I C 269/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H.B. wystąpiła z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, domagając się wykreślenia kilku hipotek przymusowych ustanowionych na rzecz Gminy P. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości. Głównym argumentem powódki było przedawnienie tych należności, które miały charakter świadczeń okresowych. Pozwana Gmina P. nie złożyła odpowiedzi na pozew, a jej pełnomocnik wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc argument o przerwania biegu przedawnienia przez postępowania egzekucyjne. Sąd, analizując stan prawny, odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. (SK 40/12), który uznał art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej za niezgodny z Konstytucją, a także do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2016 r. (V CSK 377/15), który potwierdził, że norma prawna wyrażona w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (będącym kontynuatorem niekonstytucyjnego przepisu) również nie może być stosowana w zakresie, w jakim wyrok TK zakwestionował jej zgodność z Konstytucją. W konsekwencji, sąd uznał, że przepis art. 70 § 8 OP nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd ustalił, że przedawnieniu uległy jedynie zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nr 16 wpisaną w dziale IV księgi wieczystej KW (...), dotyczące zaległości za okres od III raty 2015 r. do II raty 2016 r. Pozostałe hipoteki, zabezpieczające należności do II raty 2017 r. i IV raty 2018 r., nie uległy jeszcze przedawnieniu (terminy przedawnienia upływają z końcem 2022 r. i 2023 r.). Zgodnie z przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wygaśnięcie wierzytelności powoduje wygaśnięcie hipoteki, a właściciel nieruchomości może dochodzić jej wykreślenia w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W związku z tym, sąd orzekł uzgodnienie treści księgi wieczystej i nakazał wykreślenie przedawnionej hipoteki, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd odstąpił od obciążania pozwanej kosztami postępowania, biorąc pod uwagę zwolnienie powódki od ich uiszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.
Dotyczy sytuacji, gdy hipoteka została ustanowiona na zabezpieczenie zobowiązań podatkowych, a przepisy dotyczące przedawnienia były przedmiotem analizy TK i SN.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową, których termin płatności przypadał na okres sprzed wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej za niezgodny z Konstytucją, ulegają przedawnieniu, mimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową, które uległy przedawnieniu zgodnie z ogólnymi zasadami (5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności), podlegają wykreśleniu z księgi wieczystej, nawet jeśli art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej stanowi inaczej, gdyż przepis ten jest uznawany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim uniemożliwia przedawnienie takich zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (SK 40/12) i Sądu Najwyższego (V CSK 377/15), które zakwestionowały zgodność z Konstytucją przepisów Ordynacji podatkowej (art. 70 § 6 i § 8) w zakresie, w jakim uniemożliwiały przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką. Sąd uznał, że norma prawna wyrażona w art. 70 § 8 OP nie może być stosowana, jeśli prowadzi do skutków sprzecznych z Konstytucją, a przedawnienie następuje po 5 latach od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina P. | instytucja | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
OP art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
ukwh art. 94
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Z chwilą wygaśnięcia wierzytelności wygasa hipoteka.
ukwh art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Właściciel nieruchomości może wytoczyć powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przypadku niewykonania przez wierzyciela obowiązku wykreślenia hipoteki.
Pomocnicze
OP art. 70 § 8
Ordynacja podatkowa
Przepis ten, mimo swojego brzmienia, nie stoi na przeszkodzie przedawnieniu zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, ze względu na jego niekonstytucyjność stwierdzoną przez TK i SN.
ukwh art. 100
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wierzyciel obowiązany jest dokonać czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki po wygaśnięciu wierzytelności.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, wynikające z niekonstytucyjności art. 70 § 6 i § 8 Ordynacji podatkowej. • Wygaśnięcie hipoteki z chwilą wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką.
Odrzucone argumenty
Argumentacja pozwanej o przerwania biegu przedawnienia przez postępowania egzekucyjne (nieudowodniona).
Godne uwagi sformułowania
nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. • nie można kwestii sprowadzać do czystego formalizmu i przedkładać go ponad racjonalne rozumienie prawa w całości jako systemu. • nie można zatem twierdzić, że kontynuator tego przepisu, nadal tkwiący w ustawie pod zmienionym numerem (art. 70 § 8 OP) obowiązuje tak, jakby go wyrok o niekonstytucyjności poprzednika w ogóle nie dotyczył.
Skład orzekający
Magdalena Łukaszewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy hipoteka została ustanowiona na zabezpieczenie zobowiązań podatkowych, a przepisy dotyczące przedawnienia były przedmiotem analizy TK i SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, z odwołaniem do kluczowych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i cywilnego.
“Przedawniona hipoteka podatkowa? Sąd wyjaśnia, kiedy można ją wykreślić mimo przepisów Ordynacji podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.