I C 2576/19

Sąd Rejonowy w LubinieLubin2020-10-08
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniarejonowy
odszkodowanieSkarb Państwazabezpieczenie majątkowepostępowanie karneprokuratorart. 417 k.c.art. 291 k.p.k.szkoda

Sąd oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania od Skarbu Państwa, uznając brak podstaw do odpowiedzialności za zaniechanie zabezpieczenia majątkowego przez prokuratora w postępowaniu karnym.

Powodowie domagali się od Skarbu Państwa odszkodowania za szkodę wynikłą z braku postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym w postępowaniu karnym, które mogłoby chronić ich interesy. Sąd Rejonowy w Lubinie oddalił powództwo, wskazując, że instytucja zabezpieczenia majątkowego ma charakter fakultatywny, a brak jego zastosowania przez prokuratora nie rodzi automatycznie odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c.

W sprawie z powództwa B. F. (1), B. F. (2) i Ł. F. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Okręgowej w Legnicy o zapłatę, Sąd Rejonowy w Lubinie oddalił powództwo. Powodowie domagali się zasądzenia od Skarbu Państwa odszkodowania za szkodę wynikłą z faktu, że prokurator prowadzący postępowanie karne przeciwko sprawcom kradzieży z włamaniem nie wydał postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym. Brak ten uniemożliwił skuteczną egzekucję środków kompensacyjnych zasądzonych na rzecz pokrzywdzonych. Sąd analizował odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 471 k.c. Podkreślono, że zabezpieczenie majątkowe, choć często stosowane w tego typu sprawach, ma charakter fakultatywny (art. 291 § 1 k.p.k.), co oznacza, że prokurator nie ma prawnego obowiązku jego wydania. W związku z tym, brak wydania takiego postanowienia nie stanowił podstawy do uznania odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zaniechanie wydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym przez prokuratora nie rodzi odpowiedzialności Skarbu Państwa, ponieważ instytucja zabezpieczenia majątkowego ma charakter fakultatywny.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 417 § 1 k.c. dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. Analizując art. 291 § 1 k.p.k., sąd stwierdził, że zabezpieczenie majątkowe jest fakultatywne ('może z urzędu'), co oznacza brak prawnego obowiązku jego wydania przez prokuratora. W związku z tym, brak wydania takiego postanowienia nie stanowi podstawy do przypisania odpowiedzialności Skarbowi Państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prokuratura Okręgowa w Legnicy

Strony

NazwaTypRola
B. F. (1)osoba_fizycznapowód
B. F. (2)osoba_fizycznapowód
Ł. F.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Prokuratura Okręgowa w Legnicyorgan_państwowypozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

k.p.k. art. 291 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje instytucję zabezpieczenia majątkowego w postępowaniu karnym, wskazując na jego fakultatywny charakter ('może z urzędu nastąpić').

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy kradzieży z włamaniem, czynu popełnionego przez sprawców w postępowaniu karnym.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zabezpieczenie majątkowe ma charakter fakultatywny, a nie obowiązkowy. Brak wydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym przez prokuratora nie jest równoznaczny z niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem w rozumieniu art. 417 § 1 k.c.

Odrzucone argumenty

Brak zabezpieczenia majątkowego przez prokuratora spowodował szkodę dla pokrzywdzonych, za którą powinien odpowiadać Skarb Państwa.

Godne uwagi sformułowania

Kognicja Sądu została określona przez żądanie pełnomocnika powodów i sprowadzała się do zbadania zasadności odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie art. 417 § k.c. w zw. z art. 471 k.c. Pojęcie „wykonywanie władzy publicznej” określone w w/w przepisie obejmuje tylko takie działania , które ze swojej istoty , a więc ze względu na charakter i rodzaj funkcji przynależnej władzy publicznej, wynikają z kompetencji określonych w samej Konstytucji RP oraz innych przepisów prawa. Niemniej jednak należy pamiętać, że nie istnieje prawny obowiązek wydania przedmiotowego postanowienia przez Prokuratora, co przesądza zwrot „może z urzędu”.

Skład orzekający

Adam Stankiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 417 k.c. w kontekście zaniechania zabezpieczenia majątkowego przez prokuratora w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zabezpieczenia majątkowego, gdzie nie wykazano innych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania organów ścigania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i karnego.

Czy Skarb Państwa zapłaci za błędy prokuratora? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Dane finansowe

WPS: 29 760,59 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 2576/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 października 2020 r. Sąd Rejonowy w Lubinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Adam Stankiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020r. w Lubinie na posiedzeniu niejawny, sprawy z powództwa B. F. (1) , B. F. (2) i Ł. F. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Okręgowej w Legnicy o zapłatę oddala powództwo. ygn. akt I C 2576/19 UZASADNIENIE Pełnomocnik powodów B. F. (1) , Ł. F. i Ł. F. wniósł przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Okręgowej w Legnicy o zasądzenie na rzecz B. F. (1) i B. F. (2) solidarnie kwoty 13.783 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; na rzecz Ł. F. kwoty 4.462 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; na rzecz B. F. (1) kwoty 3.605,59 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; na rzecz B. F. (2) kwoty 3.605,59 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; na rzecz Ł. F. kwoty 3005 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko sprawcom przestępstwa z art. 279 § 1 kk na szkodę powodów, Prokurator prowadzący postępowanie przygotowawcze, nie wydał w jego toku postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, które to orzeczenie chroniłoby interesy pokrzywdzonych – powodów w związku z nałożonym przez Sąd Rejonowy w Lubinie środkiem kompensacyjnym wobec sprawców na rzecz powodów, w sytuacji gdy jeden ze sprawców dysponował wówczas majątkiem w postaci nieruchomości. W odpowiedzi Prokurator Okręgowych w Legnicy reprezentujący Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że instytucja zabezpieczenia majątkowego jest fakultatywnym rozstrzygnięciem, tym samym brak jest przesłanek do uznania odpowiedzialności Skarbu Państwa w rozumieniu art. 417 § 1 kc. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: I. T. (1) i A. P. w prowadzonym przez Prokuratora Rejonowego w Lubinie w postępowaniu 4 Ds. 705/16 stanęli pod zarzutem m.in. tego, że w dniu 28 sierpnia 2016 r w L. w mieszkaniu przy ul (...) , działając wspólnie i w porozumieniu, przy użyciu oryginalnego klucza dostali się do wnętrza mieszkania, skąd dokonali kradzieży laptopa marki H. , dwóch laptopów marki A. , telefonu komórkowego marki S. , tableta marki L. , biżuterii ze srebra, aparatu fotograficznego, kluczyków do samochodu marki F. o nr rej. (...) ciśnieniomierza, lampki nocnej, maszynki do strzyżenia i dwóch maszynek do golenia, trzech sztuk pilotów do telewizora marki S. , szczotki do włosów, kosmetyków, myszki do laptopa bezprzewodowej, elektronicznego papierosa przybornika do paznokci marki A. , zegarka pozłacanego marki S. z grawerką na odwrocie, portfela skórzanego z logo (...) , 5 sztuk pen-drive, 3 sztuk dysków twardych, telefonu komórkowego (...) , telefonu Samsung (...) , aparatu fotograficznego na kliszę, aparatu cyfrowego C. , cztery komplety, 2 ładowarki do telefonów, słuchawki do telefonu marki S. , rutera do internetu z firmy (...) , wyrobów jubilerskich w postaci dwóch łańcuszków z wisiorkami, krzyżykiem i literką M ze złota, jednej bransoletki plecionej ze złota, dwóch złotych pierścionków w kształcie łezek, oraz 3 kompletów złotych kolczyków, MP3, kluczy do mieszkania, okularów korekcyjnych, torby skórzanej na laptopa, torby podróżnej firmy 4F, 2 sztuk noży kuchennych, 2 paczek maszynek jednorazowych, czym spowodowali łączne straty w wysokości 24.340 zł na szkodę B. F. (2) i Ł. F. , tj. czynu z art. 279§1 kk . Wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 1744/11 Sąd Rejonowy w Lubinie uznał w punkcie I części dyspozytywnej I. T. (1) i A. P. za winnych opisanego wyżej czynu, z tym ustaleniem, że dokonali kradzieży: laptopa marki H. nr (...)- (...) , laptopa marki A. nr seryjny (...) , tableta marki L. (...) H nr (...) wraz z etui, aparatu fotograficznego F. (...) o nr (...) , aparatu cyfrowego C. , aparatu fotograficznego koloru czarnego na kliszę,10 sztuk zegarków męskich i damskim marki P. , zegarka pozłacanego marki S. z logo (...) z grawerką na odwrocie z imieniem i nazwiskiem, biżuterii ze srebra i z metali nieszlachetnych, biżuterii ze złota w postaci dwóch łańcuszków z wisiorkami, krzyżykiem i literką M, jednej bransoletki plecionej, dwóch pierścionków w kształcie łezek oraz 3 kompletów kolczyków, okularów korekcyjnych, MP3, 4 kompletów kluczy do mieszkania, kluczyków do samochodu marki F. o nr rej (...) , ciśnieniomierza, lampki nocnej, szczotki do włosów, fluidu do twarzy marki M. A. , myszki bezprzewodowej do laptopa, przybornika do paznokci marki A. , portfela skórzanego, 5 sztuk pendrive, telefonu S. (...) , telefonu komórkowego (...) , 2 ładowarek do telefonów, rutera do internetu z firmy (...) , torby skórzanej na laptopa, słuchawek do telefonu marki S. , 1 dysku twardego, maskotki, 2 sztuk noży kuchennych, 2 paczek maszynek jednorazowych, czym spowodowali łączne straty w wysokości 17.573 zł na szkodę B. F. (2) i B. F. (1) oraz laptopa marki A. nr seryjny (...) , telefonu komórkowego marki S. (...) , maszynki do strzyżenia – trymera i maszynki do golenia (...) , trzech sztuk pilotów marki S. , elektronicznego papierosa, glukometra, 3 sztuk dysków twardych, torby podróżnej firmy (...) , czym spowodowali straty na łączną kwotę 8.119 zł na szkodę Ł. F. i za to na podstawie art. 279 §1 kk wymierzył im kary po 1 (jednym) roku pozbawienia wolności. W punkcie V części dyspozytywnej wyroku Sąd na podstawie art. 46 §1 kk orzekł wobec oskarżonych A. P. oraz I. T. (2) obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkodę w części poprzez solidarną zapłatę na rzecz pokrzywdzonych: B. F. (1) i B. F. (2) kwoty 13.783 zł (trzynastu tysięcy siedmiuset osiemdziesięciu trzech złotych), Ł. F. kwoty 4.462 zł (czterech tysięcy czterystu sześćdziesięciu dwóch złotych). W postępowaniu przygotowawczym Prokurator nie wydał wobec podejrzanych postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, zaś postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lubinie – K. K. zostało umorzone wobec I. T. (1) jako bezskuteczne, zaś skazany A. P. zmarł. Dowód: odpis wyroku Sądu Rejonowego w Lubinie dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 1744/11 k. 11 – 14; postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lubinie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego k. 15, k. 16; okoliczność niewydania przez Prokuratora Rejonowego w Lubinie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowego – bezsporne. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Kognicja Sądu została określona przez żądanie pełnomocnika powodów i sprowadzała się do zbadania zasadności odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie art. 417 § k.c. w zw. z art. 471 k.c. Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Pojęcie „wykonywanie władzy publicznej” określone w w/w przepisie obejmuje tylko takie działania , które ze swojej istoty , a więc ze względu na charakter i rodzaj funkcji przynależnej władzy publicznej, wynikają z kompetencji określonych w samej Konstytucji RP oraz innych przepisów prawa. Ich wykonywanie z reguły łączy się z możliwością władczego kształtowania sytuacji jednostki. Chodzi zatem o działanie w takim obszarze, w którym może dojść do naruszenia prawa i wolności jednostki ze strony władzy publicznej. Wyrządzenie szkody przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (w podanym znaczeniu) uzasadnia odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. , gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej bądź osoby fizyczne (funkcjonariuszy państwowych ) wykonujących uprawnienia do wykonywania władzy publicznej. W konsekwencji należy stwierdzić, że art. 417 § 1 jest podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa wówczas, gdy szkoda została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie funkcjonariusza państwowego lub państwowej jednostki organizacyjnej bez osobowości prawnej, uprawnionych do wykonywania władzy publicznej. Przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, nie można tracić z pola widzenia treści stosownych przepisów kodeksu postępowania karnego regulujących instytucję zabezpieczenia majątkowego. Istota zabezpieczenia majątkowego znajduje się w art. 291 § 1 k.p.k. , który stanowi, że w razie zarzucenia oskarżonemu (oskarżonym) popełnienia przestępstwa, za które lub w związku, z którym można orzec m.in. środek kompensacyjny (…) może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania tego orzeczenia na mieniu oskarżonego (…)., jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione. Niewątpliwie w postępowaniu przygotowawczym w ramach swojego imperium Prokurator może stosowane postanowienie wydać. Nie ulega również wątpliwości, że charakter zarzucanego czynu podejrzanym tj. kradzieży z włamaniem należy do tej kategorii przestępstw, w których prawne interesy pokrzywdzonych są zabezpieczone w końcowym orzeczeniu Sądu poprzez nałożenia środka kompensacyjnego tj. obowiązku naprawienia szkody. Tym samym spełnione zostały wszelkie przesłanki do wydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym. Niemniej jednak należy pamiętać, że nie istnieje prawny obowiązek wydania przedmiotowego postanowienia przez Prokuratora, co przesądza zwrot „może z urzędu”. Zazwyczaj Prokurator wydaje postanowienie o zabezpieczeniu w tego rodzaju sprawach – typowych kradzieży z włamaniem, gdy podczas czynności z udziałem podejrzanych lub przeszukania czy to osoby, czy to miejsca ujawnia określone przedmioty wartościowe. Nie ma znaczenia czy to są środki pieniężne, czy też pojazd mechaniczny, albowiem mienie, które może zostać zajęte w ramach zabezpieczenia majątkowego musi przedstawiać wartość materialną. Zdaniem Sądu, z uwagi na fakultatywny charakter zabezpieczenia majątkowego, orzeczono jak sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI