I C 2634/18

Warszawa2019-06-08
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
ubezpieczenieskładkaprzedawnieniekonsumentwyrok zaocznywierzytelnośćwindykacja

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zaległej składki ubezpieczeniowej, uznając roszczenie za przedawnione, mimo że pozwany nie podniósł zarzutu przedawnienia.

Powód, następca prawny ubezpieczyciela, domagał się od pozwanego zapłaty zaległych rat składki ubezpieczeniowej. Pozwany nie stawił się na rozprawie, a sąd wydał wyrok zaoczny. Mimo braku zarzutu przedawnienia ze strony pozwanego, sąd z urzędu uwzględnił ten zarzut, opierając się na nowelizacji Kodeksu cywilnego dotyczącej ochrony konsumentów, i oddalił powództwo jako przedawnione.

Powód (...) Spółka Akcyjna wniósł o zasądzenie od pozwanego R. T. kwoty 255 zł z odsetkami, tytułem zaległych rat składki ubezpieczeniowej. Powód nabył wierzytelność od poprzedniego ubezpieczyciela, wskazując, że pozwany nie zapłacił wszystkich rat składki, co zgodnie z OWU spowodowało natychmiastową wymagalność pozostałych. Pozwany nie stawił się na rozprawie, co skutkowało wydaniem wyroku zaocznego. Sąd, zgodnie z art. 339 § 2 k.p.c., uznał twierdzenia powoda za zgodne z prawdą, ale jednocześnie dokonał oceny materialnoprawnej zasadności żądania. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia stał się zarzut przedawnienia, który sąd uwzględnił z urzędu. Powołując się na nowelizację Kodeksu cywilnego (art. 117 § 2(1) k.c.), która weszła w życie 9 lipca 2018 r. i ma zastosowanie do roszczeń, co do których nie podniesiono zarzutu przedawnienia przed tą datą, sąd stwierdził, że roszczenie przedawnione przeciwko konsumentowi nie może być dochodzone. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się w ciągu trzech lat (art. 819 § 1 k.c.). W tej sprawie, druga rata składki stała się wymagalna najpóźniej 23 listopada 2014 r., a pismem z 22 grudnia 2014 r. wezwano do zapłaty całej pozostałej kwoty. Termin przedawnienia upłynął najpóźniej 22 grudnia 2017 r. Pozew został wniesiony 11 maja 2018 r., po upływie terminu przedawnienia. Sąd oddalił powództwo w całości, włączając w to żądanie odsetek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może z urzędu uwzględnić zarzut przedawnienia roszczenia przeciwko konsumentowi, jeśli nowelizacja Kodeksu cywilnego (art. 117 § 2(1) k.c.) ma zastosowanie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na nowelizację Kodeksu cywilnego z 2018 r., która wprowadziła art. 117 § 2(1) k.c., stanowiący, że po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Przepis ten ma zastosowanie do roszczeń, co do których do dnia wejścia w życie ustawy nie podniesiono zarzutu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany R. T.

Strony

NazwaTypRola
Powód (...) Spółka Akcyjnaspółkapowód
R. T.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 117 § 2(1)

Kodeks cywilny

Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Przepis ten ma zastosowanie do roszczeń przedawnionych przysługujących przeciwko konsumentowi, co do których do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. nie podniesiono zarzutu przedawnienia.

k.c. art. 819 § 1

Kodeks cywilny

Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech.

Pomocnicze

k.c. art. 822 § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

k.p.c. art. 339 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeśli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę, nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności i nie złożył wyjaśnień na piśmie ani ustnie, sąd wydaje wyrok zaoczny.

k.p.c. art. 339 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wyroku zaocznego sąd, zgodnie z podaną przez powoda podstawą faktyczną, uznaje ją za zgodną z prawdą, ale nie jest zwolniony z obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Roszczenia o świadczenia okresowe przedawniają się w terminie trzech lat, z tym jednak zastrzeżeniem, że co do zasady nie później niż z upływem terminu przedawnienia roszczenia głównego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie powoda uległo przedawnieniu, co sąd uwzględnił z urzędu na podstawie art. 117 § 2(1) k.c. w związku z ochroną konsumenta.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest zatem zwolniony z obowiązku dokonania prawidłowej oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu opartego na tych twierdzeniach. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Sąd może z urzędu uwzględnić zarzut przedawnienia roszczenia przeciwko konsumentowi, nawet jeśli pozwany go nie podniósł, w świetle nowelizacji k.c. z 2018 r."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z udziałem konsumentów, w których zarzut przedawnienia nie został podniesiony przed wejściem w życie nowelizacji k.c. z 2018 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca, ponieważ pokazuje, jak sąd może aktywnie chronić konsumentów, uwzględniając zarzut przedawnienia z urzędu, co jest istotną zmianą w praktyce orzeczniczej.

Sąd sam zajął się przedawnieniem! Kluczowa zmiana w ochronie konsumentów.

Dane finansowe

WPS: 255 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 2634/18 UZASADNIENIE Powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego R. T. kwoty 255 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty a także o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu powód wskazał, że od dnia 26 października 2016 r. stał się następcą prawnym (...) S.A. z siedzibą w S. , w zakresie wierzytelności wynikających z polskiego portfela ubezpieczeń, w tym wobec pozwanego z tytułu zawartej pomiędzy pozwanym a pierwotnym wierzycielem umowy ubezpieczenia, na podstawie której pozwany zobowiązała się od uiszczenia w ratach składki ubezpieczeniowej w zamian za ochronę ubezpieczeniową. Powód podniósł, że pozwany nie zapłacił w terminie raty składki, co spowodowało natychmiastową wykonalność pozostałych rat. Wskazał, że pomimo wezwania do zapłaty pozwany nie uregulował należności (pozew - k. 1-3) Pozwany R. T. nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę, nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności i nie złożył wyjaśnień na piśmie ani ustnie . S ąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w W. zawarła z R. T. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, na okres od 22 sierpnia 2014 r. do 21 sierpnia 2015 r. stwierdzonej polisą o nr (...) . Przedmiotem umowy ubezpieczenia było m.in. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza samochodu marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . W ramach zawartej umowy pozwany zobowiązał się zapłacić pozwanemu składkę ubezpieczeniową w kwocie 392 zł rocznie, płatną w 4 ratach, w wysokości : 1. 98 zł płatną do dnia 22 sierpnia 2014 r. 2. 98 zł płatną do dnia 22 listopada 2014 r. 3. 98 zł płatną do dnia 22 lutego 2015 r. 4. 98 zł płatną do dnia 22 maja 2015 r. (twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych, ponadto dowód: pismo k.8, polisa k. 8-9, certyfikat do polisy ubezpieczenia k. 9v). Zgodnie z par. 8.3 ust. 7 Ogólnych Warunków Ubezpieczeń Komunikacyjnych z dnia 16 maja 2014 r. opóźnienie w zapłacie dowolnej raty składki powodowało natychmiastową wymagalność wszelkich pozostałych rat składki. R. T. uiścił wyłącznie pierwszą ratę składki (twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie, ponadto dowód: pismo k.6 ). Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. (...) Spółka akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w W. poinformowała R. T. , że ze względu na opóźnienie w zapłacie składki, wszystkie pozostałe raty stały się wymagalne i wezwała go do zapłaty pozostałej do końca okresu ubezpieczenia składki w kwocie 294 zł, należnej z tytułu umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr (...) , wterminie 7 dni od daty otrzymania pisma (twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie, ponadto dowód: pismo k.6). Pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. (...) Spółka akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w W. wezwała R. T. , do zapłaty składki w kwocie 294 zł, należnej z tytułu umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr (...) , w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, wskazując, że brak wpłaty składki we wskazanym terminie spowoduje skierowanie sprawy do postępowania windykacyjnego oraz wpisanie jego zobowiązanie do Krajowego Rejestru Długów (twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie, ponadto dowód: pismo k.7). W dniu 26 października 2016 r. (...) S.A. z siedziba w S. (Francja) (sprzedawca) zawarł z (...) S.A. z siedzibą w W. (nabywcą) umowę sprzedaży, nabycia portfela ubezpieczeń i działalności w zakresie ubezpieczeń, prowadzonej za pośrednictwem oddziału pod nazwą A. D. , na mocy powód nabył min. wierzytelność przysługującą zbywcy względem R. T. z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia (twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie, ponadto dowód: umowa sprzedaży - k.16-19) . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie bowiem nie budziły one uzasadnionych wątpliwości ani nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa. S ąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód dochodził w niniejszej sprawie nieuiszczonych rat składki, wynikających z zawartej przez pozwanego umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, która to wierzytelność została nabyta przez powoda, na podstawie powołanej umowy z dnia 26 października 2016 r. Zgodnie z art. 822 § 1 k.p.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Już na wstępie podkreślenia wymaga, że wydany w sprawie niniejszej wyrok miał charakter zaoczny, stosownie do art. 339 §1 k.p.c. i 340 k.p.c. , bowiem pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę, nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności i nie złożył wyjaśnień na piśmie oraz ustnie. Nie budzi wątpliwości, że w tym przypadku Sąd, zobligowany jest - zgodnie art. 339 § 2 k.p.c. , w którym określono podstawę faktyczną wyroku zaocznego - do uznania podanej przez powoda podstawy faktycznej za zgodną z prawdą bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Podkreślenia wymaga wszak, że przyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych i nie zwalnia sądu orzekającego od obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów. Sąd nie jest zatem zwolniony z obowiązku dokonania prawidłowej oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu opartego na tych twierdzeniach. Jeżeli zatem w świetle przytoczonych przez powoda okoliczności brak podstaw do uwzględnienia żądania pozwu, sąd wyrokiem zaocznym oddala powództwo (zob. A. Jakubecki, Komentarz do art. 339 k.p.c., dost. w bazie Lex). Mając na uwadze powyższe podkreślenia wymaga, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie z tej przyczyny, że upłynął termin przedawnienia roszczenia objętego żądaniem. Pozwany z oczywistych przyczyn nie podniósł zarzutu w tym zakresie, jednak stosownie do art.117 § 2 (1) k.c. po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Przepis ten został dodany przez art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.1104), która weszła w życie w dniu 09 lipca 2018 r. i znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, stosownie do art. 5 ust. 4 powołanej ustawy w myśl którego roszczenia przedawnione przysługujące przeciwko konsumentowi, co do których do dnia wejścia w życie ww. ustawy nie podniesiono zarzutu przedawnienia, podlegają z tym dniem skutkom przedawnienia określonym w art. 117 § 21 k.c. Nie było przy tym kwestionowane, że pozwanemu przysługiwał status konsumenta, przy zawieraniu wskazanej umowy. Stosownie do art. 819 § 1 k.c. roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. Powód nie sformułował w niniejszej sprawie twierdzeń, ani nie zaoferował środków dowodowych pozwalających odtworzyć w całości treść stosunku prawnego łączącego strony, w szczególności nie złożył Ogólnych Warunków Umowy, jednak już w oparciu twierdzenia zawarte w pozwie i powołane pismo z dnia 22 grudnia 2014 r., ustalić można, że zgodnie z par. 8.3 ust. 7 Ogólnych Warunków Ubezpieczeń Komunikacyjnych z dnia 16 maja 2014 r. opóźnienie w zapłacie dowolnej raty składki powodowało natychmiastową wymagalność wszelkich pozostałych rat składki. Treść żądania i wskazanych dowodów wskazuje, że R. T. uiścił wyłącznie pierwszą ratę składki, a zatem dnia następnego po upływie terminu płatności drugiej raty składki tj. 23 listopada 2014 r., wszystkie należności objęte żądaniem stały się wymagalne, a w każdym razie nastąpiło to najpóźniej w dniu 22 grudnia 2014 r., kiedy to wystosowane zostało, wskazane pismo poprzednika prawnego powoda, w którym wprost wskazano, że ze względu na opóźnienie w zapłacie składki, wszystkie pozostałe raty stały się wymagalne. Powołany termin przedawnienia, upłynął zatem najpóźniej w dniu 22 grudnia 2017 r. Pozew w sprawie niniejszej został wniesiony w dniu 11 maja 2018 r. (koperta k.20), a zatem po upływie terminu przedawnienia. Powyższe uwagi w pełni odnoszą się do żądanych w sprawie należności ubocznych w postaci odsetek za opóźnienie, które – jako świadczenie okresowe - przedawniają się w terminie 3 lat ( art. 118 k.c. ), z tym jednak zastrzeżeniem, że co do zasady nie później niż z upływem terminu przedawnienia roszczenia głównego (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/04). Mając na uwadze powyższe, powództwo podlegało oddaleniu w całości. ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi powoda. W. , 08 czerwca 2019 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI