I C 2873/16

Sąd Rejonowy w SłupskuSłupsk2017-08-03
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
pożyczkawexelubezpieczeniekosztyratykonsumentklauzule abuzywneroszczenie

Sąd Rejonowy w Słupsku częściowo uwzględnił powództwa banku o zapłatę, zasądzając od pozwanej niższe kwoty niż dochodzone, rozkładając je na raty i oddalając roszczenia dotyczące kosztów ubezpieczenia i windykacji jako niewykazane.

Sąd Rejonowy w Słupsku rozpoznał dwie połączone sprawy o zapłatę z umów pożyczek zabezpieczonych wekslami. Powód dochodził łącznie ponad 12 tys. zł, jednak sąd zasądził jedynie 1.079 zł w pierwszej sprawie i 1.346,76 zł w drugiej, rozkładając te kwoty na raty. Sąd uznał za niewykazane koszty ubezpieczenia i windykacji, a także zakwestionował sposób naliczania odsetek. Pozwana, która kwestionowała część roszczeń i wskazywała na trudną sytuację finansową, została częściowo zwolniona z kosztów postępowania.

Sąd Rejonowy w Słupsku rozpoznał dwie połączone sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej przeciwko E. S. o zapłatę kwot wynikających z umów pożyczek zabezpieczonych wekslami. W pierwszej sprawie (sygn. akt I C 2873/16) powód dochodził 8.289,91 zł, a w drugiej (sygn. akt I C 3046/16) 4.379,83 zł. Pozwana kwestionowała wysokość naliczonych kosztów ubezpieczenia i innych opłat, a także zaprzeczała podpisaniu weksli. Sąd, po połączeniu spraw, ustalił, że strony łączyły umowy pożyczek, a pozwana otrzymała kwoty wynikające z umów. Jednakże, sąd uznał, że powód nie wykazał zasadności naliczenia kosztów ubezpieczenia (5.791 zł w pierwszej sprawie i 2.287 zł w drugiej) oraz kosztów windykacji (1.368 zł i 714 zł). Sąd uwzględnił jedynie częściowo koszty wezwań do zapłaty (30 zł w każdej sprawie) i uznał za niewykazane naliczone odsetki. W konsekwencji, w pierwszej sprawie zasądzono 1.079 zł, a w drugiej 1.346,76 zł. Oba zasądzone świadczenia zostały rozłożone na raty, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową pozwanej. Sąd oddalił powództwa w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej zwrot części kosztów, a także przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi pozwanej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, koszty ubezpieczenia w wysokości 5.791 zł i 2.287 zł nie zostały uznane za zasadne i podlegające zwrotowi, ponieważ powód nie wykazał poniesienia tych kosztów ani ich wysokości, a także nie udowodnił, że pozwana została objęta ochroną ubezpieczeniową. Ponadto, sąd uznał, że tak wysokie opłaty mogą spełniać przesłanki klauzuli niedozwolonej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar wykazania zasadności i wysokości kosztów ubezpieczenia spoczywał na powodzie. Brak dowodów na poniesienie składki ubezpieczeniowej i objęcie pozwanej ochroną, a także nadmierna wysokość opłaty w stosunku do kwoty pożyczki, doprowadziły do oddalenia tego roszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

E. S.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjnaspółkapowód
E. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia świadczenia z umowy pożyczki.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa do naliczania odsetek umownych za opóźnienie.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasada słuszności w kontekście obowiązku spłaty zobowiązań.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Ciężar dowodu w przypadku zaprzeczenia podpisowi.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1

Kodeks spółek handlowych

Przeniesienie ogółu praw i obowiązków w wyniku połączenia spółek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez powoda faktycznie poniesionych kosztów ubezpieczenia i windykacji. Nadmierna wysokość kosztów ubezpieczenia jako potencjalna klauzula niedozwolona. Trudna sytuacja finansowa pozwanej uzasadniająca rozłożenie świadczenia na raty.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powoda o zwrot pełnych kosztów ubezpieczenia i windykacji. Żądanie zasądzenia odsetek w sposób nieudowodniony. Zaprzeczenie przez pozwaną podpisaniu weksli (nieudowodnione).

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania faktu, że podpisy złożone na wekslach nie zostały nakreślone przez pozwaną, spoczywał zgodnie z przepisem art. 253 k.p.c. na pozwanej. Pozwana temu obowiązkowi nie sprostała. opłata z tytułu ubezpieczenia, która przekracza znacznie kwotę pożyczki przekazaną do dyspozycji pozwanej spełnia przesłanki ku temu, aby zakwalifikować ją jako klauzulę niedozwoloną w obrocie konsumenckim. jednorazowa spłata zasądzonej kwoty byłaby dla pozwanej, z uwagi na jej aktualną sytuację majątkową bardzo trudna, a być może nawet niemożliwa.

Skład orzekający

Katarzyna Niemczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zasądzenia kosztów ubezpieczenia i windykacji w umowach pożyczek konsumenckich z uwagi na niewykazanie ich faktycznego poniesienia przez pożyczkodawcę. Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty w przypadku trudnej sytuacji finansowej dłużnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych umów. Ocena klauzul niedozwolonych wymaga indywidualnej analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestionowania kosztów w umowach pożyczek konsumenckich i jak ważna jest dokumentacja po stronie pożyczkodawcy. Rozłożenie na raty jest też praktycznym aspektem dla dłużników.

Bank żądał ponad 12 tys. zł, sąd zasądził 2,4 tys. zł i rozłożył na raty. Kluczowe błędy pożyczkodawcy.

Dane finansowe

WPS: 8289,91 PLN

zapłata: 1079 PLN

zapłata: 1346,76 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 2873/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Katarzyna Niemczyk Protokolant: P. P. po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 roku w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. przeciwko E. S. o zapłatę kwoty 8.289,91 zł i sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. przeciwko E. S. o zapłatę kwoty 4.379,83 zł I. zasądza od pozwanej E. S. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. kwotę 1.079,00 zł (tysiąc siedemdziesiąt dziewięć złotych) wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego, jednak nie wyższymi od dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, od dnia 12.06.2016 roku do dnia 3.08.2017 roku, płatnej w dwudziestu dwóch ratach, pierwsze dwadzieścia jeden rat każda w wysokości 50,00 zł (pięćdziesiąt złotych), ostatnia dwudziesta druga rata w wysokości 29,00 zł (dwadzieścia dziewięć złotych), płatnych co miesiąc do piętnastego dnia miesiąca kalendarzowego począwszy od drugiego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku, płatnych wraz z odsetkami umownymi w przypadku opóźnienia w zapłacie raty, przy czym ostatnia rata płatna wraz z zasądzonymi odsetkami umownymi za okres od dnia 12.06.2016 roku do dnia 3.08.2017 roku; II. oddala powództwo o zapłatę w pozostałym zakresie; III. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.718,79 zł (tysiąc siedemset osiemnaście złotych i 79/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. przyznaje radcy prawnemu P. P. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku wynagrodzenie w kwocie 681,21 zł (sześćset osiemdziesiąt jeden złotych i 21/100), tytułem pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu; V. zasądza od pozwanej E. S. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. kwotę 1.346,76 zł (tysiąc trzysta czterdzieści sześć złotych i 76/100) wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego, jednak nie wyższymi od dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, od dnia 4.06.2016 roku do dnia 3.08.2017 roku, płatnej w dwudziestu czterech ratach, pierwsze dwadzieścia trzy raty każda w wysokości 50,00 zł (pięćdziesiąt złotych), ostatnia dwudziesta czwarta rata w wysokości 196,76 zł (sto dziewięćdziesiąt sześć złotych i 76/100), płatnych co miesiąc do piętnastego dnia miesiąca kalendarzowego począwszy od drugiego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku, płatnych wraz z odsetkami umownymi w przypadku opóźnienia w zapłacie raty, przy czym ostatnia rata płatna wraz z zasądzonymi odsetkami umownymi za okres od dnia 4.06.2016 roku do dnia 3.08.2017 roku; VI. oddala powództwo o zapłatę w pozostałym zakresie; VII. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 310,52 zł (trzysta dziesięć złotych i 52/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; VIII. przyznaje radcy prawnemu P. P. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku wynagrodzenie w kwocie 589,48 zł (pięćset osiemdziesiąt dziewięć złotych i 48/100), tytułem pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu. Sygn. akt I C 2873/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 24.10.2016r. powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w B. , reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, domagał się od pozwanej E. S. zapłaty kwoty 8.289,91 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości równej dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 12.06.2016 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż pozwana zobowiązała się, do zapłaty kwoty 8.289,91 zł poprzez podpisanie w dniu 19.02.2015r. weksla. Pozwany pismem z dnia 12.05.2016r. wezwał pozwaną do wykupu weksla, jednak do dnia wniesienie pozwu nie dokonała ona żadnej wpłaty. Zgodnie z punktem 13.1 umowy oraz na podstawie przepisu art. 481 § 2 1 k.c. powód domaga się zapłaty odsetek umownych za opóźnienie wskazanych w pozwie. Powód wskazał, że przeszła na niego wierzytelność dochodzona pozwem. / sygn. akt I C 2873/16 /. Pozwem nadanym dnia 15.11.2016 r. powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w B. , reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, domagał się od pozwanej E. S. zapłaty kwoty 4.379,83 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości równej dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 4.06.2016 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż pozwana zobowiązała się do zapłaty kwoty 4.379,83 zł poprzez podpisanie w dniu 7.08.2015 r. weksla. Pozwany pismem z dnia 4.05.2016r. wezwał pozwaną do wykupu weksla, jednak do dnia wniesienia pozwu nie dokonała ona żadnej wpłaty. Zgodnie z punktem 13.1 umowy oraz na podstawie przepisu art. 481 § 2 1 k.c. powód domaga się zapłaty odsetek umownych za opóźnienie wskazanych w pozwie. / sygn. akt I C 3046/16 /. Pozwana E. S. w piśmie z dnia 12.02.2017 roku zarzuciła, że koszty ubezpieczenia i pozostałe są bardzo wysokie i powinny być zmniejszone. (pismo z dnia 12.02.2017 roku w aktach I C 3046/17 k. 29). Postanowieniem z dnia 22.02.2017r. Sąd Rejonowy w Słupsku postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania sprawę prowadzoną pod sygn. akt I C 3046/16 ze sprawą sygnatura akt I C 2873/16 – z uwagi na ekonomikę postępowania. / vide: postanowienie z dnia 22.02.2017r. - k. 41 akt I C 3046/16 /. Pozwana E. S. , ustosunkowując się do pozwu wniesionego w sprawie I C 2873/16 podniosła zarzut częściowej zapłaty zobowiązania, wskazując jednocześnie, iż kwestionuje wysokość kosztów ubezpieczenia pożyczki i pozostałych opłat naliczonych przez powoda. Pozwana wskazała, iż zwracała się do powoda z prośbą o prolongatę dalszej spłaty zobowiązania. Pozwana oświadczyła, że podpisała umowę, na mocy której otrzymała kwotę 3.500,00 zł. Zaprzeczyła ponadto temu, że podpisała weksel. Pozwana podniosła, że kredyt jest ubezpieczony na sumę 5.791,00 zł. Pozwana podała również, że druga umowa dotyczyła kwoty 1.250,00 zł, koszt całkowity 2.830,00 zł plus ubezpieczenie. Została spłacona kwota 510,00 zł. (pismo z dnia 1.03.2017 roku k. 58 – 59). E. S. wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 21.03.2017r. Sąd Rejonowy w Słupsku zwolnił pozwaną E. S. od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla pozwanej w obu połączonych sprawach pełnomocnik z urzędu w osobie radcy prawnego. Pełnomocnik pozwanej wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazując, iż nie doszło do skutecznego zawarcia pomiędzy stronami umów pożyczek z uwagi na brak podpisu pozwanej – co w konsekwencji świadczy o bezskuteczności zabezpieczenia wekslowego. Pełnomocnik wskazywał, iż pozwana kategorycznie zaprzecza, aby podpisywała weksel wystawiony dnia 19.02.2015r. (pismo z dnia 25.04.2017 roku k. 73). W piśmie z dnia 11.07.2017 roku pełnomocnik pozwanej zarzucił, dochodzone roszczenie pozostaje w sprzeczności z normą art. 5 k.c. , konkretnie z zasadą słuszności polegającą na braku obowiązku spłaty zobowiązań, które zostały uprzednio uiszczone. (k. 134 – 135). Z ostrożności procesowej pozwana na rozprawie w dniu 24.07.2017 roku wniosła o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, nie większej od kwoty 100,00 zł miesięcznie, powołując się na trudną sytuację finansową. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: umowa z dnia 19.02.2015 roku E. S. zawarła z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. w dniu 19.02.2015r. umowę pożyczki gotówkowej nr (...)- (...) . Zgodnie z powyższą umową powód udzielił pozwanej pożyczki w wysokości 3.500 zł, która w umowie nazwana została całkowitą kwotą pożyczki. W tej samej umowie jako kwotę udzielonej pożyczki wskazano sumę 9.800 zł, zaś jako całkowitą kwotę do zapłaty 10.440 zł, która obejmowała oprócz podlegającej wypłacie pozwanej kwoty 3.500 zł także: koszt ubezpieczenia w wysokości 5.791,00 zł, opłatę przygotowawczą w wysokości 509 zł i wynagrodzenie umowne w wysokości 640,00 zł. W toku umowy wynagrodzenie umowne należne powodowi uległo obniżeniu o 70 zł. Pozwana jako pożyczkobiorca zobowiązana była zwrócić kwotę pożyczki w 36 miesięcznych ratach. Termin płatności każdej z rat został ustalony na 12 dzień każdego miesiąca począwszy od marca 2015 roku do lutego 2018 roku. Umowa pożyczki w punkcie 7 zobowiązywała pozwaną do wystawienia i przekazania w dniu podpisania umowy weksla własnego in blanco „nie na zlecenie”, który ważny był do momentu całkowitej spłaty pożyczki. P. został zobowiązany również do zabezpieczenia spłaty pożyczki poprzez wyrażenie zgody na objęcie go ochroną ubezpieczeniową na podstawie umowy ubezpieczenia, o której mowa w punkcie 17 umowy i zwrotu kosztów ubezpieczenia. Na mocy punktu 17 umowy pożyczki ubezpieczający ( (...) Sp. z o.o. ) był upoważniony do potrącenia kwoty należnej z tytułu zwrotu kosztów ubezpieczenia z kwoty udzielonej pożyczki. (dowód: umowa pożyczki wraz z harmonogramem spłat – k. 85-90 akt) W dniu 19.02.2015r. pozwana, jako klient poprzedniczki powoda, przystąpiła do ubezpieczenia na życie oferowanego przez C. Towarzystwo (...) S.A. (...) S.A. z siedzibą w W. - z zakresem ubezpieczenia obejmującym śmierć ubezpieczonego i całkowitą niezdolność do pracy połączoną brakiem zdolności do samodzielnej egzystencji. Na mocy art. 5 ust. 1 załącznika nr 1 do umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z dnia 19.02.2015 roku odpowiedzialność C. w stosunku do danego ubezpieczonego rozpoczyna się od dnia zawarcia umowy pożyczki i podpisaniu deklaracji zgody, pod warunkiem opłacenia składki w wysokości i terminie wynikającym z niniejszej umowy. Rozliczenia z tytułu składki, w tym również zwrotu składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia są dokonywane wyłącznie pomiędzy (...) i C. . Rozliczeń z klientem dokonuje (...) . (dowód: załącznik nr 1 do umowy pożyczki - wyciąg z umowy ubezpieczenia – k. 91-92) W dniu 19.02.2015r. pozwana wystawiła weksel własny in blanco na zabezpieczenie roszczeń z umowy pożyczki z dnia 19.02.2015 roku. Zgodnie z deklaracją wekslową (...) Sp. z o.o. była upoważniona do wypełnienia weksla na sumę odpowiadającą zadłużeniu w (...) Sp. z o.o. łącznie z kosztami sądowymi. (dowód: weksel z dnia 19.02.2015r. – k. 5, deklaracja wekslowa – k. 93 akt) Pozwana spłaciła zadłużenie wynikające z umowy pożyczki nr (...) w kwocie 3.530 zł. (bezsporne, ponadto dowód: karta klienta –k. 94 akt) Powód pismem z dnia 12.04.2016r. wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 170 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem wypowiedzenia umowy pożyczki nr (...) . (dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 12.04.2016r. wraz z dowodem nadania – k. 96-101) Pismem z dnia 12.05.2016r. powód wypowiedział umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, wzywając jednocześnie pozwaną do zapłaty całości wymagalnego zadłużenia w kwocie 8.289,91 zł. Na kwotę tę składają się: - kwota niespłaconej pożyczki 6.840 zł, - kwota w wysokości 1.368 zł obliczona na podstawie punktu 11.2.b) umowy - w wysokości 20 % od pozostałej do zapłaty całkowitej kwoty do zapłaty tytułem poniesionych kosztów windykacji, lecz nie więcej niż faktycznie poniesione koszty z tego tytułu), - kwota w wysokości 75 zł obliczona na podstawie punktu 11.2 c) postanowień umowy - z tytułu opłat za pisemne upomnienia lub wezwania do zapłaty, - umowne odsetki dzienne w wysokości 6,91 zł - liczone na podstawie punktu 13.1 umowy. (dowód: wypowiedzenie umowy pożyczki – k. 6 akt) Na skutek połączenia spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ksh doszło do przeniesienia ogółu praw i obowiązków (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. . (bezsporne) umowa z dnia 7.08.2015 roku E. S. zawarła z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w B. w dniu 7.08.2015r. umowę pożyczki gotówkowej nr (...)- (...) . Zgodnie z powyższą umową powód udzielił pozwanej pożyczki w wysokości 1.250 zł, która w umowie nazwana została całkowitą kwotą pożyczki. W tej samej umowie jako kwotę udzielonej pożyczki wskazano sumę 3.842 zł, zaś jako całkowitą kwotę do zapłaty 4.080,00 zł, która obejmowała oprócz podlegającej wypłacie pozwanej kwoty 1.250 zł także: koszt ubezpieczenia w wysokości 2.287,00 zł, opłatę przygotowawczą w wysokości 305,00 zł i wynagrodzenie umowne w wysokości 238,00 zł. Pozwana jako pożyczkobiorca zobowiązana była zwrócić kwotę pożyczki w 48 miesięcznych ratach. Termin płatności każdej z rat został ustalony na 13 dzień każdego miesiąca począwszy od września 2015 roku do sierpnia 2019 roku. Umowa pożyczki zobowiązywała pozwaną do wystawienia i podpisania w dniu podpisania umowy weksla własnego in blanco „nie na zlecenie”, który ważny był do momentu całkowitej spłaty pożyczki. P. został zobowiązany również do zabezpieczenia spłaty pożyczki poprzez wyrażenie zgody na objęcie go ochroną ubezpieczeniową na podstawie umowy ubezpieczenia. Zgodnie z punktem 17 umowy pozyczkobiorca wyraził zgodę na skorzystanie z zastrzeżonej na ich rzecz ochrony ubezpieczeniowej na warunkach określonych w Umowie Grupowego (...) na Z. P. nr (...) (umowa ubezpieczenia) zawartej pomiędzy (...) .U. S.A. w (...) S.A. . Zgodnie z umową ubezpieczający zobowiązany był do przekazania składki ubezpieczeniowej na rzecz (...) .U. S.A. (dowód: umowa pożyczki wraz z harmonogramem spłat – k. 75, k. 113-119 akt) Na mocy art. 7 ust. 1 załącznika nr 1 do umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z dnia 7.08.2015 roku, ubezpieczający zobowiązany jest do przekazania składki w wysokości określonej w umowie ubezpieczenia na rachunek bankowy wskazany przez (...) w umowie ubezpieczenia. (dowód: załącznik nr 1 do umowy pożyczki - wyciąg z umowy ubezpieczenia – k. 91-92) W dniu 7.08.2015r. pozwana podpisała weksel in blanco na rzecz pożyczkodawcy. Zgodnie z umową weksel wystawiony został na zabezpieczenie roszczeń z umowy pożyczki. (...) S.A. była upoważniona do wypełnienia weksla na sumę odpowiadającą zadłużeniu w (...) S.A. łącznie z kosztami sądowymi. (dowód: weksel z dnia 7.08.2015r. – k. 6 akt I C 3046/16, deklaracja wekslowa – k. 120 akt) Pozwana dotychczas spłaciła zadłużenie wynikające z umowy pożyczki nr (...) w kwocie 510,00 zł. (bezsporne, ponadto dowód: karta klienta –k. 122 akt) Powód pismem z dnia 13.04.2016r. wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 85,00 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. (dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 13.04.2016r. wraz z dowodem nadania – k. 123 - 126 akt) Pismem z dnia 4.05.2016r. powód wypowiedział umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, wzywając jednocześnie pozwaną do zapłaty całości wymagalnego zadłużenia w kwocie 4.379,83 zł. Na kwotę tę składa się: - kwota niespłaconej pożyczki 3.570 zł, - kwota w wysokości 33,76 zł obliczona na podstawie punktu 11.2a) umowy, stanowiącej maksymalną wysokość odsetek umownych, - kwota 714,00 zł obliczona na podstawie punktu 11.2.b) umowy - w wysokości 20 % od pozostałej do zapłaty całkowitej kwoty do zapłaty tytułem poniesionych kosztów windykacji, lecz nie więcej niż faktycznie poniesione koszty z tego tytułu), - kwota w wysokości 60,00 zł obliczona na podstawie punktu 11.2 c) postanowień umowy - z tytułu opłat za pisemne upomnienia lub wezwania do zapłaty, - umowne odsetki dzienne w wysokości 2,07 zł - liczone na podstawie punktu 13.1 umowy. (dowód: wypowiedzenie umowy pożyczki – k. 7 akt I C 3046/16) Pozwana jest osoba niepełnosprawną, prowadzącą samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dotychczas utrzymywała się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 650 zł miesięcznie. Od niedawna pozwana podjęła pracę. (bezsporne) Sąd zważył, co następuje: Powództwa podlegały uwzględnieniu w części. Pozwana w toku procesu kwestionowała, iż zawierała z powodem umowy pożyczki i podpisywała weksle, stanowiące zabezpieczenie spłaty zawieranych umów pożyczek. Ciężar wykazania faktu, że podpisy złożone na wekslach nie zostały nakreślone przez pozwaną, spoczywał zgodnie z przepisem art. 253 k.p.c. na pozwanej. Pozwana temu obowiązkowi nie sprostała. Pozwana przyznała, że otrzymała kwoty wynikające z umów pożyczek, jak również, że podpisywała przedkładane jej dokumenty. Fakt częściowej spłaty umów pożyczek oraz wystawienia weksli na zabezpieczenie ich spłaty pozwala na ustalenie, że pozwana zawarła dwie umowy pożyczki. Okoliczność zawarcia umowy pożyczki z dnia 19.02.2015 roku została potwierdzona kopią umowy z podpisem pozwanej (k. 85 – 93), jak również złożoną przez pozwaną umową z dnia 7.08.2015 roku podpisana przez pełnomocnika pożyczkodawcy (k. 75). Poza sporem w niniejszej sprawie było również ustalenie wysokości wpłat dokonanych przez pozwaną na rzecz powoda z tytułu dotychczasowych spłat rat pożyczek. Kwoty te były bowiem zbieżne zarówno w oświadczeniach pozwanej, jak i rozliczeniowych kartach klienta przedstawionych przez powoda. Wobec ustalenia, iż strony łączyły umowy pożyczek, zabezpieczone wystawieniem weksli - w kognicji Sądu pozostawało ustalenie, czy dochodzone przez powoda należności zostały w należyty sposób wykazane. I. W ramach stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umowy pożyczki nr (...) , zabezpieczonej wekslem z dnia 19.02.2015r. pozwana nie kwestionowała legitymacji czynnej powoda. Powód przedkładając stosowne dokumenty rejestrowe wykazał że przysługuje mu wierzytelność z tytułu zawartej umowy pożyczki. W niniejszym postępowaniu powód dochodził z tytułu umowy pożyczki nr (...) zapłaty kwoty 8.289,91 zł, Zauważyć przy tym należy, iż zgodnie z postanowieniami umowy całkowita kwota pożyczki opiewała na wartość 10.370 zł, która obejmowała oprócz podlegającej wypłacie pozwanej kwoty 3.500,00 zł także koszt ubezpieczenia w wysokości 5.791 zł, opłatę przygotowawczą w wysokości 509 zł i wynagrodzenie umowne w wysokości 570 zł (obniżone o 70 zł od kwoty 640 zł). W ocenie Sądu powód nie wykazał aby przysługiwały mu koszty ubezpieczenia w wysokości 5.791,00 zł. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywał na powodzie. Przyczyną uznania, że powodowi nie przysługuje roszczenie o zwrot kosztów ubezpieczenia jest brak podstaw faktycznych do zasądzenia tej należności tj. dokonania przez pożyczkodawcę koniecznych czynności skutkujących powstaniem ochrony ubezpieczeniowej. Poza tym wysokość realnych kosztów ubezpieczenia nie została wykazana. Zauważyć bowiem należy, iż w świetle umowy pożyczkodawca miał obowiązek zgłoszenia pozwanej ubezpieczycielowi i terminowego zapłacenia składki. Umowa pożyczki jedynie warunkowo regulowała objęcie pozwanej ochroną ubezpieczeniową. Warunkiem tym było opłacenie składki. Dopiero wykonanie tych obowiązków skutkowało powstaniem odpowiedzialności ubezpieczyciela. Powód nie wykazał, aby jego poprzedniczka prawna wywiązała się z powyższych obowiązków i doprowadziła do tego, aby pozwana została objęta ubezpieczeniem (brak dowodu uiszczenia składki). Nie wykazano przy tym również wysokości samej składki ubezpieczeniowej – w szczególności czy opiewała ona na kwotę 5.791,00 zł. Marginalnie zauważyć należy, iż opłata z tytułu ubezpieczenia, która przekracza znacznie kwotę pożyczki przekazaną do dyspozycji pozwanej spełnia przesłanki ku temu, aby zakwalifikować ją jako klauzulę niedozwoloną w obrocie konsumenckim. Powód działając bowiem jako przedsiębiorca posługujący się wzorcem umownym zmierzał do nadmiernego obciążenia pozwanej, generując wysokie opłaty uboczne. Powód nie wykazał również kosztów windykacji w kwocie 1.368 zł. Umowa pożyczki stanowi bowiem, iż pożyczkodawcy należne są koszty windykacji nie większe niż faktycznie poniesione, natomiast powód nie wykazał jakie koszty z tytułu windykacji poniósł. Żądanie powoda w zakresie w jakim dotyczy zwrotu kosztów upomnień pisemnych lub wezwań do zapłaty w łącznej wysokości 75 zł, podlega uwzględnieniu jedynie w części. Z tabeli opłat załączonej do umowy pożyczki wynika bowiem, iż pożyczkodawcy należy się zwrot kosztów monitów kierowanych do pożyczkobiorcy w wysokości 15 zł za każde pismo. W toku niniejszego postępowania powód wykazał, iż dwukrotnie wysyłał do pozwanej wezwania do zapłaty, w związku z czym należy mu się kwota 30 zł (2x15zł) tytułem zwrotu kosztów upomnień i wezwań do zapłaty. Powód w piśmie z dnia 11.05.2017 roku powołał się na dwa wezwania do zapłaty (k. 82). Za niewykazane Sąd uznał żądanie powoda w zakresie odsetek w kwocie 6,91 zł. Odsetki te zostały bowiem naliczone od całości dochodzonej kwoty – w tym również od kwoty z tytułu ubezpieczenia, w związku z czym nie mogły zostać uznane w określonej przez powoda wysokości. Jednocześnie w związku z tym, iż powód nie przedstawił mechanizmu ich wyliczenia nie można było ustalić ich rzeczywistej wysokości liczonej od kwoty należnej powodowi w ramach niniejszego postępowania. Wzgląd na powyższe skutkował zasądzeniem od pozwanej na rzecz powoda kwoty 1.079,00 zł (8.289,91 zł – 5.791 zł jako niewykazane koszty ubezpieczenia – 1.368 zł jako niewykazane koszty windykacji – 45,00 zł jako niewykazane koszty wezwań (z 75 zł uwzględniono 30 zł k. 98 i k. 100) – niewykazane odsetki 6,91 zł = 1.079 zł) wraz odsetkami umownymi liczonymi – zgodnie z żądaniem pozwu – od dnia 12.06.2016r. do dnia wydania wyroku (wobec rozłożenia świadczenia na raty). Tak określone świadczenie pieniężne – zgodnie z wnioskiem pozwanej - Sąd na podstawie art. 320 k.p.c. rozłożył na 22 miesięczne raty, przy czym ustalił, że raty od 1 do 21 mają być płatne w wysokości 50,00 zł, zaś rata 22 w wysokości 29 zł – do 15 dnia miesiąca kalendarzowego począwszy od drugiego miesiąca po uprawomocnieniu się wyroku wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego, w przypadku opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat. Zgodnie z umową pozwana zobowiązana była do zapłaty odsetek umownych w tej wysokości, a nie dochodzonych pozwem odsetek maksymalnych za opóźnienie. Sąd miał przy tym na względzie, iż rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty może mieć miejsce wyłącznie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, kiedy za tym przemawiają usprawiedliwione okolicznościami faktycznymi interesy obu stron sporu, w ramach zaspokojenia których zobowiązany spełni świadczenie dobrowolnie (chociaż w na nowo określonym późniejszym terminie), a wierzyciel zyskując zapewnienie dobrowolności ze strony dłużnika, unika konieczności przeprowadzania egzekucji / vide: m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2017 r., I ACa 1621/16, [w:] LEX nr 2306331 /. W ocenie Sądu jednorazowa spłata zasądzonej kwoty byłaby dla pozwanej, z uwagi na jej aktualną sytuację majątkową bardzo trudna, a być może nawet niemożliwa. Z oświadczenia pozwanej wynika, iż nie posiada ona oszczędności ani majątku, który mogłaby spieniężyć aby zaspokoić roszczenia powoda. W ocenie Sądu rozłożenie płatności na raty miesięczne jest uzasadnione potrzebami obu stron, albowiem tylko ratalna spłata zobowiązania daje możliwość zaspokojenia powoda bez potrzeby inicjowania postępowania egzekucyjnego przeciwko pozwanej, natomiast stosunkowo niewielka wysokość zasądzonych rat daje pozwanej realną możliwość ich spłaty. Jednorazowa spłata kwoty 1.079 zł, wobec skromnego budżetu pozwanej byłaby dla niej zbyt dużym obciążeniem finansowym, któremu z pewnością nie podołałaby. O powyższym sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 720 § 1 k.c. W pozostałym zakresie Sad oddalił powództwo jako niewykazane, o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku. O kosztach postępowania o zapłatę 8.289,91 zł Sąd orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku w oparciu o treść art. 100 k.p.c. Pozwana przegrała niniejszy proces o zapłatę kwoty 8.289,91 zł w 86,98%, będąc zwolniona w całości od kosztów sądowych, zaś powód uległ ze swym żądaniem w 13,02% . Powód poniósł koszty w postaci opłaty od pozwu – 415 zł, wynagrodzenie adwokata reprezentującego powoda ustalono na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie /Dz. U. 2015, poz. 1800/ - w brzmieniu obowiązującym na dzień wytoczenia powództwa – w kwocie 2.400 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa -17 zł, tj. łącznie 2.832 zł. Koszty przypadające na jego rzecz wynoszą zatem 368,73zł (2832 zł x 13,02% = 368,73 zł). Na koszty pozwanej składa się wynagrodzenie pełnomocnika - ustalone na podstawie § 8 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - w brzmieniu obowiązującym na dzień wytoczenia powództwa – tj. 2.087,52 zł (2.400 zł x 86,98% = 2.087,52 zł). Pozwana winna zatem zwrócić powodowi kwotę 1.718,79 zł – tytułem kosztów postępowania (2.087,52 zł – 368,73 = 1.718,79 zł). Jednocześnie w związku z reprezentowaniem pozwanej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, należało orzec o przyznaniu mu wynagrodzenia od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku w kwocie 681,21 zł – ustalonej na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (§8 pkt.4) (2.400 zł - 1.718,79 zł = 681,21 zł). O powyższym orzekł sąd w punkcie czwartym sentencji wyroku. II. Powód w sprawie połączonej do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia dochodził również należności w kwocie 4.379,83 zł z tytułu umowy pożyczki (...) , której zapłata została zabezpieczona wystawieniem weksla przez pozwaną. W ocenie Sądu powód nie wykazał, aby należne były mu koszty ubezpieczenia w wysokości 2.287,00 zł. Powód nie wykazał, aby zapłacił składkę z tytułu umowy ubezpieczenia, ani tym bardziej wysokość opłaconej składki. Ponadto umowa pożyczki została przez powoda wypowiedziana, z czym łączy się obowiązek zwrotu niewykorzystanej kwoty składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej. Powód nie wykazał również kosztów windykacji w kwocie 714 zł, albowiem nie przedłożył dokumentów potwierdzających okoliczność, iż faktycznie takie koszty z tytułu windykacji poniósł. Żądanie powoda w zakresie w jakim dotyczy zwrotu kosztów upomnień pisemnych lub wezwań do zapłaty w łącznej wysokości 60 zł, podlega uwzględnieniu jedynie w części. W toku niniejszego postępowania powód wykazał, iż dwukrotnie wysyłał do pozwanej wezwania do zapłaty, w związku z czym należy mu się kwota 30 zł (2x15zł – opłata z tabeli załączonej do umowy pożyczki) tytułem zwrotu kosztów upomnień i wezwań do zapłaty (wezwania do zapłaty k. 111). Pozwana natomiast nie kwestionowała okoliczności, iż takie wezwania do zapłaty otrzymała. Za niewykazane Sąd uznał żądanie powoda w zakresie odsetek w kwocie 2,07 zł. Odsetki te zostały bowiem naliczone od całości dochodzonej kwoty – w tym również od kwoty z tytułu ubezpieczenia, w związku z czym nie mogły zostać uznane w określonej przez powoda wysokości. Jednocześnie w związku z tym, iż powód nie przedstawił mechanizmu ich wyliczenia nie można było ustalić ich rzeczywistej wysokości liczonej od kwoty należnej powodowi w ramach niniejszego postępowania. Uwzględnieniu polegała natomiast kwota maksymalnych odsetek umownych w wysokości 33,76 zł, albowiem została ona naliczona od całkowitej kwoty pożyczki, która nie obejmowała kosztów ubezpieczenia. Wzgląd na powyższe skutkował zasądzeniem od pozwanej na rzecz powoda kwoty 1.346,76 zł (4.379,83 zł – 2.287 zł jako niewykazane koszty ubezpieczenia – 714 zł jako niewykazane koszty windykacji – 30,00 zł jako niewykazane koszty wezwań (z 60 zł uwzględniono 30 zł) – niewykazane odsetki 2,07 zł = 1.346,76 zł) wraz odsetkami umownymi liczonymi – zgodnie z żądaniem pozwu – od dnia 4.06.2016r. do dnia wydania wyroku (wobec rozłożenia świadczenia na raty). Tak określone świadczenie pieniężne – zgodnie z wnioskiem pozwanej - Sąd na podstawie art. 320 k.p.c. rozłożył na 24 miesięczne raty, przy czym ustalił, że raty od 1 do 23 mają być płatne w wysokości 50,00 zł, zaś rata 24 w wysokości 196,76 zł – do 15 dnia miesiąca kalendarzowego począwszy od drugiego miesiąca po uprawomocnieniu się wyroku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienia, w przypadku opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat. Względy dla których Sąd rozłożył świadczenie na raty pozostają tożsame z argumentacją przytoczoną w punkcie I uzasadnienia. Pozwana w toku procesu wskazywała, iż posiada możliwości finansowe w zakresie spłaty zobowiązań dochodzonych w niniejszej sprawie w wysokości 100 zł miesięcznie. Rozłożenie należności zasądzonych w ramach niniejszego, połączonego, postępowania na raty po 50 zł w każdej ze spraw, czyni zadość wnioskowi pozwanej, a wierzycielowi daje gwarancję spłaty zobowiązania bez konieczności wszczynania postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z umową pozwana zobowiązana była do zapłaty odsetek umownych w tej wysokości, a nie dochodzonych pozwem odsetek maksymalnych za opóźnienie. O powyższym sąd orzekł w punkcie piątym sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 720 § 1 k.c. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo jako niewykazane, o czym orzekł w punkcie szóstym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie siódmym sentencji wyroku w oparciu o treść art. 100 k.p.c. Pozwana przegrała niniejszy proces w 30,75%, zaś powód uległ ze swym żądaniem w 69,25% . Powód poniósł koszty w postaci opłaty od pozwu – 100 zł, wynagrodzenie adwokata reprezentującego powoda ustalono na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie /Dz. U. 2015, poz. 1800/ - w brzmieniu obowiązującym na dzień wytoczenia powództwa – w kwocie 900 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa -17 zł, tj. łącznie 1.017 zł. Koszty przypadające na jego rzecz wynoszą zatem 312,73zł (1.017 zł x 30,75% = 312,73 zł) Na koszty pozwanej składa się wynagrodzenie pełnomocnika - ustalone na podstawie § 8 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu – tj. 623,25 zł (900 zł x 69,25% = 623,25 zł). Pozwana winna zatem zwrócić powodowi kwotę 310,52 zł – tytułem kosztów postępowania (623,25 zł – 312,73 zł = 310,52 zł). Jednocześnie w związku z reprezentowaniem pozwanej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, należało orzec o przyznaniu mu wynagrodzenia od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku w kwocie 589,48 zł (900 zł – 310,52 zł = 589,48 zł). O czym sąd orzekł w punkcie ósmym sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI