I C 2657/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuStrona powodowa, (...) Bank (...) S.A., pozwem z dnia 14 grudnia 2023 r. domagała się od pozwanych M. P. i G. P. zasądzenia kwoty 234.876,79 zł wraz z odsetkami, tytułem zwrotu kapitału kredytu wypłaconego jako świadczenie nienależne. Bank wniósł również o waloryzację tego roszczenia o kwotę 73.326,12 zł. Uzasadniając swoje żądanie, bank wskazał na nieważność umowy kredytu z dnia 25.05.2006 r. z powodu abuzywnych klauzul denominacyjnych, co zostało potwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów niższych instancji. Bank powołał się na teorię dwóch kondykcji i przepisy o świadczeniu nienależnym (art. 405 kc w zw. z art. 410 kc), argumentując, że pozwani nie zwrócili wypłaconego kapitału. Bank podniósł również, że jego roszczenia nie są przedawnione, wskazując na specyficzny bieg terminu przedawnienia w sprawach kredytów frankowych. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, zawyżenia żądanej kwoty oraz potrącenia. Pozwani wskazali, że wcześniejsze orzeczenia sądowe (Sądu Okręgowego w (...) i Sądu Apelacyjnego we (...)) ustaliły nieistnienie umowy kredytu i zasądziły od banku na ich rzecz określone kwoty. Pozwani złożyli również oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z wierzytelnością banku o zwrot kapitału. Sąd Okręgowy w Świdnicy, opierając się na art. 365 § 1 k.p.c., stwierdził stan związania ustaleniami faktycznymi i oceną prawną dokonaną w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Sąd uznał, że zarzut przedawnienia roszczenia banku nie jest zasadny, jednakże uznał za zasadny zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych. Wobec skutecznego potrącenia, sąd oddalił główne żądanie banku. Postępowanie w części dotyczącej waloryzacji zostało umorzone na skutek cofnięcia pozwu przez bank. Sąd zasądził od banku na rzecz pozwanych zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń (art. 365 § 1 k.p.c.) w sprawach kredytów frankowych, skuteczności zarzutu potrącenia w kontekście nieważności umowy z powodu abuzywności, a także interpretacji biegu terminu przedawnienia roszczeń banku.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w tym wcześniejszych orzeczeń sądowych w tej samej sprawie. Interpretacja biegu przedawnienia może być przedmiotem dalszych dyskusji w świetle orzecznictwa TSUE i SN.
Zagadnienia prawne (4)
Czy bank może dochodzić zwrotu kapitału kredytu wypłaconego konsumentowi w sytuacji, gdy umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu abuzywnych klauzul denominacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank może dochodzić zwrotu kapitału na podstawie przepisów o świadczeniu nienależnym (art. 405 kc w zw. z art. 410 kc), jednakże roszczenie to może być skuteczne podniesionym zarzutem potrącenia przez konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 365 § 1 k.p.c., stwierdzając stan związania ustaleniami faktycznymi i oceną prawną z prawomocnych orzeczeń w poprzednich postępowaniach, które ustaliły nieważność umowy kredytu. Mimo że bank miał prawo do zwrotu kapitału, zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych okazał się skuteczny, co doprowadziło do oddalenia powództwa.
Czy roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu jest przedawnione, jeśli umowa została uznana za nieważną z powodu abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie banku nie było przedawnione w momencie wniesienia pozwu, jednakże zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych był skuteczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia roszczeń banku rozpoczął się od momentu otrzymania przez bank wniosku o zawezwanie do próby ugodowej z 2020 r., w którym kredytobiorcy kwestionowali ważność umowy. Pozew został złożony przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia.
Czy zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych jest skuteczny w sytuacji, gdy bank dochodzi zwrotu kapitału kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut potrącenia jest skuteczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwanym przysługuje wierzytelność z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, którą przedstawili do potrącenia z wierzytelnością banku. Zarzut został złożony przy pierwszej czynności procesowej i był dopuszczalny jako zarzut ewentualny.
Czy sąd jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną prawną dokonaną w prawomocnie zakończonym postępowaniu dotyczącym tej samej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany na podstawie art. 365 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy, a rozstrzygnięcie zawarte w nim stwarza stan prawny, który musi być przyjmowany w kolejnych postępowaniach między tymi samymi stronami. Oznacza to zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Reguluje skutki nieważności czynności prawnej, w tym zwrot świadczeń.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej.
Dz.U. 2018 poz. 1185 art. 5 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy okresu przedawnienia roszczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczny zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych. • Stan związania sądu ustaleniami faktycznymi i oceną prawną z prawomocnych orzeczeń w poprzednich postępowaniach. • Nieważność umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału nie było przedawnione (choć zarzut potrącenia był skuteczny). • Żądanie waloryzacji roszczenia (cofnięte przez bank).
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany nie tylko oceną prawną dokonaną w prawomocnie zakończonym postępowaniu lecz również ustaleniami faktycznymi. • Z chwilą wydania prawomocnego wyroku doszło bowiem do prekluzji materiału faktycznego sprawy. • W niniejszej sprawie istnieje stan związania ustaleniami faktycznymi dokonanymi w prawomocnie zakończonym postępowaniu.
Skład orzekający
Jerzy Habaj
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń (art. 365 § 1 k.p.c.) w sprawach kredytów frankowych, skuteczności zarzutu potrącenia w kontekście nieważności umowy z powodu abuzywności, a także interpretacji biegu terminu przedawnienia roszczeń banku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w tym wcześniejszych orzeczeń sądowych w tej samej sprawie. Interpretacja biegu przedawnienia może być przedmiotem dalszych dyskusji w świetle orzecznictwa TSUE i SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i pokazuje, jak prawomocne orzeczenia oraz zarzuty procesowe (potrącenie) mogą wpłynąć na ostateczny wynik postępowania, nawet gdy pierwotne żądanie wydaje się uzasadnione.
“Bank przegrywa sprawę o zwrot kapitału kredytu mimo nieważności umowy - kluczowy okazał się zarzut potrącenia!”
Dane finansowe
WPS: 234 876,79 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 834 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.