Orzeczenie · 2019-04-01

I C 264/17

Sąd
Sąd Okręgowy w Słupsku
Miejsce
Słupsk
Data
2019-04-01
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaokręgowy
odszkodowanierentaskarbowedecyzja administracyjnaprzedawnienieprawomocnośćdobra osobistezdrowiedziałalność gospodarcza

Powód Z. B. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. o zapłatę 1 000 000 zł odszkodowania i renty w wysokości 1 000 zł miesięcznie. Argumentował, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z 6 marca 1995 r. dotycząca zryczałtowanego podatku dochodowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, naruszyła jego dobro osobiste (zdrowie) i spowodowała szkodę majątkową, w tym utratę płynności finansowej i konieczność zawieszenia działalności gospodarczej. Powód powoływał się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z 2009 r., w którym zasądzono mu zadośćuczynienie za krzywdę. Pozwany Skarb Państwa wniósł o odrzucenie pozwu, wskazując na prawomocne osądzenie tożsamych roszczeń w poprzednich postępowaniach, a ewentualnie o oddalenie powództwa z uwagi na przedawnienie. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił powództwo. Uzasadnił to przede wszystkim tym, że roszczenia powoda były już przedmiotem prawomocnych rozstrzygnięć sądowych w sprawach toczących się między tymi samymi stronami. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 365 § 1 kpc, prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony, ale także sąd, który je wydał, w każdej dalszej sprawie o to samo roszczenie. Ponadto, sąd wskazał na przedawnienie roszczeń, powołując się na przepisy prawa podatkowego (3-letni termin) i cywilnego (art. 442¹ § 3 kc), a także na brak podstaw do zastosowania art. 5 kc (zasady współżycia społecznego) w celu obejścia zarzutu przedawnienia. Sąd zauważył, że choć w poprzedniej sprawie stwierdzono związek przyczynowy między wadliwą decyzją a stanem zdrowia powoda, nie była to jedyna przyczyna, a zasądzone wówczas zadośćuczynienie było wystarczające. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia roszczenia o rentę, uznając je za przedawnione. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 102 kpc, z uwagi na trudną sytuację powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ważność instytucji przedawnienia i prawomocności orzeczeń w kontekście roszczeń odszkodowawczych związanych z decyzjami administracyjnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń między stronami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy roszczenie o zapłatę odszkodowania i renty, wywodzone ze szkody spowodowanej wadliwą decyzją administracyjną, jest przedawnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie jest przedawnione, a także zostało prawomocnie osądzone w poprzednich postępowaniach.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach w sprawach między tymi samymi stronami, które dotyczyły podobnych roszczeń. Wskazał na 3-letni termin przedawnienia wynikający z przepisów prawa podatkowego i cywilnego, a także na brak podstaw do zastosowania art. 5 kc.

Czy prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące podstawy odpowiedzialności pozbawia automatycznie możliwości dochodzenia roszczenia o świadczenie (np. rentę) wynikające z tej odpowiedzialności?

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocne rozstrzygnięcie o podstawie odpowiedzialności nie pozbawia automatycznie możliwości dochodzenia roszczenia o jedno ze świadczeń przewidzianych w przypadku stwierdzenia zasadności tej podstawy.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy nie podzielił poglądu, że prawomocne rozstrzygnięcie o podstawie odpowiedzialności automatycznie pozbawia możliwości wywiedzenia roszczenia o zapłatę jednego ze świadczeń. Zauważył, że sąd rozstrzygając dane roszczenie, co do zasady nie jest związany orzeczeniem dotyczącym podstawy tego roszczenia z innej sprawy.

Czy w okolicznościach sprawy zachodzą szczególne podstawy do zastosowania art. 5 Kodeksu cywilnego (zasady współżycia społecznego) w celu obejścia zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 5 kc.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja pozwanego nie wypełniała znamion zbrodni ani występku, a także nie stwierdzono innych szczególnych okoliczności, które niweczyłyby zarzut przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.

Strony

NazwaTypRola
Z. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 442¹ § § 3

Kodeks cywilny

Określa termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez wadliwą decyzję administracyjną, gdy powód wiedział o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje związanie prawomocnym orzeczeniem.

o.p.

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wspomniana w kontekście 3-letniego terminu przedawnienia.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie zastosowano z uwagi na brak szczególnych okoliczności.

k.c. art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalania wysokości renty i kosztów leczenia.

k.c. art. 442¹ § § 2

Kodeks cywilny

Przywołany przez powoda, dotyczy przedawnienia roszczeń.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania powoda kosztami procesu z uwagi na trudną sytuację życiową.

Konstytucja art. 77

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do odszkodowania za bezprawne działanie organu władzy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenia powoda zostały już prawomocnie osądzone w poprzednich postępowaniach. • Roszczenia powoda uległy przedawnieniu zgodnie z przepisami prawa podatkowego i cywilnego. • Brak szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 kc w celu obejścia zarzutu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z 1995 r. naruszyła dobra osobiste powoda i spowodowała szkodę majątkową oraz zdrowotną. • Naruszenie art. 77 Konstytucji RP. • Długotrwały stres doprowadził do ujawnienia kolejnych schorzeń, w tym udaru mózgu.

Godne uwagi sformułowania

nie może toczyć się sprawa co do prawomocnie osądzonego żądania • nie jest związany orzeczeniem dotyczącym podstawy tego roszczenia z innej sprawy • nie zaistniały żadne nowe okoliczności, by doszło do innych ustaleń • nie zaistniały szczególne okoliczności, by art. 5 kc niweczył zarzut przedawnienia • zakreślanie w ustawie terminów do dochodzenia roszczeń jest ważne przy wyborach dokonywanych przy tworzeniu systemu prawa, by mógł wypełniać oczekiwane zadania

Skład orzekający

Hanna Kaflak-Januszko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność instytucji przedawnienia i prawomocności orzeczeń w kontekście roszczeń odszkodowawczych związanych z decyzjami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń między stronami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje długotrwały spór sądowy wynikający z wadliwej decyzji administracyjnej i podkreśla znaczenie terminów procesowych oraz prawomocności orzeczeń.

Długi bój o odszkodowanie: Sąd przypomina o przedawnieniu i prawomocności.

Dane finansowe

WPS: 1 000 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst