I C 264/25

Sygn. akt I C 264/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 stycznia 2026 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Przemysław Majkowski Protokolant : Marta Orłowska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2025 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa A. D. przeciwko E. I. , Ł. I. (1) i (...) SA z siedzibą w O. o ustalenie i rentę 1. 
        oddala powództwo o zasądzenie od pozwanych solidarnie renty wyrównawczej i ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości, 2. 
        nie obciąża powoda A. D. kosztami procesu należnymi pozwanym, 3. 
        ustala, że powód A. D. wygrał proces objęty postępowaniami w sprawach sygn. akt I C 328/19 i I C 264/25 Sądu Okręgowego w Sieradzu łącznie w 37 %, 4. 
        rozstrzygnięcie o pozostałych kosztach procesu pozostawia do decyzji referendarza sądowego. Sygn. akt I C 264/25 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 07 listopada 2019 r. (data wpływu) pełnomocnik powoda A. D. wniósł pozew przeciwko Ł. I. (1) , E. I. oraz (...) S.A., wnosząc o: 1. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 170.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia powództwa, 2. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 30.000,00 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa, 3. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie renty wyrównawczej w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie, płatnej na rzecz powoda począwszy od daty wniesienia powództwa, 4. 
        ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości, 5. 
        zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Prawomocnym wyrokiem wstępnym z dnia 22 czerwca 2020 r. wydanym w niniejszej sprawie uznano powództwo A. D. za usprawiedliwione co do zasady. Pismem z dnia 5 listopada 2022 r. pełnomocnik powoda A. D. rozszerzył powództwo i finalnie wniósł o: 1. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda: - kwoty 220.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 170.000,00 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty i od kwoty 50.000,00 zł od dnia 7 listopada 2022 r. do dnia zapłaty, 2. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwoty 160.000,00 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 30.000,00 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty i od kwoty 130.000,00 zł od dnia 7 listopada 2022 r. do dnia zapłaty, 3. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie renty wyrównawczej w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie, płatnej na rzecz powoda począwszy od daty wniesienia powództwa, 4. 
        ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości, 5. 
        zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 27.000,00 zł. Pozwani nie uznali powództwa i wnieśli o jego oddalenie. Wyrokiem z 23 maja 2023 roku Sąd Okręgowy: 1. zasądził od pozwanych na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwotę 100 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 listopada 2019 r. do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, iż zapłata całości lub części świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty, 2. zasądził od pozwanych na rzecz powoda tytułem odszkodowania kwotę 42.200 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 30.000 zł od dnia 28 listopada 2019 r. i od kwoty 12.200 zł od dnia 7 listopada 2022 r., obie kwoty do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, iż zapłata całości lub części świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty, 3. w pozostałym zakresie powództwo oddalił, 4. zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 3.996 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, 5. nie obciążył powoda kosztami procesu należnymi pozwanym, 6. nakazał pobrać solidarnie od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 757,00 zł tytułem zwrotu obciążającej ich części wydatków w sprawie poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. W wyniku rozpoznania apelacji obu stron Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z 19 listopada 2024 roku min. uchylił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia z punktu 3- oddalającego roszczenie o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda renty wyrównawczej w kwocie 1.000 złotych miesięcznie, jak również w zakresie rozstrzygnięcia oddalającego roszczenie o ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości oraz rozstrzygnięcia z punktu 4 i 5 w zakresie kosztów procesu i przekazał sprawę w powyższym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sieradzu. W pozostałej części tj. co do rozstrzygnięcia o zadośćuczynieniu i odszkodowaniu wyrok został utrzymany w mocy. Pełnomocnik powoda w piśmie z 04 sierpnia 2025 roku (data wpływu, k. 415) podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda renty wyrównawczej oraz ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać u powoda w przyszłość. Pismem z 14 lipca 2025 (data wpływu, k. 410) pełnomocnik pozwanego (...) Zakładu (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pełnomocnik pozwanych Ł. I. (1) i E. I. pismem z 16 września 2025 roku (data wpływu, k. 426) przyłączył się do stanowiska pozwanego (...) Zakładu (...) S.A. Sąd Okręgowy podziela dotychczas ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny, przedstawiony w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie I C 328/19, nie widząc przy tym konieczności powielania go w przedmiotowym uzasadnieniu. Stan faktyczny dotychczas ustalony w sprawie jest również znany stronom procesu i nie był kwestionowany przez żadną z nich. Sąd podziela również przedstawioną w powołanym uzasadnieniu ocenę dowodów i również w tym zakresie nie widzi konieczności jej powielania. Rozpoznając ponownie sprawę, w odniesieniu do oceny roszczenia powoda o rentę wyrównawczą oraz ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany po wypadku wrócił do pracy i do listopada 2025 roku pracował zawodowo jako rzeźnik. Obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, w związku z obrażeniami (złamanie ręki) jakich doznał po wypadku komunikacyjnym z 24 listopada 2025 roku, który spowodował będąc pod wpływem alkoholu. Jak twierdzi pozostaje na utrzymaniu żony, która przejęła wykonywanie za niego pewnych czynności domowych. Stan zdrowia pozwanego pozwala mu na poruszanie się samochodem oraz wykonywanie czynności życia codziennego, bez konieczności pomocy osób trzecich. Pozwany nie posiada aktualnie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ani prawa do renty zdrowotnej. Uprzednio posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które wydano do dnia 31 lipca 2024 roku. (dowód: zeznania powoda A. D. z 18 maja 2023 r., nagr. 00:10:06-00:49:49 k. 343v-344v; pismo pełnomocnika powoda k. 451, zeznania świadka Ł. Ł. z 27 października 2025 roku nagr. 00:05:15-00:18:21 k. 445-445v, zeznania świadka Ł. I. (2) z 27 października 2025 roku nagr. 00:18:22-00:30:51 k. 445v, orzeczenie k. 224) Wskazany powyżej w sprawie stan faktyczny jest co do zasady niesporny i oparty na niekwestionowanym przez strony materiale dowodowym w postaci dowodów z dokumentów oraz zeznań powoda i świadków, które Sąd Okręgowy uznał za w pełni wiarygodne, nie znajdując podstaw do ich kwestionowania w jakimkolwiek zakresie. Świadkowie opisali znany im stan zdrowia powoda i związane z nim niedogodności życia codziennego, w zakresie w jakim posiadali w tej kwestii wiedzę. Wobec stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie I ACa 2122/23 wskazać w tym miejscu również trzeba, że w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu ortopedii i traumatologii na mocy postanowienia wydanego 30 listopada 2021 roku (k. 151), wynikiem czego było podjęcie decyzji o uchyleniu postanowienia wydanego 24 stycznia 2023 roku (k. 225) postanowieniem z 14 lutego 2023 roku (k. 226), które stanowiłoby powielenie tego dowodu. Sąd Okręgowy zważył co następuje: W ocenie Sądu Okręgowego powództwo o rentę wyrównawczą oraz ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości jest niezasadne i podlega oddaleniu. Na wstępie należy podkreślić, że w przedmiotowym uzasadnieniu Sąd Okręgowy odniesie się jedynie do okoliczności, które determinowały oddalenie powództwa w powołanym zakresie - po ponownym rozpoznaniu sprawy. Jest to również wynikiem utrzymania w mocy przez Sąd Apelacyjny w Łodzi rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego zarówno w zakresie zadośćuczynienia jak i odszkodowania. Poza sporem pozostawało, że u powoda nastąpiło uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia, który uprawnia go do żądania od pozwanych zadośćuczynienia za doznaną krzywdę - w myśl art. 445 § 1 k.c. Zasadne było również roszczenie o odszkodowanie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego – na dzień wyrokowania będącego wynikiem wydania wyroku z 23 maja 2023 roku wynika, że powód w chwili wypadku miał 39 lat, był zdrowym mężczyzną bez chorób współistniejących. Prowadził aktywny tryb życia, zaś samo zdarzenie nastąpiło w czasie wycinania drzew, która to praca podyktowana była chęcią niesienia pomocy w gospodarstwie rodziny. Wypadek, którego stał się ofiarą sprawił, że powód był kilkukrotnie hospitalizowany i operowany. Doświadczył on dużego bólu oraz bezradności, która skutkowała koniecznością sprawowania nad nim opieki przez osoby trzecie. Powód wrócił do względnie normalnego życia, jednak jest on znacząco ograniczony w ruchowości nogi. Wówczas nie mógł nosić cięższych rzeczy, zbyt długo stać ani siedzieć w jednej pozycji, nie mógł zginać nogi. Zmniejszył też swoją aktywność fizyczną – nie jeździł już dłużej rowerem. Powód odczuwał skutki wypadku i będzie odczuwać je do końca życia. Uraz doznany w wyniku upadku jest na tyle skomplikowany, że powrót powoda do pełnej sprawności ruchowej jest niemożliwy. Noga powoda doznała znaczących ograniczeń, które uniemożliwiały mu samodzielnie wykonywać wszystkich czynności dnia codziennego. Niewątpliwie zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że na skutek przedmiotowego wypadku powód doznał obrażeń ciała o jakich była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia. Powołany do sprawy biegły z zakresu chirurgii i ortopedii stwierdził, że można ostrożnie prognozować, że dojdzie z czasem do zamknięcia się jednej punktowej przetoki. Pomimo tej trudnej do wyleczenia patologii kostno-stawowej powikłanej infekcją ropną, można spodziewać się zakończenia leczenia w okresie maksymalnie do 2025 roku. Stan miejscowy jest na tyle dobry, że powód może chodzić z pełnym obciążeniem kończyny lewej dolnej. Powodować to może zespół bólowy. Jego zaawansowanie będzie zależeć od trybu życia powoda, innych chorób współistniejących, a przede wszystkim zwiększeniem już istniejącej nadwagi. Może to ograniczyć i tak już upośledzoną zdolność lokomocyjną. Może okazać się konieczne odciążanie kończony używaniem kuli łokciowej lub laski. Zarazem powołany do sprawy biegły, oszacował występujący u powoda uszczerbek na 35% trwałego/stałego uszczerbku na zdrowiu. Jak wynika z zeznań powoda jego stan zdrowia uległ znacznej poprawie, jest w stanie wykonywać pracę zawodową, którą jak podaje wykonywał po wypadku do listopada 2025 roku, kiedy doznał wypadku komunikacyjnego. Pozostaje w stosunku pracy i przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu obrażeń kończyny górnej. Nadto powód jest w stanie prowadzić samodzielnie samochód. Jest w stanie samodzielnie zadbać o siebie i wykonać czynności życia codziennego. Powód zarabiał przed wypadkiem około 2.000,00 zł miesięcznie, a przyznawana mu przez 3 lata renta zdrowotna wynosiła około 1.200,00 zł miesięcznie. Na chwilę obecną powód nie posiada już prawa do renty zdrowotnej, nie ma również orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zakres funkcjonowania powoda pozwala na uznanie, że stan jego zdrowia poprawia się i pozwala mu niemalże normalnie funkcjonować. Dokonując oceny zasadności roszczenia powoda co do renty wyrównawczej Sąd Okręgowy miał na uwadze to, że podstawy prawnej tego żądania należało upatrywać w treści art. 444 § 2 k.c. Zgodnie z którym, jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Przy ustalaniu wysokości renty wyrównawczej powinny być uwzględnione dochody, których uzyskanie w przyszłości zostało uznane za wysoce uprawdopodobnione. Możliwości powyższe muszą być odnoszone do każdego indywidualnego przypadku. Tym samym obowiązkiem sądu jest ustalenie najbardziej prawdopodobnych zarobków, jakich poszkodowany został pozbawiony w następstwie wypadku (vide: Postanowienie SN z 20.12.2022 r., I PSK 2/22, LEX nr 3555273.). Nadto renta z art. 444 § 2 k.c. nie ma charakteru alimentacyjnego, lecz odszkodowawczy, w związku z czym przysługuje ona poszkodowanemu wyłącznie wówczas, gdy poniósł on szkodę majątkową. Jej celem jest wyrównanie utraty zarobków (dochodów), które poszkodowany w normalnych warunkach uzyskiwałby, gdyby nie zdarzenie wywołujące szkodę i poniesiony uszczerbek na zdrowiu. W związku z tym możliwość jej dochodzenia wymaga ustalenia wystąpienia szkody (vide: Wyrok SA w Szczecinie z 20.10.2021 r., I ACa 406/21, LEX nr 3321773.). Powód w pozwie domagał się kwoty po 1000 zł miesięcznie tytułem renty wyrównawczej płatnej solidarnie przez pozwanych na jego rzecz od daty wniesienia powództwa. Uzasadniając swoje stanowisko tym, że w związku z niezdolnością do pracy, powód pobiera jedynie świadczenie rehabilitacyjne z ZUS. Wskazano również, iż do momentu wypadku powód był osobą aktywną zawodowo, uzyskującą znaczne dochody z pracy zarobkowej w zakładzie mięsnym na stanowisku rzeźnika, jego sytuacja materialna i możliwości finansowe uległy znacznemu pogorszeniu. Zasadności roszczenia upatrywano się również w tym że, powód ma na utrzymaniu żonę, ponadto ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dziecka z pierwszego małżeństwa. W oparciu o powyższe, Sąd uznał, że roszczenie w tym zakresie jest niezasadne. Wskazać należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby powód stał się osobą niezdolną całkowicie do pracy. Co więcej z zeznań powoda wynika, że stan jego zdrowia uległ na tyle poprawie że był w stanie powrócić do wykonywania swojej pracy zawodowej, wymagającej znacznego wysiłku fizycznego. Jak podaje powód pozostaje w stosunku pracy i korzysta z tego tytułu ze zwolnienia lekarskiego. Nadto powód nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ukazuje to również fakt możliwości poruszania się samodzielnie samochodem, również pod wpływem alkoholu, co ukazuje iż granice ograniczające niegdyś funkcjonowanie powoda ulegają zatarciu. Istotne dla Sądu Okręgowego jest, to że powód nie posiada aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jak również nie ma przesłanek do przyznania mu świadczenia z ZUS, będącego wynikiem przebytego wypadku. Uprawnia to do oceny, że stan zdrowia powoda uległ poprawie. Sąd Okręgowy nie widzi zatem przyczyn dla których strona pozwana miałaby być obarczona obowiązkiem świadczenia rentowego na rzecz powoda, w sytuacji gdy jego stan zdrowia pozwala na wykonywanie pracy zarobkowej i funkcjonowanie w życiu codziennym. Powód w swoich zeznaniach nie wskazywał również na to, aby jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Powyższe miało również wpływ na decyzję Sądu Okręgowego co do oddalenia powództwa o ustalenia odpowiedzialności pozwanych na przyszłość. W zakresie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość zgodnie z orzecznictwem interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności za ewentualną szkodę na przyszłość, na podstawie art. 189 k.p.c. , zachodzi wtedy gdy istnieje obiektywna niepewność stanu faktycznego (por. wyrok SN z dnia 14 marca 2012 r., II CSK 252/11, OSNC 2012, nr 10, poz. 120. ). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że interesu tego nie pozbawia fakt zasądzenia określonego świadczenia z art. 444 § 1 i 2 k.c. , czy 445 k.c. (patrz uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 1970 r., III PZP 34/69, OSNCP 1970 nr 12 poz. 217). Przypomnieć jedynie należy, że zgodnie z ogólną regułą dowodzenia wyrażoną w art. 6 k.c. , wszelkie przesłanki wskazane w art. 189 k.p.c. powinna wykazać strona powodowa. Powód dochodząc naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości tylko wtedy, gdy w dacie orzekania można założyć, że po latach mogą ujawnić się kolejne szkody, których nie sposób wykluczyć na etapie obecnego orzekania. Z uzasadnienia pozwu wynika, że poszkodowany swojego interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość upatrywał przede wszystkim w urazach kończyny dolnej. Proces leczenia powoda został zakończony. Powód jest zdolny do pracy, a rokowanie co do stanu zdrowia powoda jest obecnie dobre. Konsekwencje zdarzenia komunikacyjnego jakich doznał powód są przewidywalne i zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Powód nie cierpi także na zaburzenia emocjonalne związane z wypadkiem, a zdarzenie to nie ma aktualnie istotnego wpływu na stan psychiczny powoda. Jak wynika z opinii biegłego również postawa powoda będzie rzutowała na jego dalszy stan zdrowia i zakres sprawności kończyny dolnej. W tym zakresie Sąd Okręgowy podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 października 2016r. I ACa 532/16, LEX nr 2147327 w którym stwierdza się, że potrzeba wydania wyroku ustalającego zachodzi wtedy, gdy powstała sytuacja grozi naruszeniem stosunku prawnego lub statuuje wątpliwość co do jego istnienia lub nieistnienia. W sprawie zasadę odpowiedzialności za skutki wypadku przesądzono już w uprzednio wydanych wyrokach. W przypadku ujawnienia się nowej szkody, powód niezależnie od tego czy dysponowałby wyrokiem ustalającym odpowiedzialność na przyszłość i tak obowiązany będzie wykazać nie tylko fakt jej wystąpienia, rozmiar i skutki przekładające się na ocenę wielkości krzywdy i ewentualnej szkody majątkowej, ale także związek przyczynowy ze zdarzeniem za którego skutki odpowiadają pozwani. Podkreślić również trzeba, że strona pozwana co do zasady nie neguje swojej odpowiedzialności za skutki wypadku, a powód nie wykazywał, aby w przyszłości mógł napotkać trudności np. ze zgromadzeniem stosownego materiału dowodowego dla wykazania ewentualnych żądań o dalsze zadośćuczynienie czy odszkodowanie. Na uwagę w przedmiotowej kwestii zasługuje również teza zacytowanego powyżej wyroku Sądu Apelacyjnego zgodnie z którą, wobec przedłużenia terminów przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych straciło na aktualności stanowisko, iż w przypadku braku możliwości definitywnego przesądzenia o rozmiarach szkody, na mocy art. 189 k.p.c. można żądać ustalenia odpowiedzialności za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym. Z powyższych względów Sąd Okręgowy oddalił powództwo o ustalenie odpowiedzialności pozwanych za szkody mogące powstać w przyszłości oraz o rentę wyrównawczą o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł ustalając, że powód wygrał sprawę łącznie w 37%, pozostawiając szczegółowe rozstrzygnięcie o kosztach procesu referendarzowi sądowemu (pkt. 4). Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż zważywszy na przyczyny uchylenia wyroku do ponownego rozpoznania wskazane w uzasadnieniu wyroku apelacyjnego zasadnym będzie nieobciążanie powoda A. D. kosztami postępowania (po ponownym rozpoznaniu) na rzecz strony pozwanej, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. Wpływ na decyzję Sądu miała również sytuacja osobista i finansowa powoda, której ocena uzasadniała zwolnienie powoda od ponoszenia kosztów sądowych w całości (postanowienie z 2 czerwca 2023 roku k. 263).