I C 2573/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o zabezpieczeniu powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego, uznając zasadność wniosku powoda o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne.
Powód wniósł o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że wyegzekwowana kwota znacznie przekroczyła pierwotne zadłużenie, a naliczone odsetki przekraczają maksymalne dopuszczalne prawem. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek. Pozwany złożył zażalenie, zarzucając brak uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że istnieją podstawy do badania zasadności naliczonych odsetek w kontekście art. 5 k.c. i możliwości nadużycia prawa przez wierzyciela.
Sprawa dotyczy zażalenia pozwanego (...) Spółki z o.o. w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 listopada 2015 r. (sygn. akt I C 2573/15), które uwzględniło wniosek powoda M. M. o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Powód domagał się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, wskazując, że mimo wyegzekwowania kwoty 116.931,68 zł, zadłużenie na dzień 5 października 2015 r. wynosiło 90.716,69 zł, a naliczone odsetki przekraczały maksymalne dopuszczalne prawem (art. 359 § 2(1) k.c.). Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że przesłanki do udzielenia zabezpieczenia zostały spełnione. Podkreślono, że zmiana stanu prawnego stwarza możliwość wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego w celu pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, wskazując, że zarzut nadmierności odsetek nie mieści się w art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., ale może być badany w ramach powództwa opartego na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. (spełnienie świadczenia) lub w kontekście nadużycia prawa (art. 5 k.c.). Sąd uznał, że zaliczenie spłat na należności uboczne przez wierzyciela może być potraktowane jako nadużycie prawa, zwłaszcza gdy prowadzi do dziesięciokrotnego wzrostu należności. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego jako niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku o zabezpieczenie, gdyż powód uprawdopodobnił roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana stanu prawnego oraz możliwość nadużycia prawa przez wierzyciela (art. 5 k.c.) uzasadniają badanie zasadności naliczonych odsetek w ramach powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, co stanowi podstawę do zabezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z o.o. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 730 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 730 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 359 § § 2 (1)
Kodeks cywilny
Określa maksymalną wysokość odsetek umownych.
k.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zarzutu spełnienia świadczenia w ramach powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna dotycząca zakazu nadużywania prawa podmiotowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 733
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 755 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § par.2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naliczone odsetki przekraczają maksymalne dopuszczalne prawem. Wyegzekwowana kwota znacznie przewyższa pierwotne zadłużenie. Zaliczenie spłat na należności uboczne przez wierzyciela może być nadużyciem prawa (art. 5 k.c.). Istnieje interes prawny w zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w celu zbadania zasadności odsetek.
Odrzucone argumenty
Powód nie uprawdopodobnił roszczenia i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Zarzut nadmierności odsetek nie może być podniesiony w ramach powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
egzekwowane odsetek są w wymiarze przekraczającym odsetki maksymalne brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie zmiana stanu prawnego stwarzała zdaniem sądu po stronie dłużników możliwość wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego dyskusyjne jest czy w ramach powództwa wytoczonego na podstawie z art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c. powódka mogła podnieść zarzuty oparte na kwestionowaniu ważności postanowień umownych Forsowanie go w toku niniejszego procesu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności , zmierzałoby do podważania prawomocnego orzeczenia w nieprzewidzianym do tego celu trybie klauzula generalna ujęta w art. 5 k.c. ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub rozmijających się z celem, dla którego dane prawo zostało ustanowione zarzut spełnienia świadczenia, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. należy rozumieć szeroko jako każdy zarzut wskazujący na wygaśnięcie obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym
Skład orzekający
Karol Kołodziejczyk
przewodniczący
Halina Garus
sędzia
Hanna Morejska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności badania zasadności naliczonych odsetek przekraczających maksymalne w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a także stosowania art. 5 k.c. w kontekście zaliczania spłat na należności uboczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyegzekwowana kwota znacznie przewyższa pierwotne zadłużenie, a naliczone odsetki budzą wątpliwości co do ich maksymalnej wysokości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak dłużnik może skutecznie bronić się przed nadmiernymi odsetkami, nawet po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty, powołując się na zasady słuszności i zakaz nadużywania prawa.
“Czy można odzyskać pieniądze, gdy odsetki od długu dziesięciokrotnie przewyższają jego pierwotną wartość?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VICz 314/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karol Kołodziejczyk Sędziowie: SSO Halina Garus SSO Hanna Morejska - spr po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu . 14 kwietnia 2016 r. sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) Spółce z o.o. w S. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek zażalenia pozwanego (...) Spółki z o.o. w S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23 listopada 2015r. sygn. akt I C 2573/15 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowienie Sąd Rejonowy w Częstochowie uwzględnił wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego . Sąd Rejonowy ustalił i zważył w sprawie co następuje; W pozwie powód wniósł o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez T. K. prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 27 listopada 2002 roku w sprawie I Ne 156/02 twierdzą że zgodnie z przedmiotowym nakazem był dłużny kwotę 25.671,71 zł wraz z odsetkami w wysokości 40 % liczonymi od 19.09.2002r oraz kwotę 7.461,29 zł z odsetkami w wysokości 16% licząc do 19.09.2002r. . Na dzień 5 października 2015 zadłużenie zaś wynosiło 90716 ,69 złotych pomimo wyegzekwowania już kwoty 116.931,68 ,zdaniem dłużnika doszło do tego gdyż egzekwowane odsetek są w wymiarze przekraczającym odsetki maksymalne., których wysokość została uregulowana w art. 359 par. 2 ( 1) kc i obowiązuje od 20 lutego 2006. Sąd zważył, iż zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania , jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Zgodnie z art. 73O’ § 2 k.p.c. interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Według oceny Sądu zostały spełnione przesłanki niezbędne do zabezpieczenia,. Zmiana stanu prawnego stwarzała zdaniem sądu po stronie dłużników możliwość wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego co do odsetek przewyższających maksymalne, od 20 lutego 2006 r. . Sąd powołał się w tym zakresie na uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 15 kwietnia 2013 r. w sprawie IACa 381/12 Zażalenie na postanowienie złożyła pozwana zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: 1. Art. 730 ^ § 1 i § 2 k.p.c. w zw. z art., art. 733 i 755 § 1 pkt 3 – kp .c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że zachodzą przesłanki pozwalające na zabezpieczenie procesu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie T. K. w sprawie o sygn.. akt KM 1118/03 podczas, gdy powód nie uprawdopodobnił roszczenia i swego interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sąd Okręgowy stwierdza że zażalenie nie jest zasadne na obecnym etapie postępowania z przyczyn następujących. Stan faktyczny i prawny sprawy jest następujący; Prawomocnym nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 27.11.2002 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził od pozwanego i innych osób na rzecz wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. w G. kwoty: 25671,71 zł z odsetkami w wysokości 40 % od 19.09.2002 r. oraz 7461,29 zł odsetkami w wysokości 16 % od 19.09.2002 r. Postanowieniem z 13.01.2003 r. Sąd ten nadał nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności na rzecz wierzyciela wymienionego w tytule . Podstawą faktyczną żądania w sprawie I Ne 156/02 była umowa pożyczki z umownymi odsetkami w wysokości 40 % rocznie oraz umowa poręczenia pożyczki. Prawomocnym postanowieniem z 27.07.2006 r. w sprawie I Co 90/06 Sąd Okręgowy w Częstochowie nadał klauzulę wykonalności na rzecz pozwanej Spółki wobec nabycia przez nią wierzytelności wynikającej z tytułu wykonawczego wydanego w sprawie I Ne 156/02. Spór na obecnym etapie postępowania dotyczy okoliczności czy powód uprawdopodobnił swoje roszczenie . .Sad Najwyższy w sprawie VCSK320/07 uznał że dyskusyjne jest czy w ramach powództwa wytoczonego na podstawie z art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c. powódka mogła podnieść zarzuty oparte na kwestionowaniu ważności postanowień umownych, co, do których nie było żadnych przeszkód, by podniósł je dłużnik w toku sporu . Sąd Okręgowy w pełni przychyla się w tym zakresie do stanowiska tut. Sądu zawartego w analogicznej sprawie VICa 39/15 że zarzuty podniesione przez skarżącego przeciwko zaskarżonemu wyrokowi dotyczące nadmierności odsetek w żaden sposób nie mieszczą się w art. 840 § 1 pkt.1 k.p.c. Zarzut ten winien i mógł zostać podniesiony przez skarżącego w toku postępowania przed Sądem Rejonowym. Forsowanie go w toku niniejszego procesu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności , zmierzałoby do podważania prawomocnego orzeczenia w nieprzewidzianym do tego celu trybie. Jednakże na obecnym etapie postępowania wynika że w istocie powód podnosi że doszło faktycznie do spełnienia świadczenia . Skoro z wyliczeń powoda wynika że kwota wyegzekwowana wynosi już 116 931 złotych a do spłacenia pozostało jeszcze ponad 90 000 złotych , należność w stosunku do daty orzekania wzrosła dziesięciokrotnie. Nie wiadomo jakie kwoty dłużnik wpłacił dobrowolne a jakie zostały wyegzekwowane zostały przez komornika , w każdym przypadku jednak jeżeli nie był robiony plan podziału o zliczeniu należności na poczet należności głównej czy odsetek decyduje ostatecznie jednak wierzyciel . W orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się że brak jest w kodeksie cywilnym regulacji stanowiącej, że spełnione przez dłużnika świadczenie zaliczane jest z mocy prawa na poczet należności ubocznych. Co do zasady, decyzja w kwestii zarachowania spełnionego świadczenia należy do dłużnika. Dopiero w ramach wskazanego zobowiązania (długu) wierzyciel jest uprawniony do zarachowania, wbrew woli dłużnika, w pierwszej kolejności całości lub części świadczenia na poczet wymagalnych należności ubocznych, np. odsetek za opóźnienie. Wyrażona zasada znajduje zastosowanie także wówczas, gdy dłużnik ma wobec wierzyciela tylko jeden dług, złożony z należności głównej i odsetek za poszczególne okresy opóźnienia. Nie budzi wątpliwości że zaliczenie spłat na należności uboczne przez wierzyciela może być potraktowane w określonych przypadkach jako nie korzystające z ochrony prawnej , nadużycie prawa w rozumieniu art.5 kc . Sąd Okręgowy przychyla się do stanowiska Sądu Najwyższego w sprawie IICSK 831/14 że klauzula generalna ujęta w art. 5 k.c. ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub rozmijających się z celem, dla którego dane prawo zostało ustanowione. Powołany przepis ma wprawdzie charakter wyjątkowy, niemniej przewidziana w nim możliwość odmowy udzielenia ochrony prawnej musi być uzasadniona istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości. Tym czasem ustalone odsetki umowne były akceptowalne w innej rzeczywistości gospodarczej . Celem przepisy art. 451 kc był jak przyjmuje się w poglądach doktryny fakt istnienia krótszych. w zasadzie terminów przedawnienia dla dochodzenia należności ubocznych niż dla roszczeń o świadczenie główne. Jednakże może się okazać że gdyby wierzyciel nie zaliczał spłat na roszenia uboczne lecz zostały by one zaliczone na świadczenie główne , dalsze roszczenia odsetkowe już by nie powstały gdyż świadczenie główne by wygasło. W orzecznictwie Sądów powszechnych przyjmuje się że zarzut spełnienia świadczenia, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. należy rozumieć szeroko jako każdy zarzut wskazujący na wygaśnięcie obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym, ( tak np. SA (...) w sprawie ACa 919/14 Nie budzi nadto wątpliwości że przedmiotem badania w sprawie z powództwa opozycyjnego jest zakres, w jakim jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji na podstawie wydanego tytułu wykonawczego . Przy przyjęciu powyższych ustaleń wbrew zarzutom zażalenia nie jest kwestionowany prawomocny tytuł wykonawczy . Także okoliczności te nie były przedmiotem postępowania w sprawie IC 2734/13 zatem nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej . Mając na względzie wskazane argumenty Sąd z mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397par.2 kpc orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI