I C 2585/21

Sąd Rejonowy2024-08-02
SAOSCywilneodpowiedzialność cywilnaWysokarejonowy
ubezpieczeniaOCpojazd zastępczyodszkodowanieprzyczynieniekoszty najmukolizja drogowalikwidacja szkody

Sąd zasądził od ubezpieczyciela na rzecz poszkodowanego odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego, uwzględniając częściowe przyczynienie się poszkodowanego do zwiększenia szkody.

Powód żądał od ubezpieczyciela odszkodowania za najem pojazdu zastępczego w kwocie 49 384,50 zł. Sąd ustalił, że usprawiedliwiony okres najmu wynosił 80 dni, a stawka najmu nie odbiegała istotnie od stawek rynkowych dla najmu do 30 dni. Jednakże, z uwagi na brak zgody ubezpieczyciela na wyższą stawkę za część okresu najmu oraz możliwość skorzystania z tańszej oferty, sąd uznał 50% przyczynienie się powoda do zwiększenia szkody w odniesieniu do 44 dni najmu. Ostatecznie zasądzono kwotę 42 241 zł wraz z odsetkami.

Sprawa dotyczyła żądania odszkodowania za najem pojazdu zastępczego po kolizji drogowej. Powód T. R. domagał się od TUZ Towarzystwa (...) kwoty 49 384,50 zł. Pozwany ubezpieczyciel przyznał odszkodowanie w niższej kwocie, kwestionując zarówno okres najmu, jak i jego stawkę. Sąd, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że usprawiedliwiony okres najmu wynosił 80 dni, a stawka najmu była uzasadniona dla krótszych okresów. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia był zarzut przyczynienia się powoda do zwiększenia szkody w 50% w odniesieniu do 44 dni najmu, z uwagi na brak współdziałania z ubezpieczycielem w celu minimalizacji kosztów. Sąd podkreślił obowiązek poszkodowanego do minimalizowania szkody i współdziałania z ubezpieczycielem, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Ostatecznie zasądzono 42 241 zł odszkodowania wraz z odsetkami od dnia wydania decyzji przez ubezpieczyciela, uznając częściowe uwzględnienie powództwa i rozliczając koszty procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Uzasadniony okres najmu wynosił 80 dni, a stawka najmu była uzasadniona dla krótszych okresów. Jednakże, z uwagi na przyczynienie się powoda do zwiększenia szkody w 50% w odniesieniu do części okresu najmu, zasądzono kwotę 42 241 zł.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego, który ustalił usprawiedliwiony okres najmu i porównał stawki rynkowe. Kluczowe było ustalenie, że stawka najmu była uzasadniona dla krótszych okresów, ale nie dla dłuższego najmu, co wraz z brakiem współdziałania powoda z ubezpieczycielem, skutkowało obniżeniem odszkodowania o 50% za część okresu najmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

T. R.

Strony

NazwaTypRola
T. R.osoba_fizycznapowód
TUZ Towarzystwo (...) z siedzibą w W.spółkapozwany

Przepisy (20)

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 436 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 822 § § 1

Kodeks cywilny

u.u.o. art. 34 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 19 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 36 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.c. art. 361 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 363 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 354 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

k.c. art. 826 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

u.u.o. art. 14 § ust. 1 i 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.c. art. 481 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego wynosił 80 dni. Stawka najmu pojazdu zastępczego była uzasadniona dla krótszych okresów najmu. Ubezpieczyciel nie zaproponował konkretnej alternatywy naprawy pojazdu. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia wydania przez ubezpieczyciela nieprawidłowej decyzji.

Odrzucone argumenty

Całkowite żądanie powoda za najem pojazdu zastępczego powinno zostać uwzględnione. Syn powoda nie mógłby używać pojazdu zastępczego o zbliżonej klasie (E) do jazdy po torze wyścigowym.

Godne uwagi sformułowania

zachodziła wystarczająca podstawa do przyjęcia, że usprawiedliwiony okresu najmu wynosił 80 dni stawka najmu (...) nie przekraczała stawek najmu pojazdów tej samej klasy (...) stosowanych wówczas przez wypożyczalnie na terenie W. i okolic, przy najmie od 15 dni do 30 dni brak było wystarczających podstaw do przyjęcia, aby stawka najmu (...) rzeczywiście istotnie odbiegała od stawek stosowanych na lokalnym rynku, gdy chodzi o najem do 30 dni brak było wystarczających podstaw do przyjęcia, aby stawka najmu (...) rzeczywiście istotnie odbiegała od stawek stosowanych na lokalnym rynku, gdy chodzi o najem do 30 dni zachodziła wystarczająca podstawa do ustalenia należnych powodowi kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 48 514 zł brutto (...) niemniej z uwzględnieniem przyczynienia się powoda do zwiększenia rozmiaru wyrządzonej szkody w 50% w odniesieniu do 44 dni z 66 dni wspomnianych koszty związane z wyścigami samochodowymi nie stanowią bowiem kosztów celowych i ekonomicznie uzasadnionych, jeśli chodzi o najem pojazdu zastępczego

Skład orzekający

Robert Bełczącki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie zasad odpowiedzialności ubezpieczyciela za najem pojazdu zastępczego, w tym kwestii uzasadnionego okresu i stawki najmu, a także ocena przyczynienia się poszkodowanego do zwiększenia szkody."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym stawek rynkowych w danym okresie i lokalizacji. Ocena przyczynienia się jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne aspekty likwidacji szkód komunikacyjnych i rozbieżności między oczekiwaniami poszkodowanego a stanowiskiem ubezpieczyciela, a także kluczową rolę zasady przyczynienia.

Czy ubezpieczyciel zawsze musi płacić za najdroższy wynajem auta zastępczego? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 49 384,5 PLN

odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego: 42 241 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 2585/21 Uzasadnienie wyroku z dnia 2 sierpnia 2024 r. W pozwie z dnia 13 lipca 2021 r. powód T. R. , reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, żądał zasądzenia od pozwanego TUZ Towarzystwa (...) z siedzibą w W. kwoty 49 384,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 września 2020 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew pozwany, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, żądał oddalenia powództwa i zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Za podstawę wyroku Sąd Rejonowy przyjął następujące ustalenia i wnioski. W dniu 6 sierpnia 2020 r. doszło do kolizji drogowej z udziałem samochodu osobowego marki C. o nr rej. (...) będącego przedmiotem własności powoda T. R. . W chwili tego wypadku odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone w związku z ruchem posiadacza pojazdu kierowanego przez sprawcę wypadku ubezpieczał pozwany TUZ Towarzystwo (...) z siedzibą w W. . W dniu 11 sierpnia 2020 r. szkoda powstała w samochodzie osobowym marki C. o nr rej. (...) w wyniku kolizji drogowej mającej miejsce w dniu 6 sierpnia 2020 r. została zgłoszona pozwanemu TUZ Towarzystwu (...) z siedzibą w W. , który po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego przyznał w dniu 30 listopada 2020 r. odszkodowanie w kwocie 6 273 zł brutto w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego. Koszty najmu pojazdu zastępczego według umowy zawartej przez powoda T. R. z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. odpowiadały natomiast kwocie 66 103 zł brutto – 14 dni według stawki 984 zł brutto za dzień oraz 66 dni według stawki 799,50 zł brutto za dzień. Podstawę powyższych ustaleń stanowiły twierdzenia o okolicznościach przyznanych przez strony według art. 229 Kodeksu postępowania cywilnego , znajdujące potwierdzenie w przedstawionych przez strony dokumentach, które nie były kwestionowane i co do których nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności, dla których należałoby odmówić im wiarygodności. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej było ustalenie wysokości kosztów najmu pojazdu zastępczego poniesionych w związku z uszkodzeniem samochodu osobowego marki C. o nr rej. (...) w wyniku kolizji drogowej mającej miejsce w dniu 6 sierpnia 2020 r. W tym zakresie poza sporem pozostawało to, że pozwany TUZ Towarzystwo (...) z siedzibą w W. w toku postępowania likwidacyjnego ustalił odszkodowanie w odniesieniu do kosztów najmu pojazdu zastępczego przy przyjęciu jako usprawiedliwionego okresu najmu 35 dni oraz stawki najmu wynoszącej 4 797 zł brutto za 30 dni, a następnie 295,20 zł brutto za dzień za 5 dni. Okoliczność ta znajdowała potwierdzenie w treści decyzji pozwanego zawartej na k. 50-51 akt sprawy niniejszej. Żądane przez powoda odszkodowanie w odniesieniu do kosztów najmu pojazdu zastępczego polegało natomiast na przyjęciu jako usprawiedliwionego okresu najmu 80 dni, przy ustaleniu stawki najmu wynoszącej 984 zł brutto za dzień za 14 dni oraz 799,50 zł brutto za dzień za 66 dni. Stąd wynikała różnica w kwocie 49 384,50 zł brutto objęta żądaniem pozwu w sprawie niniejszej (różnica kwot 66 103 zł brutto i 6 273 zł brutto wynosiła wprawdzie 59 830 zł brutto, niemniej powód ograniczył roszczenie do kwoty 49 384,50 zł brutto). W okolicznościach sprawy niniejszej, w świetle wiarygodnej opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej R. K. , zachodziła wystarczająca podstawa do przyjęcia, że usprawiedliwiony okresu najmu wynosił 80 dni, a stawka najmu ustalona w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , wynosząca, jak wspomniano, 984 zł brutto za dzień za 14 dni oraz 799,50 zł brutto za dzień za 66 dni, nie przekraczała stawek najmu pojazdów tej samej klasy, co uszkodzony w wyniku kolizji drogowej mającej miejsce w dniu 6 sierpnia 2020 r., stosowanych wówczas przez wypożyczalnie na terenie W. i okolic, przy najmie od 15 dni do 30 dni , a wynoszących od 441,57 zł brutto do 1 230 zł brutto za dzień, średnia 835,79 zł brutto za dzień (od 359 zł netto do 1 000 zł netto za dzień, średnia 679,50 zł netto za dzień). Niemniej stawka najmu ustalona w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przekraczała tego rodzaju stawki stosowane przy najmie od 30 dni , wynoszące od 6 150 zł brutto do 11 070 zł brutto za miesiąc (od 5 000 zł netto do 9 000 zł netto za miesiąc). Wobec tego w sprawie niniejszej brak było wystarczających podstaw do przyjęcia, aby stawka najmu pojazdu zastępczego przyjęta w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , rzeczywiście istotnie odbiegała od stawek stosowanych na lokalnym rynku, gdy chodzi o najem do 30 dni . Ponadto skoro pozwany nie proponował powodowi naprawy uszkodzonego pojazdu, nie wskazywał powodowi alternatywnych możliwości pozyskania części zamiennych pozwalających na dokonanie naprawy, wiedząc, że powód oczekuje na sprowadzenie części z USA, a jedynie sugerował naprawę prowizoryczną, jednak bez określenia sposobu i zakresu jej realizacji, to w sprawie niniejszej okres najmu wynoszący 80 dni okazał się całkowicie usprawiedliwiony. Zachodziła zatem wystarczająca podstawa do ustalenia należnych powodowi kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 48 514 zł brutto, przy przyjęciu jako usprawiedliwionego okresu najmu 80 dni oraz stawki najmu wynoszącej 984 zł brutto za dzień za 14 dni i 799,50 zł brutto za dzień za 66 dni, niemniej z uwzględnieniem przyczynienia się powoda do zwiększenia rozmiaru wyrządzonej szkody w 50% w odniesieniu do 44 dni z 66 dni wspomnianych, co do których przedstawiciel pozwanego na etapie likwidacji szkody nie wyraził zgody na ponoszenie kosztów najmu pojazdu zastępczego według stawki najmu ustalonej w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. . Biegły sądowy R. K. sporządził opinie pisemne – podstawową oraz uzupełniającą, w których w sposób jasny i rzeczowy odpowiedział na postawione mu pytania, przedstawił logiczny wywód, w oparciu o który sformułował weryfikowalne i kategoryczne wnioski, niebudzące wątpliwości z punktu widzenia praktyki rynku motoryzacyjnego. Biegły ten także w sposób rzeczowy, jasny i logiczny odniósł się do zgłoszonych przez pełnomocnika pozwanego zastrzeżeń. Z tych względów dowód z opinii tego biegłego sądowego należało uznać za wiarygodną podstawę ustaleń. Z kolei dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej K. O. okazał się niewiarygodny w świetle wiarygodnej, jak wspomniano, opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej R. K. . Biegły sądowy K. O. nietrafnie bowiem, przy ustalaniu usprawiedliwionego okresu najmu pojazdu zastępczego, uwzględnił zasugerowaną przez pozwanego naprawę prowizoryczną. Wspomniano, że pozwany zasugerował naprawę prowizoryczną bez określenia sposobu i zakresu jej realizacji. Skoro ta propozycja pozwanego nie była konkretna, brak było wystarczających podstaw do jej uwzględnienia. Znamienne ponadto, że w rozpatrywanym przypadku powód, nie zwlekając, zamówił części zamienne niezbędne do prawidłowej naprawy pojazdu, zanim uzyskał od pozwanego decyzję przyznającą odszkodowanie oraz wypłatę odszkodowania, licząc się z ryzykiem, że w razie odmowy przyznania odszkodowania przez pozwanego w wyniku postępowania likwidacyjnego zmuszony będzie do pokrycia własnymi środkami kosztów zamówionych części zamiennych, a były to koszty stosunkowo wysokie (13 417,10 USD – k. 39 ). Wobec powyższego w sprawie niniejszej powództwo zasługiwało na uwzględnienie w zakresie żądania zasądzenia odszkodowania w kwocie 42 241 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 listopada 2020 r. do dnia zapłaty. Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia wysokości należnych powodowi kosztów najmu pojazdu zastępczego poniesionych w związku z uszkodzeniem samochodu osobowego marki C. o nr rej. (...) w wyniku kolizji drogowej mającej miejsce w dniu 6 sierpnia 2020 r. Odpowiedzialność ubezpieczonego posiadacza mechanicznego środka komunikacji i sprawcy kolizji drogowej należało ustalić na podstawie art. 415 w zw. z art. 436 § 2 Kodeksu cywilnego , a odpowiedzialność pozwanego jako ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej posiadacza mechanicznego środka komunikacji na podstawie art. 822 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 2500 ze zm.). Powód jako poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej mógł zaś dochodzić roszczenia bezpośrednio od pozwanego jako ubezpieczyciela na podstawie art. 19 ust. 1 wspomnianej ustawy z dnia 22 maja 2003 r. Na podstawie art. 34 ust. 1 ww. ustawy z dnia 22 maja 2003 r. z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Według art. 35 tej ustawy, ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. W myśl art. 36 ust. 1 ustawy, odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. W przypadku ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego na podstawie art. 36 ust. 1 wspomnianej ustawy z dnia 23 maja 2003 r. w zw. z art. 361 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego , odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej, zaś zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, a naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Z art. 363 § 1 k.c. wynika uprawnienie poszkodowanego do wyboru sposobu naprawienia szkody bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, a w tym drugim przypadku, o ile jest to w ogóle możliwe i nie pociąga za sobą dla zobowiązanego nadmiernych trudności lub kosztów. W przypadku odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z art. 36 ust. 1 wspomnianej ustawy z dnia 23 maja 2003 r. wynika z kolei wyłączenie możliwości żądania przez poszkodowanego naprawienia szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego w każdym przypadku. Oznacza to, że roszczenie wobec ubezpieczyciela ograniczać się musi do zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej. Odpowiedniość ta oznacza zaś ustalenie rozmiaru obowiązku naprawienia szkody według reguł wynikających z art. 361, 362 i 363 Kodeksu cywilnego , ewentualnie innych przepisów szczególnych, których zastosowanie wchodzi w rachubę. W sprawie niniejszej podzielić należało trafny pogląd przyjęty za podstawę uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012/3/28, LEX nr 1011468, według którego odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej. W sprawie niniejszej podzielić należało ponadto trafny pogląd przyjęty za podstawę uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, OSNC 2018/6/56, LEX nr 2340475, według którego wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Niewątpliwie za ekonomicznie nieuzasadnione, a przez to niecelowe i nadmiernie obciążające ubezpieczyciela należałoby uznać żądanie zapłaty odszkodowania według rzeczywiście poniesionych kosztów rzeczywiście istotnie odbiegających od stawek stosowanych na lokalnym rynku. Skoro w sprawie niniejszej usprawiedliwiony okresu najmu wynosił 80 dni, a stawka najmu ustalona w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , wynosząca, jak wspomniano, 984 zł brutto za dzień za 14 dni oraz 799,50 zł brutto za dzień za 66 dni, nie odbiegała istotnie od stawek stosowanych wówczas na lokalnym rynku, gdy chodzi o najem do 30 dni , w tym zakresie koszty te należało uznać za koszty celowe i ekonomicznie uzasadnione. Zważywszy natomiast, że stawka najmu ustalona w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. odbiegała istotnie od stawek stosowanych wówczas na lokalnym rynku przy najmie od 30 dni , w tym zakresie koszty te nie mogły zostać uznane za koszty celowe i ekonomicznie uzasadnione. W związku z tym trafny okazał się podniesiony przez pozwanego zarzut przyczynienia się poszkodowanego do zwiększenia rozmiaru wyrządzonej szkody, polegający na zaniechaniu współdziałania z pozwanym w celu zmniejszenia rozmiarów szkody powstałej w wyniku kolizji drogowej, w odniesieniu do 44 dni z 66 dni wspomnianych, co do których przedstawiciel pozwanego na etapie likwidacji szkody nie wyraził zgody na ponoszenie kosztów najmu pojazdu zastępczego według stawki najmu ustalonej w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. . Obowiązek poszkodowanego jako wierzyciela zapobiegania szkodzie lub zmniejszania jej rozmiarów oraz współdziałania z ubezpieczycielem jako dłużnikiem w celu usunięcia powstałej szkody jednoznacznie wynika z art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 Kodeksu cywilnego oraz jest powszechnie akceptowany (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012/3/28, LEX nr 1011468 oraz uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, OSNC 2018/6/56, LEX nr 2340475). Powinność współdziałania obu stron stosunku odszkodowawczego w kierunku minimalizacji szkody leży w interesie nie tylko wyrządzających szkodę i poszkodowanych, ale głównie w interesie społecznym. Konsekwencją tej zasady jest sprawiedliwe rozłożenie ciężaru szkody (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r., IV CR 156/87, OSNC 1988/12/176, LEX nr 3411). Korzyść dla ogółu ubezpieczonych polega na ograniczeniu kosztów ochrony ubezpieczeniowej, a przez to wysokości składek (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, OSNC 2018/6/56, LEX nr 2340475). Zmniejszenie odszkodowania powoduje każde przyczynienie się poszkodowanego do wyrządzenia szkody, a nie tylko przyczynienie się zawinione (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1956 r., 2 CR 2161/54, RPEiS 1958/2/330, LEX nr 2711474; uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1974 r., III CZP 77/74, OSNC 1975/9/133, LEX nr 1827). W sprawie niniejszej poza sporem pozostawała okoliczność, że w związku ze zgłoszeniem szkody pozwany przedstawił poszkodowanemu propozycję zorganizowania najmu pojazdu zastępczego o zbliżonej klasie (E). Poszkodowany nie skorzystał jednak z tej propozycji, ale za zgodą przedstawiciela pozwanego zawarł umowę najmu pojazdu zastępczego z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. . Przedstawiciel pozwanego zgodził się na umówioną przez powoda stawkę najmu wynoszącą 984 zł brutto za dzień za 14 dni i 799,50 zł brutto za dzień za 22 z 66 dni, ale nie wyraził zgody na tę stawkę najmu za 44 dni z 66 dni, bowiem przedstawiona przez pozwanego propozycja zorganizowania najmu pojazdu zastępczego o zbliżonej klasie (E) okazała się tańsza. Okoliczności te znajdowały potwierdzenie w korespondencji prowadzonej przez przedstawiciela pozwanego z synem powoda – świadkiem S. R. (k. 46 i nast.). Ponadto z wiarygodnej opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej R. K. wynikało, że stawka najmu ustalona w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. odbiegała istotnie od stawek stosowanych wówczas przez wypożyczalnie na terenie W. i okolic przy najmie od 30 dni , wynoszące od 6 150 zł brutto do 11 070 zł brutto za miesiąc (od 5 000 zł netto do 9 000 zł netto za miesiąc). W dniu 28 sierpnia 2020 r. powód dysponował zaś już informacją, że oczekiwanie na sprowadzenie z USA części zamiennych potrzebnych do naprawy uszkodzonego pojazdu potrwa od 6 do 8 tygodni, a zatem dłużej niż 30 dni. Także te okoliczności znajdowały potwierdzenie w korespondencji prowadzonej przez przedstawiciela pozwanego z synem powoda – świadkiem S. R. (k. 44). Wobec tego, w braku zgody przedstawiciela pozwanego na przedłużenie umowy najmu pojazdu zastępczego zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. po upływie 14 dni według stawki najmu wynoszącej 984 zł brutto za dzień oraz 22 dni według stawki najmu wynoszącej 799,50 zł brutto za dzień, powód, w celu zmniejszenia rozmiarów szkody, powinien był skorzystać z innej oferty najmu pojazdu zastępczego, ustalając najem dłuższy niż 30 dni, według stawki najmu nie odbiegającej istotnie od stawek stosowanych wówczas przez wypożyczalnie na terenie W. i okolic. Mógł także skorzystać z przedstawionej przez pozwanego propozycji zorganizowania najmu pojazdu zastępczego o zbliżonej klasie (E). W tych okolicznościach, w odniesieniu do 44 dni z 66 dni wspomnianych, co do których przedstawiciel pozwanego na etapie likwidacji szkody nie wyraził zgody na ponoszenie kosztów najmu pojazdu zastępczego według stawki najmu ustalonej w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , zachodziła podstawa do przyjęcia, że powód jako poszkodowany nie wypełnił w sposób należyty obowiązku współdziałania z ubezpieczycielem w celu zmniejszenia rozmiarów szkody. W związku z tym nie zasługiwał na uwzględnienie argument, że syn powoda – świadek S. R. nie mógłby używać pojazdu zastępczego o zbliżonej klasie (E), zaproponowanego przez pozwanego, do jazdy po torze wyścigowym. Koszty związane z wyścigami samochodowymi nie stanowią bowiem kosztów celowych i ekonomicznie uzasadnionych, jeśli chodzi o najem pojazdu zastępczego. Wobec powyższego konieczne stało się zasądzenie odszkodowania w wysokości ustalonej według oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy na podstawie art. 322 Kodeksu postępowania cywilnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1987 r., IV CR 156/87, OSNC 1988/12/176, LEX nr 3411). Zachodziła zatem wystarczająca podstawa do ustalenia należnych powodowi kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 48 514 zł brutto, przy przyjęciu jako usprawiedliwionego okresu najmu 80 dni oraz stawki najmu wynoszącej 984 zł brutto za dzień za 14 dni i 799,50 zł brutto za dzień za 66 dni, niemniej z uwzględnieniem przyczynienia się powoda do zwiększenia rozmiaru wyrządzonej szkody w 50% w odniesieniu do 44 dni z 66 dni wspomnianych, co do których przedstawiciel pozwanego na etapie likwidacji szkody nie wyraził zgody na ponoszenie kosztów najmu pojazdu zastępczego według stawki najmu ustalonej w umowie zawartej przez powoda z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , odbiegającej istotnie od stawek stosowanych wówczas przez wypożyczalnie na terenie W. i okolic przy najmie dłuższym niż 30 dni, a mimo to powód nadal korzystał z najmu pojazdu zastępczego na podstawie tej umowy. W wyniku postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił odszkodowanie w kwocie 6 273 zł brutto w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego. Jeśli chodzi o koszty najmu pojazdu zastępczego, odszkodowanie podlegające zasądzeniu w sprawie niniejszej nie mogło zatem przekraczać różnicy w kwocie 42 241 zł brutto. W zakresie roszczenia o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od należności głównej zachodziła natomiast podstawa do uwzględnienia powództwa, gdy chodzi o okres od dnia 30 listopada 2020 r. Podstawę roszczenia o zapłatę odsetek od należnego odszkodowania stanowił art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego , zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Podstawę prawną ustalenia wymagalności należnego odszkodowania stanowiły art. 14 ust. 1 i 2 wspomnianej ustawy z dnia 22 maja 2003 r., według którego zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie, a w przypadku gdyby wyjaśnienie w tym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania. Powód domagał się zapłaty odsetek od dnia 11 września 2020 r., tj. z upływem 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie. Niemniej zważywszy na to, że usprawiedliwiony okresu najmu w okolicznościach sprawy niniejszej wynosił 80 dni, zachodziła podstawa do przyjęcia, że pozwany w dniu 30 listopada 2020 r., wydając decyzję ustalającą odszkodowanie, dysponował wiedzą o wszystkich okolicznościach pozwalających na ustalenie należnego odszkodowania, tyle tylko że decyzja wówczas podjęta przez pozwanego okazała się nieprawidłowa. Zachodziła zatem podstawa do uwzględnienia żądania powoda w zakresie zapłaty odsetek od dnia 30 listopada 2020 r., kiedy to pozwany popadł już w opóźnienie z zapłatą odszkodowania. Wysokość odsetek za opóźnienie należało natomiast ustalić na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego , według którego jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Podstawę orzeczenia o kosztach procesu stanowiły art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 Kodeksu postępowania cywilnego , zgodnie z którymi przegrywający sprawę powinien zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym wynagrodzenie reprezentującego go pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Według art. 100 Kodeksu postępowania cywilnego w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone, sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W sprawie niniejszej ustalenie należnego powodowi odszkodowania, zważywszy na przyjęte przyczynienie się powoda do zwiększenia rozmiaru wyrządzonej szkody, zależało od oceny Sądu Rejonowego. Zachodziła zatem podstawa do zasądzenia na rzecz powoda od pozwanego tytułem kosztów procesu kwoty 7 587 zł obejmującej uiszczoną opłatę sądową od pozwu w kwocie 2 470 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 3 600 zł ustalonej na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, opłatę skarbową uiszczoną od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz zaliczkę uiszczoną na pokrycie kosztów sporządzenia opinii przez biegłego sądowego w kwocie 1 500 zł. Podstawę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stanowił natomiast art. 98 § 1 1 Kodeksu postępowania cywilnego . Z powyższych względów Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji wyroku. Sędzia Robert Bełczącki (...) Sędzia Robert Bełczącki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI