I C 295/17
Podsumowanie
Sąd Rejonowy oddalił powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu, uznając, że najemca nie był już nim w chwili śmierci z powodu wcześniejszego wypowiedzenia umowy najmu z powodu zadłużenia.
Powód K. K. (1) domagał się ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu lokalu po zmarłym ojcu G. K., który był najemcą tego lokalu. Ojciec zmarł w 2016 roku, a umowa najmu została wypowiedziana w 2015 roku z powodu zadłużenia czynszowego. Powód wraz z bratem spłacili zadłużenie, ale sąd uznał, że nie wstąpili w stosunek najmu, ponieważ ojciec w chwili śmierci nie był już najemcą, a jedynie bezumownie zajmował lokal. Sąd oddalił powództwo, ale odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu ze względu na szczególne okoliczności.
Powód K. K. (1) wniósł pozew przeciwko Gminie Z. o ustalenie, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swoim zmarłym ojcu, G. K. Ojciec był najemcą lokalu, ale umowa najmu została wypowiedziana w czerwcu 2015 roku z powodu zaległości czynszowych przekraczających trzy okresy płatności. G. K. zmarł w listopadzie 2016 roku. Powód wraz z bratem twierdzili, że nie wiedzieli o zadłużeniu i wypowiedzeniu umowy, a po śmierci ojca spłacili całe zadłużenie. Wskazywali, że mieszkali w lokalu od urodzenia, a odmowa zawarcia umowy najmu narusza zasady współżycia społecznego. Pozwana Gmina Z. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że art. 691 Kodeksu cywilnego nie pozwala na uwzględnienie powództwa w oparciu o zasady współżycia społecznego, a w chwili śmierci ojca nie był on już najemcą lokalu. Sąd Rejonowy w Zawierciu oddalił powództwo, stwierdzając, że G. K. w chwili śmierci nie był najemcą, a jedynie bezumownie zajmował lokal wraz z synami, co uniemożliwiało wstąpienie w stosunek najmu na podstawie art. 691 kc. Sąd podkreślił, że zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy żądania w tej sytuacji. Niemniej jednak, ze względu na fakt, że powód i jego brat zamieszkiwali w lokalu od lat, spłacili zadłużenie powstałe bez ich wiedzy i winy, a także opiekują się chorą matką, sąd na podstawie art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wstąpienie w stosunek najmu po śmierci najemcy na podstawie art. 691 kc jest możliwe tylko wtedy, gdy najemca w chwili śmierci był nadal stroną umowy najmu. W przypadku wypowiedzenia umowy najmu, nawet jeśli strony nadal zamieszkują w lokalu, nie dochodzi do wstąpienia w stosunek najmu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem wstąpienia w stosunek najmu jest fakt, że osoba zmarła była najemcą w chwili śmierci. Skoro umowa najmu została wypowiedziana z powodu zadłużenia, a termin wypowiedzenia upłynął przed śmiercią najemcy, to w chwili śmierci nie był on już najemcą, a jedynie bezumownie zajmował lokal. W takiej sytuacji przepis art. 691 kc nie znajduje zastosowania, a zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia żądania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Gmina Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Z. | instytucja | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 691
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują osoby, które stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, pod warunkiem, że najemca był nadal stroną umowy najmu w chwili śmierci.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 11 § 2 pkt. 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów
Określa podstawy wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego z powodu zaległości czynszowych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, kierując się zasadami słuszności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W chwili śmierci G. K. nie był już najemcą lokalu, ponieważ umowa najmu została wypowiedziana z powodu zadłużenia czynszowego, a termin wypowiedzenia upłynął przed jego śmiercią. Przepis art. 691 kc wymaga, aby najemca był stroną umowy w chwili śmierci, co nie miało miejsca w tej sprawie. Zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia żądania wstąpienia w stosunek najmu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe.
Odrzucone argumenty
Powód i jego brat stale zamieszkiwali z ojcem w lokalu i powinni wstąpić w stosunek najmu z mocy prawa. Odmowa zawarcia umowy najmu jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza że powód spłacił zadłużenie i opiekuje się chorą matką. Powód dowiedział się o zadłużeniu i wypowiedzeniu umowy dopiero po śmierci ojca.
Godne uwagi sformułowania
dla wstąpienia w stosunek najmu konieczne jest spełnienie szczególnych warunków określonych w przepisie art. 691 kc, co w tej sytuacji nie nastąpiło. Zasady współżycia społecznego nie mogą być w tym wypadku brane pod uwagę i stanowić podstawy żądania. obciążanie powoda kosztami poniesionymi przez stronę pozwaną (...) byłoby niesprawiedliwe i nadmierne.
Skład orzekający
Agnieszka Wolak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 kc w kontekście wypowiedzianej umowy najmu z powodu zadłużenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa najmu została skutecznie wypowiedziana przed śmiercią najemcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne spełnienie wymogów prawnych, nawet w sytuacjach, gdy strony wykazują dobrą wolę i spłacają zadłużenie. Pokazuje też, że zasady współżycia społecznego mają ograniczone zastosowanie w prawie rzeczowym.
“Czy spłacenie długu po śmierci ojca gwarantuje prawo do mieszkania? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: I C 295/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2019 r. Sąd Rejonowy w Zawierciu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Agnieszka Wolak Protokolant: stażysta Sylwia Duma-Syrek po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2019 r. w Zawierciu sprawy z powództwa K. K. (1) przeciwko Gminie Z. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu 1. oddala powództwo, 2. odstępuje od obciążenia powoda kosztami procesu. Sygn. akt I C 295/17 UZASADNIENIE Powód K. K. (1) wniósł w pozwie wniesionym przeciwko Gminie Z. o ustalenie, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w Z. w przy ulicy (...) , w miejsce najemcy tego lokalu G. K. , zmarłego w dniu 8.11.2016r. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 8.11.2016r. zmarł jego ojciec G. K. , który był najemcą przedmiotowego lokalu. Zmarły w chwili śmierci był rozwiedziony. Wraz z nim prawo do zajmowania lokalu mieli synowie K. K. (1) i K. K. (2) . Po śmierci ojca synowie dowiedzieli się, że ten nie regulował należności czynszowych i jeszcze w dniu 15.06.2015r. został mu wypowiedziany stosunek najmu. Mimo to powód wystąpił do administratora ZGM w Z. o nawiązanie umowy najmu po zmarłym ojcu. W swoich prośbach powód zadeklarował spłatę zadłużenia, co konsekwentnie uczynił. Jednakże Prezydent Miasta Z. w pismach z dnia 27.12.2016r. i 31.01.2017r. odmówił uznania powyższej prośby. W momencie śmierci ojciec powodów był zadłużony na kwotę 9 788 zł. Powód z bratem z własnej inicjatywy uregulowali do dnia wniesienia pozwu w lutym (...) . zadłużenie do kwoty 1 008,16 zł i zamierzali spłacić resztę zadłużenia w najbliższym czasie. Zdaniem powoda odmowa przyznania tytułu prawnego do lokalu jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego, gdyż powód z bratem zamieszkują w tym lokalu od samego początku, kiedy został on przyznany rodzicom. Gdyby nie zadłużenie ojca, w stosunek najmu jako najbliżsi wstąpiliby z mocy prawa. O długu nic nie wiedzieli, bo gdyby zdawali sobie sprawę z tego, że ojciec nie płaci czynszu, wzięliby sprawy w swoje ręce. Tymczasem Gmina Z. zamierza ich eksmitować, pomimo że są osobami najbliższymi dla poprzednich najemców, mieszkali w lokalu wraz z nimi, spłacają zadłużenia, a z lokalu korzystają w sposób należyty. Płacą wszelkie należności bieżące związane z lokalem. Powód z bratem nie mają innego mieszkania, nie mieliby się gdzie udać po eksmisji. W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej Gminy Z. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od powoda, podtrzymując stanowisko wyrażone w pismach skierowanych do powoda, które załączono do pozwu. Podnosił, że przepis art. 691 kc nie daje podstaw do rozpatrywania sprawy w oparciu o zasady współżycia społecznego. Strona pozwana nie wystąpiła dotychczas o eksmisję, a przy tego rodzaju żądaniu strona pozwana nie może zawrzeć ugody, gdyż jako organ administracji publicznej musi działać jedynie w ramach obowiązującego prawa. (k.39 akt) Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje : Podstawą prawną żądania pozwu jest norma art.691 kc , który stanowi, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby te wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Kwestią bezsporną jest, że zmarły w dniu 8.11.2016r. G. K. był najemcą lokalu mieszkalnego położonego w Z. przy ul. (...) , należącego do zasobów komunalnych Gminy Z. . G. K. otrzymał w dniu 17 marca 2014r. skierowanie do spisania umowy najmu tego lokalu, gdyż najemcą tego lokalu była uprzednio jego żona, która wyprowadziła się z mieszkania, a G. K. w lokalu tym zamieszkiwał. Jako uprawnionych do zajmowania lokalu wskazano w skierowaniu także synów G. K. : K. K. (1) i K. K. (2) (k.4 akt – skierowanie do zawarcia umowy najmu). W dniu 15.06.2015r. doszło do wypowiedzenia umowy najmu z terminem 31.07.2015r. w oparciu o art. 11 ust.2 pkt.2 ustawy o ochronie praw lokatorów , ponieważ G. K. , jako najemca lokalu, zalegał z zapłatą czynszu za okres ponad trzech pełnych okresów płatności. (k.5 – wypowiedzenie umowy najmu) Strona pozwana odmówiła powodowi K. K. (1) uznania, że wstąpił w stosunek najmu podnosząc, że G. K. w dniu swojej śmierci nie był już najemcą spornego lokalu, bowiem termin wypowiedzenia umowy upłynął w dniu 31 lipca 2015r. (k.6-7 akt – pisma strony pozwanej z dnia 27.12.2016r. i 31.01.2017r.). Powód K. K. (1) składając zeznania podtrzymał stanowisko zawarte w pozwie oraz wyjaśnił dodatkowo, że obaj z bratem nie wiedzieli o tym, że powstało zadłużenie czynszowe w wysokości ok. 10 000 zł i doszło do wypowiedzenia umowy najmu, tym bardziej, że co miesiąc z bratem przekazywali ojcu pieniądze na mieszkanie. Powód mieszkał w tym lokalu od urodzenia. Rodzice się rozwiedli. Mama zachorowała i mieszkała w Domu Opieki Społecznej. Natomiast powód z bratem i ojcem zostali w tym mieszkaniu. Odkąd obaj z bratem zaczęli pracować, to dawali ojcu po 400 zł od każdego z nich, a to on zajmował się regulowaniem wszystkich opłat. Okazało się, że były takie miesiące, że płacił za mieszkanie, a potem były miesiące, że nie płacił. Dowiedzieli się o tym dopiero jak zmarł. Te zaległości powstały w ostatnich dwóch latach, gdy ojciec zaczął pić. Nic nie wskazywało na to, że czynsz nie jest płacony, bo płacił za prąd, wodę, za wszystko inne. Tylko czynszu nie płacił. Gdy powód dowiedział się, że mama zachorowała na złośliwego raka szyjki macicy, to zamieszkała z nimi już po śmierci ojca i nadal mieszka w tym mieszkaniu. Powód jeździ z mamą na wszystkie terapie, opiekuje się nią. Odkąd ojciec zmarł, powód prowadzi korespondencję z Gminą w sprawie nawiązania umowy najmu. Próbował każdego sposobu, był na rozmowie u Prezydenta, nawet chciał kupić to mieszkanie. Powiedzieli mu, że dopiero jak zamieszka w tym mieszkaniu (...) osób, to będą warunki do zawarcia umowy najmu. Zadłużenie zostało spłacone w całości w ciągu 3 miesięcy po śmierci ojca. To nie jest kwestionowane. Gdy skierowano do powoda wezwanie, że ma opuścić mieszkanie w ciągu 3 miesięcy, wniósł sprawę do Sądu. Sprawę wniósł, ponieważ poprzedni Prezydent Miasta powiedział mu, żeby założyć sprawę. Sprawy o eksmisję dotychczas nie wniesiono. Nie był jeszcze u nowego Prezydenta Z. w tej sprawie. Zapoznawał się też z warunkami przydziału lokali komunalnych i uważa, że pozwalają one na przydział lokalu w takiej sytuacji, w jakiej obecnie z rodziną się znajduje. (k.50 akt) Mając powyższe ustalenia na względzie Sąd stwierdził, że powód K. K. (1) nie wstąpił w stosunek najmu po zmarłym ojcu, gdyż G. K. w chwili śmierci nie był już najemcą lokalu, lecz zajmował go wraz z synami bezumownie. Dla wstąpienia w stosunek najmu konieczne jest spełnienie szczególnych warunków określonych w przepisie art. 691 kc , co w tej sytuacji nie nastąpiło. Zasady współżycia społecznego nie mogą być w tym wypadku brane pod uwagę i stanowić podstawy żądania. Niewątpliwie jednak powód wraz z bratem K. K. (2) zamieszkiwali w spornym lokalu wspólnie z ojcem i nadal w lokalu tym mieszkają, podjęli się spłaty zadłużenia, które powstało bez ich wiedzy i jakiejkolwiek winy. W lokalu tym mieszkali od wielu lat, od urodzenia i dlatego zależy im na dalszym w nim zamieszkiwaniu. Powód K. K. (1) podejmował dotychczas wszelkie możliwe działania, aby uzyskać prawo najmu tego lokalu, lecz bezskutecznie. Po rozmowie z Prezydentem Miasta, który odesłał go na drogę sądową wniósł pozew do Sądu, licząc na polubowne zakończenie sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że obciążanie powoda kosztami poniesionymi przez stronę pozwaną, to jest kosztami zastępstwa procesowego, które w tej sprawie wynoszą 900 zł, byłoby niesprawiedliwe i nadmierne. Co prawda powód pracuje, ale w ramach posiadanych środków spłacił powstałe za życia ojca zaległości czynszowe. Obecnie opiekuje się ciężko chorą matką, która zamieszkała wraz z synami. Z tych względów na podstawie art. 102 kpc Sąd odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania w sprawie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę