I C 2510/18

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2019-08-01
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
art. 357[1] k.c.nadzwyczajna zmiana stosunkówumowa o dostawę energiizamówienie publicznekoszty procesuwygaśnięcie umowy

Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zmianę umowy o dostawę energii elektrycznej, uznając, że umowa wygasła i nie podlega modyfikacji na podstawie art. 357[1] k.c.

Powód (...) S.A. domagał się zmiany umowy o dostawę energii elektrycznej z Uniwersytetem M. K. poprzez zwiększenie stawki wynagrodzenia, powołując się na nadzwyczajną zmianę stosunków. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając, że umowa wygasła z końcem 2018 roku i nie podlega modyfikacji na podstawie art. 357[1] k.c., ponieważ przepis ten dotyczy umów, które nie zostały jeszcze wykonane lub są w trakcie wykonywania. W konsekwencji zasądzono od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko Uniwersytetowi M. K. w T., domagając się zmiany umowy o zamówienie publiczne z dnia 22 sierpnia 2017 r. dotyczącej dostawy energii elektrycznej. Powód żądał zwiększenia stawki wynagrodzenia za MWh dla różnych grup taryfowych, powołując się na art. 357[1] Kodeksu cywilnego (nadzwyczajna zmiana stosunków). Umowa została zawarta na czas określony od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy w Toruniu, po rozpoznaniu sprawy, oddalił powództwo. Uzasadnienie opierało się na stanowisku Sądu Najwyższego, zgodnie z którym art. 357[1] k.c. ma zastosowanie do umów, które nie zostały jeszcze wykonane lub są w trakcie wykonywania. Ponieważ umowa między stronami wygasła z dniem 31 grudnia 2018 r., przed datą wydania wyroku, nie mogła być już modyfikowana przez sąd. Sąd uznał, że badanie pozostałych okoliczności sprawy stało się bezprzedmiotowe. W związku z przegraniem sprawy przez powoda, zasądzono od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika i opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może zmienić wysokości stawki wynagrodzenia w umowie, która wygasła przed datą wydania wyroku, ponieważ art. 357[1] k.c. dotyczy umów, które nie zostały jeszcze wykonane lub są w trakcie wykonywania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym art. 357[1] k.c. ma zastosowanie do umów, które nie zostały wykonane. Ponieważ umowa między stronami wygasła z końcem okresu jej obowiązywania, nie podlegała już modyfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

(...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
Uniwersytet M. K.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 357¹ § § 1

Kodeks cywilny

Przepis ma zastosowanie do umów, które nie zostały wykonane lub są w trakcie wykonywania. Umowa definitywnie wykonana nie podlega modyfikacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa wygasła z końcem okresu jej obowiązywania i nie podlega modyfikacji na podstawie art. 357[1] k.c.

Odrzucone argumenty

Żądanie zmiany umowy o dostawę energii elektrycznej z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków na podstawie art. 357[1] k.c.

Godne uwagi sformułowania

Umowa definitywnie wykonana nie podlega modyfikacji. W ocenie Sąd Okręgowego żądanie powoda nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na to, że łącząca strony umowa przestała obowiązywać w dniu 31 grudnia 2018 roku, wobec czego łączący strony stosunek prawny wygasł i w konsekwencji nie mógł być modyfikowany.

Skład orzekający

Andrzej Westphal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 357[1] k.c. do umów, które wygasły przed datą rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy umów, które wygasły przed datą orzekania. Interpretacja art. 357[1] k.c. w kontekście umów wykonanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię interpretacji klauzuli nadzwyczajnej zmiany stosunków (art. 357[1] k.c.) w kontekście umów, które już wygasły, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Czy można zmienić umowę, która już się zakończyła? Sąd wyjaśnia granice stosowania klauzuli nadzwyczajnej zmiany stosunków.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 2510/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Toruniu, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Andrzej Westphal Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Chudzińska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2019 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko Uniwersytetowi M. K. z siedzibą w T. o ukształtowanie stosunku prawnego I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz pozwanego (...) M. K. z siedzibą w T. kwotę 10.817,00zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście) z tytułu zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 2510/18 UZASADNIENIE Powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko pozwanemu Uniwersytetowi M. K. w T. , w którym domagał się zmiany stosunku prawnego łączącego powoda oraz pozwanego tj. umowy (...) z dnia 22 sierpnia 2017 r. o zamówienie publiczne pod nazwą „Dostawa energii elektrycznej” w ten sposób, by sąd zwiększył wysokość stawki wynagrodzenia powoda począwszy od dnia 1 lutego 2018 r. ustalonej w § 4 ust. 1 Umowy: i. grupa taryfowa C (energia całodobowa oraz wszystkie strefy czasowe): z kwoty 211,58 zł netto za MWh plus należny podatek VAT na kwotę 268,82 zł netto za 1 MWh plus należny podatek VAT; ii. grupa taryfowa B (energia całodobowa oraz wszystkie strefy czasowe): z kwoty 208,06 zł netto za MWh plus należny podatek VAT na kwotę 265,30 zł netto za 1 MWh plus należny podatek VAT; (...). grupa taryfowa G (energia całodobowa oraz wszystkie strefy czasowe): z kwoty 211,98 zł netto za MWh plus należny podatek VAT na kwotę 269,22 zł netto za 1 MWh plus należny podatek VAT; iv. grupa taryfowa: z kwoty 211,98 zł netto za MWh pluz należny podatek VAT na kwotę 269,22 zł netto za 1 MWh plus należny podatek VAT a ewentualnie wnosił o rozwiązanie umowy oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w przypadku ustanowienia pełnomocnika. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu [ k. 57-65] . Sąd ustalił , co następuje : W dniu 22 sierpnia 2017 r. pomiędzy Uniwersytetem M. K. w T. , reprezentowanym przez prof. dr hab. A. T. – JM Rektora, a (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. została zawarta umowa nr (...) , której przedmiotem było określenie praw i obowiązków stron, związanych ze sprzedażą energii elektrycznej na zasadach określonych w umowie. Umowa została zawarta na czas określony od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem, iż rozpoczęcie świadczenia dostawy energii elektrycznej nastąpi nie wcześniej niż po skutecznie przeprowadzonej procedurze zmiany sprzedawcy i przyjęciu umowy do realizacji przez operatora systemu dystrybucyjnego. okoliczności bezsporne, nadto dowód: umowa nr (...) –k. 8-11v Powód wniósł pozew do sądu w dniu 21 grudnia 2018 r. okoliczność bezsporna, nadto dowód: koperta – k. 34 Sąd zważył, co następuje : Przedmiotem niniejszego postępowania było ukształtowanie w odmienny sposób stosunku prawnego istniejącego między powodem, a pozwanym. Stosunek ten opierał się na umowie zawartej między stronami w dniu 22 sierpnia 2017 r. na czas określony od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. Powód swoje roszczenia wywodził z treści art. 357 1 § 1 k.c. , stosowanie do którego jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym. Sąd Okręgowy w całości podziela stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 marca 2018 r. (II CSK 303/17, LEX nr 2508552), iż zastosowanie jednego ze sposobów modyfikacji umowy, z uwagi na zdarzenia i ich skutki przewidziane w omawianym uregulowaniu [ art. 357 1 k.c. ] dotyczy umowy, która nie została wykonana. Wskazuje na to sformułowanie „spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą”. Umowa definitywnie wykonana nie podlega modyfikacji. W ocenie Sąd Okręgowego żądanie powoda nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na to, że łącząca strony umowa przestała obowiązywać w dniu 31 grudnia 2018 roku, wobec czego łączący strony stosunek prawny wygasł i w konsekwencji nie mógł być modyfikowany. Tym samym badanie pozostałych okoliczności niniejszej sprawy stało się bezprzedmiotowe i dlatego sąd oddalił wnioski dowodowe stron . Powyższych rozważań nie neguje okoliczność, iż pozew został przez powoda złożony w dniu 21 grudnia 2018 r., a przedmiotowa umowa wygasła w dniu 31 grudnia 2018 r. W myśl art. 316 § 1 k.p.c. po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy. W dniu wyrokowania umowa już nie obowiązywała . Skoro powód przegrał sprawę , to na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. nałożono na niego obowiązek zwrotu kosztów procesu. Składały się na nie: wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 10 800 złotych, ustalone na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 tekst jednolity z dnia 2018.01.30), a także opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI