I C 215/23

Sygn. akt I C 215/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2024 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj Protokolant: Iwona Bartel po rozpoznaniu w dniu 23 września 2024 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa Ł. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Szefowi (...) Zarządu (...) w B. o ochronę naturalnego środowiska człowieka 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Szefa (...) Zarządu (...) w B. na rzecz powoda Ł. B. kwotę: a) 91 562,44 zł (dziewięćdziesiąt jeden tysięcy pięćset sześćdziesiąt dwa złote 44/100) tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 maja 2017 roku do dnia zapłaty, b) 10 196,00 zł (dziesięć tysięcy sto dziewięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty; 2. nakazuje pobrać od pozwanego Skarbu Państwa - Szefa (...) Zarządu (...) w B. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 4 858,13 zł (cztery tysiące osiemset pięćdziesiąt osiem złotych 13/100) tytułem brakujących kosztów opinii biegłych. Sygn. akt I C 215/23 UZASADNIENIE Ł. B. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Szefa (...) Zarządu (...) w B. kwoty 25 000,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości jego nieruchomości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 maja 2017 r. do dnia zapłaty i kwoty 3 000,00 zł tytułem odszkodowania w związku z koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynków mieszkalnych posadowionego na tej nieruchomości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 maja 2017 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie kosztów procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. Pismem procesowym z 16 stycznia 2023 r. powód rozszerzył powództwo i wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 63 734,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości jego nieruchomości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 maja 2017 r. do dnia zapłaty i kwoty 27 828,44 zł tytułem odszkodowania w związku z koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynków mieszkalnych posadowionego na tej nieruchomości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 maja 2017 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego Pismem procesowym z 4 października 2022 r. powodowie rozszerzyli powództwo i wnieśli o zasądzenie solidarnie na ich rzecz od pozwanego kwoty 78 396,21 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2018 r. do dnia zapłaty, w tym kwoty 42 000,00 zł tytułem odszkodowania za zmniejszenie wartości ich nieruchomości i kwoty 36 396,21 zł tytułem odszkodowania w związku z koniecznością dokonania nakładów na rewitalizację akustyczną budynku posadowionego na tej nieruchomości. Pozwany wniósł o oddalenie tak sprecyzowanego powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powód jest właścicielami nieruchomości położonej w B. , gmina B. , składającej się z m.in. działek o numerze (...) i powierzchni 1,3035 ha i numerze 99 i powierzchni 0,6924 ha, dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadzi księgę wieczystą (...) , (dowód: wypis z rejestru gruntów - k. 11; odpis zwykły księgi wieczystej - k. 9 - 10 ; mapa - k. 12) . Dla przedmiotowej nieruchomości nie ma aktualnie opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla gminy B. opracowane jest natomiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalone uchwałą Rady Gminy B. (...) z dnia 15 lutego 2007 r. Ze studium wynika, że działka o numerze (...) od strony drogi do około 80 m w głąb działki ma zabudowę mieszkaniową z towarzyszącymi usługami nieuciążliwymi (w tym usługami publicznymi) oraz zabudowę letniskową i zabudowę zagrodową; dalej - do około 220 m od drogi - znajdują się łąki i pastwiska, pozostałą część stanowią grunty orne klasy III. Natomiast działka o numerze (...) od strony drogi do około 100 m w głąb działki ma zabudowę mieszkaniową z towarzyszącymi usługami nieuciążliwymi (w tym usługami publicznymi) oraz zabudowę letniskową i zabudowę zagrodową; dalej - do około 140 m od drogi - znajdują się grunty rolne oznaczone symbolem R, dalej - do około 320 m od rogi - grunty rolne klasy III, pozostałą część działki stanowią łąki i pastwiska, (dowód: wypis z rejestru gruntów - k. 11; zaświadczenie - k. 13 - 13 verte; mapa - k. 12; opinia biegłej I. R. - k. 73 - 105, k. 173 - 174, k. 205 - 206 i k. 218 - 220) . Działka o numerze (...) ma regularny, prostokątny kształt i korzystny teren płaski. Zabudowana jest domem i budynkami gospodarczymi (stodołą, dwoma garażami, wiatami, dwoma komórkami, oborą i kotłownią. Dojeżdża się do niej drogą asfaltową. Dom o powierzchni zabudowy 109 m 2 i powierzchni użytkowej 114,45 m 2 ma dwie kondygnacje, w tym jedną niepełną. Został oddany do użytkowania w latach siedemdziesiątych. Ściany są murowane, ocieplone styropianem, a fundamenty betonowe. Dach dwuspadowy pokryty jest blachodachówką. Ogrzewanie zapewnia piec na ekogroszek, odprowadzenie ścieków - szambo. Nieruchomość ma dostęp do wody i prądu, (dowód: wypis z rejestru gruntów - k. 11; zaświadczenie - k. 13 - 13 verte; mapa - k. 12; opinia biegłej I. R. - k. 73 - 105, k. 173 - 174, k. 205 - 206 i k. 218 - 220; opinia instytutu - koperta - k. 47) . Działka o numerze (...) ma regularny, prostokątny kształt i korzystny teren płaski. Nie jest zabudowana. Dojeżdża się do niej drogą asfaltową. Ma dostęp do wody i prądu, (dowód: wypis z rejestru gruntów - k. 11; zaświadczenie - k. 13 - 13 verte; mapa - k. 12; opinia biegłej I. R. - k. 73 - 105, k. 173 - 174, k. 205 - 206 i k. 218 - 220; opinia instytutu - koperta - k. 47) . W dniu 25 października 2016 roku Sejmik Województwa (...) podjął uchwałę nr (...) w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania, w której nastąpiło przesunięcie granic poszczególnych podobszarów oznaczonych wyodrębnionymi izoliniami, która to uchwała uchyliła jednocześnie uchwałę z dnia 9 lutego 2010 roku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego w Ł. . Zgodnie z § 8 powołanej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu: a) w podobszarze A:  zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego, a także mieszkaniowo- usługową,  zakaz tworzenia terenów rekreacyjno- wypoczynkowych,  zakaz tworzenia stref ochronnych A uzdrowisk,  zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży; b) w podobszarze B:  zakaz tworzenia stref ochronnych A uzdrowisk,  zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy, (bezsporne) . Z § 9 tej uchwały wynika, że w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie korzystania z terenu: a) w podobszarze A:  zakaz budowy budynków jedno i wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego, zagrodowego, mieszkaniowo - usługowego, szpitali, domów opieki społecznej, a także obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,  zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne oraz zamieszkania zbiorowego, zabudowę zagrodową, mieszkaniowo- usługowe, szpitale, domy opieki społecznej, a także obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,  dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,  dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania budynków w całości lub części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom, na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego, na warunkach określonych w decyzji o warunkach zabudowy; a) w podobszarze B:  zakaz budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,  zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,  dopuszcza się rozbudowę odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, (bezsporne) . Z § 10 powyższej uchwały wynika, że w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące wymagania techniczne dotyczące budynków: a) w podobszarze A - w budynkach istniejących oraz nowoprojektowanych należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie z obowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej; b) w podobszarze B - w budynkach szpitali, domów opieki społecznej i budynkach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie zobowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej, (bezsporne) . Przedmiotowa działka znajduje się na terenie wyżej wspomnianego obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego w Ł. , w całości w granicach podobszaru A, (dowód: opinia biegłej I. R. - k. 73 - 105, k. 173 - 174, k. 205 - 206 i k. 218 - 220; opinia instytutu - koperta - k. 47) . Wprowadzenie wymienioną wyżej uchwałą obszaru ograniczonego użytkowania zmniejszyło wartość przedmiotowych działek o łączną kwotę 63 734,00 zł, w tym działki o numerze (...) o kwotę 32 403,00 zł, a działki o numerze (...) o kwotę 31 331,00 zł, (dowód: opinia biegłej I. R. - k. 73 - 105, k. 173 - 174, k. 205 - 206 i k. 218 - 220) . Na przedmiotowych działkach dochodzi do przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu lotniczego w środowisku w porze nocnej. Przed utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego Ł. budynek był dostatecznie wyciszony - zgodnie z normami prawa budowlanego , mającymi zastosowanie na terenach, na których obowiązują i spełniał przepisy dotyczące ochrony przed hałasem lotniczym. W celu zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego w tym budynku, przy uwzględnieniu wymogów ustanowionych w uchwale Sejmiku Województwa (...) nr (...) i Polskich Normach, należy zwiększyć izolacyjność akustyczną łącznie w sześciu pokojach poprzez: wymianę łącznie siedmiu okien na okna o zwiększonej izolacyjności akustycznej, wymianę szyb zespolonych łącznie w dwóch oknach na szyby zespolone o zwiększonej izolacyjności akustycznej, wstawienie jednego tłumika kanałowego w ciągach wentylacyjnym. W celu skompensowania braku możliwości otwierania okien podczas występowania hałasu lotniczego, wynikającego z utworzenia (...) , należy zainstalować łącznie siedem wentylatorów sufitowych. Koszt tych prac wynosi 27 828,44 zł brutto, (dowód: opinia instytutu - koperta - k. 47; opinia pisemna biegłego C. D. - k. 53 - 63) . Powód wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 250 000,00 zł tytułem odszkodowania w związku z obniżeniem wartości oraz ograniczeniem w sposobie korzystania z nieruchomości i kwoty 100 000,00 zł tytułem kosztów koniecznych do wygłuszenia budynków znajdujących się na niej. Pismo to pozwany otrzymał 4 maja 2017 r. Pismem z 15 maja 2017 r. pozwany odmówił uznania zgłoszonych roszczeń, (dowód: wezwanie do zapłaty - k. 18 - 18 verte; odpowiedź pozwanego - k. 19) . Powód chce doprowadzić dom do odpowiedniego klimaty akustycznego po otrzymaniu odszkodowania od pozwanego, (dowód: zeznania powoda - k. 248 verte i nagranie rozprawy z 23 września 2024 r. - płyta - koperta - k. 250, minuta od 00:12:12 do 00:14:38) . Powyższy stan faktyczny jest częściowo bezsporny, bowiem Sąd ustalił go na podstawie dokumentów, których wiarygodność i prawdziwość nie była kwestionowana przez strony. Ponadto Sąd oparł stan faktyczny o zeznania powoda, którym w całości dał wiarę. Sąd ustalił utratę wartości działek w oparciu o opinię biegłej z zakresu szacowania nieruchomości I. R. . Na podstawie opinii instytutu Sąd ustalił, że na skutek działania lotniska wojskowego w Ł. dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu na działkach powoda, że budynek był dostatecznie wyciszony przed wejściem w życie powyższej uchwały i zakres robót potrzebnych do zapewnienia budynkowi odpowiedniego klimatu akustycznego. Na podstawie opinii biegłego C. D. Sąd ustalił wartość prac koniecznych do zapewnienia budynkowi odpowiedniego klimatu akustycznego. Opinie te Sąd uznał za wiarygodne, albowiem są jasne, wewnętrznie niesprzeczne oraz naukowo i logicznie uzasadnione. Zostały one wykonane w oparciu o oględziny nieruchomości oraz o przedstawioną przez strony dokumentacje. Sporządzono je z uwzględnieniem zasad fachowej wiedzy i doświadczenia. Dlatego Sąd pominął wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłej ds. wyceny nieruchomości. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.), jeżeli z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko , albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej, obiektów sieci gazowej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Zgodnie z art. 3 pkt 34 tej ustawy, standardem jakości środowiska są poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Natomiast hałas, zgodnie z art. 3 pkt 4 b tej ustawy, jest jedną z postaci energii. Mając na uwadze powyższe przepisy, należy wysnuć wniosek, iż utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania ( (...) ) dla lotniska nie jest obowiązkowe. Jednakże jest ono uzasadnione, gdy zastosowane na nim środki techniczne nie są wystraczające dla utrzymania poza jego terenem dopuszczalnych norm hałasu, które zostały określone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku , (tekst jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Zgodnie z tym rozporządzeniem dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej, rekreacyjno-wypoczynkowej, mieszkaniowo-usługowej i śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców wynoszą 60 dB w ciągu dnia i 50 dB w ciągu nocy. Należy zatem wskazać, w ślad za art. 144 k.c. , że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zatem gdy właściciel nieruchomości podejmuje działania mające negatywny wpływ na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu, co wynika z art. 6 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska . W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, z którego wynika, że przy definiowaniu obszaru ograniczonego użytkowania trzeba dostrzegać z jednej strony związane z jego utworzeniem ograniczenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, z drugiej, przyczyny, które legły u podstaw utworzenia tego obszaru. Ograniczenia są związane z konkretną nieruchomością położoną na tym obszarze i dotyczą każdego właściciela, gdyż dopóki będzie istniał obszar ograniczonego użytkowania, dopóty będą obowiązywały wprowadzone na jego terenie ograniczenia w zakresie przeznaczenia, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z gruntów. Praktycznie zawsze obszar ograniczonego użytkowania ingeruje w prawo własności i w sferę wolności właściciela, wobec czego wyszczególnienie sytuacji, w których dojdzie do utworzenia go, jest wyczerpujące i wymaga uprzedniego stwierdzenia, że zastosowanie najlepszych dostępnych metod i środków nie doprowadziło do utrzymania dopuszczalnych warunków środowiska. Konieczność utworzenia obszaru wynika z tego, że jest to jedyny sposób uzyskania efektu w postaci ochrony zasobów środowiska, który uwzględnić powinien wyczerpanie dostępnych środków i zasadę proporcjonalności przewidzianą w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Samo już zatem utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wskazuje na negatywne oddziaływanie lotniska na środowisko w stopniu wymagającym wprowadzenia ograniczeń w wykonywaniu prawa własności. Ograniczenia te musi respektować każdy właściciel nieruchomości (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 565/08 i wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, Lex 528219). Należy w tym miejscu dodać, że powód nie może dochodzić zakazania immisji hałasu przez lotnisko na zasadzie art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 144 k.c. i art. 363 § 1 k.c. Zatem ma ograniczoną możliwość wykonywania swojego prawa własności poprzez podejmowanie działań ochronnych. Zalegalizowanie możliwości przekraczania na (...) dopuszczalnych poziomów hałasu wywołanego ruchem lotniczym, powoduje, że immisja hałasu przestaje być bezprawna. W konsekwencji właściciele nieruchomości znajdujących się na (...) nie mogą skorzystać z ochrony zarówno na zasadach ogólnych (415 k.c. w zw. z art. 322 ustawy Prawo ochrony środowiska ), jak i na podstawie art. 323 wskazanej wcześniej ustawy. Wypada zauważyć również, że nieruchomość jest dobrem inwestycyjnym i o ile nie jest wyłączona spod obrotu podlega regułom rynkowym, a jej wartość jest weryfikowana przez wolny rynek, niezależnie od tego czy właściciel zamierza ją zbyć, czy też nie poczynił w tym zakresie żadnych kroków (patrz wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu: z 30 września 2009 r., I ACa 484/09, Lex 756606 i I ACa 772/09 z 17 czerwca 2010 r., Lex 756717). Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że wprowadzenie (...) nakłada na właścicieli znajdujących się w jego granicach nieruchomości, obowiązek znoszenia przekraczających normy immisji hałasu. Ponadto zgodnie z art. 135 ust. 3 a ustawy Prawo ochrony środowiska , organy, tworząc obszar ograniczonego użytkowania, określają jego granice, ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego. Zatem skoro utworzenie (...) sprawia, iż ponadnormatywne emitowanie hałasu przez lotnisko na jego terenie nie jest bezprawne, ustawodawca przewidział szczególne środki ochrony właścicieli nieruchomości znajdujących się w jego granicach. Zgodnie z treścią art. 129 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.), w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę. Przesłankami wynikającymi z tej regulacji są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości a szkodą. Z powyższego przepisu wynika również, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 136 ustawy Prawo ochrony środowiska , w razie ograniczenia sposobu korzystania ze środowiska w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania obowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. W razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa w art. 129 ust. 2 , są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza opinię biegłej I. R. , należy stwierdzić, że wskutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania powód poniósł szkodę, która polega na ograniczeniu w sposobie korzystania z działek i zmniejszeniu ich wartości, ponieważ znajdują się one w całości w podobszarze A obszaru ograniczonego użytkowania wprowadzonego uchwałą Nr (...) Sejmiku Województwa (...) z 25 października 2016 r. Działki powoda znajdują się w pobliżu lotniska wojskowego w Ł. , zatem hałas wytwarzany przez samoloty negatywnie postrzegany jest przez potencjalnych nabywców. Z opinii biegłej ds. wyceny nieruchomości wynika, że zainteresowanie nabyciem nieruchomości w okolicach lotniska w obszarze ograniczonego użytkowania spadło, a ewentualni nabywcy mogą być skłonni do ich kupna za niższą cenę. Dlatego Sąd ustalił za biegłą, że wartość rynkowa obu działek uległa obniżeniu o łączną kwotę 63 734,00 zł. Podwyższenie dopuszczalnych norm hałasu sprawiło, że dom powoda przestał spełniać wymagania w zakresie właściwego klimatu akustycznego. Dom ten niewątpliwie wymaga ochrony akustycznej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie . Z opinii instytutu wynika, że nie spełnia on obowiązujących wymogów, a przez to nie zapewnia należytego klimatu akustycznego. Zdaniem Sądu, w celu ochrony akustycznej konieczne jest poczynienie nakładów, których łączny koszty biegły ds. budownictwa określił na kwotę 27 828,44 zł brutto. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z 28 października 2022 r., zgodnie z którą właścicielowi nieruchomości położonej w strefie ograniczonego użytkowania, o której mowa w art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska , nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione (patrz również uchwały Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III CZP 80/22 i z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 81/22). W niniejszej sprawie powód nie poniósł jeszcze żadnych kosztów rewitalizacji akustycznej, jednakże należy mieć na uwadze, iż pogląd prawny wyrażony w tej uchwale jest wiążący jedynie dla sądu w sprawie, w której został wydany. Zdaniem Sądu powielenie tezy Sądu Najwyższego również w niniejszej sprawie byłoby krzywdzące dla powoda. Uchwała z 25 października 2016 roku Sejmiku Województwa (...) nr (...) w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wprowadza konkretne ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości strony powodowej, a ponadto zmusza do znoszenia przez nich ponadnormatywnych immisji hałasu. Ograniczenia te spowodowały obniżenie wartości nieruchomości powoda, co stanowi szkodę zgodnie z art. 129 ust. 2 cytowanej wcześniej ustawy. Wprowadzenie (...) nie spowodowało pogorszenia stanu technicznego nieruchomości powoda, ale jego właściwości użytkowych. Jedną z głównych funkcji domu jest ochrona jego domowników od czynników zewnętrznych, także hałasu. Jak wskazano wcześniej, powód nie może skorzystać z ochrony na zasadach ogólnych, pozostaje im zatem jedynie wykonanie prac budowlanych, co uzasadnia żądanie zasądzenia od pozwanego kwoty odpowiadającej niezbędnym naprawom, na podstawie art. 361 k.c. i art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 i art. 322 ustawy Prawo ochrony środowiska . W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, z którego wynika, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący w chwili jej wyrządzenia do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób prawem przewidziany (patrz uchwała Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSNC 2002, zeszyt 6, poz. 74). Uzasadnia to również treść art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska , którego analiza pozwala uznać, że szkoda ta obejmuje nie tylko wydatki na zakup materiałów i usług niezbędnych do wykonania samej przebudowy budynków, ale również inne wydatki związane z wypełnieniem wymagań przez istniejący budynek, np. opłat administracyjnych w celu uzyskania pozwoleń budowlanych. Na marginesie należy wskazać, że podobne rozwiązanie przewiduje art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . W niniejszej sprawie obowiązek pozwanego do naprawienia szkody powoda, który polega na uiszczeniu odpowiedniej sumy pieniężnej, powstał z chwilą wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa (...) . Ustalała ona bowiem zakres koniecznych do wykonania nakładów rewitalizacyjnych, zmierzających do przyczynienia się do zwiększenia atrakcyjności nieruchomości niewpływającej na podniesienie jej wartości z uwagi na lokalizację w strefie ograniczonego użytkowania. Wtedy nieruchomość powoda utraciła cechy niezbędne do chronienia domowników przed hałasem. W przedmiotowej sprawie szkoda stanowi zatem różnicę pomiędzy obecnym stanem majątkowym a takim, który by zaistniał, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło. Jest to uszczerbek majątkowy w całej masie majątkowej, a nie w poszczególnym jego składniku. Dlatego działania powoda w celu przywrócenia możliwości korzystania z jego dotkniętej uszczerbkiem nieruchomości, np. poprzez rewitalizację akustyczną, której dokonałby z własnych środków nie rzutują na rozmiar szkody. Szkoda nie powstaje w momencie poniesienia przez poszkodowanych wydatków na przywrócenie stanu poprzedniego, lecz z chwilą powstania sytuacji uzasadniającej takie działanie. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 136 ust. 3 powyższej ustawy nie wyłącza co do zasady stosowania art. 129 ust.2, art. 361 k.c. i art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. art. 129 ust. 2 i art. 322 powyższej ustawy, lecz stanowi w stosunku do niego lex specialis skutkujący rozszerzeniem odpowiedzialności podmiotu obowiązanego do wypłaty odszkodowania. Znajduje on bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy właściciel nieruchomości dochodzi zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych na rewitalizację akustyczną budynku. Właściciel nieruchomości, który dokonał przebudowy budynku w celu dostosowania go do nowych wymagań technicznych w celu zapewnienia właściwego, zgodnego z normami komfortu akustycznego, nabywa prawo do żądania zwrotu kosztów „rzeczywiście poniesionych”, a nie jedynie kosztów „szacowanych”, ustalanych w sposób najbardziej prawdopodobny i odpowiadając rozmiarowi szkody, o której mowa w art. 129 ust. 2 ustawy. Uprzednie poniesienie kosztów rewitalizacji istniejącego budynku jest warunkiem roszczenia o ich zwrot w pełnej wysokości, w takiej sytuacji właściciel zabudowanej nieruchomości może żądać zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych, które mogą okazać się wyższe od kosztów szacowanych, nawet jeśli nie miał obowiązku rewitalizacji akustycznej budynku. Co nie pozbawia właściciela prawa do żądania naprawienia szkody z tytułu koniecznej i jeszcze nie przeprowadzonej rewitalizacji akustycznej. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w pkt 1 a wyroku, na podstawie wyżej powołanych przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 363 § 1 k.c. , zasądzając na rzecz powoda kwotę 91 562,44 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. i art. 455 k.c. W tym miejscu należy przede wszystkim podnieść, że powód wezwał pozwanego do zapłaty odszkodowania za utratę wartości w wysokości 250 000,00 zł i odszkodowania za konieczność rewitalizacji akustycznej budynku w wysokość 100 000,00 zł. Pozwany odmówił wypłaty żądanych kwot 15 maja 2017 r., a zatem w tym samym dniu roszczenie powoda stało się wymagalne, a od dnia następnego pozwany pozostaje już w zwłoce. O kosztach procesu Sąd orzekł, jak w pkt 1 b wyroku, na podstawie art. 98 k.p.c. , gdyż powód wygrał sprawę w całości. Poniósł on koszty procesu w wysokości 10 196,00 zł, w tym koszty zastępstwa prawnego w wysokości 3 600,00 zł, które zostały ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, koszty opłaty stosunkowej w łącznej wysokości 4 579,00 zł i koszty zaliczek na opinie w wysokości 2 000,00 zł. O brakujących kosztach sądowych Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 959 ze zm.) w zw. z art. 98 k.p.c. Brakujące koszty sądowe, to brakujące koszty opinii biegłych w wysokości 4 858,13 zł.