I C 253/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał sprawę z powództwa A. B. i K. B. przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie i odszkodowanie w związku ze śmiercią J. B. w wypadku drogowym. Wypadek miał miejsce, gdy motocyklista zderzył się z dzikim zwierzęciem (prawdopodobnie danielem) na drodze krajowej nr 12. Powodowie twierdzili, że Skarb Państwa, reprezentowany przez Nadleśniczego Nadleśnictwa P. i Dyrektora Generalnego Dróg Krajowych i Autostrad, ponosi odpowiedzialność za szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania lub zaniechania. Sąd analizował odpowiedzialność zarówno GDDKiA (na podstawie art. 415 k.c. - wina) jak i Nadleśnictwa P. (na podstawie art. 417 k.c. - władza publiczna). Sąd ustalił, że zarządca drogi (GDDKiA) podjął podstawowe środki bezpieczeństwa, w tym umieścił znaki ostrzegawcze o dzikich zwierzętach i koleinach. Nie stwierdzono, aby te działania były niewystarczające lub niezgodne z prawem. Biegli wskazali, że ogrodzenie drogi lub budowa przejść dla zwierząt w tym miejscu byłaby niepraktyczna, kosztowna i nieuzasadniona przyrodniczo. Sąd uznał, że powodowie nie udowodnili winy GDDKiA ani braku związku przyczynowego między ewentualnymi zaniedbaniami a wypadkiem. W odniesieniu do Nadleśnictwa P., sąd rozważał odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c., jednak uznał, że powodowie nie wykazali, aby gospodarka łowiecka prowadzona przez Nadleśnictwo była niewłaściwa lub że przyczyniła się do wypadku. Podkreślono, że Nadleśnictwo nie miało obowiązku grodzić drogi, a nawet podjęło dodatkowe działania informacyjne. Sąd stwierdził, że przyczyną wypadku było nagłe wtargnięcie zwierzęcia na jezdnię oraz niezachowanie przez zmarłego motocyklistę szczególnej ostrożności, w tym jazda z prędkością około 100 km/h i wyprzedzanie innego pojazdu w miejscu oznaczonym jako niebezpieczne. W związku z tym, powództwo zostało oddalone, a powodowie zostali obciążeni kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody komunikacyjne z udziałem zwierząt, obowiązki zarządcy drogi, zasady zachowania ostrożności przez kierujących w rejonach zagrożonych.
Dotyczy specyficznych okoliczności wypadku i oceny działań zarządcy drogi oraz nadleśnictwa. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w wyniku wypadku drogowego spowodowanego przez zderzenie z dzikim zwierzęciem, w sytuacji gdy droga przebiega przez obszar występowania tych zwierząt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ powodowie nie wykazali winy zarządcy drogi (GDDKiA) ani organu zarządzającego terenem leśnym (Nadleśnictwo P.), ani związku przyczynowego między ewentualnymi zaniedbaniami a wypadkiem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarządca drogi podjął wymagane środki ostrożności (znaki ostrzegawcze), a dalsze zabezpieczenia były niepraktyczne. Nie wykazano również niewłaściwej gospodarki łowieckiej Nadleśnictwa. Kluczową przyczyną wypadku było wtargnięcie zwierzęcia na jezdnię oraz niezachowanie szczególnej ostrożności przez kierującego motocyklem.
Czy kierujący motocyklem, poruszając się po drodze oznaczonej znakami ostrzegawczymi o dzikich zwierzętach i koleinach, zachował szczególną ostrożność wymaganą w takich warunkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kierujący motocyklem nie zachował szczególnej ostrożności, co przyczyniło się do wypadku.
Uzasadnienie
Zmarły motocyklista jechał z prędkością około 100 km/h, wyprzedzał inny pojazd i mimo świadomości zagrożeń na tym odcinku drogi, nie zachował należytej ostrożności, co uniemożliwiło mu uniknięcie zderzenia ze zwierzęciem.
Czy zarządca drogi (GDDKiA) miał obowiązek zastosowania dodatkowych środków zabezpieczających, takich jak ogrodzenia lub przejścia dla zwierząt, na drodze krajowej przebiegającej przez obszar występowania dzikich zwierząt?
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie takich środków nie było obowiązkiem zarządcy w tej konkretnej sytuacji i mogłoby być nieuzasadnione przyrodniczo i ekonomicznie.
Uzasadnienie
Przepisy i opinie biegłych wskazują, że takie inwestycje są zazwyczaj uzasadnione przy drogach wyższych klas (A, S) i wymagają szczegółowych analiz. W tym przypadku, standardowe oznakowanie było uznane za wystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - reprezentowany przez Nadleśniczego Nadleśnictwa P. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - reprezentowany przez Dyrektora Generalnego (...) (...) w W. | organ_państwowy | pozwany |
| (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. | spółka | interwenient uboczny |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną z winy.
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej.
u.d.p. art. 19 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Zarząd dróg krajowych - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
u.p.ł. art. 46 § ust. 1
Ustawa Prawo łowieckie
Odpowiedzialność dzierżawcy/zarządcy obwodu łowieckiego za szkody wyrządzone przez zwierzynę.
p.r.d. art. 19 § ust. 1
Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej.
k.c. art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody (normalny związek przyczynowy).
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
u.d.p. art. 20
Ustawa o drogach publicznych
Obowiązki zarządcy drogi (utrzymanie, kontrola, zieleń).
u.p.ł. art. 50 § ust. 1
Ustawa Prawo łowieckie
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną.
u.l. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o lasach
Reprezentacja Skarbu Państwa przez Nadleśniczego.
u.p.g.r.p. art. 32
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Koszty zastępstwa prawnego Prokuratorii Generalnej.
rozp. M.Inf. z 23.09.2003 art. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem
Zasady stosowania znaków i sygnałów drogowych.
rozp. M.Inf. z 03.07.2003 § załącznik nr 1 pkt 2.2.20
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach
Szczegółowe zasady stosowania znaku A-18b (zwierzęta dzikie).
rozp. M.T.i G.M. z 02.03.1999 art. 188 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Możliwość wykonania przejść dla zwierząt i ogrodzeń.
rozp. M.Ś. z 11.03.2005 art. 1 § pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 roku w sprawie ustalenia gatunków zwierząt łownych
Gatunki zwierząt łownych.
rozp. M.Ś. z 16.03.2005 art. 1 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 roku w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne
Całoroczna ochrona łosia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak winy Skarbu Państwa (GDDKiA i Nadleśnictwo P.) • Brak związku przyczynowego między ewentualnymi zaniedbaniami a wypadkiem • Niezachowanie szczególnej ostrożności przez zmarłego motocyklistę • Nadmierna prędkość motocyklisty • Wyprzedzanie innego pojazdu przez motocyklistę w miejscu niebezpiecznym • Niepraktyczność i nieuzasadnienie przyrodnicze dalszych zabezpieczeń drogowych • Wystarczające oznakowanie drogi ostrzegawcze.
Odrzucone argumenty
Niewystarczające zabezpieczenie drogi przez GDDKiA • Niewłaściwa gospodarka łowiecka Nadleśnictwa P. • Koleiny na drodze jako przyczyna wypadku. • Zarośnięte pobocza jako miejsce ukrycia zwierząt.
Godne uwagi sformułowania
niezależnie od wielości wskazanych w pozwie i w orzeczeniu sądowym państwowych jednostek organizacyjnych lub ich organów, stroną pozwaną jest zawsze Skarb Państwa • za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa • nie można wywodzić odpowiedzialności z zachowań tych podmiotów podjętych w sferze gospodarczej, czyli dominium • ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, spoczywa na osobie, która wywodzi z nich skutki prawne • szkoda jest typowym następstwem tego rodzaju zdarzeń • przyczyną wypadku była niespodziewana okoliczność losowa w postaci wybiegnięcia zwierzęcia na jezdnie, ale też niezachowanie przez J. B. szczególnej ostrożności • J. B. powinien wykazać się wzmożoną czujnością i uwagą
Skład orzekający
Tomasz Choczaj
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody komunikacyjne z udziałem zwierząt, obowiązki zarządcy drogi, zasady zachowania ostrożności przez kierujących w rejonach zagrożonych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności wypadku i oceny działań zarządcy drogi oraz nadleśnictwa. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wypadków z udziałem dzikich zwierząt na drogach i odpowiedzialności instytucji państwowych. Pokazuje, jak sąd analizuje dowody i przepisy w takich sytuacjach.
“Czy państwo odpowiada za śmierć na drodze spowodowaną przez dzikie zwierzęta? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.