I C 264/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. B. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. o zapłatę 1 000 000 zł odszkodowania i renty w wysokości 1 000 zł miesięcznie. Argumentował, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z 6 marca 1995 r. dotycząca zryczałtowanego podatku dochodowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, naruszyła jego dobro osobiste (zdrowie) i spowodowała szkodę majątkową, w tym utratę płynności finansowej i konieczność zawieszenia działalności gospodarczej. Powód powoływał się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z 2009 r., w którym zasądzono mu zadośćuczynienie za krzywdę. Pozwany Skarb Państwa wniósł o odrzucenie pozwu, wskazując na prawomocne osądzenie tożsamych roszczeń w poprzednich postępowaniach, a ewentualnie o oddalenie powództwa z uwagi na przedawnienie. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił powództwo. Uzasadnił to przede wszystkim tym, że roszczenia powoda były już przedmiotem prawomocnych rozstrzygnięć sądowych w sprawach toczących się między tymi samymi stronami. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 365 § 1 kpc, prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony, ale także sąd, który je wydał, w każdej dalszej sprawie o to samo roszczenie. Ponadto, sąd wskazał na przedawnienie roszczeń, powołując się na przepisy prawa podatkowego (3-letni termin) i cywilnego (art. 442¹ § 3 kc), a także na brak podstaw do zastosowania art. 5 kc (zasady współżycia społecznego) w celu obejścia zarzutu przedawnienia. Sąd zauważył, że choć w poprzedniej sprawie stwierdzono związek przyczynowy między wadliwą decyzją a stanem zdrowia powoda, nie była to jedyna przyczyna, a zasądzone wówczas zadośćuczynienie było wystarczające. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia roszczenia o rentę, uznając je za przedawnione. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 102 kpc, z uwagi na trudną sytuację powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWażność instytucji przedawnienia i prawomocności orzeczeń w kontekście roszczeń odszkodowawczych związanych z decyzjami administracyjnymi.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń między stronami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zapłatę odszkodowania i renty, wywodzone ze szkody spowodowanej wadliwą decyzją administracyjną, jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest przedawnione, a także zostało prawomocnie osądzone w poprzednich postępowaniach.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach w sprawach między tymi samymi stronami, które dotyczyły podobnych roszczeń. Wskazał na 3-letni termin przedawnienia wynikający z przepisów prawa podatkowego i cywilnego, a także na brak podstaw do zastosowania art. 5 kc.
Czy prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące podstawy odpowiedzialności pozbawia automatycznie możliwości dochodzenia roszczenia o świadczenie (np. rentę) wynikające z tej odpowiedzialności?
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocne rozstrzygnięcie o podstawie odpowiedzialności nie pozbawia automatycznie możliwości dochodzenia roszczenia o jedno ze świadczeń przewidzianych w przypadku stwierdzenia zasadności tej podstawy.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy nie podzielił poglądu, że prawomocne rozstrzygnięcie o podstawie odpowiedzialności automatycznie pozbawia możliwości wywiedzenia roszczenia o zapłatę jednego ze świadczeń. Zauważył, że sąd rozstrzygając dane roszczenie, co do zasady nie jest związany orzeczeniem dotyczącym podstawy tego roszczenia z innej sprawy.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzą szczególne podstawy do zastosowania art. 5 Kodeksu cywilnego (zasady współżycia społecznego) w celu obejścia zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 5 kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja pozwanego nie wypełniała znamion zbrodni ani występku, a także nie stwierdzono innych szczególnych okoliczności, które niweczyłyby zarzut przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 442¹ § § 3
Kodeks cywilny
Określa termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez wadliwą decyzję administracyjną, gdy powód wiedział o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje związanie prawomocnym orzeczeniem.
o.p.
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wspomniana w kontekście 3-letniego terminu przedawnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie zastosowano z uwagi na brak szczególnych okoliczności.
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalania wysokości renty i kosztów leczenia.
k.c. art. 442¹ § § 2
Kodeks cywilny
Przywołany przez powoda, dotyczy przedawnienia roszczeń.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania powoda kosztami procesu z uwagi na trudną sytuację życiową.
Konstytucja art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do odszkodowania za bezprawne działanie organu władzy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia powoda zostały już prawomocnie osądzone w poprzednich postępowaniach. • Roszczenia powoda uległy przedawnieniu zgodnie z przepisami prawa podatkowego i cywilnego. • Brak szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 kc w celu obejścia zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z 1995 r. naruszyła dobra osobiste powoda i spowodowała szkodę majątkową oraz zdrowotną. • Naruszenie art. 77 Konstytucji RP. • Długotrwały stres doprowadził do ujawnienia kolejnych schorzeń, w tym udaru mózgu.
Godne uwagi sformułowania
nie może toczyć się sprawa co do prawomocnie osądzonego żądania • nie jest związany orzeczeniem dotyczącym podstawy tego roszczenia z innej sprawy • nie zaistniały żadne nowe okoliczności, by doszło do innych ustaleń • nie zaistniały szczególne okoliczności, by art. 5 kc niweczył zarzut przedawnienia • zakreślanie w ustawie terminów do dochodzenia roszczeń jest ważne przy wyborach dokonywanych przy tworzeniu systemu prawa, by mógł wypełniać oczekiwane zadania
Skład orzekający
Hanna Kaflak-Januszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność instytucji przedawnienia i prawomocności orzeczeń w kontekście roszczeń odszkodowawczych związanych z decyzjami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje długotrwały spór sądowy wynikający z wadliwej decyzji administracyjnej i podkreśla znaczenie terminów procesowych oraz prawomocności orzeczeń.
“Długi bój o odszkodowanie: Sąd przypomina o przedawnieniu i prawomocności.”
Dane finansowe
WPS: 1 000 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.