I C 2573/15

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2016-04-14
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
egzekucjatytuł wykonawczyodsetki maksymalnezabezpieczenie powództwazażalenieart. 5 k.c.art. 840 k.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o zabezpieczeniu powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego, uznając zasadność wniosku powoda o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne.

Powód wniósł o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że wyegzekwowana kwota znacznie przekroczyła pierwotne zadłużenie, a naliczone odsetki przekraczają maksymalne dopuszczalne prawem. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek. Pozwany złożył zażalenie, zarzucając brak uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że istnieją podstawy do badania zasadności naliczonych odsetek w kontekście art. 5 k.c. i możliwości nadużycia prawa przez wierzyciela.

Sprawa dotyczy zażalenia pozwanego (...) Spółki z o.o. w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 listopada 2015 r. (sygn. akt I C 2573/15), które uwzględniło wniosek powoda M. M. o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Powód domagał się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, wskazując, że mimo wyegzekwowania kwoty 116.931,68 zł, zadłużenie na dzień 5 października 2015 r. wynosiło 90.716,69 zł, a naliczone odsetki przekraczały maksymalne dopuszczalne prawem (art. 359 § 2(1) k.c.). Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że przesłanki do udzielenia zabezpieczenia zostały spełnione. Podkreślono, że zmiana stanu prawnego stwarza możliwość wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego w celu pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, wskazując, że zarzut nadmierności odsetek nie mieści się w art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., ale może być badany w ramach powództwa opartego na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. (spełnienie świadczenia) lub w kontekście nadużycia prawa (art. 5 k.c.). Sąd uznał, że zaliczenie spłat na należności uboczne przez wierzyciela może być potraktowane jako nadużycie prawa, zwłaszcza gdy prowadzi do dziesięciokrotnego wzrostu należności. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku o zabezpieczenie, gdyż powód uprawdopodobnił roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana stanu prawnego oraz możliwość nadużycia prawa przez wierzyciela (art. 5 k.c.) uzasadniają badanie zasadności naliczonych odsetek w ramach powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, co stanowi podstawę do zabezpieczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka z o.o. w S.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 730 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 359 § § 2 (1)

Kodeks cywilny

Określa maksymalną wysokość odsetek umownych.

k.c. art. 840 § § 1 pkt 2

Kodeks cywilny

Dotyczy zarzutu spełnienia świadczenia w ramach powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Klauzula generalna dotycząca zakazu nadużywania prawa podmiotowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 733

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 755 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 451

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § par.2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naliczone odsetki przekraczają maksymalne dopuszczalne prawem. Wyegzekwowana kwota znacznie przewyższa pierwotne zadłużenie. Zaliczenie spłat na należności uboczne przez wierzyciela może być nadużyciem prawa (art. 5 k.c.). Istnieje interes prawny w zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w celu zbadania zasadności odsetek.

Odrzucone argumenty

Powód nie uprawdopodobnił roszczenia i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Zarzut nadmierności odsetek nie może być podniesiony w ramach powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

egzekwowane odsetek są w wymiarze przekraczającym odsetki maksymalne brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie zmiana stanu prawnego stwarzała zdaniem sądu po stronie dłużników możliwość wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego dyskusyjne jest czy w ramach powództwa wytoczonego na podstawie z art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c. powódka mogła podnieść zarzuty oparte na kwestionowaniu ważności postanowień umownych Forsowanie go w toku niniejszego procesu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności , zmierzałoby do podważania prawomocnego orzeczenia w nieprzewidzianym do tego celu trybie klauzula generalna ujęta w art. 5 k.c. ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub rozmijających się z celem, dla którego dane prawo zostało ustanowione zarzut spełnienia świadczenia, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. należy rozumieć szeroko jako każdy zarzut wskazujący na wygaśnięcie obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym

Skład orzekający

Karol Kołodziejczyk

przewodniczący

Halina Garus

sędzia

Hanna Morejska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności badania zasadności naliczonych odsetek przekraczających maksymalne w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a także stosowania art. 5 k.c. w kontekście zaliczania spłat na należności uboczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyegzekwowana kwota znacznie przewyższa pierwotne zadłużenie, a naliczone odsetki budzą wątpliwości co do ich maksymalnej wysokości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak dłużnik może skutecznie bronić się przed nadmiernymi odsetkami, nawet po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty, powołując się na zasady słuszności i zakaz nadużywania prawa.

Czy można odzyskać pieniądze, gdy odsetki od długu dziesięciokrotnie przewyższają jego pierwotną wartość?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VICz 314/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karol Kołodziejczyk Sędziowie: SSO Halina Garus SSO Hanna Morejska - spr po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu . 14 kwietnia 2016 r. sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) Spółce z o.o. w S. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek zażalenia pozwanego (...) Spółki z o.o. w S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 listopada 2015r. sygn. akt I C 2573/15 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowienie Sąd Rejonowy w Częstochowie uwzględnił wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego . Sąd Rejonowy ustalił i zważył w sprawie co następuje; W pozwie powód wniósł o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez T. K. prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 27 listopada 2002 roku w sprawie I Ne 156/02 twierdzą że zgodnie z przedmiotowym nakazem był dłużny kwotę 25.671,71 zł wraz z odsetkami w wysokości 40 % liczonymi od 19.09.2002r oraz kwotę 7.461,29 zł z odsetkami w wysokości 16% licząc do 19.09.2002r. . Na dzień 5 października 2015 zadłużenie zaś wynosiło 90716 ,69 złotych pomimo wyegzekwowania już kwoty 116.931,68 ,zdaniem dłużnika doszło do tego gdyż egzekwowane odsetek są w wymiarze przekraczającym odsetki maksymalne., których wysokość została uregulowana w art. 359 par. 2 ( 1) kc i obowiązuje od 20 lutego 2006. Sąd zważył, iż zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania , jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Zgodnie z art. 73O’ § 2 k.p.c. interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Według oceny Sądu zostały spełnione przesłanki niezbędne do zabezpieczenia,. Zmiana stanu prawnego stwarzała zdaniem sądu po stronie dłużników możliwość wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego co do odsetek przewyższających maksymalne, od 20 lutego 2006 r. . Sąd powołał się w tym zakresie na uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 15 kwietnia 2013 r. w sprawie IACa 381/12 Zażalenie na postanowienie złożyła pozwana zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: 1. Art. 730 ^ § 1 i § 2 k.p.c. w zw. z art., art. 733 i 755 § 1 pkt 3 – kp .c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że zachodzą przesłanki pozwalające na zabezpieczenie procesu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie T. K. w sprawie o sygn.. akt KM 1118/03 podczas, gdy powód nie uprawdopodobnił roszczenia i swego interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sąd Okręgowy stwierdza że zażalenie nie jest zasadne na obecnym etapie postępowania z przyczyn następujących. Stan faktyczny i prawny sprawy jest następujący; Prawomocnym nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 27.11.2002 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził od pozwanego i innych osób na rzecz wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. w G. kwoty: 25671,71 zł z odsetkami w wysokości 40 % od 19.09.2002 r. oraz 7461,29 zł odsetkami w wysokości 16 % od 19.09.2002 r. Postanowieniem z 13.01.2003 r. Sąd ten nadał nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności na rzecz wierzyciela wymienionego w tytule . Podstawą faktyczną żądania w sprawie I Ne 156/02 była umowa pożyczki z umownymi odsetkami w wysokości 40 % rocznie oraz umowa poręczenia pożyczki. Prawomocnym postanowieniem z 27.07.2006 r. w sprawie I Co 90/06 Sąd Okręgowy w Częstochowie nadał klauzulę wykonalności na rzecz pozwanej Spółki wobec nabycia przez nią wierzytelności wynikającej z tytułu wykonawczego wydanego w sprawie I Ne 156/02. Spór na obecnym etapie postępowania dotyczy okoliczności czy powód uprawdopodobnił swoje roszczenie . .Sad Najwyższy w sprawie VCSK320/07 uznał że dyskusyjne jest czy w ramach powództwa wytoczonego na podstawie z art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c. powódka mogła podnieść zarzuty oparte na kwestionowaniu ważności postanowień umownych, co, do których nie było żadnych przeszkód, by podniósł je dłużnik w toku sporu . Sąd Okręgowy w pełni przychyla się w tym zakresie do stanowiska tut. Sądu zawartego w analogicznej sprawie VICa 39/15 że zarzuty podniesione przez skarżącego przeciwko zaskarżonemu wyrokowi dotyczące nadmierności odsetek w żaden sposób nie mieszczą się w art. 840 § 1 pkt.1 k.p.c. Zarzut ten winien i mógł zostać podniesiony przez skarżącego w toku postępowania przed Sądem Rejonowym. Forsowanie go w toku niniejszego procesu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności , zmierzałoby do podważania prawomocnego orzeczenia w nieprzewidzianym do tego celu trybie. Jednakże na obecnym etapie postępowania wynika że w istocie powód podnosi że doszło faktycznie do spełnienia świadczenia . Skoro z wyliczeń powoda wynika że kwota wyegzekwowana wynosi już 116 931 złotych a do spłacenia pozostało jeszcze ponad 90 000 złotych , należność w stosunku do daty orzekania wzrosła dziesięciokrotnie. Nie wiadomo jakie kwoty dłużnik wpłacił dobrowolne a jakie zostały wyegzekwowane zostały przez komornika , w każdym przypadku jednak jeżeli nie był robiony plan podziału o zliczeniu należności na poczet należności głównej czy odsetek decyduje ostatecznie jednak wierzyciel . W orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się że brak jest w kodeksie cywilnym regulacji stanowiącej, że spełnione przez dłużnika świadczenie zaliczane jest z mocy prawa na poczet należności ubocznych. Co do zasady, decyzja w kwestii zarachowania spełnionego świadczenia należy do dłużnika. Dopiero w ramach wskazanego zobowiązania (długu) wierzyciel jest uprawniony do zarachowania, wbrew woli dłużnika, w pierwszej kolejności całości lub części świadczenia na poczet wymagalnych należności ubocznych, np. odsetek za opóźnienie. Wyrażona zasada znajduje zastosowanie także wówczas, gdy dłużnik ma wobec wierzyciela tylko jeden dług, złożony z należności głównej i odsetek za poszczególne okresy opóźnienia. Nie budzi wątpliwości że zaliczenie spłat na należności uboczne przez wierzyciela może być potraktowane w określonych przypadkach jako nie korzystające z ochrony prawnej , nadużycie prawa w rozumieniu art.5 kc . Sąd Okręgowy przychyla się do stanowiska Sądu Najwyższego w sprawie IICSK 831/14 że klauzula generalna ujęta w art. 5 k.c. ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub rozmijających się z celem, dla którego dane prawo zostało ustanowione. Powołany przepis ma wprawdzie charakter wyjątkowy, niemniej przewidziana w nim możliwość odmowy udzielenia ochrony prawnej musi być uzasadniona istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości. Tym czasem ustalone odsetki umowne były akceptowalne w innej rzeczywistości gospodarczej . Celem przepisy art. 451 kc był jak przyjmuje się w poglądach doktryny fakt istnienia krótszych. w zasadzie terminów przedawnienia dla dochodzenia należności ubocznych niż dla roszczeń o świadczenie główne. Jednakże może się okazać że gdyby wierzyciel nie zaliczał spłat na roszenia uboczne lecz zostały by one zaliczone na świadczenie główne , dalsze roszczenia odsetkowe już by nie powstały gdyż świadczenie główne by wygasło. W orzecznictwie Sądów powszechnych przyjmuje się że zarzut spełnienia świadczenia, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. należy rozumieć szeroko jako każdy zarzut wskazujący na wygaśnięcie obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym, ( tak np. SA (...) w sprawie ACa 919/14 Nie budzi nadto wątpliwości że przedmiotem badania w sprawie z powództwa opozycyjnego jest zakres, w jakim jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji na podstawie wydanego tytułu wykonawczego . Przy przyjęciu powyższych ustaleń wbrew zarzutom zażalenia nie jest kwestionowany prawomocny tytuł wykonawczy . Także okoliczności te nie były przedmiotem postępowania w sprawie IC 2734/13 zatem nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej . Mając na względzie wskazane argumenty Sąd z mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397par.2 kpc orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI