Orzeczenie · 2021-05-24

I C 2904/19

Sąd
Sąd Rejonowy dla [...] w [...]
Data
2021-05-24
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
pożyczka konsumenckaweksel in blancoklauzule abuzywneochrona konsumentakoszty pożyczkiprowizjaopłata przygotowawczastosunek podstawowyprawo wekslowe

Powód (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanej K. W. kwoty 10.294,25 zł z odsetkami, powołując się na weksel in blanco wystawiony w związku z umową pożyczki. Pozwana zakwestionowała zasadność części roszczenia, zarzucając wypełnienie weksla niezgodnie z porozumieniem oraz abuzywność niektórych opłat umownych, takich jak prowizja i koszt "pakietu", które uznała za rażąco naruszające jej interesy i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd, analizując umowę pożyczki, stwierdził, że pozwana otrzymała 5.500,00 zł kapitału, z czego spłaciła 1.893,32 zł. Sąd uznał, że opłaty w postaci prowizji (4.471,00 zł) i kosztu "pakietu" (900,00 zł) stanowią niedozwolone klauzule umowne (art. 385¹ k.c.), ponieważ były narzucone przez pożyczkodawcę we wzorcu umownym, nie były indywidualnie negocjowane, były rażąco wygórowane i naruszały równowagę kontraktową, stanowiąc próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Sąd zasądził na rzecz powoda jedynie kwotę kapitału pozostałego do spłaty (3.735,68 zł) powiększoną o opłatę przygotowawczą (129,00 zł), co dało łącznie 3.735,68 zł, oraz skapitalizowane odsetki w kwocie 307,34 zł, co dało sumę 4.043,02 zł. Powództwo w pozostałej części, dotyczącej kwestionowanych opłat, zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie stosowania klauzul abuzywnych do opłat dodatkowych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza gdy są one narzucone w drodze wzorca umownego i rażąco wygórowane. Ugruntowanie możliwości badania stosunku podstawowego przy dochodzeniu roszczeń z weksla in blanco.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki konsumenckiej zawartej z pozabankową instytucją kredytową i oceny konkretnych klauzul umownych. Interpretacja może być różna w zależności od szczegółów umowy i okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące prowizji i kosztów pakietu stanowią niedozwolone klauzule umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i kosztów pakietu stanowią niedozwolone klauzule umowne, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, były rażąco wygórowane, naruszały interesy konsumenta i dobre obyczaje, a także stanowiły próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule te nie były indywidualnie uzgodnione, ponieważ pochodziły z wzorca umownego narzuconego przez pożyczkodawcę. Ich wysokość była rażąco wygórowana w stosunku do wartości kapitału pożyczki i standardów rynkowych, co naruszało równowagę kontraktową i dobre obyczaje. Sąd podkreślił, że nie stanowiły one głównych świadczeń stron, a ich celem było generowanie nieuzasadnionych zysków.

Czy sąd może badać stosunek podstawowy (umowę pożyczki) przy dochodzeniu roszczenia opartego na wekslu in blanco?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku weksla in blanco wystawionego w celu zabezpieczenia wierzytelności, dłużnik wekslowy może podnosić zarzuty ze stosunku podstawowego, zwłaszcza gdy remitentem jest pierwszy wierzyciel.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym abstrakcyjność weksla doznaje osłabienia w przypadku weksla in blanco. Dłużnik wekslowy może kwestionować istnienie lub rozmiar roszczenia wekslowego ze względu na jego związek ze stosunkiem podstawowym, przenosząc spór na płaszczyznę prawa cywilnego.

Jaka jest dopuszczalna wysokość opłaty przygotowawczej w umowie pożyczki konsumenckiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Opłata przygotowawcza w wysokości ok. 2,35% kwoty pożyczonego kapitału (129 zł przy 5.500 zł) nie jest rażąco wygórowana i nie narusza interesów konsumenta, zwłaszcza w kontekście specyfiki umowy z pozabankową instytucją kredytową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata przygotowawcza w podanej wysokości jest uzasadniona, biorąc pod uwagę praktykę rynkową i charakter umowy (wysokie ryzyko, niewielka kwota, krótki czas). Podkreślono, że wysokość tej opłaty była precyzyjnie wskazana w umowie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
(...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
K. W.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 385¹ § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

k.c. art. 720 § 1

Kodeks cywilny

Podstawowe zobowiązanie stron umowy pożyczki.

prawo wekslowe art. 101

Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe

Elementy formalne weksla własnego.

prawo wekslowe art. 10

Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe

Uzupełnienie weksla niezupełnego (in blanco) niezgodnie z porozumieniem.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada stosunkowego rozliczenia kosztów procesu.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.c. art. 481 § 2

Kodeks cywilny

Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie.

k.c. art. 359 § 2

Kodeks cywilny

Odsetki maksymalne.

Pomocnicze

k.c. art. 385³ § 3

Kodeks cywilny

Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności te przejęte z wzorca.

u.k.k. art. 9

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

Obowiązek weryfikacji zdolności kredytowej przez pożyczkodawcę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul umownych dotyczących prowizji i kosztów pakietu. • Możliwość badania stosunku podstawowego przy dochodzeniu roszczenia z weksla in blanco. • Uzasadnienie opłaty przygotowawczej.

Odrzucone argumenty

Pełne uwzględnienie roszczenia z weksla. • Zasądzenie prowizji i kosztów pakietu jako należnych opłat.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia umowne, które nakładają na pozwaną powyższe zobowiązania nie wiążą pozwanej, jako konsumentki, gdyż należało im przypisać przymiot klauzul abuzywnych. • Wysokości tych opłat są nadmiernie wygórowane, a tym samym naruszają w sposób rażący interesy pozwanej jako konsumentki. • Zamieszczenie w umowie któregoś z postanowień objętych wyliczeniem znacząco ułatwia wykazanie, że wypełnia ono przesłanki niedozwolonego postanowienia umownego. • Abstrakcyjność weksla doznaje osłabienia przede wszystkim w przypadku weksla wystawionego in blanco.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania klauzul abuzywnych do opłat dodatkowych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza gdy są one narzucone w drodze wzorca umownego i rażąco wygórowane. Ugruntowanie możliwości badania stosunku podstawowego przy dochodzeniu roszczeń z weksla in blanco."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki konsumenckiej zawartej z pozabankową instytucją kredytową i oceny konkretnych klauzul umownych. Interpretacja może być różna w zależności od szczegółów umowy i okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak konsumenci mogą bronić się przed nadmiernymi opłatami w umowach pożyczkowych, nawet gdy zabezpieczeniem jest weksel. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów o ochronie konsumenta.

Bank chciał 10 tys. zł z weksla, dostał 4 tys. zł. Sąd uznał część opłat za 'abuzywne'.

Dane finansowe

WPS: 10 294,25 PLN

kapitał pożyczki: 3735,68 PLN

opłata przygotowawcza: 129 PLN

odsetki: 307,34 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst