I C 29/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo banku o zwrot części kapitału kredytu, uznając roszczenie za wygasłe w wyniku wzajemnych rozliczeń i potrąceń.
Powódka bank domagała się od pozwanych zwrotu części kapitału kredytu w kwocie 716,65 zł, argumentując nieważnością umowy. Pozwani przyznali zawarcie umowy, ale podnieśli, że poprzednie postępowanie zakończyło się ustaleniem nieważności umowy kredytu i zasądzeniem od banku zwrotu świadczeń. Pozwani dokonali zwrotu części kapitału i rat, a następnie potrącili swoje wierzytelności z roszczeniem banku, co doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia banku. Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne.
Sprawa dotyczyła roszczenia banku o zwrot części kapitału kredytu w kwocie 716,65 zł, wynikającego z nieważnej umowy kredytu denominowanego do waluty obcej. Powódka argumentowała, że unieważnienie umowy kredytowej spowodowało powstanie po jej stronie roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia w zakresie przekazanego tytułem kredytu świadczenia. Pozwani przyznali zawarcie umowy, ale wskazali, że w poprzedniej sprawie przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach (sygn. IACa 12/22) ustalono nieważność umowy kredytu i zasądzono od banku na rzecz kredytobiorców zwrot świadczeń. Pozwani dokonali zwrotu części kapitału kredytu oraz rat, a następnie pismem z dnia 14.12.2023r. potrącili swoje wierzytelności z roszczeniem banku o zwrot kwoty 2.042,17 zł. Sąd, opierając się na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405-411 k.c.) oraz uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 6/21), uznał, że roszczenia stron mają charakter odrębny i nie podlegają automatycznej kompensacji. Wskazał, że pozwani zwrócili cały uiszczony im kapitał, a dokonane potrącenie doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia banku. Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne i zasądził od powoda na rzecz pozwanych koszty zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może dochodzić zwrotu części wypłaconego kapitału, jeśli konsument dokonał zwrotu części świadczeń i skutecznie potrącił swoje wierzytelności, co doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia banku.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu oraz uchwale SN III CZP 6/21, wskazując na odrębny charakter roszczeń stron. Pozwani zwrócili cały kapitał, a dokonane potrącenie wygasiło roszczenie banku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
M. R. i I. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| M. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie wzajemnych wierzytelności przez pozwanych doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia banku o zwrot kapitału.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani dokonali zwrotu części kapitału i rat. Pozwani skutecznie potrącili swoje wierzytelności z roszczeniem banku. Roszczenia stron w przypadku nieważności umowy kredytu mają charakter odrębny i nie podlegają automatycznej kompensacji.
Odrzucone argumenty
Bank dochodził zwrotu części kapitału tytułem bezpodstawnego wzbogacenia w związku z nieważnością umowy kredytu.
Godne uwagi sformułowania
Przy nieważności umowy kredytu do rozliczeń stron zastosowanie znajdą przepisy art. 405-411 k.c. regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. Dokonane przez pozwanych w odpowiedzi na pozew wyliczenia i argumentacja prawna jest prawidłowa. Dokonane przez powódkę wypłaty w dniu 19.05.2023r, 23 i 24.05.2023 zaliczyli w pierwszej kolejności na odsetki, a później na kapitał 680,06zł który pozostaje wymagalny od 15.05.2023r.
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenia stron po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu denominowanego do waluty obcej, zasady potrącenia wierzytelności w kontekście bezpodstawnego wzbogacenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie konsument dokonał zwrotu części świadczeń i skutecznie potrącił swoje wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i potrąceniu w kontekście nieważności umów kredytowych, co jest częstym problemem dla konsumentów.
“Bank przegrywa sprawę o zwrot kapitału kredytu po jego unieważnieniu – kluczowe znaczenie miały rozliczenia i potrącenia.”
Dane finansowe
WPS: 716,65 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 5400 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 29/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lipca 2024 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Hajduk Protokolant: Sandra Conrad po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 roku w Gliwicach sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W. przeciwko M. R. , I. R. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda (...) z siedzibą w W. na rzecz pozwanych M. R. i I. R. kwotę 5.400 złotych ( pięć tysięcy czterysta złotych ) tytułem zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku. SSO Wojciech Hajduk IC 29/24 UZASADNIENIE Powódka (...) SA w W. w ostatecznie ukształtowanym żądaniu (pozew i pismo z dnia 12.02.2024 k-89) domagała się zasądzenia od pozwanych M. R. i I. R. kwoty 716,65zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21.11.2023, tytułem zwrotu wypłaconego powodom części kapitału kredytu w ramach nieważnej umowy kredytu. Uzasadniła, że przed Apelacyjnym w Katowicach sygn. VACa 12/22 toczyła się sprawa między stronami z powództwa pozwanych o zapłatę uiszczonych rat kredytu w związku z zarzucaną przez nich nieważnością umowy kredytu denominowanego do waluty obcej z dnia 14.02.2008r. Unieważnienie umowy kredytowej spowodowało powstanie roszczenia po stronie banku o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia w zakresie przekazanego tytułem kredytu świadczenia. Pozwani w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa. Przyznali zawarcie umowy kredytu. Oświadczeniem z dnia 14.12.2023 doręczonym pozwanej 19.12.2023 potrącili kwotę 2.042,17zł z przysługującą pozwanej wierzytelnością w kwocie 709,72zł (680zł,06zł należności głównej z odsetkami za opóźnienie do 14.12.2023 w kwocie 47,11zł), powstała w związku z opóźnieniem powodów w zapłacie kwot objętych wezwaniem powódki z 9.05.2023r. Dokonane przez powódkę wypłaty w dniu 19.05.2023r, 23 i 24.05.2023 zaliczyli w pierwszej kolejności na odsetki, a później na kapitał 680,06zł który pozostaje wymagalny od 15.05.2023r. USTALENIA FAKTYCZNE Strony zawarły w dniu 14.02.2008 umowę kredytu (...) nr (...) (...) , na mocy której bank wypłacił kwotę kredytu 414.106,04zł. Pozwani wytoczyli powództwo przeciwko powódce domagając się ustalenia nieważności umowy tej umowy i zapłaty kwoty 78.900,30 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwu tytułem zwrotu świadczeń spełnionych nienależnie w okresie od dnia 5 marca 2010 r. do dnia 5 grudnia 2019r. Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 6.10.2021r. sygn. IC 603/20 oddalił powództwo. Na skutek apelacji powodów – pozwanych w niniejszej sprawie, Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 24.04.2023r. IACa 12/22 zmienił zaskarżony wyrok i ustalił, że umowa kredytu (...) nr (...) (...) zawarta w dniu 14 lutego 2008r jest nieważna, nadto zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 78.900zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24.12.2022r. [akta sprawy SO w Gliwicach sygn. IC 603/20] . Pismem z dnia 6.10.2023r. doręczonym 20.10.2023r. powódka wezwała pozwanych do zapłaty w terminie 1 miesiąca kwoty 414.106,04zł [pismo powoda k-42 i 48, wydruk z aplikacji śledzenia przesyłek k- 45-46, 51-53]. Pozwani zapłacili powodowi tytułem zwrotu wypłaconego kapitału: -6.12.2023 kwotę 4.726,66zł -6.12.2023 kwotę 200.000zł -6.12.2023 kwotę 200.000zł -6.12.2023 kwotę 9.363,38zł -15.12.2023 kwotę 1.332,45zł [przelewy k-63-67]. Pismem z dnia 7.12.2023 powódka wezwała pozwanych od uiszczenia kwoty 2.042,17zł tytułem reszty kwoty udzielonego kapitału [pismo z k-68]. Pismem z dnia 9.05.2023r. pozwani wezwali powódkę do zapłaty kwoty 110.505,73zł oraz kwoty 43.952,30CHF tytułem wszystkich uiszczonych rat kredytu w terminie 2 dni od otrzymania wezwania. Powódka odebrała wezwanie 9.05.2023r. Powódka wypłaciła pozwanym: -82.792,58zł w dniu 19.05.2023r. tytułem realizacji tytułu wykonawczego: - 42.672,32 CHF oraz 31.613,29zł w dniu 24.05.2023 tytułem realizacji wezwania z 9.05.2023r. Pozwani zaliczyli otrzymane kwoty w pierwszej kolejności na odsetki od należnych kwot następnie resztę na kapitał. Pozwani naliczyli ustawowe odsetki za opóźnienie:: -od kwoty 82.792,58 zł za okres od dnia 15.05.2023 do dnia 19.05.2023 w wysokości 111,15zł; -od kwoty 31.613,29 zł za okres od dnia 15.05.2023 do dnia 24.05.2023 w wysokości 84,88zł ; -od kwoty 42.672,32 CHF za okres od dnia 15.05.2023 do dnia 24.05.2023 w wysokości 128,89 CHF; /po przeliczeniu 680,06zł wg kursu CHF z 14.12.2023/ Dodatkowo naliczyli powódce odsetki -od kwoty 111,15 zł od dnia 19 maja 2023 r. do dnia 14 grudnia 2023r w wysokości 7,51zł; -od kwoty 84,88 zł od dnia 23 maja 2023 r. do dnia 14 grudnia 2023 w wysokości 5,65zł -od kwoty 128,89 CHF od dnia 24 maja 2023 r. do dnia 14 grudnia 2023r w wysokości 8,50CHF.; Pismem z dnia 14.12.2023r. dokonali potrącenia żądanej przez powódkę pismem z 8.12.2023r. kwoty 2.042,17zł z ich wierzytelnością w łącznej kwocie 709,72zł (przeliczenie 128,89CHF wg kursu z 15.05.2023 tj 595,99zł, zaś kwotę 8,50CHF wg kursu z 14.12.2023rtj. 38,52zł) . W dniu 15.12.2023 dokonali wpłaty na rzecz powódki kwoty1.332,45zł (oświadczenie o potrąceniu z 14.12.2023 k-112, pismo banku o rozliczeniach z 23.05.2023 k-120, kursy CHF oraz wyliczenia odsetek ustawowych k-121-128) . SĄD ZWAŻYŁ Kwestia oceny ważności umowy kredytu zawartej między stronami została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z 6.10.2021 IC 603/20 zmienionym przez rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 24.04.2023r. IACa 12/22 . Przy nieważności umowy kredytu do rozliczeń stron zastosowanie znajdą przepisy art. 405-411 k.c. regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Zgodnie z art. 405kc kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości. Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Przedstawione przez pozwanych w odpowiedzi na pozew wyliczenia i argumentacja prawna jest prawidłowa. Na skutek zwrotu wzajemnych świadczeń i dodatkowo potrącenia wzajemnych wierzytelności przez pozwanych pismem z dnia 14.12.2023r. roszczenie banku o zwrot kapitału w kwocie wygasło ( art. 498kc ). Należy wskazać, że z żądania pozwu nie można wywnioskować, jak powódka wyliczyła kwotę 2.042,17zł „kapitału” skoro pozwani zwrócili cały uiszczony im kapitał. Nie potrafił tego wytłumaczyć również pełn powódki na rozprawie w dniu 24.07.2024r. Pozwani jednak nie zakwestionowali tej kwoty i uiścili ją powódce. W świetle powyższego w pkt1 powództwo oddalono jako bezzasadne W pkt 2 zasądzono od powoda na rzecz pozwanych koszty zastępstwa wg minimalnej stawiki od wartości pierwotnie złożonego roszczenia. Cofnięcie pozwu co do kwoty 164.086,85zł nie ma znaczenia dla oceny sprawy. Nastąpiło to po doręczeniu odpisu pozwu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI