań w zakresie obalenia domniemania bezprawności tego naruszenia ( por. wyrok S.A. w Białymstoku z dnia 31 sierpnia 2017 r., I ACa 212/17, LEX nr 2369642). W tym kontekście trzeba podnieść, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się , iż prawo do sądu nie stanowi dobra osobistego. Pogląd ten został potwierdzony w przez S.N. , który w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. wydanym w sprawie o sygn.. akt II CSK 640/09, przyjął, iż katalog dóbr osobistych , wymieniony w art. 23 k.c. , pozostających pod ochroną prawa cywilnego jest otwarty i wraz z późniejszą zmianą stosunków społecznych mogą pojawiać się i znikać pewne dobra, jednak nie oznacza to, że należy do niego zaliczyć prawo do sądu. Sąd Okręgowy w przedmiotowej sprawie w pełni akceptuje to stanowisko. Zatem nie można mówić o roszczeniach przewidzianych dla ochrony dóbr osobistych, skoro powódka nie wskazała dobra, które podlegałoby ochronie. Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie nie doszło w ogóle do naruszenia dobra osobistego kwestia dalszych przesłanek warunkujących udzielenie ochrony pozostaje poza przedmiotem rozważań. Na marginesie Sąd wskazuje, iż działanie pozwanej nie nosiło znamion bezprawności . Bezprawność działania podlega bowiem wyłączeniu na tej podstawie, że pozwana działała w ramach konstytucyjnych uprawnień, w oparciu o przepisy prawa. Zgodnie z powyższymi ustaleniami decyzja podjęta w przedmiocie zwrotu pozwu, została potwierdzona co do jej prawidłowości i zgodności z prawem w ramach kontroli instancyjnej Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Z tych wszystkich względów powództwo jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI