I C 285/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. K. wniósł pozew o zasądzenie od Skarbu Państwa – Ministra Sprawiedliwości i Ministra Pracy i Polityki Społecznej kwoty 20 000 zł tytułem odszkodowania, wskazując jako przyczynę szkody bezprawność działań obu ministrów w zakresie legislacji. Powód podnosił, że otrzymuje niską emeryturę (415 zł miesięcznie) w związku z egzekucją alimentacyjną i że państwo dopuszcza egzekucję komorniczą "aż do upodlenia dłużnika", kwestionując przy tym art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie oddalił powództwo w całości. Uzasadnienie opierało się na art. 417¹ § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie aktu normatywnego można żądać dopiero po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał, aby takie orzeczenie zostało wydane, co stanowiło podstawową przesłankę do oddalenia roszczenia. Dodatkowo, sąd wskazał, że powód nie wykazał również wysokości szkody ani związku przyczynowego między szkodą a wadliwym aktem normatywnym. Na marginesie, sąd postanowił nie obciążać powoda kosztami postępowania na podstawie art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną i brak profesjonalnego pełnomocnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymóg uprzedniego stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z prawem we właściwym postępowaniu jako warunek dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy szkoda jest bezpośrednio związana z wydaniem aktu normatywnego, a nie z jego stosowaniem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można dochodzić odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego, jeśli nie stwierdzono wcześniej jego niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie aktu normatywnego można żądać dopiero po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 417¹ § 1 k.c., który wymaga uprzedniego stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z prawem w osobnym postępowaniu jako warunku dochodzenia odszkodowania. Brak takiego orzeczenia uniemożliwia uwzględnienie roszczenia odszkodowawczego.
Czy sąd cywilny może samodzielnie badać legalność aktu normatywnego w sprawie o odszkodowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd orzekający w sprawie o odszkodowanie nie ma kompetencji do samodzielnego badania legalności danego aktu normatywnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z przyjętą wykładnią, badanie legalności aktu normatywnego należy do kompetencji innych organów, a sądy cywilne w sprawach odszkodowawczych opierają się na wcześniejszych orzeczeniach stwierdzających niezgodność aktu z prawem, aby uniknąć niejednolitości orzecznictwa.
Czy trudna sytuacja materialna powoda może stanowić podstawę do nieobciążania go kosztami procesu pomimo przegrania sprawy?
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c., uznając, że sytuacja materialna powoda, który po potrąceniu alimentów otrzymuje emeryturę w wysokości ok. 415 zł, uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami procesu, aby nie narazić go na uszczerbek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Minister Pracy i Polityki Społecznej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 417¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego wymaga uprzedniego stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną od niej tytułem zwrotu kosztów procesu albo nie zasądzać jej wcale.
k.p.c. art. 829
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis kwestionowany przez powoda w kontekście egzekucji komorniczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z prawem we właściwym postępowaniu. • Sąd cywilny nie jest kompetentny do samodzielnego badania legalności aktu normatywnego.
Odrzucone argumenty
Bezprawność działania Ministra Sprawiedliwości i Ministra Pracy i Polityki Społecznej w zakresie legislacji. • Niesprawiedliwe regulacje prawne, w tym art. 829 kpc. • Państwo dopuszcza egzekucję komorniczą aż do upodlenia dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
„państwo dopuszcza egzekucję komorniczą, aż do upodlenia dłużnika” • „Sąd orzekający w sprawie o odszkodowanie nie ma kompetencji do samodzielnego badania legalności danego aktu normatywnego. • „W konsekwencji poszkodowany, występując z powództwem do sądu cywilnego o naprawienie szkody wyrządzonej wydaniem aktu normatywnego – musi legitymować się dowodem niezgodności z prawem takiego aktu normatywnego. • „Proces odszkodowawczy musi być więc poprzedzony „przesądem", gdzie akt normatywny, będący źródłem szkody, zostanie oceniony jako niezgodny z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.”
Skład orzekający
Joanna Radzyńska-Głowacka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymóg uprzedniego stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z prawem we właściwym postępowaniu jako warunek dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy szkoda jest bezpośrednio związana z wydaniem aktu normatywnego, a nie z jego stosowaniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą odpowiedzialności państwa za akty normatywne, co jest istotne dla prawników, choć sama sytuacja powoda może budzić współczucie.
“Skarb Państwa nie odpowiada za akty normatywne bez wyroku Trybunału Konstytucyjnego?”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.