I C 2462/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. D. pozwała E. S. o zapłatę ponad 101 tys. zł tytułem zwrotu pożyczki. Twierdziła, że na prośbę pozwanej zaciągnęła dwa kredyty bankowe na łączną kwotę 100 000 zł i przelała te środki na rachunek pozwanej, która zobowiązała się do spłaty rat. Pozwana zaprzeczyła istnieniu umowy pożyczki, twierdząc, że część środków stanowiła zapłatę za czynsz za lokal mieszkalny, a część miała być przeznaczona na zakup mieszkania dla powódki. Sąd Okręgowy w Płocku, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów bankowych i zeznań świadków, uznał, że strony zawarły dorozumianą umowę pożyczki. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanej, uznając jej wyjaśnienia za niespójne i sprzeczne z zasadami logiki. Stwierdzono, że pozwana nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie swoich twierdzeń. W związku z zaprzestaniem przez pozwaną spłaty rat kredytów, powódka poniosła szkodę, co uzasadniało zasądzenie od niej zwrotu środków. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 93 436,45 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie istnienia i skutków dorozumianej umowy pożyczki, zwłaszcza gdy środki pochodzą z kredytu zaciągniętego przez jedną ze stron na rzecz drugiej. Dopuszczalność dowodów w sprawach o zwrot pożyczki bez formy pisemnej. Ograniczenia w podnoszeniu zarzutu potrącenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie środki pochodziły z kredytu. Interpretacja przepisów o formie czynności prawnych i dowodach w sprawach cywilnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak pisemnej formy umowy pożyczki, której przedmiot pochodzi z kredytu zaciągniętego przez jedną ze stron na rzecz drugiej, wyklucza możliwość dochodzenia jej zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak pisemnej formy umowy pożyczki nie wyklucza możliwości dochodzenia jej zwrotu, jeśli fakt jej zawarcia zostanie udowodniony innymi środkami dowodowymi, np. dokumentami bankowymi i zeznaniami świadków, a strony ukształtowały zobowiązanie w sposób dorozumiany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa pożyczki może być zawarta w formie ustnej lub dorozumianej. Przelanie środków z kredytu na rachunek pozwanej, w połączeniu z innymi dowodami i oceną zeznań stron, pozwoliło na ustalenie istnienia zobowiązania do zwrotu pożyczki. Brak pisemnej formy ma skutki dowodowe, ale nie nieważności czynności prawnej, a dowód z dokumentów bankowych uprawdopodobniał zawarcie umowy.
Czy pozwana może skutecznie podnieść zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu czynszu i innych należności wobec roszczenia powódki o zwrot pożyczki, jeśli wierzytelności te nie pochodzą z tego samego stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia jest niedopuszczalny, jeśli wierzytelności nie pochodzą z tego samego stosunku prawnego, chyba że wierzytelność pozwanego jest niesporna lub uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wierzytelności stron nie pochodzą z tego samego stosunku prawnego (umowa pożyczki vs. umowa najmu/bezpodstawne wzbogacenie), co czyni zarzut potrącenia sprzecznym z art. 203(1) § 1 kpc. Ewentualne roszczenia pozwanej mogą być przedmiotem odrębnego postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 720 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
k.c. art. 74 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.
k.p.c. art. 203(1) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą zarzutu potrącenia może być tylko wierzytelność pozwanego z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda, chyba że wierzytelność pozwanego jest niesporna lub uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dz.U. 2015.1800 art. § 2 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie dorozumianej umowy pożyczki mimo braku formy pisemnej. • Przelanie środków z kredytu na rachunek pozwanej jako wykonanie umowy pożyczki. • Niespójność i brak dowodów na poparcie twierdzeń pozwanej dotyczących czynszu i zakupu mieszkania. • Niedopuszczalność zarzutu potrącenia z uwagi na brak tego samego stosunku prawnego.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia pozwanej o zapłacie czynszu i przeznaczeniu środków na zakup mieszkania. • Zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu czynszu i innych należności.
Godne uwagi sformułowania
Swoiste podstawienie pozwanej w miejsce formalnego kredytobiorcy, pozostające poza stosunkiem umowy kredytu i niemające żadnego wpływu na zakres zobowiązania powódki jako kredytobiorcy wobec banków, nie stoi na przeszkodzie w przyjęciu, iż faktyczną wolą stron było zawarcie swoiście ukształtowanej umowy pożyczki. • Twierdzenia pozwanej co do istnienia wzajemnej i nadającej się do przeciwstawienia roszczeniu powódki należności, pozostały gołosłowne.
Skład orzekający
Radosław Jeznach
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie istnienia i skutków dorozumianej umowy pożyczki, zwłaszcza gdy środki pochodzą z kredytu zaciągniętego przez jedną ze stron na rzecz drugiej. Dopuszczalność dowodów w sprawach o zwrot pożyczki bez formy pisemnej. Ograniczenia w podnoszeniu zarzutu potrącenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie środki pochodziły z kredytu. Interpretacja przepisów o formie czynności prawnych i dowodach w sprawach cywilnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może ustalić istnienie umowy pożyczki mimo braku formy pisemnej, opierając się na innych dowodach, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje też, jak ważne jest udowodnienie swoich twierdzeń.
“Pożyczyłeś pieniądze z kredytu? Sąd może uznać to za umowę pożyczki, nawet bez pisma!”
Dane finansowe
WPS: 101 830,68 PLN
zwrot pożyczki: 93 436,45 PLN
zwrot kosztów procesu: 5428 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.