Orzeczenie · 2025-06-30

I C 269/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-06-30
SAOSCywilneubezpieczeniaWysokaokręgowy
ubezpieczenie OCodszkodowaniemetoda kosztorysowametoda dyferencyjnaszkoda majątkowakoszty naprawyorzecznictwoprawo cywilne

Sąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał sprawę z powództwa (...) spółka z o. o. spółka komandytowa w P. przeciwko Towarzystwu (...) S. A. w W. o zapłatę, rozpoznając apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej. Sąd Okręgowy, działając jako sąd II instancji, zmienił zaskarżony wyrok w zakresie zasądzonej kwoty odszkodowania, podwyższając ją do 5.919,16 zł, a także zmienił rozstrzygnięcie o kosztach procesu w pierwszej instancji, rozdzielając je stosunkowo. Apelacja została oddalona w pozostałej części. Sąd Okręgowy szczegółowo analizował kwestię stosowania tzw. metody kosztorysowej przy ustalaniu wysokości świadczenia z ubezpieczenia OC, odwołując się do bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny. Sąd odwoławczy nie podzielił poglądów dopuszczających stosowanie metody kosztorysowej (szkody hipotetycznej) i przyjął, że odszkodowanie z ubezpieczenia OC powinno być ustalane metodą dyferencyjną (różnicową), zgodnie z art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 822 § 1 k.c. Sąd uzasadnił, że taka interpretacja zapobiega potencjalnemu wzbogaceniu poszkodowanego i jest zgodna z funkcją kompensacyjną odszkodowania. W konsekwencji, Sąd podwyższył zasądzoną kwotę, uwzględniając rzeczywiste koszty naprawy pojazdu, które przekroczyły kwotę wypłaconą przez ubezpieczyciela. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania w obu instancjach, stosunkowo je rozdzielając.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC, dopuszczalność metody kosztorysowej vs dyferencyjnej, rozliczanie kosztów procesu w przypadku częściowego uwzględnienia apelacji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa cywilnego i ubezpieczeniowego, może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (3)

Jaka metoda powinna być stosowana do ustalenia wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC za szkodę na mieniu: metoda kosztorysowa (szkoda hipotetyczna) czy metoda dyferencyjna (różnicowa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odszkodowanie z ubezpieczenia OC powinno być ustalane metodą dyferencyjną (różnicową), a nie metodą kosztorysową.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, odwołując się do dominującego stanowiska orzecznictwa i doktryny, uznał, że art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. nie dopuszcza ustalania odszkodowania metodą kosztorysową (hipotetycznych kosztów naprawy), lecz jedynie metodą dyferencyjną. Stosowanie metody kosztorysowej mogłoby prowadzić do wzbogacenia poszkodowanego i narusza funkcję kompensacyjną odszkodowania.

Czy poszkodowany może żądać od ubezpieczyciela zapłaty kosztów hipotetycznej naprawy pojazdu przed poniesieniem tych wydatków?

Odpowiedź sądu

Nie, poszkodowany nie może żądać zapłaty kosztów hipotetycznej naprawy przed poniesieniem tych wydatków, chyba że naprawa zostanie dokonana.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że szkoda ma charakter dynamiczny, a jej rozmiar jest ustalany na podstawie rzeczywistych wydatków lub różnicy w wartości pojazdu. Ustalenie odszkodowania w kwocie kosztów hipotetycznej naprawy przed jej dokonaniem mogłoby prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia.

Jak rozdzielić koszty procesu w sytuacji częściowego uwzględnienia apelacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Koszty procesu należy rozdzielić stosunkowo, proporcjonalnie do stopnia wygranej i przegranej stron w każdej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zastosował art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., dokonując szczegółowego rozliczenia kosztów w oparciu o procentowe uwzględnienie apelacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i oddalenie apelacji w pozostałej części
Strona wygrywająca
powód (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z o. o. spółka komandytowa w P.spółkapowód
Towarzystwo (...) S. A. w W.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 822 § 1

Kodeks cywilny

Przepis ten modyfikuje roszczenie poszkodowanego o restytucję in natura w roszczenie o zapłatę kosztów niedokonanej restytucji (świadczenie ustalone za pomocą tzw. metody kosztorysowej).

k.c. art. 363 § 1

Kodeks cywilny

Określa sposoby naprawienia szkody: przywrócenie do stanu poprzedniego (restytucja naturalna) lub zapłata odpowiedniej sumy pieniężnej. Sąd odwoławczy przyjął, że ta druga metoda jest metodą dyferencyjną.

Pomocnicze

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

Określa zakres odszkodowania, który obejmuje straty i utracone korzyści.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd II instancji przyjmuje ustalenia faktyczne sądu I instancji za własne, chyba że przeprowadził postępowanie dowodowe.

k.p.c. art. 505¹³ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku sądu II instancji, który nie przeprowadził postępowania dowodowego, zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada rozstrzygania o kosztach procesu w zależności od wyniku sprawy.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd II instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd II instancji.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Obowiązek poszkodowanego zapobiegania zwiększeniu rozmiarów szkody i zmniejszania jej skutków.

k.c. art. 354 § 2

Kodeks cywilny

Obowiązek współdziałania przy wykonaniu zobowiązania.

k.c. art. 826 § 1

Kodeks cywilny

Obowiązek ubezpieczającego i ubezpieczonego zapobiegania zwiększeniu szkody i zmniejszania jej skutków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosowanie metody dyferencyjnej do ustalania odszkodowania z OC jest zgodne z prawem i zapobiega wzbogaceniu poszkodowanego. • Poszkodowany ma prawo do odszkodowania pokrywającego rzeczywiste koszty naprawy, jeśli są one ekonomicznie uzasadnione.

Odrzucone argumenty

Dopuszczalność stosowania metody kosztorysowej (szkody hipotetycznej) do ustalania odszkodowania z OC. • Możliwość żądania zapłaty kosztów hipotetycznej naprawy przed jej dokonaniem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy nie podziela poglądów Sądu Najwyższego oraz apelującego dotyczących wykładni art.822 § 1, 363 § 1 i 2 i 361 § 1 k.c. w kierunku tak zwanej szkody hipotetycznej. • Odszkodowanie ma funkcję kompensacyjną i nie może przenosić wysokości szkody. • Ustalenie odszkodowania w kwocie kosztów hipotetycznej naprawy stanowiłoby o bezpodstawnym wzbogaceniu powoda.

Skład orzekający

Marcin Miczke

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC, dopuszczalność metody kosztorysowej vs dyferencyjnej, rozliczanie kosztów procesu w przypadku częściowego uwzględnienia apelacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa cywilnego i ubezpieczeniowego, może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w szkodach komunikacyjnych – sposobu ustalania odszkodowania, co jest kluczowe dla wielu osób i firm. Analiza różnych metod wyliczania szkody jest bardzo wartościowa.

Metoda kosztorysowa czy dyferencyjna? Sąd Okręgowy rozstrzyga spór o to, jak wyliczać odszkodowanie z OC.

Dane finansowe

odszkodowanie: 5919,16 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst