I C 285/14
Podsumowanie
Sąd oddalił powództwo o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa, wskazując na brak wykazania niezgodności aktu normatywnego z prawem we właściwym postępowaniu.
Powód S. K. domagał się od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 20 000 zł, zarzucając bezprawność działań Ministra Sprawiedliwości i Ministra Pracy i Polityki Społecznej w zakresie legislacji, w szczególności kwestionując art. 829 kpc i sposób prowadzenia egzekucji komorniczej. Sąd oddalił powództwo, podkreślając, że dla dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez akt normatywny konieczne jest wcześniejsze stwierdzenie jego niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu, czego powód nie wykazał. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację materialną.
Powód S. K. wniósł pozew o zasądzenie od Skarbu Państwa – Ministra Sprawiedliwości i Ministra Pracy i Polityki Społecznej kwoty 20 000 zł tytułem odszkodowania, wskazując jako przyczynę szkody bezprawność działań obu ministrów w zakresie legislacji. Powód podnosił, że otrzymuje niską emeryturę (415 zł miesięcznie) w związku z egzekucją alimentacyjną i że państwo dopuszcza egzekucję komorniczą "aż do upodlenia dłużnika", kwestionując przy tym art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie oddalił powództwo w całości. Uzasadnienie opierało się na art. 417¹ § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie aktu normatywnego można żądać dopiero po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał, aby takie orzeczenie zostało wydane, co stanowiło podstawową przesłankę do oddalenia roszczenia. Dodatkowo, sąd wskazał, że powód nie wykazał również wysokości szkody ani związku przyczynowego między szkodą a wadliwym aktem normatywnym. Na marginesie, sąd postanowił nie obciążać powoda kosztami postępowania na podstawie art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną i brak profesjonalnego pełnomocnika.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie aktu normatywnego można żądać dopiero po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 417¹ § 1 k.c., który wymaga uprzedniego stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z prawem w osobnym postępowaniu jako warunku dochodzenia odszkodowania. Brak takiego orzeczenia uniemożliwia uwzględnienie roszczenia odszkodowawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Minister Sprawiedliwości, Skarb Państwa – Minister Pracy i Polityki Społecznej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Minister Pracy i Polityki Społecznej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 417¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego wymaga uprzedniego stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną od niej tytułem zwrotu kosztów procesu albo nie zasądzać jej wcale.
k.p.c. art. 829
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis kwestionowany przez powoda w kontekście egzekucji komorniczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z prawem we właściwym postępowaniu. Sąd cywilny nie jest kompetentny do samodzielnego badania legalności aktu normatywnego.
Odrzucone argumenty
Bezprawność działania Ministra Sprawiedliwości i Ministra Pracy i Polityki Społecznej w zakresie legislacji. Niesprawiedliwe regulacje prawne, w tym art. 829 kpc. Państwo dopuszcza egzekucję komorniczą aż do upodlenia dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
„państwo dopuszcza egzekucję komorniczą, aż do upodlenia dłużnika” „Sąd orzekający w sprawie o odszkodowanie nie ma kompetencji do samodzielnego badania legalności danego aktu normatywnego. „W konsekwencji poszkodowany, występując z powództwem do sądu cywilnego o naprawienie szkody wyrządzonej wydaniem aktu normatywnego – musi legitymować się dowodem niezgodności z prawem takiego aktu normatywnego. „Proces odszkodowawczy musi być więc poprzedzony „przesądem", gdzie akt normatywny, będący źródłem szkody, zostanie oceniony jako niezgodny z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.”
Skład orzekający
Joanna Radzyńska-Głowacka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymóg uprzedniego stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z prawem we właściwym postępowaniu jako warunek dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy szkoda jest bezpośrednio związana z wydaniem aktu normatywnego, a nie z jego stosowaniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą odpowiedzialności państwa za akty normatywne, co jest istotne dla prawników, choć sama sytuacja powoda może budzić współczucie.
“Skarb Państwa nie odpowiada za akty normatywne bez wyroku Trybunału Konstytucyjnego?”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I C 285/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Joanna Radzyńska-Głowacka Protokolant Alicja Kicka po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 roku w Warszawie sprawy z powództwa S. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Sprawiedliwości, Skarbowi Państwa – Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej o zapłatę 1. Powództwo oddala w całości; 2. Nie obciąża pozwanego kosztami procesu. Sygn. akt I C 285/14 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym dnia 3 lutego 2014 r. powód S. K. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – Ministra Sprawiedliwości i Ministra Pracy i Polityki Społecznej kwoty 20.000 zł tytułem odszkodowania wraz z odsetkami od daty pisma. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną szkody jest bezprawność działania obu ministrów, na których ciąży obowiązek działania. Wskazał, że otrzymuje emeryturę w kwocie 415 zł miesięcznie w związku z egzekucją należności alimentacyjnych oraz, że Państwo dopuszcza egzekucję komorniczą aż do upodlenia dłużnika. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa – Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o ustalenie właściwej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie i zwolnienie z udziału w niniejszym postępowaniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda kosztami postępowania sądowego i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd ustalił i zważył co następuje: Powód domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł tytułem odszkodowania. Jako przyczynę szkody wskazywał bezprawność działania Ministra Sprawiedliwości i Ministra Pracy i Polityki Społecznej polegający na nie korzystaniu z kompetencji legislacyjnych obu ministrów. Powód wskazywał na niesprawiedliwe, w jego ocenie regulacje prawne w tym m.in. art. 829 kpc . Wskazywał, że nie respektuje się minimum egzystencji dłużnika. Wskazał, że otrzymuje emeryturę w wysokości netto 415 zł w związku z egzekucją należności alimentacyjnych. Na tę okoliczność przedstawił kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (k. 2). Powód podnosił też, że szkoda została mu wyrządzona na skutek wydania wadliwego aktu normatywnego, wskazując na brzmienie art. 829 kpc i twierdząc, że „państwo dopuszcza egzekucję komorniczą, aż do upodlenia dłużnika”. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę roszczenia powoda stanowił art. 417 1 § 1 kc. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Przesłankami odpowiedzialności z art. 417 1 § 1 k.c. są, obok stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem ( Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową, ustawą) aktu normatywnego, także wyrządzenie szkody przez ten akt normatywny oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a określonym aktem normatywnym. „Sąd orzekający w sprawie o odszkodowanie nie ma kompetencji do samodzielnego badania legalności danego aktu normatywnego. Jak się przyjmuje – takie rozwiązanie podyktowane jest chęcią uniknięcia niebezpieczeństwa niejednolitości orzecznictwa, w sytuacji gdyby o obowiązywaniu danych norm rozstrzygały sądy w indywidualnej sprawie. (…) W konsekwencji poszkodowany, występując z powództwem do sądu cywilnego o naprawienie szkody wyrządzonej wydaniem aktu normatywnego – musi legitymować się dowodem niezgodności z prawem takiego aktu normatywnego. Proces odszkodowawczy musi być więc poprzedzony „przesądem", gdzie akt normatywny, będący źródłem szkody, zostanie oceniony jako niezgodny z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.” (por.: Rzetecka-Gil A., Komentarz do art.417(1) Kodeksu cywilnego [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania - część ogólna , LEX/el., 2011). W niniejszej sprawie powód nie wskazał by we właściwym postępowaniu wydano orzeczenie stwierdzające niezgodność z prawem aktu normatywnego, co jest podstawowym warunkiem do dochodzenia odszkodowania z tego tytułu. Już z samego tylko tego powodu roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu. Na marginesie rozważań należało również wskazać, że powód w żaden sposób nie wykazał szkody, która uzasadniać miałaby jego żądanie. Wskazywał tylko na swoją trudną sytuację materialną i fakt otrzymywania niskiego świadczenia emerytalnego. Powód nie wykazał również w żaden sposób związku przyczynowego pomiędzy szkodą a wydaniem wadliwego jego zdaniem aktu normatywnego. Mając na uwadze powyższe roszczenie podlegało oddaleniu w całości o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 Sąd orzekł o kosztach niniejszego postępowania, postanawiając na podstawie art. 102 kpc nie obciążać nimi powoda, mimo że uznać należało go za stronę przegrywającą sprawę. W ocenie Sądu zachodził przypadek szczególnie uzasadniony przewidziany w powołanym przepisie. Sytuacja materialna powoda, wskazuje, że nie mógł by on pokryć kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny, bowiem po potrąceniu należności alimentacyjnych uzyskuje dochód z emerytury w wysokości ok. 415 zł. Ponadto powód działał w niniejszej sprawie bez udziału profesjonalnego pełnomocnika i nie posiadając specjalistycznej wiedzy prawniczej był subiektywnie przekonany o słuszności swojego roszczenia
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę