I C 247/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSyndyk masy upadłości W. P. (1) wystąpił z powództwem o uznanie za bezskuteczne wobec masy upadłości dwóch czynności prawnych: umowy z dnia 12 stycznia 2009 r. o przeniesienie własności nieruchomości w miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego zawartej z L. P. (1) oraz umowy z dnia 13 stycznia 2009 r. o zmianę umowy spółki Zakłady (...) sp. z o.o., w ramach której L. P. (1) wniósł tę nieruchomość aportem do spółki. Powód domagał się również nakazania wydania nieruchomości do masy upadłości. Sąd Okręgowy ustalił, że W. P. (1) był przedsiębiorcą, który w obliczu wielomilionowych zadłużeń, w tym z tytułu umów opcji walutowych, przeniósł na L. P. (1) własność nieruchomości o wartości rynkowej 3.395.131 zł w zamian za zwolnienie z długu pożyczkowego w kwocie 900.000 zł. Sąd uznał tę czynność za rażąco nieekwiwalentną i bezskuteczną z mocy prawa (ex lege) wobec masy upadłości na podstawie art. 127 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego. Jednakże, powództwo o ustalenie tej bezskuteczności wobec L. P. (1) zostało oddalone z powodu braku interesu prawnego, gdyż L. P. (1) już następnego dnia przeniósł nieruchomość aportem do spółki Zakłady (...) sp. z o.o. Sąd uznał, że spółka ta, reprezentowana przez A. B. (szwagra W. P. (1) ), miała wiedzę o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności za bezskuteczną, co uzasadniało zastosowanie art. 531 par. 2 kc. W konsekwencji, na podstawie art. 134 prawa upadłościowego, sąd nakazał spółce Zakłady (...) sp. z o.o. wydanie nieruchomości do masy upadłości. Powództwo wobec L. P. (1) o wydanie nieruchomości zostało oddalone, a wobec spółki Zakłady (...) sp. z o.o. uwzględnione. Sąd zasądził od pozwanej spółki na rzecz powoda zwrot części kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o bezskuteczności czynności upadłego (art. 127 u.p.n.), zastosowanie art. 531 par. 2 kc w kontekście upadłości, możliwość wydania nieruchomości od następcy prawnego osoby trzeciej na podstawie art. 134 u.p.n., brak interesu prawnego w ustaleniu bezskuteczności ex lege, ocena zarzutu zatrzymania przez właściciela.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z upadłością i przeniesieniem majątku, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa przeniesienia własności nieruchomości w miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego, zawarta przez dłużnika w ciągu roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, jest bezskuteczna wobec masy upadłości, jeżeli wartość świadczenia dłużnika rażąco przewyższa wartość świadczenia otrzymanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa taka jest bezskuteczna z mocy prawa (ex lege) wobec masy upadłości, jeżeli została dokonana w ciągu roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości i wartość świadczenia dłużnika rażąco przewyższa wartość świadczenia otrzymanego.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że wartość nieruchomości przeniesionej przez upadłego była znacznie wyższa niż kwota długu, z którego zwolnienie miało nastąpić, co wypełnia przesłanki z art. 127 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego.
Czy syndyk masy upadłości ma interes prawny w dochodzeniu ustalenia bezskuteczności czynności prawnej na podstawie art. 189 kpc, jeżeli czynność ta jest już bezskuteczna z mocy prawa (ex lege) i nie prowadzi do definitywnego zakończenia sporu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie ma interesu prawnego w dochodzeniu takiego ustalenia, gdy czynność jest bezskuteczna ex lege i nie stanowi tytułu egzekucyjnego, a istnieją dalej idące środki prawne, jak żądanie wydania przedmiotu do masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok ustalający bezskuteczność czynności ex lege nie zakończyłby sporu, a syndyk powinien skorzystać z roszczenia o wydanie nieruchomości, co zresztą uczynił.
Czy dalszy nabywca (spółka) wiedział o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną, co pozwala na zastosowanie art. 531 par. 2 kc w zw. z art. 134 prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ustalił, że spółka Zakłady (...) sp. z o.o. miała świadomość okoliczności wskazujących na nierzetelne motywy dłużnika przy zbyciu nieruchomości, co uzasadniało nakazanie wydania nieruchomości do masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na powiązaniach rodzinnych, wiedzy prezesa zarządu spółki o trudnej sytuacji finansowej dłużnika i rażąco zaniżonej cenie nieruchomości, co wskazywało na świadomość spółki o pokrzywdzeniu wierzycieli.
Czy zarzut zatrzymania nieruchomości przez spółkę z tytułu nakładów jest zasadny, gdy spółka jest właścicielem, a nie posiadaczem nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut zatrzymania nie jest zasadny, ponieważ przepisy dotyczące zwrotu nakładów dotyczą posiadacza, a nie właściciela nieruchomości, który poniósł nakłady na własną nieruchomość.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że spółka była właścicielem nieruchomości od momentu wniesienia jej aportem, a nie jedynie jej posiadaczem, co wyklucza zastosowanie przepisów o zwrocie nakładów przez posiadacza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości W. P. (1) | inne | powód |
| Zakłady (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. | spółka | pozwany |
| L. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.p.n. art. 127 § 1
Ustawa - prawo upadłościowe i naprawcze
Bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej.
u.p.n. art. 134 § 1
Ustawa - prawo upadłościowe i naprawcze
Nakaz przekazania do masy upadłości tego, co wskutek bezskutecznej czynności ubyło z majątku upadłego lub do niego nie weszło, a jeżeli przekazanie w naturze jest niemożliwe, wpłaca się równowartość w pieniądzu.
k.c. art. 531 § 2
Kodeks cywilny
Gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli wiedziała ona o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.
Pomocnicze
u.p.n. art. 131
Ustawa - prawo upadłościowe i naprawcze
Subsydiarne stosowanie przepisów o skardze paulińskiej.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu.
k.k. art. 302 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo działania na szkodę wierzycieli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażąca nieekwiwalentność świadczeń przy przeniesieniu nieruchomości. • Wiedza spółki Zakłady (...) sp. z o.o. o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności za bezskuteczną. • Możliwość zastosowania art. 134 prawa upadłościowego do wydania nieruchomości od następcy prawnego osoby trzeciej. • Nieskuteczność zarzutu zatrzymania przez właściciela nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Brak interesu prawnego syndyka w ustaleniu bezskuteczności czynności ex lege wobec L. P. (1). • Zarzut, że czynność przeniesienia własności nieruchomości nie była czynnością rozporządzającą. • Zarzut, że wartość nieruchomości nie przewyższała rażąco wartości świadczenia z uwagi na obciążenia hipoteczne. • Zarzut braku wiedzy spółki o okolicznościach uzasadniających bezskuteczność czynności. • Zarzut zatrzymania nieruchomości z tytułu nakładów.
Godne uwagi sformułowania
bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego • bezskuteczność ex lege • brak interesu prawnego w uzyskaniu wyroku ustalającego • wiedziała ona o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną • zarzut zatrzymania pozostaje w sprzeczności z regulacjami ustawy prawo upadłościowe i naprawcze
Skład orzekający
Andrzej Kirsch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o bezskuteczności czynności upadłego (art. 127 u.p.n.), zastosowanie art. 531 par. 2 kc w kontekście upadłości, możliwość wydania nieruchomości od następcy prawnego osoby trzeciej na podstawie art. 134 u.p.n., brak interesu prawnego w ustaleniu bezskuteczności ex lege, ocena zarzutu zatrzymania przez właściciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z upadłością i przeniesieniem majątku, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje złożone manewry majątkowe w obliczu upadłości, gdzie kluczową rolę odgrywają powiązania rodzinne i wiedza o sytuacji finansowej, co czyni ją interesującą z perspektywy praktycznej i procesowej.
“Jak rodzina i szybkie transakcje doprowadziły do walki o miliony w masie upadłości?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 14 575,2 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.