I C 261/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wykonania warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości zawartej przez powodów B. Ś. i S. Ś. ze zmarłym S. K. (1). Powodowie domagali się nakazania spadkobiercom S. K. (1), pozwanym B. P. i E. K., złożenia oświadczeń woli o przeniesieniu własności działki gruntu o powierzchni 0,1443 ha za cenę 62 000 zł od każdej z nich. Pozwana E. K. uznała powództwo. Pozwana B. P. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując przedawnieniem roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej oraz kwestionując prawo S. K. (1) do rozporządzania nieruchomością z uwagi na odwołanie darowizny. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał powództwo za zasadne w przeważającej części. Sąd odrzucił zarzut przedawnienia, wskazując, że umowa z 25 lutego 2010 roku była umową zobowiązującą do przeniesienia własności, a nie umową przedwstępną, a roszczenie stało się wymagalne dopiero po ustaleniu następców prawnych zmarłego S. K. (1). Sąd uznał również, że odwołanie darowizny nie pozbawiło S. K. (1) prawa własności i możliwości rozporządzania nieruchomością. W konsekwencji, sąd nakazał pozwanym złożenie oświadczeń woli o przeniesieniu własności nieruchomości za zapłatą wskazanej ceny. Żądanie wydania nieruchomości zostało oddalone jako przedwczesne, a żądanie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jako niedopuszczalne dla tego typu wyroku. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, przedawnienia roszczeń z umów, skutków odwołania darowizny oraz zastępczej funkcji orzeczenia sądu.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze spadkiem i odwołaniem darowizny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zawarcie umowy przenoszącej własność nieruchomości, wynikające z warunkowej umowy sprzedaży, ulega przedawnieniu w ciągu roku od zawarcia umowy, zgodnie z art. 389 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Sąd uznał, że umowa była umową zobowiązującą do przeniesienia własności, a nie umową przedwstępną. Roszczenie stało się wymagalne po ustaleniu następców prawnych zmarłego sprzedającego i nie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił umowę zobowiązującą do przeniesienia własności od umowy przedwstępnej. Wskazał, że roszczenie o zawarcie umowy przenoszącej własność stało się wymagalne dopiero po ustaleniu następców prawnych zmarłego sprzedającego i po ich wezwaniu do zawarcia umowy. Termin roczny z art. 389 § 2 k.c. nie miał zastosowania.
Czy odwołanie darowizny nieruchomości przez darczyńcę pozbawia darczyńcę prawa własności i możliwości rozporządzania nieruchomością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie darowizny nie unicestwia z mocy prawa skutku rzeczowego umowy darowizny, a jedynie rodzi obowiązek zwrotu przedmiotu darowizny.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym stanowisku doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym odwołanie darowizny nie powoduje automatycznego unicestwienia skutku rzeczowego, a jedynie zobowiązuje do zwrotnego przeniesienia własności.
Czy sąd może nakazać złożenie oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości, gdy jest ono uzależnione od świadczenia wzajemnego wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale skutek prawny następuje dopiero z chwilą prawomocnego nadania orzeczeniu klauzuli wykonalności, po spełnieniu świadczenia wzajemnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 1047 § 2 k.p.c., zgodnie z którym, gdy złożenie oświadczenia woli jest uzależnione od świadczenia wzajemnego, skutek prawny następuje po prawomocnym nadaniu orzeczeniu klauzuli wykonalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| S. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| E. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie.
k.p.c. art. 1047 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zastępcza funkcja orzeczenia sądu wydanego na podstawie art. 64 k.c. spełnia się ex lege z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia.
k.p.c. art. 1047 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy złożenie oświadczenia woli jest uzależnione od świadczenia wzajemnego wierzyciela, skutek prawny następuje dopiero z chwilą prawomocnego nadania orzeczeniu klauzuli wykonalności.
k.c. art. 389
Kodeks cywilny
Umowa przedwstępna.
k.c. art. 389 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można żądać jej zawarcia.
k.p.c. art. 213 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 394
Kodeks cywilny
Zadatek.
k.c. art. 155
Kodeks cywilny
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności.
k.c. art. 157 § 2
Kodeks cywilny
Przeniesienie własności nieruchomości następuje na podstawie umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, jeżeli strony spełniły warunki, od których zależy zawarcie umowy przenoszącej własność.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin wykonania zobowiązania nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 120
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia.
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
Roszczenie windykacyjne.
u.k.u.r.
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Prawo pierwokupu nieruchomości rolnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa z 25 lutego 2010 roku była umową zobowiązującą do przeniesienia własności, a nie umową przedwstępną. • Roszczenie o zawarcie umowy przenoszącej własność stało się wymagalne dopiero po ustaleniu następców prawnych zmarłego sprzedającego i ich wezwaniu do zawarcia umowy. • Odwołanie darowizny nie pozbawiło S. K. (1) prawa własności nieruchomości. • Pozwana E. K. uznała powództwo.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej. • S. K. (1) nie był uprawniony do rozporządzania nieruchomością z uwagi na odwołanie darowizny. • Żądanie wydania nieruchomości jako przedwczesne. • Wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Godne uwagi sformułowania
Zastępcza funkcja orzeczenia sądu wydanego na podstawie art. 64 k.c. spełnia się ex lege z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia. • Gdy złożenie oświadczenia woli jest uzależnione od świadczenia wzajemnego wierzyciela, skutek prawny następuje dopiero z chwilą prawomocnego nadania orzeczeniu klauzuli wykonalności. • Odwołanie darowizny nie unicestwia z mocy samego prawa prawnorzeczowego skutku umowy darowizny, a rodzi jedynie obowiązek zwrotu jej przedmiotu na rzecz darczyńcy i wymaga powrotnego przeniesienia na darczyńcę własności przedmiotu darowizny.
Skład orzekający
Anna Stańczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, przedawnienia roszczeń z umów, skutków odwołania darowizny oraz zastępczej funkcji orzeczenia sądu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze spadkiem i odwołaniem darowizny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną transakcji nieruchomościowych, szczególnie w kontekście dziedziczenia i wcześniejszych umów darowizny. Rozstrzygnięcie kwestii przedawnienia i skutków odwołania darowizny jest istotne dla praktyków.
“Nieruchomość w spadku: jak odwołana darowizna i umowa przedwstępna komplikują transakcję?”
Dane finansowe
WPS: 124 000 PLN
zapłata za nieruchomość: 62 000 PLN
zapłata za nieruchomość: 62 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.