I C 285/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. K. zawarł umowę ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym z poprzednikiem prawnym pozwanego V. L. Towarzystwa (...) S.A. Po rozwiązaniu umowy i złożeniu wniosku o całkowitą wypłatę świadczenia wykupu, pozwany wypłacił powodowi jedynie 9.939,64 zł, mimo że wartość polisy wynosiła 18.000,00 zł. Powód domagał się zasądzenia brakującej kwoty 7.117,58 zł, argumentując, że klauzula określająca potrącenie stanowiła niedozwolone postanowienie umowne (abuzywne), nie została z nim indywidualnie uzgodniona i rażąco naruszała jego interesy. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że postanowienia umowy są jasne, rzetelne i zgodne z dobrymi obyczajami. Sąd, badając sprawę w ramach kontroli incydentalnej, uznał powoda za konsumenta, a postanowienia OWU dotyczące świadczenia wykupu za nieuzgodnione indywidualnie i niedozwolone zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. Sąd stwierdził, że procent potrąconych należności był zawyżony, nieuzasadniony poniesionymi przez pozwanego kosztami, co prowadziło do braku ekwiwalentności świadczeń i bezpodstawnego wzbogacenia ubezpieczyciela. W związku z tym, wyeliminowanie zakwestionowanych postanowień z umowy skutkowało obowiązkiem pozwanego wypłaty opłaty likwidacyjnej w pełnej wysokości oraz zwrotu pozostałej części świadczenia. Sąd zasądził na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i orzekł o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie stosowania art. 385¹ k.c. do klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczenia z UFK, zwłaszcza gdy ubezpieczyciel nie wykaże uzasadnienia i wysokości potrąceń.
Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane, a ubezpieczyciel nie wykazał uzasadnienia kosztów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczące świadczenia wykupu, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) zgodnie z art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za niedozwolone, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a nie dotyczą głównych świadczeń stron i nie zostały indywidualnie uzgodnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące potrąceń przy świadczeniu wykupu nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentem, były jednostronnie narzucone przez ubezpieczyciela, nie były uzasadnione poniesionymi kosztami, a ich wysokość była rażąco wygórowana, co naruszało dobre obyczaje i interesy konsumenta.
Czy ubezpieczyciel był uprawniony do pomniejszenia środków z tytułu świadczenia wykupu o kwotę wynikającą z postanowień OWU, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli te postanowienia stanowią niedozwolone klauzule umowne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro postanowienia dotyczące potrąceń zostały uznane za abuzywne, ubezpieczyciel nie był uprawniony do ich stosowania i musiał wypłacić pełną kwotę zgromadzonych środków, pomniejszoną jedynie o ewentualne uzasadnione koszty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| V. L. Towarzystwo (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula dotycząca świadczenia wykupu nie została indywidualnie uzgodniona z konsumentem. • Postanowienia umowy dotyczące potrąceń są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta. • Ubezpieczyciel nie wykazał zasadności i wysokości poniesionych kosztów związanych z potrąceniami. • Wysokość potrąceń jest rażąco wygórowana i nieproporcjonalna do faktycznych kosztów ubezpieczyciela.
Odrzucone argumenty
Postanowienia umowy są jasne, rzetelne i zgodne z dobrymi obyczajami. • Kwestionowane postanowienia nie naruszają uzasadnionych interesów powoda w stopniu rażącym. • Stosunek prawny nie mógł być inaczej uregulowany ze względu na wymogi rentowności.
Godne uwagi sformułowania
pozostała kwota stanowiła rodzaj ukrytej opłaty z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy • postanowienia OWU dot. świadczenia wykupu winny być poddane przez sąd badaniu w ramach kontroli incydentalnej • nie miał on możliwości negocjacji umowy • nie miał on możliwości przedstawienia swojej propozycji warunków umowy, ponieważ z góry narzucono procentową wysokość świadczenia wykupu • nie wypełniają hipotezy normy art. 385 § 1 zd. 1 k.c. • kwestionowane postanowienia są w pełni zgodne z dobrymi obyczajami i w żadnym wypadku nie naruszają interesów powoda w stopniu rażącym • nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu • O rażącym naruszeniu interesów konsumenta można mówić w sytuacji nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na jego niekorzyść • działanie wbrew dobrym obyczajom będzie miało miejsce wtedy, gdy w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego partner konsumenta tworzy takie klauzule umowne, które godzą w równowagę kontraktową stosunku • firmy ubezpieczeniowe miały swoje sposoby do przekonywania ludzi, a klient musiał się godzić na warunki narzuconego z góry • procent potrąconych należności powódki został określony na zawyżonym poziomie, nieznajdującym żadnego uzasadnienia • brak ekwiwalentności świadczeń stron umowy i skutkuje bezpodstawnym wzbogaceniem się strony pozwanej • wprowadzenie przez pozwanego potrąceń w wysokości wskazanej w umowie godziło w dobre i uczciwe praktyki…
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania art. 385¹ k.c. do klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczenia z UFK, zwłaszcza gdy ubezpieczyciel nie wykaże uzasadnienia i wysokości potrąceń."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane, a ubezpieczyciel nie wykazał uzasadnienia kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak konsumenci mogą skutecznie dochodzić swoich praw w sporach z ubezpieczycielami, kwestionując klauzule umowne jako abuzywne. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa ochrony konsumentów.
“Ubezpieczyciel musi zwrócić tysiące złotych! Sąd uznał klauzulę o potrąceniu za abuzywną.”
Dane finansowe
WPS: 7117,58 PLN
zwrot części świadczenia wykupu: 7117,58 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.