XXV C 1258/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił powództwo banku o zapłatę, uznając wypowiedzenie umowy kredytu za nieskuteczne z powodu błędnego doręczenia i warunkowego charakteru oświadczenia, a także niewykazania przez bank wysokości dochodzonego roszczenia.
Bank (...) S.A. wniósł o zapłatę od D. I. kwoty 118.361,01 zł wraz z odsetkami, wywodząc roszczenie z umowy kredytu gotówkowego, która miała zostać wypowiedziana. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie za nieskuteczne z dwóch powodów: po pierwsze, przesyłka z wypowiedzeniem została nadana na niewłaściwy adres, co uniemożliwiło pozwanemu zapoznanie się z jej treścią. Po drugie, oświadczenie o wypowiedzeniu zawierało warunek rozwiązujący, co jest niedopuszczalne w przypadku jednostronnych czynności prawnych kształtujących sytuację prawną innej osoby. Dodatkowo, sąd stwierdził, że bank nie wykazał w sposób dostateczny wysokości dochodzonego roszczenia.
Powód Bank (...) S.A. z siedzibą we W. wniósł pozew przeciwko D. I. o zapłatę kwoty 118.361,01 zł wraz z odsetkami, tytułem zadłużenia wynikającego z umowy kredytu gotówkowego nr (...) zawartej w dniu 2 września 2016 r. Bank stwierdził, że pozwany nie wywiązuje się z warunków umowy i dokonał jej wypowiedzenia pismem z dnia 15 maja 2017 r., wzywając do zapłaty całej wierzytelności. Przesyłka z wypowiedzeniem została nadana na adres ul. (...) , (...)-(...) W. , jednak pozwany nie odebrał jej i przesyłka wróciła do nadawcy. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie wyroku zaocznego, oddalił powództwo. Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy kredytu było nieskuteczne z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, bank wskazał jako prawidłowy adres pozwanego ul. (...) , (...)-(...) G. , zarówno w umowie, jak i w odpowiedzi na wezwanie sądu, a mimo to wypowiedzenie zostało nadane na inny adres w Warszawie, co skutkowało jego niedoręczeniem. Po drugie, sąd uznał za niedopuszczalne zastrzeżenie warunku rozwiązującego w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy kredytu, powołując się na judykaturę i doktrynę, zgodnie z którą takie warunki są niedopuszczalne w jednostronnych czynnościach prawnych. Dodatkowo, sąd stwierdził, że nawet gdyby wypowiedzenie było skuteczne, bank nie wykazał w sposób dostateczny wysokości dochodzonego roszczenia. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która z nich wywodzi skutki prawne, a przedstawione przez bank dokumenty (harmonogram spłat, historia spłat) nie pozwalały na zweryfikowanie aktualnego zadłużenia pozwanego. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytu nie było skuteczne, ponieważ zostało nadane na niewłaściwy adres, co uniemożliwiło kredytobiorcy zapoznanie się z jego treścią.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że bank wskazywał inny adres pozwanego jako prawidłowy, a mimo to wypowiedzenie wysłano na inny adres, który nie został odebrany. Zgodnie z art. 61 § 1 k.c., oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
D. I.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| D. I. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.
p.b. art. 69
Prawo bankowe
Podstawa prawna umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 89
Kodeks cywilny
Niedopuszczalność zastrzeżenia warunku w jednostronnych czynnościach prawnych.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe doręczenie wypowiedzenia umowy kredytu. Niedopuszczalność zastrzeżenia warunku rozwiązującego w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy. Niewykazanie przez bank wysokości dochodzonego roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią Za niedopuszczalne uznaje się między innymi warunki w czynnościach prawnych jednostronnych kształtujących sytuację prawną innego podmiotu ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie
Skład orzekający
Adam Mitkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niewłaściwe doręczenie wypowiedzenia umowy kredytu, niedopuszczalność warunków w wypowiedzeniu umowy, ciężar dowodu w sprawach o zapłatę przeciwko bankom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z adresem i warunkiem w wypowiedzeniu. Interpretacja art. 61 k.c. i art. 89 k.c. w kontekście umów kredytowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla skuteczności działań banku jest prawidłowe doręczenie i unikanie niedopuszczalnych warunków w oświadczeniach. Podkreśla również znaczenie ciężaru dowodu dla banków.
“Bank przegrywa sprawę o zapłatę przez błąd w adresie i niedozwolony warunek w wypowiedzeniu umowy!”
Dane finansowe
WPS: 118 361,01 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XXV C 1258/18 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR del. Adam Mitkiewicz Protokolant: sekretarz sądowy Amanda Mioduszewska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą we W. przeciwko D. I. o zapłatę orzeka: oddala powództwo. Sygn. akt XXV C 1258/18 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 10 października 2018 r. powód Bank (...) S.A. z siedzibą we W. , wniósł przeciwko pozwanemu D. I. , o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kwot 118.361,01 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 27 lipca 2017 r. do dnia zapłaty, kwoty 7.853,96 zł oraz kosztów sądowych, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, wg. norm przepisanych ( pozew, k. 5 akt ). Na dalszych etapach postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód Bank (...) S.A. z siedzibą we W. i pozwany D. I. (zamieszkały pod adresem: ul. (...) , (...)-(...) G. ) zawarli w dniu 2 września 2016 r. umowę kredytu gotówkowego nr (...) na kwotę 119.894 zł ( umowa, k. 24 - 28 akt ). Powód, stwierdziwszy że pozwany nie wywiązuje się z warunków określonych w umowie, prowadzących do powstania zadłużenia, pismem z dnia 15 maja 2017 r. dokonał wypowiedzenia umowy i wezwał powoda do zapłaty całej wierzytelności banku, powstałej z tytułu zwartej umowy kredytu gotówkowego. Wypowiedzenie nadano w dniu 16 maja 2017 r., na adres ul. (...) , (...)-(...) W. . Pozwany nie odebrał przesyłki zawierającej wypowiedzenie umowy pod wskazanym adresem i doszło do jej zwrotu ( wypowiedzenie, k. 21 akt, potwierdzenie odbioru, k. 23 i 23v akt ). Powód wezwał pozwanego do zapłaty pismem z dnia 4 września 2017 r. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych powyżej dowodów z dokumentów, uznanych przez Sąd za mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu powództwo podlegało oddaleniu w całości. Powód wywodził swoje roszczenie ze stosunku prawnego jakim była umowa kredytu gotówkowego nr (...) na kwotę 119.894 zł, która jak powód wywodził miała zostać następnie wypowiedziana w piśmie z dnia 15 maja 2017 r. Powyższe okoliczności dotyczące zawarcia, jak i wykonywania umowy nie były kontestowane. Sąd przyjął je za prawdziwe, natomiast istotna z punktu widzenia niniejszej sprawy, pozostawała kwestia prawidłowości wypowiedzenia umowy kredytu oraz ubocznie kwestia wysokości roszczenia dochodzonego przez powoda. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W wyciągu z ksiąg rachunkowych banku nr (...) z dnia 10 października 2017 r., umowie kredytu gotówkowego z dnia 2 września 2016 r., harmonogramie spłat kredytu oraz pełnomocnictwie do obciążania konta osobistego jako adres pozwanego klienta wskazano ul. (...) , (...)-(...) G. . Również w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu do wskazania prawidłowego adresu pozwanego, powód wskazał że prawidłowy adres strony pozwanej to ul. (...) , (...)-(...) G. . Tymczasem wypowiedzenie umowy nadane zostało na adres: ul. (...) , (...)-(...) W. i jak zostało ustalone, pozwany nie odebrał pod wskazanym adresem przesyłki. W ocenie Sądu, powyższa niczym nieuzasadniona rozbieżność adresów, prowadziła do wniosku że wypowiedzenie umowy kredytu z dnia 15 maja 2017 r., nadane w dniu 16 maja 2017 r., nie mogło być skuteczne z uwagi na niewłaściwe doręczenie. Tym samym nie doszło do skutecznego złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu, a więc strony nadal łączy zawarta w dniu 2 września 2016 r. umowę kredytu gotówkowego nr (...) . Ponadto, nawet gdyby doszło do skutecznego doręczenia wypowiedzenia umowy, to istotną kwestią jest warunkowy charakter tegoż oświadczenia. W judykaturze wskazuje się, że zasadniczo warunek może być dodany do każdej czynności prawnej na zasadzie autonomii woli stron umowy, poza wyjątkami wynikającymi z ustawy bądź z właściwości czynności prawnej. Ze względu na ten ostatni powód, za niedopuszczalne uznaje się między innymi warunki w czynnościach prawnych jednostronnych kształtujących sytuację prawną innego podmiotu np.: powołanie się na wadę oświadczenia woli na podstawie art. 88 k.c. , odstąpienie od umowy, czy wypowiedzenie umowy. Dopuszczenie takiej możliwości pozostawałoby w sprzeczności z istotą tego rodzaju czynności, której celem jest definitywne uregulowanie łączącego strony stosunku prawnego ( tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I ACa 143/17, Legalis nr 1657996, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I ACa 16/15, Legalis nr 1285021, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt I ACa 812/13, Legalis nr 895289 ). Za niedopuszczalnością zastrzeżenia warunku w tej ostatniej kwestii stoi także doktryna ( tak m.in. K. O. w komentarzu do art. 89 Kodeksu cywilnego wraz z powołanymi tam autorami ). Zdaniem Sądu, wprowadzony do oświadczenia o wypowiedzeniu warunek również stanowił o jego nieskuteczności. Z dalszej bowiem części oświadczenia o wypowiedzeniu umowy wynika, że skutki wypowiedzenia ustaną („ zostaną potraktowane jako zgoda na uznanie wypowiedzenia umowy kredytu przez Bank za bezskuteczne i utrzymanie dotychczasowych warunków kredytowych ”) pod warunkiem rozwiązującym w przypadku dokonania w terminie 30 dni (tj. do dnia upływu okresu wypowiedzenia) spłaty przeterminowanego kapitału, przeterminowanych odsetek, odsetek karnych i naliczonych kosztów wynikających z umowy kredytowej, w tym nowo naliczonych od momentu wypowiedzenia do momentu spłaty rat i odsetek. W konsekwencji należy uznać, że wypowiedzenie umowy o kredyt gotówkowy nr (...) pismem z dnia 15 maja 2017 r. z zastrzeżeniem warunku, gdyby nawet dotarło do pozwanego, byłoby nieskuteczne. Z uwagi, że nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu, nie doszło do powstania wymagalności zadłużenia wynikającego z umowy. Tym samym umowa o kredyt nie została wypowiedziana i jest umową ważną i nadal wiążącą strony. Nawet jednak gdyby pominąć powyższe kwestie, to zdaniem Sądu powód nie wykazał w sposób dostateczny kwoty dochodzonego roszczenia. Kwota żądania którego dochodzi powód, nie jest możliwa do weryfikacji ani na podstawie załączonego harmonogramu spłat ani historii spłat kredytu, zaś wydruk z ksiąg bankowych nie mający mocy dokumentu urzędowego, wymagał podjęcia dalszej inicjatywy dowodowej przez powoda. Zgodnie z treścią przepisu art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie to powód winien jest udowodnić, że pozwany obowiązany jest mu zapłacić należność w wysokości 118.361,01 zł tytułem kapitału oraz kwotę 7.853,96 zł tytułem skapitalizowanych odsetek. Stosownie bowiem do treści art. 232 k.p.c. , strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, że obecnie Sąd nie jest odpowiedzialny za wynik postępowania dowodowego, a ryzyko nieudowodnienia podstawy faktycznej żądania ponosi powód. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela zaś stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku ( sygn. akt I CKU 45/96, Legalis nr 30454 ), że rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ). Powód winien zatem nie tylko udowodnić, kiedy i na jakich dokładnie warunkach zawarł z pozwanym umowę kredytu gotówkowego, ale też jakie były warunki i wysokość spłaty kredytu, jakich spłat dokonał pozwany i na poczet czego spłaty faktycznie dokonane zostały zaliczone (kapitału, odsetek, czy obu równomiernie). Zgodnie z załączoną historią spłat, pozwany dokonał następujących wpłat - 2.247,16 zł w dniu 31 października 2016 r., 741,22 zł w dniu 30 listopada 2016 r., 1.512,54 zł w dniu 20 grudnia 2016 r. i 0,46 zł w dniu 30 grudnia 2016 r. Jednocześnie, z harmonogramu spłat wynika w jakim stopniu poszczególne wpłaty mają być zaliczane przy przyjęciu wpłacenia przez pozwanego pełnej raty kapitałowo – odsetkowej. Zważywszy, że tylko pierwsza z wpłat z 31 października 2016 r. dokonana była w pełnej wysokości, tylko w tym zakresie możliwe było ustalenie że kwota kapitału pozostała do spłaty uległa obniżeniu o 315,53 zł. W pozostałym zakresie brak jest możliwości zweryfikowania w jakiej części wpłaty dokonane przez pozwanego, przeznaczane były na pokrycie kapitału a w jakim na pokrycie odsetek a w konsekwencji, w jaki sposób wyliczona została kwota 118.361,01 zł. Złożony do akt harmonogram i historia spłat nie pozwalają na ustalenie aktualnego zadłużenia pozwanego względem powoda. Wobec powyższego, zgodnie z treścią sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 69 §1 prawa bankowego powództwo w całości oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI