I C 2704/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H. S. domagała się zasądzenia od pozwanego M. P. kwoty 16 000 zł tytułem zachowku po matce J. P. (1). Argumentowała, że rodzice przepisali pozwanemu całe gospodarstwo rolne na podstawie darowizny, a ona sama nie otrzymała nic ze spadku. Pozwany M. P. wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło na podstawie ustawy z 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a nie darowizny. Sąd Rejonowy w Koninie, opierając się na uchwałach Sądu Najwyższego (III CZP 29/12 i III CZP 114/13), uznał, że wartość gospodarstwa rolnego przekazanego na podstawie wskazanej ustawy nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku. Sąd podkreślił różnice między umową przekazania gospodarstwa rolnego a darowizną, wskazując na cel społeczno-gospodarczy pierwszej z nich, jakim jest zapewnienie świadczeń emerytalnych i rentowych przekazującym oraz efektywniejsze gospodarowanie. W związku z tym powództwo zostało oddalone. Sąd odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu, kierując się zasadami słuszności, ze względu na opiekę powódki nad matką w ostatnich latach jej życia, mimo że to pozwany otrzymał gospodarstwo. Kosztami sądowymi obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstawy zachowku w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą z 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Interpretacja może być odmienna dla innych form przekazania własności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wartość gospodarstwa rolnego przekazanego następcy na podstawie umowy zawartej w trybie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin uwzględnia się przy ustalaniu zachowku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wartość gospodarstwa rolnego przekazanego na podstawie tej ustawy nie jest uwzględniana przy ustalaniu zachowku.
Uzasadnienie
Umowa przekazania gospodarstwa rolnego na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników różni się od darowizny. Jej celem jest uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez przekazującego oraz zapewnienie efektywniejszego gospodarowania przez przejmującego, a nie nieodpłatne przysporzenie majątkowe. Wartość takiego przekazania nie stanowi darowizny w rozumieniu art. 993 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin art. 59
Przepis regulujący umowę przekazania gospodarstwa rolnego, której wartość nie podlega doliczeniu do zachowku.
Pomocnicze
k.c. art. 993
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący doliczania darowizn do spadku, który nie ma zastosowania do umów przekazania gospodarstwa rolnego na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
k.c. art. 1000 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności nabywcy darowizny za zachowek, który nie ma zastosowania do umów przekazania gospodarstwa rolnego na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie gospodarstwa rolnego na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie jest darowizną w rozumieniu Kodeksu cywilnego. • Wartość gospodarstwa rolnego przekazanego na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie podlega doliczeniu do podstawy obliczenia zachowku.
Odrzucone argumenty
Przekazanie gospodarstwa rolnego rodzicom pozwanemu było darowizną, która powinna być uwzględniona przy obliczaniu zachowku powódki.
Godne uwagi sformułowania
umowa przekazania gospodarstwa rolnego nie może być na gruncie zachowku traktowana tożsamo jak darowizna • przy ustalaniu zachowku nie uwzględnia się wartości gospodarstwa rolnego przekazanego przez spadkodawcę następcy na podstawie umowy przewidzianej w art. 59 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin
Skład orzekający
Daniel Adamczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy zachowku w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą z 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Interpretacja może być odmienna dla innych form przekazania własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dziedziczeniem i zachowkiem, szczególnie w kontekście rolniczym, gdzie takie przekazania majątkowe są częste. Wyjaśnia istotne różnice między umową przekazania a darowizną.
“Czy przekazanie gospodarstwa rolnego rodzicom to zawsze darowizna? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę przy ustalaniu zachowku.”
Dane finansowe
WPS: 16 000 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.