I C 26/23

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2024-06-04
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kredytumowa kredytuklauzule abuzywnenieważność umowybezpodstawne wzbogaceniezwrot świadczeniakoszty procesuwaloryzacjaCHF

Sąd Okręgowy oddalił powództwo banku o zapłatę kwoty ponad 177 tys. zł, uznając umowę kredytu za ważną i w pełni rozliczoną po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.

Powód bank wniósł o zasądzenie ponad 177 tys. zł od pozwanych, argumentując nieważnością umowy kredytu i bezpodstawnym wzbogaceniem pozwanych. Pozwani domagali się zwrotu nadpłaty kredytu w innej sprawie, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem zasądzającym na ich rzecz ponad 52 tys. zł. Sąd Okręgowy oddalił powództwo banku, uznając umowę za ważną i w pełni rozliczoną po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.

Powód bank domagał się od pozwanych solidarnie zapłaty kwoty 177.282,21 zł, w tym zwrotu nienależnego świadczenia w postaci kapitału (116.055,08 zł) oraz bezpodstawnego wzbogacenia (61.227,13 zł), argumentując nieważnością umowy kredytu z dnia 5 stycznia 2005 roku. Ewentualnie wnosił o waloryzację świadczenia i zasądzenie dodatkowej kwoty 55.431,36 zł. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując na wcześniejsze postępowanie (sygn. akt I C 124/20) przed Sądem Rejonowym w Gliwicach, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem zasądzającym od banku na ich rzecz kwotę 52.045,47 zł tytułem nadpłaty kredytu po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę z powództwa banku, ustalił, że umowa kredytu była ważna, została wykonana w całości, a pozwani uiścili na rzecz banku kwotę przewyższającą należność główną. Sąd uznał, że prawomocne orzeczenie w sprawie I C 124/20 skutkowało jedynie wyeliminowaniem klauzul abuzywnych, co doprowadziło do bezpodstawnego wzbogacenia banku i obowiązku zwrotu nienależnie uzyskanych świadczeń. W związku z tym, że umowa była ważna i w pełni rozliczona, Sąd oddalił powództwo banku w całości, zasądzając od niego na rzecz pozwanych solidarnie koszty procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, bankowi nie przysługują roszczenia z tytułu nieważności umowy, jeśli umowa była ważna, została wykonana i rozliczona, a wcześniejsze orzeczenie skutkowało jedynie wyeliminowaniem klauzul abuzywnych i obowiązkiem zwrotu nienależnie uzyskanych świadczeń przez bank.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa kredytu była ważna i została wykonana w całości. Prawomocne orzeczenie sądu niższej instancji wyeliminowało jedynie klauzule abuzywne, co skutkowało bezpodstawnym wzbogaceniem banku i obowiązkiem zwrotu nienależnie uzyskanych świadczeń. W związku z tym, że umowa była ważna i rozliczona, bankowi nie przysługują żadne dalsze roszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
W. M.osoba_fizycznapozwany
J. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Podstawa faktyczna żądań zapłaty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 358¹

Kodeks cywilny

Podstawa ewentualnego żądania waloryzacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa kredytu była ważna i została wykonana w całości. Prawomocne orzeczenie w sprawie I C 124/20 skutkowało wyeliminowaniem klauzul abuzywnych i obowiązkiem zwrotu nienależnie uzyskanych świadczeń przez bank. Bank nie może dochodzić roszczeń z tytułu nieważności umowy, która została rozliczona.

Odrzucone argumenty

Nieważność umowy kredytu. Bezpodstawne wzbogacenie pozwanych. Roszczenie o zwrot kapitału i waloryzację.

Godne uwagi sformułowania

Powództwo jest oczywiście bezzasadne. Tymczasem w niniejszej sprawie umowa stron była ważna, pozwani nie domagali się stwierdzenia jej nieważności, a prawomocne orzeczenie SR w Gliwicach w sprawie I C 124/20 skutkowało jedynie wyeliminowaniem klauzul abuzywnych, co z kolei skutkowało bezpodstawnym wzbogaceniem powoda (banku) i w konsekwencji obowiązkiem zwrotu przez powoda (kredytodawcę) nienależnie uzyskanych świadczeń.

Skład orzekający

Barbara Przybylska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że bank nie może dochodzić roszczeń z tytułu nieważności umowy kredytu, jeśli została ona już rozliczona po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa była ważna, a wcześniejsze postępowanie dotyczyło klauzul abuzywnych i zwrotu nadpłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak prawomocne orzeczenia dotyczące klauzul abuzywnych mogą wpływać na późniejsze roszczenia banków, co jest istotne dla rynku kredytowego i konsumentów.

Bank przegrywa sprawę o ponad 177 tys. zł po tym, jak sąd uznał umowę kredytu za ważną i rozliczoną.

Dane finansowe

WPS: 177 282,21 PLN

zwrot kosztów procesu: 5434 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt:I C 26/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2024 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Przybylska Protokolant: Magdalena Lechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 roku w Gliwicach sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W. przeciwko W. M. , J. M. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 5434 zł (pięć tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Barbara Przybylska Sygn. akt I C 26/23 UZASADNIENIE Powód (...) wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych J. M. i W. M. kwoty 177.282,21 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następnego po dniu wniesienia powództwa do dnia zapłaty, w tym: kwoty 116.055,08 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego w postaci wypłaconego stronie pozwanej kapitału na podstawie umowy nr (...) z dnia 5 stycznia 2005 roku; kwoty 61.227,13 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia strony pozwanej polegającego na zaoszczędzeniu kosztów związanych z uzyskaniem kapitału udostępnionego przez powoda stronie pozwanej na podstawie nieważnej umowy kredytu nr (...)- (...) z dnia 5 stycznia 2005 roku. Ewentualnie powód wniósł o zmianę wysokości świadczenia w postaci przysługującej powodowi od strony pozwanej należności z tytułu rozliczenia nieważnej umowy kredytu nr (...)- (...) z dnia 5 stycznia 2005 roku poprzez poddanie kwoty stanowiącej równowartość wypłaconego kapitału kredytu tj. kwoty 116.055,08 zł waloryzacji sądowej i ustalenie, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu, powodowi przysługuje również świadczenie tytułem istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza; zasądzenie z ww. tytułu od pozwanych solidarnie na jego rzecz kwoty 55.431,36 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następnego po dniu wniesienia powództwa do dnia zapłaty. Ewentualnie powód wniósł (w przypadku nieuwzględnienia powyższych roszczeń) o ustalenie istnienia prawa powoda do zwrotu kapitału wypłaconego kredytu oraz prawa do uzyskania świadczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia strony pozwanej polegającego na zaoszczędzeniu kosztów związanych z uzyskaniem kapitału udostępnionego przez powoda pozwanym na podstawie umowy kredytu nr (...)- (...) z dnia 5 stycznia 2005 roku w sytuacji ustalenia nieważności umowy kredytu. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc, że przed Sądem Rejonowym w Gliwicach toczyło się postepowanie o sygn. I C 124/20 (w którym pozwani wnieśli o zasądzenie, ale nie żądali unieważnienie umowy), które zakończyło się wydaniem przez Sad Rejonowy w Gliwicach wyroku z dnia 9 grudnia 2022 roku zasądzającego tzw. „nadpłatę” kredytu, tym samym wynik postepowania I C 124/20 nie ma znaczenia dla niniejszego postepowania, które opiera się na nieważności umowy kredytowej Pozwani wskazali, ze powodowy bank mimo iż otrzymał od nich całość kwoty wynikającej z harmonogramu spłaty po raz drugi żąda tego samego świadczenia (odpowiedź na pozew k.109-110). Sąd ustalił: Powód zawarł z pozwanymi w dniu 5 stycznia 2005 roku umowę kredytu budowlano – hipotecznego nr (...)- (...) (umowa k.56 i nast.). Na podstawie umowy bank udzielił pozwanym kredytu w wysokości 45.000 CHF. Kredyt został wypłacony w transzach, w łącznej wysokości 116.055,08 zł (zaświadczenie kl.64). Umowa została wykonana w całości, w grudniu 2019 roku, a pozwani uiścili na rzecz powodowego banku łącznie 191.242,36 zł (zaświadczenie historia spłat kredytu k.64 i nast., okoliczności bezsporne). Pismem z dnia 9 grudnia 2019 roku pozwani wezwali powodowy bank do zapłaty nadpłaconej kwoty kredytu w wysokości 35.271,15 zł, w z związku z zastosowaniem w umowie klauzul abuzywnych (okoliczność bezsporna). W dniu 20 stycznia 2020 roku pozwani złożyli przeciwko powodowi pozew o zasądzenie na ich rzecz solidarnie kwoty 35.271,15 wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 grudnia 2019 roku do dnia zapłaty. Pozwani wskazali, że w umowie zostały zawarte niedozwolone postanowienia umowne odnoszące się do waloryzacji wysokości zaciągniętego kredytu oraz wysokości rat spłaty w relacji do waluty obcej – CHF, co spowodowało, iż nadpłacili przedmiotowy kredyt ponad kwotę należności głównej. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 9 grudnia 2022 roku, sygn. akt I C 124/20 zasądził od powodowego banku na rzecz pozwanych jako kredytobiorców kwotę 52.045,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 grudnia 2019 roku do dnia zapłaty od kwoty 35.271,15 zł oraz od dnia 25 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty kwoty od kwoty 16.774,32 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił (odpis wyroku wraz z uzasadnieniem k.116 i nast.). Wniesiona przez powodowy bank apelacja została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2023 roku w sprawie III Ca 131/23 (kopia wyroku wraz z uzasadnieniem k. 134 i nast.). Powyższe okoliczności nie były sporne. Sąd zważył: Powództwo jest oczywiście bezzasadne. Podstawą faktyczną żądań zapłaty była nieważność umowy stron i wynikające stąd bezpodstawne wzbogacenie pozwanych - art. 410 i nast. kc. Tych też świadczeń dotyczyło ewentualne żądanie waloryzacji, oparte na art. 358ˡ kc. Tymczasem w niniejszej sprawie umowa stron była ważna, pozwani nie domagali się stwierdzenia jej nieważności, a prawomocne orzeczenie SR w Gliwicach w sprawie I C 124/20 skutkowało jedynie wyeliminowaniem klauzul abuzywnych, co z kolei skutkowało bezpodstawnym wzbogaceniem powoda (banku) i w konsekwencji obowiązkiem zwrotu przez powoda (kredytodawcę) nienależnie uzyskanych świadczeń. Skoro zatem nie zaistniały przesłanki dochodzonego roszczenia – tj. umowa była ważna, została wykonana i rozliczona (kapitał z odsetkami należnymi po usunięciu klauzul nieuczciwych został zapłacony w całości), powodowemu bankowi nie przysługują w stosunku do pozwanych kredytobiorców żadne roszczenia z tytułu nieważności umowy. W tych okolicznościach powództwo zarówno główne, jak i ewentualne podlegało oddaleniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc , zasądzając na rzecz pozwanych solidarnie koszty zastępstwa procesowego na podstawie § 2 pkt 6) Rozp. MS z 22.10.2015r. w spawie opłat za czynności adwokackie wraz z kosztami opłaty od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI