I C 287/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Olsztynie oddalił powództwo radcy prawnego o ochronę dóbr osobistych, uznając brak legitymacji biernej Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Powód, radca prawny S. W., domagał się od Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w O., K. S., usunięcia wpisu o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu oraz poinformowania o tym fakcie adresatów. Powód twierdził, że wpis i informacja były niezgodne z prawem, ponieważ orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane przez nieprawidłowo ustanowioną Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pozwana Dziekan działała jako organ osoby prawnej (OIRP), a nie we własnym imieniu, co skutkowało brakiem jej legitymacji biernej w sprawie o ochronę dóbr osobistych.
Powód S. W., radca prawny, wniósł pozew przeciwko K. S., Dziekanowi Okręgowej Izby Radców Prawnych w O., domagając się usunięcia z listy radców wpisu o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu oraz poinformowania o tym fakcie wskazanych adresatów. Powód argumentował, że wpis i informacja były wadliwe, ponieważ orzeczenie dyscyplinarne, na podstawie którego zostały dokonane, zostało wydane przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, którą powód uważał za niekonstytucyjną. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując na prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego i obowiązek jego wykonania. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne z przyczyn formalnych. Sąd stwierdził, że pozwana K. S. nie posiadała legitymacji biernej w tej sprawie, ponieważ działała jako organ osoby prawnej (Okręgowej Izby Radców Prawnych w O.), a nie we własnym imieniu. Zgodnie z przepisami, za działania organu osoby prawnej odpowiada ta osoba prawna. Sąd pominął również dowód z zeznań powoda, który nie stawił się na rozprawę. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych nie posiada legitymacji biernej w sprawie o ochronę dóbr osobistych, gdy działał jako organ osoby prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana K. S. działała jako organ osoby prawnej (Okręgowej Izby Radców Prawnych w O.), a nie we własnym imieniu. Za działania organu osoby prawnej odpowiada ta osoba prawna, a nie jej organ. Dziekan nie ma zdolności sądowej do samodzielnego pozywania lub bycia pozywanym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
K. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. | instytucja | inna |
Przepisy (6)
Pomocnicze
u.r.p. art. 71 § ust. 4
Ustawa o radcach prawnych
Zgodnie z tym przepisem, o wymierzonych karach zawiadamia się sądy, prokuratury, pracodawców i inne podmioty na rzecz których radca prawny świadczy pomoc prawną.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Za szkodę wyrządzoną przez Dziekana jako organ osoby prawnej odpowiada ta osoba prawna.
k.p.c. art. 302 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu z zeznań strony, która nie stawiła się na rozprawę mimo prawidłowego wezwania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 8 § pkt 1 ppkt 2
Określa stawkę wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym.
u.r.p. art. 5
Ustawa o radcach prawnych
Określa, że Okręgowa Izba Radców Prawnych jest osobą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana K. S. nie posiada legitymacji biernej, ponieważ działała jako organ osoby prawnej (OIRP), a nie we własnym imieniu.
Odrzucone argumenty
Wpis o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego naruszył dobra osobiste powoda. Orzeczenie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego było wadliwe, a tym samym wpis i informacja o karze były niezgodne z prawem.
Godne uwagi sformułowania
Pozwana K. S. nie posiada w tej sprawie legitymacji biernej, zważywszy na charakter i cel wytoczonego powództwa. Czynności notyfikacyjne pozwana podjęła nie w imieniu własnym, a w imieniu osoby prawnej, którą jest w tym przypadku Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. Dziekan nie został wyposażony w szczególną zdolność sądową, nie ma osobowości prawnej, nie może samodzielnie pozywać i być pozywanym jak chce tego powód.
Skład orzekający
Juliusz Ciejek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji biernej organu samorządu zawodowego w sprawach o ochronę dóbr osobistych, gdy organ działa w imieniu osoby prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Dziekana OIRP i jego działań jako organu osoby prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji procesowej organów samorządów zawodowych oraz kontrowersji wokół Izby Dyscyplinarnej SN, co jest interesujące dla prawników.
“Dziekan OIRP nie odpowiada za działania izby? Sąd rozstrzyga o legitymacji procesowej.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 737 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 287/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek Protokolant: sekretarz sądowy Anna Kosowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa S. W. przeciwko K. S. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala, II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 287/21 UZASADNIENIE Powód S. W. w pozwie z dnia 15 marca 2021 roku skierowanym przeciwko K. S. - Dziekanowi Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. wniósł o: - zobowiązanie pozwanej K. S. , pełniącej funkcję Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. do usunięcia z listy radców prawnych Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. wpisu dotyczącego osoby powoda S. W. o treści „zawieszony nie wykonuje zawodu radcy prawnego”, -zobowiązanie pozwanej K. S. , pełniącej funkcję Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. do poinformowania o fakcie usunięcie tego wpisu, jako wadliwego wszystkich adresatów pismem z numerem (...) , jakie w dniu 27.01.2021 roku pozwana rozesłała do sądów i izb radców prawnych w piśmie tym wymienionych, - obciążenie strony pozwanej kosztami postępowania w sprawie. W uzasadnieniu żądania wskazał, że w 2018 roku toczyło się przeciwko niemu z inicjatywy zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. postępowanie dyscyplinarne. Jego pełnomocnik skierował kasację do I. Karnej Sądu Najwyższego. W dniu 10.12.2020 roku Izba Dyscyplinarna wydała stanowisko w sprawie oddalając kasację obrońcy powoda. Kopia tego pisma została przekazana do Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. , a pozwana, pełniące funkcję Dziekana tej izby rozesłała od kilkudziesięciu adresatów pismo, w którym stwierdziła, że Sąd Najwyższy rozpoznał kasację i że powód został prawomocnie ukarany karą zawieszenia prawa do wykonywania zawodu na okres jednego roku. Adekwatny wpis został też zamieszczony na polecenie pozwanej w internetowej liście radców prawnych. Zdaniem powoda doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, albowiem tzw. Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak też nie jest sądem dyscyplinarnym w rozumieniu art. 71 ust. 4 ustawy o radcach prawnych. Zarówno Sąd Najwyższy, jak i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej prezentują jednolite stanowisko, że tzw. Izba Dyscyplinarna nie powinna działać i wydawać orzeczeń, nie jest bowiem zgodnie z prawem ustanowionych, jaki obsadzona. Skoro, orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej I. (...) Prawnych, które zostało skutecznie zaskarżone, ale nie zostało rozpoznane przez sąd do tego powołany, pozwana nie ma prawa twierdzić, że powód został prawomocnie ukarany karą dyscyplinarną Nie ma tym bardziej prawa rozpowszechniać takiej informacji jako niezgodnej z prawem (k.4-6). Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że kara nałożona na powoda zakończyła się z upływem 10.12.2021 r. i wówczas usunięto adnotację o jego zawieszeniu. Orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego jest prawomocne i wykonalne, a pozwana była obowiązana jej wykonać zgodnie z treścią ustawy o radcach prawnych (k.159-163). W piśmie z dnia 07.06.2022 r. powód podniósł, iż jego żądanie jest aktualne i rozszerza je o żądanie wyrażenia przez pozwaną ubolewania z powodu niezgodnego z prawem zamieszczenia wskazanego wpisu jak i nieuprawnionego informowania o nim wskazanych w pozwie podmiotów (k.182-184). Na rozprawie w dniu 21.02.2023 r. pozwana wniosła o oddalenie żądania w przedmiocie wyrażenia przez nią ubolewania albowiem z jego treści nie wynika w jakiej formie powinno ono nastąpić. Dodatkowo podniosła zarzut braku legitymacji biernej albowiem Izba Radców Prawnych posiada osobowość prawną i odpowiada za działalność jej organu. (k.202). Sąd ustalił co następuje: Powód S. W. jest radcą prawnym zrzeszonym w Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. . W roku 2018 toczyło się przeciwko niemu z inicjatywy zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. postępowanie dyscyplinarne związane z zarzutem naruszenia zakazu wykonywania zawodu orzeczonego przez Sąd Dyscyplinarny za jazdę pod wpływem alkoholu. Ostatecznie powód został ponownie skazany wyrokiem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia 16 lutego 2018 r. na karę 1 roku zakazu wykonywania zawodu i 2 lat zakazu wykonywania patronatu. Wyrok ten utrzymał w mocy Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w W. orzeczeniem z dnia 31 lipca 2018 r. Pełnomocnik powoda dniu 20.09.2018 roku skierował kasację od tego orzeczenia do I. Karnej Sądu Najwyższego. W dniu 09.11.2018 r. uzupełnił argumentację domagając się rozpoznania jej przez Izbę Karną, a nie Dyscyplinarną. W dniu 09.05.2019 r. Izba Dyscyplinarna postanowiła nie uwzględnić wniosku powoda o przekazanie sprawy do innej izby Sądu Najwyższego. Dnia 10.12.2020 roku Izba Dyscyplinarna wydała stanowisko w sprawie oddalając kasację obrońcy powoda. Kopia tego orzeczenia została przekazana do Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. , a pozwana, pełniące funkcję Dziekana tej izby rozesłała od kilkudziesięciu adresatów pismo z dnia 27.01.2021 r., w którym stwierdziła, że Sąd Najwyższy rozpoznał kasację i że powód został prawomocnie ukarany karą zawieszenia prawa do wykonywania zawodu na okres jednego roku i wykonywania patronatu przez 2 lata. Adekwatny wpis został też zamieszczony w internetowej liście radców prawnych O.I.R.P. w O. . (dowód: kasacja k. 7, pismo procesowe k. 8, postanowienie k. 9, postanowienie k.10, pismo k. 11, wydruk ze strony k. 13, niezaprzeczone k. 202) Pozwana K. S. pełni funkcję Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. od czerwca 2016 r., obecnie już drugą kadencję. Koniec jej obecnej kadencji przypada na 04.10.2024 r. Kara nałożona na powoda zakończyła się z upływem 10.12.2021 r. i wówczas usunięto adnotację o jego zawieszeniu. (bezsporne k. 202v) Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda jest bezzasadne z przyczyn formalnych i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie. Pozwana K. S. nie posiada w tej sprawie legitymacji biernej, zważywszy na charakter i cel wytoczonego powództwa. Powód domaga się ochrony swoich dóbr osobistych w związku z działaniami, które pozwana podjęła jako Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. w trybie art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych , zgodnie z którym o wymierzonych karach zawiadamia się sądy, prokuratury, pracodawców i inne podmioty na rzecz których radca prawny świadczy pomoc prawną. Czynności notyfikacyjne pozwana podjęła nie w imieniu własnym, a w imieniu osoby prawnej, którą jest w tym przypadku Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. , wyposażona w ten przymiot z mocy art. 5 ustawy o radcach prawnych . Pozwana występowała przeto jako organ osoby prawnej w ramach istniejącej procedury, a nie jako osoba fizyczna. Za działania organu osoby prawnej zgodnie z art. 416 k.c. odpowiedzialność ponosi właśnie ta osoba, a więc w tym przypadku Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. . Dziekan nie został wyposażony w szczególną zdolność sądową, nie ma osobowości prawnej, nie może samodzielnie pozywać i być pozywanym jak chce tego powód. Jak wynika to z uzasadnienia pozwu celem niniejszego powództwa jest zaniechanie rozpowszechniania informacji o prawomocnym ukaraniu powoda przez organ samorządu radcowskiego, nakazanie w tym celu Dziekanowi podjęcie określonych działań naprawczych i wyrażenie przez niego ubolewania. Wynika to jednoznacznie ze sposobu sformułowania osoby pozwanej – „ K. S. – Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. ” i kompetencji formalnych Dziekana do podjęcia określonych działań. Powód, pomimo prawidłowego wezwania nie stawił się na rozprawę i nie złożył zeznań. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 302 § 1 k.p.c. pominął dowód z jego zeznań. Co do zasady nie sposób wykluczyć osobistej odpowiedzialności osoby działającej w charakterze organu, jednakże sposób sformułowania pozwu nie pozwala na taką interpretację woli powoda. Wyraźnie chce on działań ze strony Dziekana, a nie samej tylko K. S. , która przestanie pełnić tę funkcję w przyszłym roku z uwagi na upływ drugiej – ostatniej kadencji. Powód nie stawiając się na rozprawę celem przesłuchania uniemożliwił Sądowi pogłębienie dociekania jego intencji. W tym stanie rzecz powództwo w całości oddalono jako bezzasadne. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. poprzez obciążanie powoda obowiązkiem ich zwrotu na rzecz pozwanej w całości. Koszty procesu po stronie pozwanej obejmowały opłatę za pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (radca prawny) w stawce wynikającej z § 8 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (720 zł). Z tego względu Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 737 zł, o czym orzekł jak w punkcie II wyroku .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI