I C 259/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 1 659,27 zł z tytułu niespłaconej umowy pożyczki gotówkowej zawartej między spółką cywilną a pozwaną. Pozwana nie kwestionowała zasadności ani wysokości długu, jednak ze względu na trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną, wniosła o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty. Sąd, analizując sytuację materialną pozwanej (wdowa, niskie dochody, liczne zobowiązania kredytowe, pomoc córkom), uznał, że zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki do zastosowania art. 320 kpc. Rozłożono zasądzone świadczenie na 9 miesięcznych rat, ustalając wysokość rat na 200 zł (ostatnia 59,27 zł), co było zgodne z propozycją powodów. Sąd podkreślił, że rozłożenie na raty ma na celu ochronę dłużnika w szczególnie trudnej sytuacji, jednocześnie dbając o interesy wierzyciela poprzez zasądzenie odsetek w przypadku opóźnienia w płatności poszczególnych rat. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, częściowo obciążając pozwaną kwotą 100 zł, a w pozostałym zakresie odstępując od obciążenia jej kosztami ze względu na jej wyjątkowo trudną sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaZastosowanie art. 320 kpc i art. 102 kpc w sprawach o zapłatę, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika.
Każdorazowa ocena sytuacji dłużnika i wierzyciela jest indywidualna. Przepisy te mają charakter fakultatywny.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku trudnej sytuacji finansowej dłużnika, sąd powinien rozłożyć zasądzone świadczenie pieniężne na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach, biorąc pod uwagę stan rodzinny i majątkowy dłużnika, zgodnie z art. 320 kpc.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 320 kpc, uznając, że trudna sytuacja finansowa i rodzinna pozwanej uzasadnia rozłożenie zasądzonej kwoty na raty, aby uniknąć nadmiernego utrudnienia w jej spłacie i narażenia na niepowetowaną szkodę, jednocześnie uwzględniając interesy wierzyciela.
Jakie są konsekwencje rozłożenia świadczenia na raty w zakresie odsetek i wymagalności całości długu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki od ratalnych świadczeń nie przysługują za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat, ale przysługują za opóźnienie w płatności poszczególnych rat. Sąd nie może zastrzec natychmiastowej wymagalności całości świadczenia w przypadku opóźnienia w płatności jednej raty, gdyż byłoby to sprzeczne z celem art. 320 kpc.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym odsetki od rozłożonego na raty świadczenia nalicza się do daty wyroku, a od poszczególnych rat można zastrzec odsetki za opóźnienie. Sąd uznał, że natychmiastowa wymagalność całego długu w przypadku opóźnienia w jednej racie byłaby sprzeczna z celem art. 320 kpc i naruszałaby ochronę dłużnika.
Jak należy obliczyć wartość przedmiotu sporu w przypadku dochodzenia kwoty głównej wraz z odsetkami, wezwaniami do zapłaty i kosztami windykacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków oraz kosztów żądanych obok roszczenia głównego, w tym kosztów wezwań do zapłaty i czynności windykacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 20 kpc oraz orzecznictwo, wskazując, że koszty wezwań do zapłaty i czynności windykacyjnych nie są częścią roszczenia głównego i nie powinny być wliczane do wartości przedmiotu sporu, co wpłynęło na obliczenie kosztów postępowania.
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd powinien odstąpić od obciążenia strony przegrywającej całością kosztów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 102 kpc, sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu, biorąc pod uwagę fakty leżące poza procesem, dotyczące sytuacji życiowej i majątkowej stron.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 kpc, odstępując od obciążenia pozwanej całością kosztów postępowania ze względu na jej bardzo trudną sytuację finansową, która sprawiłaby, że zapłata kosztów dwukrotnie przewyższających miesięczną ratę pozbawiłaby znaczenia rozłożenie długu na raty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. C. , A. Z. , A. G. wspólnicy spółki cywilnej P.U.H. N. (...) w T. | spółka | powodowie |
| A. C. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy ze względu na stan rodzinny lub majątkowy strony obowiązanej bezzwłoczne spełnienie świadczenia byłoby nadmiernie utrudnione i narażałoby ją na niepowetowaną szkodę.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności faktyczne podane w tej samej formie przez obie strony uważa się za przyznane.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach, w których nie toczy się spór o prawa, sąd może z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie dopuścić dowód z przyrzeczenia strony na określone okoliczności.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W wyroku zasądzającym świadczenie sąd orzeka o kosztach procesu należnych stronie powodowej od pozwanego.
k.c. art. 481 § § 2 1
Kodeks cywilny
Od 1.01.2016r. maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).
k.p.c. art. 20
Kodeks postępowania cywilnego
Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków oraz kosztów żądanych obok roszczenia głównego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja finansowa i rodzinna pozwanej uzasadnia rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 kpc. • Niewielka kwota miesięcznej raty (200 zł) jest w zasięgu możliwości finansowych pozwanej. • Odstąpienie od obciążenia pozwanej całością kosztów postępowania ze względu na jej trudną sytuację materialną (art. 102 kpc).
Odrzucone argumenty
Żądanie strony powodowej natychmiastowej wymagalności całości roszczenia w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat (uznane za sprzeczne z celem art. 320 kpc).
Godne uwagi sformułowania
w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie • ze względu na stan rodzinny lub majątkowy strony obowiązanej bezzwłoczne spełnienie przez nią świadczenia byłoby nadmiernie utrudnione i narażałoby ją na niepowetowaną szkodę • moratorium sędziego • nie obciążać pozwanej całością kosztów postepowania z uwagi na jej trudną sytuację finansową • Koszt postępowania w rozpatrywanej sprawie wynoszą 407zł. Jest to kwota dwukrotnie przewyższająca wysokość miesięcznej raty ustalonej przez Sąd.
Skład orzekający
Marek Jałowiecki-Paruch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 320 kpc i art. 102 kpc w sprawach o zapłatę, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena sytuacji dłużnika i wierzyciela jest indywidualna. Przepisy te mają charakter fakultatywny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o rozłożeniu długu na raty i kosztach sądowych w kontekście ludzkiego dramatu i trudnej sytuacji finansowej dłużnika, co jest interesujące dla prawników i potencjalnie dla szerszej publiczności.
“Dług rozłożony na raty: Sąd stanął po stronie zadłużonej pozwanej, uwzględniając jej trudną sytuację życiową.”
Dane finansowe
WPS: 1469,27 PLN
kwota główna z umownymi odsetkami: 1659,27 PLN
zwrot części kosztów postępowania: 100 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.