I C 2466/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w X. pozwem z dnia 17.12.2024 r. wniósł o zasądzenie od pozwanych R. O. i F. O. kwoty 138.000 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej, ewentualnie w częściach równych. Powód powołał się na art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedwczesności, zarzut potrącenia wierzytelności oraz zarzut zatrzymania. Wskazali, że umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne prowadzące do jej nieważności, co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Okręgowego w W. w sprawie z ich powództwa. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił powództwo. Sąd uznał, że umowa kredytu hipotecznego zawarta w 2008 r. zawierała niedozwolone postanowienia dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty indeksacyjnej, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentami i naruszały rażąco ich interesy. W związku z tym, postanowienia te nie wiążą pozwanych. Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE oraz uchwale Sądu Najwyższego III CZP 25/22, stwierdził, że w przypadku uznania postanowień dotyczących kursu waluty za abuzywne, umowa nie wiąże stron w pozostałym zakresie, jeśli nie można ustalić wiążącego kursu. Sąd podkreślił, że brak możliwości zastosowania przepisów prawa o charakterze dyspozytywnym lub uzgodnionych przez strony do zastąpienia abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności umowy w całości. Sąd zastosował teorię salda, stwierdzając, że suma wpłat dokonanych przez pozwanych (154.914,93 zł i 40,67 CHF) przekroczyła kwotę wypłaconego kapitału (138.000,01 zł), co oznacza, że roszczenie powoda o zwrot kapitału zostało w całości zaspokojone. Sąd oddalił powództwo o zapłatę, a o kosztach orzekł na zasadzie art. 98 k.p.c., zasądzając od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5.434 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych z powodu klauzul abuzywnych dotyczących kursu waluty oraz zastosowanie teorii salda do rozliczeń.
Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji przepisów i orzecznictwa TSUE oraz SN, co może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty obcej, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za niedozwolone, jeśli nie zostały sformułowane jednoznacznie, naruszają dobre obyczaje i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sposób ustalania kursu waluty w umowie nie był wystarczająco jednoznaczny, pozostawiał pole do arbitralnego działania banku i naruszał interesy konsumentów, co kwalifikuje go jako klauzulę abuzywną.
Jaki jest skutek uznania postanowień umowy kredytu indeksowanego dotyczących kursu waluty za niedozwolone dla dalszego związania stron umową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli postanowienia dotyczące kursu waluty są abuzywne i nie można ustalić wiążącego kursu, umowa nie wiąże stron także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN III CZP 25/22 i orzecznictwie TSUE, zgodnie z którymi wyeliminowanie abuzywnych klauzul dotyczących kursu waluty, bez możliwości ich zastąpienia przepisem dyspozytywnym lub uzgodnieniem stron, prowadzi do nieważności całej umowy.
Jak należy rozliczyć świadczenia stron w przypadku nieważności umowy kredytu indeksowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować teorię salda, zgodnie z którą strony zwracają sobie wzajemnie uzyskane korzyści, a rozliczenie następuje poprzez potrącenie salda.
Uzasadnienie
Sąd, odwołując się do wyroku TSUE w sprawie I C 396-24 i art. 405 k.c., stwierdził, że bank może żądać zwrotu jedynie kwoty stanowiącej realną korzyść, a nie całego kapitału, jeśli spłaty konsumenta przekroczyły wypłacony kapitał. W tym przypadku, suma spłat pozwanych przekroczyła kapitał, co oznacza, że roszczenie banku zostało zaspokojone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| R. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| F. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia (teoria salda).
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Zasady orzekania o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Okoliczności uwzględniane przy ocenie abuzywności postanowień.
Prawo bankowe art. 69
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych dotyczących mechanizmu ustalania kursu waluty. • Zastosowanie teorii salda do rozliczenia świadczeń stron w przypadku nieważności umowy. • Kapitał kredytu został w całości spłacony przez pozwanych, co skutkuje brakiem roszczenia banku.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu. • Argumentacja banku o ważności umowy i braku podstaw do jej nieważności.
Godne uwagi sformułowania
nie ma prawa żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, gdy konsument go spłacił nominalnie • nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów • umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie • bank nie może domagać się od kredytobiorców środków jeżeli znajdują się one w jego posiadaniu • teoria salda znajduje właśnie swój bezpośredni wyraz normatywny w treści art. 405 k.c.
Skład orzekający
Juliusz Ciejek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych z powodu klauzul abuzywnych dotyczących kursu waluty oraz zastosowanie teorii salda do rozliczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji przepisów i orzecznictwa TSUE oraz SN, co może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu klauzul abuzywnych, a także prezentuje aktualne stanowisko sądów w kontekście orzecznictwa TSUE i SN.
“Kredyt frankowy nieważny? Sąd Okręgowy w Olsztynie rozstrzyga w oparciu o TSUE i SN!”
Dane finansowe
WPS: 138 000,01 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5434 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.