I C 2936/15

Sąd Rejonowy w GrudziądzuGrudziądz2016-10-28
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
centralne ogrzewaniewspólnota mieszkaniowakoszty zarządurozliczeniepowództwokoszty procesuart. 102 k.p.c.

Sąd oddalił powództwo o zapłatę niedopłaty za centralne ogrzewanie, ponieważ powód nie uiścił kwoty, a tym samym nie poniósł szkody, jednocześnie nie obciążając go kosztami procesu ze względu na wadliwe sformułowanie pozwu.

Powód A.W. domagał się od Wspólnoty Mieszkaniowej zwrotu kwoty 6.533,39 zł, którą został obciążony w ramach rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania. Sąd oddalił powództwo, argumentując, że skoro powód nie zapłacił spornej kwoty, nie poniósł szkody, a tym samym nie ma podstaw do żądania zwrotu. Mimo przegranej, sąd nie obciążył powoda kosztami procesu, uznając, że wadliwe sformułowanie pozwu, wynikające z braku wiedzy prawniczej, było główną przyczyną oddalenia.

Powód A. W. wniósł pozew o zasądzenie od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w G. kwoty 6.533,39 zł z odsetkami, kwestionując obciążenie go tą sumą w ramach rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania za okres od października 2013 r. do grudnia 2014 r. Powód wskazywał na błędy w rozliczeniu dokonanym przez firmę zewnętrzną. Pozwana Wspólnota wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut, że powód nie uiścił spornej kwoty. Sąd Rejonowy w Grudziądzu oddalił powództwo, stwierdzając, że skoro powód nie zapłacił dochodzonej kwoty, nie poniósł szkody, co wyklucza możliwość zastosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 w zw. z art. 410 §1 k.c.). Sąd uznał, że kwestia prawidłowości naliczenia kosztów ogrzewania może być przedmiotem odrębnego postępowania. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 i 99 k.p.c., jednakże sąd, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył powoda kosztami poniesionymi przez pozwaną. Uzasadniono to tym, że powód przegrał sprawę na skutek wadliwego sformułowania żądania, wynikającego z braku wiedzy prawniczej i błędnego wypełnienia formularza pozwu, a nie z braku zasadności jego roszczenia co do istoty. Sąd podkreślił, że powód, nie będąc prawnikiem, mógł być subiektywnie przekonany o swojej racji, zwłaszcza w kontekście znaczącego wzrostu kosztów ogrzewania, i posiadał uzasadniony interes w wyjaśnieniu sprawy. Obciążenie go kosztami procesu w tej sytuacji uznano za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powód nie może żądać zwrotu kwoty, której nie zapłacił, ponieważ nie poniósł szkody.

Uzasadnienie

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na braku szkody po stronie powoda. Skoro powód nie zapłacił spornej kwoty, nie doszło do uszczuplenia jego majątku, co wyklucza możliwość zastosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu lub innych podstaw do żądania zwrotu świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy (...) w G.

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznapowód
Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy (...) w G.instytucjapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, kierując się zasadami współżycia społecznego i poczuciem sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

k.c. art. 410 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie poniósł szkody, ponieważ nie zapłacił spornej kwoty.

Godne uwagi sformułowania

skoro powód żądanej kwoty nie spłacił, to w jego majątku nie powstała szkoda i w związku z tym brak jest podstaw do zasądzenia na jego rzecz dochodzonej kwoty. Powód przegrał więc sprawę nie dlatego, że nie ma w ogóle racji, lecz na skutek wadliwego sformułowania żądania. Sprzeczne z zasadami współżycia społecznego byłoby obciążanie go dodatkowo kosztami procesu przegranego na skutek braku stosownego wykształcenia i pomocy prawnej.

Skład orzekający

Andrzej Antkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku wadliwego sformułowania pozwu przez osobę nieposiadającą wiedzy prawniczej."

Ograniczenia: Każdy przypadek zastosowania art. 102 k.p.c. jest oceniany indywidualnie przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie roszczeń w postępowaniu sądowym i jak sąd może zastosować zasady słuszności, aby nie obciążać strony kosztami z powodu błędów proceduralnych.

Przegrał sprawę, ale nie zapłacił kosztów – sąd stanął po stronie laika.

Dane finansowe

WPS: 6533,39 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 2936/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2016 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Andrzej Antkiewicz Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Kopczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa A. W. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy (...) w G. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwaną. Sygn. akt I C 2936/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 28 października 2016 r. A. W. wniósł o zasądzenie od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w G. kwoty 6.533,39 zł z odsetkami umownymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (k. 2-6, 38-42, 79 akt). Z pozwu wynikało, że powód kwestionuje obciążenie go wskazaną kwotą w ramach rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania za zajmowane mieszkanie za okres od 1 października 2013 r. do 31 grudnia 2014 r., wskazując na błędne rozliczanie tych kosztów przez firmę zatrudnioną przez Wspólnotę do odczytu podzielników ciepła zamontowanych na grzejnikach w mieszkaniach właścicieli lokali. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania. W pierwszej kolejności zarzuciła, że powodowi nie przysługuje roszczenie o zapłatę żądanej kwoty, gdyż jej nie uiścił na rzecz Wspólnoty, mimo obciążenia go tą kwotą w lutym 2015 r. W dalszej kolejności pozwana wskazywała na prawidłowe rozliczanie kosztów ogrzewania i w celu wykazania tych okoliczności wnosiła o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego (k. 90-93 akt). Na rozprawie powód przyznał, że nie zapłacił na rzecz pozwanej Wspólnoty kwoty wskazanej w pozwie (k. 123v akt). Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje: Bezsporne między stronami były następujące fakty: Powód wraz z małżonką C. W. są właścicielami lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w G. . Jak właściciel lokalu powód jest zobowiązany do uiszczania opłat z tytułu utrzymania lokalu oraz zarządu nieruchomością wspólną, na które składają się opłaty eksploatacyjne, zaliczki na fundusz remontowy, opłaty z tytułu rozliczenia centralnego ogrzewania, opłaty za wodę i kanalizację. W pozwanej Wspólnocie corocznie przeprowadzany jest przez firmę (...) Sp. z o.o. odczyt podzielników ciepła zamontowanych na grzejnikach w lokalach właścicieli – członków Wspólnoty, a następnie dokonywane jest rozliczenie. W wyniku rozliczenia dokonanego 17 lutego 2015 r. kosztów ogrzewania lokalu powoda za okres od 1 października 2013 r. do 21 grudnia 2014 r. stwierdzono niedopłatę za dostarczone ciepło w kwocie 6.533,39 zł (była to różnica między naliczonymi, należnymi kosztami ogrzewania a zaliczką uiszczoną w trakcie sezonu grzewczego). W związku z tym, że zaliczka nie pokryła należnych kosztów, wskazaną niedopłatą obciążono powoda, który do chwili obecnej należności tej nie zapłacił. W ocenie Sądu słusznie podniosła pozwana, że skoro powód żądanej kwoty nie spłacił, to w jego majątku nie powstała szkoda i w związku z tym brak jest podstaw do zasądzenia na jego rzecz dochodzonej kwoty. Powód dochodzi bowiem zwrotu świadczenia, którego nie spełnił ( art. 405 w zw. z art. 410 §1 k.c. ). Z tego względu powództwo podlegało oddaleniu a limine , bez potrzeby merytorycznego badania, czy koszty centralnego ogrzewania za sporny okres zostały przez pozwaną Wspólnotę naliczone prawidłowo, czy też nie. Kwestia ta może być rozstrzygnięta w ewentualnej sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej o zapłatę kwoty wskazanej w pozwie albo w procesie z powództwa A. W. o ustalenie, że naliczona przez Wspólnotę opłata jest nienależna. Ze względu na oddalenie powództwa ze wskazanej wyżej przyczyny, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez pozwaną, dlatego na rozprawie Sąd oddalił wniosek pozwanej o ich przeprowadzenie (k. 123v akt i art. 217 § 3 k.p.c. ). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 102 k.p.c. Powód przegrał sprawę, zgodnie więc z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu powinien zwrócić pozwanej poniesioną przez nią koszty. Sąd uznał jednak, że istnieją podstawy do nieobciążania go kosztami procesu pozwanej z następujących względów. Powód przegrał sprawę, gdyż błędnie sformułował powództwo, nie znając prawa. Powód błędnie wypełnił formularz pozwu ,,P , stosowany w postepowaniu uproszczonym, kierując się pouczeniem, że każdą rubrykę należy wypełnić, a w rubryce 6.1. wskazać kwotę żądania. Formularz ten nie przystawał jednak do sytuacji powoda, który nie mógł wnosić o zapłatę kwoty, jeśli jej wcześniej nie uiścił, lecz powinien wystąpić z powództwem o ustalenie lub nakazanie. Po oddaleniu wniosku powoda o przyznanie pełnomocnika z urzędu Sąd, przed nadaniem sprawie biegu, próbował naprowadzić powoda na prawidłowe sformułowanie żądania (k. 34 akt), jednak powód tego nie zrozumiał, a ostatecznie Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając zażalenie powoda na zarządzenie Przewodniczącego o zwrocie pozwu, przyjął, że powodowi chodzi o zasądzenie spornej między stronami kwoty 6.533,39 zł (k. 68v akt), czym Sąd Rejonowy był następnie związany po uchyleniu zarządzenia o zwrocie pozwu. Powód przegrał więc sprawę nie dlatego, że nie ma w ogóle racji, lecz na skutek wadliwego sformułowania żądania. Powód nie jest prawnikiem i mógł być subiektywnie przekonany o swojej racji, zwłaszcza że koszty ogrzewania za sporny okres wzrosły w stosunku do lat poprzednich o kilka tysięcy. Powód zasadnie dąży więc do wyjaśnienia sprawy, dlaczego te koszty wzrosły i posiada niewątpliwie interes, aby wyjaśnić sprawę do końca. W tej sprawie było to jednak niemożliwe ze względu na nieprawidłowe sformułowanie żądania. Powód po dokonanym rozliczeniu, w lutym 2015 r. został obciążony znacznymi kosztami ogrzewania, dlatego subiektywnie może czuć się pokrzywdzony. Sprzeczne z zasadami współżycia społecznego byłoby obciążanie go dodatkowo kosztami procesu przegranego na skutek braku stosownego wykształcenia i pomocy prawnej. Sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu rozpoznającego sprawę i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór. Dokonując tej oceny sąd orzekający winien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości i zasadami współżycia społecznego, uwzględniając okoliczności związane z przebiegiem sprawy, w szczególności charakter zgłoszonego roszczenia, jego znaczenie dla strony i subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia (zob. postanowienie SN z 11 lutego 2011 r., I Cz 38/10, LEX nr 738387; postanowienie SN z 22 lutego 2011 r., II PZ 1/11, LEX nr 852550 oraz postanowienie SN z 17 kwietnia 2013 r., V Cz 124/12, LEX nr 1341727). W ocenie Sądu orzekającego, poczucie sprawiedliwości sprzeciwia się obciążeniu powoda w opisanych okolicznościach sprawy dodatkowo kosztami procesu pozwanej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI