I C 2569/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. A. (1) wniósł o stwierdzenie nieważności umowy o dożywocie oraz umowy sprzedaży nieruchomości zawartych z pozwanym Z. J. (1) w dniu 22 grudnia 2015 r. Głównym argumentem powoda było jego umiarkowane upośledzenie umysłowe, które miało uniemożliwiać mu świadome zrozumienie znaczenia i skutków prawnych zawieranych umów. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że powód był świadomy swoich działań. Sąd Okręgowy w Kielcach, opierając się na opinii biegłej psychiatry oraz zeznaniach świadków, ustalił, że powód od urodzenia cierpi na umiarkowane upośledzenie umysłowe, które w dacie zawierania umów wyłączało jego zdolność do świadomego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Sąd podkreślił, że choć powód potrafił funkcjonować w prostych sytuacjach społecznych, to w sprawach skomplikowanych, takich jak umowy przenoszące własność nieruchomości, nie posiadał rozeznania, był podatny na sugestie i nie przewidywał konsekwencji swoich działań. W związku z tym, na mocy art. 82 k.c., sąd stwierdził nieważność obu umów. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu oraz nakazał pobranie od pozwanego nieuiszczonych kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nieważności czynności prawnych dokonanych przez osoby z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym, interpretacja art. 82 k.c.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu psychicznego strony w dacie dokonywania czynności prawnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy oświadczenie woli złożone przez osobę z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, która nie jest w stanie świadomie zrozumieć znaczenia i skutków prawnych umowy, jest nieważne na podstawie art. 82 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie woli złożone przez osobę z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, która w dacie jego złożenia znajdowała się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jest nieważne na podstawie art. 82 k.c.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłej psychiatry, która potwierdziła umiarkowane upośledzenie umysłowe powoda. Sąd uznał, że stan psychiczny powoda wyłączał jego zdolność do świadomego zrozumienia skutków prawnych zawartych umów, mimo że potrafił on funkcjonować w prostych sytuacjach społecznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. A. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Z. J. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana do zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Skarb Państwa ponosi tymczasowo koszty sądowe, w tym nieuiszczone opłaty i wydatki, w sprawach, w których powództwo zostało oddalone lub odrzucone albo gdy postępowanie zostało umorzone, a strony nie wniosły o zwrot pobranych opłat.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli z uwagi na umiarkowane upośledzenie umysłowe. • Umowy zostały zawarte w dacie, gdy powód nie był w stanie zrozumieć ich znaczenia i skutków prawnych.
Odrzucone argumenty
Pozwany twierdził, że powód był świadomy swoich działań i podejmował decyzje samodzielnie. • Pozwany wskazywał na fakt, że powód zaciągnął kredyt i zgromadził dokumenty, co miało świadczyć o jego świadomości.
Godne uwagi sformułowania
stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli • upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym • nie był w stanie zrozumieć skutków zawartych umów • podatny na sugestie • nie przewidując konsekwencji swojego postępowania
Skład orzekający
Renata Żak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nieważności czynności prawnych dokonanych przez osoby z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym, interpretacja art. 82 k.c."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu psychicznego strony w dacie dokonywania czynności prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni osoby z niepełnosprawnością intelektualną przed wykorzystaniem ich stanu, co ma silny wymiar ludzki i jest ważne społecznie.
“Czy osoba z upośledzeniem umysłowym może świadomie sprzedać swoje gospodarstwo? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 5924 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.