I C 2736/13

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w WarszawieWarszawa2014-03-06
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniarejonowy
areszt tymczasowyzadośćuczynieniedobra osobistebezprawnośćkrzywdaodpowiedzialność Skarbu Państwaart. 448 k.c.art. 24 k.c.

Sąd oddalił powództwo o zadośćuczynienie za tymczasowy areszt, uznając brak wykazania bezprawności działania lub krzywdy.

Powód domagał się zadośćuczynienia za rzekomo niesłuszny tymczasowy areszt, który trwał 5 miesięcy. Sąd uznał, że powód nie wykazał bezprawności zastosowania środka zapobiegawczego ani istnienia krzywdy, co jest konieczne do uwzględnienia roszczenia na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. Brak było również stwierdzenia niezgodności aresztu z prawem w odrębnym postępowaniu, co uniemożliwia dochodzenie roszczeń odszkodowawczych.

Powód W. K. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy o zapłatę 20 000 zł tytułem zadośćuczynienia za „niesłuszny tymczasowy areszt”. Powód argumentował, że 5-miesięczny areszt tymczasowy, zastosowany postanowieniem z dnia 6 lipca 1999 r., był bezpodstawny i niezgodny z prawem, co negatywnie wpłynęło na jego psychikę. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, rozpoznając sprawę, oddalił powództwo w całości. Sąd podkreślił, że materialnoprawną podstawę żądania stanowi art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c., wymagające wykazania naruszenia dóbr osobistych oraz bezprawności działania. Sąd wskazał, że orzeczenie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania nie było przedmiotem zaskarżenia, a dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych konieczne jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu (art. 417¹ § 2 k.p.c.). Ponadto, sąd uznał, że powód nie wykazał istnienia krzywdy, ograniczając się jedynie do stwierdzenia negatywnego wpływu aresztu na jego psychikę, co stanowiło niewystarczający ciężar dowodu zgodnie z art. 6 k.c. Wobec braku wykazania przesłanek odpowiedzialności pozwanego oraz zasadności zasądzenia zadośćuczynienia, sąd oddalił powództwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie tymczasowego aresztowania nie może być podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia, jeśli nie zostało stwierdzone jego niezgodność z prawem we właściwym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 417¹ § 2 k.p.c., zgodnie z którym bez stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia o zastosowaniu środka zapobiegawczego w odrębnym postępowaniu, nie można dochodzić roszczeń odszkodowawczych z tego tytułu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawyorgan_państwowypozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Podstawowa konstrukcja cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych; wymaga wykazania bezprawności działania lub zaniechania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 417¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu niezgodnego z prawem zastosowania tymczasowego aresztowania konieczne jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodzenia spoczywa na stronie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania niezgodności tymczasowego aresztowania z prawem w odrębnym postępowaniu. Brak wykazania przez powoda istnienia krzywdy. Powód nie sprostał ciężarowi dowodzenia zgodnie z art. 6 k.c.

Odrzucone argumenty

Tymczasowy areszt był niesłuszny i niezgodny z prawem. 5-miesięczny areszt spowodował stres i nieodwracalne skutki psychiczne.

Godne uwagi sformułowania

koniecznym było ustalenie czy w istocie zastosowanie tymczasowego aresztowania względem powoda skutkowało naruszeniem jego dóbr osobistych w oparciu o brzmienie art. 488 k.c. przesłanka bezprawności jest koniecznym warunkiem do udzielenia ochrony przewidzianej przepisami prawa orzeczenie w przedmiocie zastosowania tegoż środka zapobiegawczego nie było przedmiotem zaskarżenia, a zatem po myśli art. 417 1 § 2 k.p.c. bez stwierdzenia we właściwym postępowaniu jego niezgodności z prawem nie może być przedmiotem zgłaszania na tym tle roszczeń odszkodowawczych powód nie wykazał istnienia krzywdy, a bez wątpienia w tym zakresie to na nim spoczywał ciężar dowodzenia ( art. 6 k.c. )

Skład orzekający

Joanna Radzyńska-Głowacka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie roszczeń o zadośćuczynienie za tymczasowy areszt wymaga wykazania bezprawności działania oraz krzywdy, a także stwierdzenia niezgodności aresztu z prawem w odrębnym postępowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której nie stwierdzono niezgodności z prawem zastosowanego środka zapobiegawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności w dochodzeniu odszkodowania za tymczasowy areszt, podkreślając znaczenie formalnych przesłanek procesowych i dowodowych.

Czy niesłuszny areszt zawsze oznacza odszkodowanie? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 2736/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Joanna Radzyńska-Głowacka Protokolant Agata Koczorowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 roku w Warszawie sprawy z powództwa W. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy o zapłatę powództwo oddala w całości. Sygn. akt IC 2736/13 UZASADNIENIE Pozwem datowanym na dzień 21 października 2013 r. Powód W. K. wniósł o zasądzenie od strony pozwanej Skarbu Państwa –Prezesa Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy Śródmieścia na jego rzecz kwoty 20.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za ,, niesłuszny tymczasowy areszt’’. Ponadto powód wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości W motywach uzasadniając powód wskazał, iż zastosowanie aresztu tymczasowego wobec niego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy było bezpodstawne oraz niezgodne z prawem. Dnia 14 maja 2001 r. Sąd Okręgowy w sprawie o sygn. X Ka 242/01 umorzył postępowanie wobec powoda. Zdaniem powoda 5 miesięczny pobyt w areszcie spowodował u niego stres i negatywnie wpłynął na jego psychikę, co ma nieodwracalny skutek w dalszym życiu powoda. Dowód: pozew wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości-k.1-2. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości. Dowód: postanowienie-k.17. W odpowiedzi na pozew datowanej na dzień 14 stycznia 2014 r. strona pozwana Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, , wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego stosownie do norm prawem przepisanych. Motywując pozwany zakwestionował swój udział w charakterze reprezentanta Skarbu Państwa wnosząc jednocześnie o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarbu Państwa właściwego statio fisci Skarbu Państwa wraz ze zwolnieniem od udziału w niniejszym postępowaniu Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie reprezentowanego przez Prezesa Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie konieczną przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy jest niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, co jej zdaniem nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Nadto zarzuciła brak przesłanek warunkujących odpowiedzialność SP tak na podstawie art. 24 k.c. jak i 488 k.c. Dowód: odpowiedz na pozew-k.27-33. W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 6 lipca 1999 r. Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie zastosował wobec powoda powód środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 5 miesięcy został tymczasowo aresztowany na okres 5 miesięcy Dowód: okoliczność bezsporna. Wyrokiem w sprawie o sygn. X Ka 22/01 z dnia 14 maja 2001 roku Sąd Okręgowy postępowanie w sprawie umorzył. Dowód: okoliczność bezsporna. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, dokumentów przedłożonych przez strony, które uznane zostały za wiarygodne. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie dla oceny zasadności podnoszonego roszczenia koniecznym było ustalenie czy w istocie zastosowanie tymczasowego aresztowania względem powoda skutkowało naruszeniem jego dóbr osobistych w oparciu o brzmienie art. 488 k.c. Niewątpliwym jest, iż materialno – prawną podstawę żądania stanowi brzmienie art. 448 k.c. , po myśli którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny. Wskazana regulacja prawna pozostaje w ścisłym związku z brzmieniem art. 24 k.c. który zawiera podstawową konstrukcję cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych, a po myśli którego osoba, której dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne, w razie zaś dokonanego naruszenia może ona także żądać ażeby osoba która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków (…). Z treści cytowanego przepisu wprost wynika, iż przesłanka bezprawności jest koniecznym warunkiem do udzielenia ochrony przewidzianej przepisami prawa. Skoro więc przesłanka bezprawności jest podstawowym warunkiem dla ustawowej ochrony dóbr osobistych, to w konsekwencji jedynie ta przesłanka jest podstawą zasądzenia zadośćuczynienia albo stosownej kwoty na cel społeczny. Istotnym jest także iż cytowana regulacja prawna statuuje domniemanie bezprawności, które może być obalone przez stronę pozwaną poprzez wykazanie iż jej działania względnie zaniechania odpowiadały prawu. Powód wywodził swoje żądanie zapłaty kwoty 20.000,00 zł z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez, jak to określił „niesłuszny tymczasowy areszt”. W toku czynionych przez Sąd ustaleń faktycznych, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który jako taki uznany został za w pełni wiarygodny jako że jego moc dowodowa nie była przedmiotem kwestionowania przez żadną ze stron. Zważyć jednakże należy, iż orzeczenie w przedmiocie zastosowania tegoż środka zapobiegawczego nie było przedmiotem zaskarżenia, a zatem po myśli art. 417 1 § 2 k.p.c. bez stwierdzenia we właściwym postępowaniu jego niezgodności z prawem nie może być przedmiotem zgłaszania na tym tle roszczeń odszkodowawczych w tym roszczeń o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. W ocenie Sądu powód nie wykazał istnienia krzywdy, a bez wątpienia w tym zakresie to na nim spoczywał ciężar dowodzenia ( art. 6 k.c. ) ograniczając się w treści pozwu wyłącznie do stwierdzenia i zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wpłynęło negatywnie na jego psychikę i spowodowało nieodwracalne skutki w dalszym życiu powoda. Zdaniem Sadu powód nie udowodnił przesłanek istnienia odpowiedzialności pozwanego, ani istnienia przesłanek uzasadniających zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia. W tym sanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia. Zarządzenie: (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI