I C 246/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zasądził od pozwanej spółki na rzecz banku kwotę ponad 157 tys. zł z odsetkami z tytułu odpowiedzialności rzeczowej opartej na hipotece ustanowionej na nieruchomościach, mimo że spółka nie była stroną umowy kredytowej.
Bank dochodził zapłaty ponad 157 tys. zł z tytułu odpowiedzialności rzeczowej opartej na hipotece ustanowionej na nieruchomościach pozwanej spółki. Pozwana kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie zawierała umowy z bankiem. Sąd Okręgowy ustalił, że hipoteki zostały ustanowione na nieruchomościach należących pierwotnie do osób fizycznych, które następnie wniosły je aportem do pozwanej spółki. Sąd uznał, że odpowiedzialność rzeczowa przeszła na spółkę wraz z własnością nieruchomości, niezależnie od braku umowy między spółką a bankiem, i zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami.
Powódka (...) Bank S.A. domagała się zasądzenia od pozwanej (...) Sp. z o.o. kwoty 157 569,89 zł z odsetkami, tytułem odpowiedzialności rzeczowej opartej na hipotece zabezpieczającej dług innej spółki. Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, kwestionując swoją odpowiedzialność, ponieważ nie zawierała umowy z bankiem. Sąd Okręgowy ustalił, że spółka (...) Sp. z o.o. w B. zawarła z bankiem umowę kredytu obrotowego, a zabezpieczeniem były hipoteki ustanowione na nieruchomościach należących wówczas do osób fizycznych. Nieruchomości te zostały następnie wniesione aportem do pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. w D., która stała się ich właścicielem. Wobec niewywiązania się z umowy kredytowej, została ona wypowiedziana, a kredyt postawiono w stan wymagalności. Sąd Okręgowy uznał, że odpowiedzialność rzeczowa przeszła na pozwaną spółkę z momentem przeniesienia własności nieruchomości, niezależnie od tego, czy spółka była stroną umowy kredytowej. Sąd podkreślił, że dłużnik rzeczowy odpowiada dlatego, że jego nieruchomość jest obciążona hipoteką. W związku z tym, sąd zasądził od pozwanej spółki na rzecz banku dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz koszty procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości odpowiada za dług zabezpieczony hipoteką, ponieważ odpowiedzialność rzeczowa przechodzi na niego wraz z własnością nieruchomości, niezależnie od braku osobistego stosunku umownego z wierzycielem.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że dłużnik rzeczowy odpowiada z nieruchomości obciążonej hipoteką, a ta odpowiedzialność przechodzi na kolejnych właścicieli nieruchomości, nawet jeśli nie zawierali oni umowy z wierzycielem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie
Strona wygrywająca
(...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powódka |
| (...) Sp. z.o.o. w D. | spółka | pozwana |
| (...) Sp. z o. o. w B. | spółka | dłużnik pierwotny |
| P. G. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości pierwotnie |
| żona P. G. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości pierwotnie |
| brat P. G. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości pierwotnie |
Przepisy (5)
Główne
u.k.w. i h. art. 75
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.c. art. 319 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis traktowany jako prawo materialne, nakazujący sądowi z urzędu uwzględnić wymóg posiadania tytułu egzekucyjnego do wszczęcia egzekucji z nieruchomości.
Pomocnicze
k.c. art. 482 § 1
Kodeks cywilny
Uzasadnienie rozstrzygnięcia odsetkowego co do kapitalizacji.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Uzasadnienie odsetek za opóźnienie od wezwania do zapłaty.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność rzeczowa przechodzi na kolejnych właścicieli nieruchomości obciążonych hipoteką. Nieruchomość wniesiona aportem do spółki nadal odpowiada za dług zabezpieczony hipoteką. Sąd powinien z urzędu uwzględnić wymóg posiadania tytułu egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Pozwana spółka nie odpowiada, ponieważ nie zawierała umowy kredytowej z bankiem. Argumenty natury słusznościowej.
Godne uwagi sformułowania
Jest to pogląd zasadniczo błędny i wynikający z niezrozumienia istoty zabezpieczenia rzeczowego. Najprościej mówiąc dłużnik rzeczowy odpowiada niezależnie od tego, czy łączy go z wierzycielem, w tym przypadku z Bakiem jakiś stosunek umowny, ale dlatego, że należąca do niego nieruchomość obciążona jest ograniczonym prawem rzeczowym w formie hipoteki.
Skład orzekający
Tomasz Sagała
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady odpowiedzialności rzeczowej z tytułu hipoteki, nawet gdy właściciel nieruchomości nie jest stroną umowy kredytowej, a nieruchomość została wniesiona aportem."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy hipoteka została ustanowiona na nieruchomościach przed ich wniesieniem aportem do spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak odpowiedzialność rzeczowa może przenieść się na nowy podmiot, nawet jeśli nie był on bezpośrednio zaangażowany w pierwotną umowę, co jest ważnym zagadnieniem dla obrotu nieruchomościami i zabezpieczeń.
“Nieruchomość wniesiona aportem obciążona hipoteką? Spółka odpowiada mimo braku umowy!”
Dane finansowe
WPS: 157 569,89 PLN
kwota główna z odsetkami umownymi: 157 569,89 PLN
zwrot kosztów procesu: 11 496 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 246/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Tomasz Sagała Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Nierubiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. w Ostrołęce sprawy z powództwa (...) Banku (...) Spółka Akcyjna w W. przeciwko (...) Sp. z.o.o. w D. o zapłatę orzeka: 1. zasądza od (...) Sp. z.o.o. w D. na rzecz (...) Banku (...) Spółka Akcyjna w W. kwotę 157 569,89 zł (sto pięćdziesiąt siedem tysięcy pięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych i osiemdziesiąt dziewięć groszy) z umownymi odsetkami od kwoty 136 490,38 zł (sto trzydzieści sześć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt złotych i trzydzieści osiem groszy) za okres od dnia 25 lutego 2013 r. do dnia zapłaty, według zmiennej stopy procentowej wynikającej z uchwał Zarządu (...) S.A. właściwej dla kredytów przeterminowanych i kredytów postawionych po upływie okresu wypowiedzenia w stan natychmiastowej wymagalności stanowiącej każdorazowo czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP wynoszącej na dzień wniesienia pozwu 21% w stosunku rocznym, przy czym stwierdza, że odpowiedzialność spółki jest solidarna z (...) Sp. z o. o. w B. oraz pozostaje ograniczona do wartości nieruchomości położonych w (...) stanowiących własność pozwanej spółki objętych księgami wieczystymi prowadzonomi przez Sąd Rejonowy w Przasnyszu IV Wydział Ksiąg Wieczystych o numerach: (...) , (...) i (...) ; 2. zasądza od (...) Sp. z.o.o. w D. na rzecz (...) Banku (...) Spółka Akcyjna w W. kwotę 11 496 zł (jedenaście tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. UZASADNIENIE Powódka – (...) .S.A. w W. – zwana dalej w uzasadnieniu Bankiem - domagała się zasadzenia od pozwanej (...) Sp. z o.o. w D. – zwanej dalej w uzasadnieniu Spółką – zasądzenia kwoty 157 569, 89 zł z odsetkami umownymi z tytułu odpowiedzialności rzeczowej – zabezpieczenia hipotecznego długu bankowego (...) Sp. z o. o. w B. oraz zasądzenia kosztów procesu. Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa kwestionując własną odpowiedzialność rzeczową, głównie z tej racji, że nie zawierała z Bankiem żadnej umowy, a ponadto odwołując się do argumentów natury słusznościowej. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) Sp. z o. o. w B. , w której całkowitym udziałowcem jest Prezes Zarządu pozwanej Spółki (...) zawarła z Bakiem umowę kredytu obrotowego 1.04.2011r. Zabezpieczeniem były hipoteki ustanowione na nieruchomościach należących wówczas do osób fizycznych – P. G. , jego żony i brata, tworzących stacje paliw w D. , dla których prowadzone były trzy księgi wieczyste przez Sąd rejonowy w Przasnyszu, oznaczone nr (...) ; (...) ; (...) . Już po wpisaniu hipotek nieruchomości zostały wniesione tytułem aportu do nowoutworzonej (...) Sp. z o.o. w D. , która pozostawała właścicielem nieruchomości do czasu zamknięcia rozprawy. Wpisane były również do tego czasu hipoteki umowne do kwoty 340 000 zł. Wobec niewywiązywania się z umowy została ona wypowiedziana przez Bank, a kredyt postawiono w stan wymagalności. (...) Sp. z o.o. w B. Bank uzyskał bankowy tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja komornicza. Zobowiązanie banku wynosi 157 569, 89 zł. z odsetkami umownymi określonymi w pkt 1 petitum pozwu liczonymi od kwoty 136 490, 38 zł. od dnia 25.02.2013r. Wszystkie powyższe okoliczności były niesporne – zostały wprost potwierdzone przez Prezesa Zarząd pozwanej Spółki. Wynikały ponadto z załączonych do pozwu: wyciągu z ksiąg bankowych – k. 4; umowy kredytu obrotowego – k. 5-8; wydruków z Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych – k. 9 – 32; wezwania do zapłaty – k. 33 . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Stan faktyczny był stosunkowo prosty, a wszystkie istotne okoliczności niesporne. Pozwana Spółka wprost potwierdziła: fakt udzielenia zabezpieczenia hipotecznego, jego zakres oraz aktualność wpisów w dziale II i IV każdej z ksiąg (co do właścicieli i hipotek). Ponadto potwierdziła, że umowa kredytu została wypowiedziana, że zobowiązanie wynosi kwotę określoną w pozwie, i wreszcie przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 33. Pomimo tego stanowisko zmierzające do oddalenia powództwa bazowało na błędnym przekonaniu, że skoro zabezpieczenia rzeczowego dokonały osoby fizyczne, to wobec zmiany, aktualny właściciel nie odpowiada, gdyż nie łączy go z Bankiem żadna umowa. Jest to pogląd zasadniczo błędny i wynikający z niezrozumienia istoty zabezpieczenia rzeczowego. Najprościej mówiąc dłużnik rzeczowy odpowiada niezależnie od tego, czy łączy go z wierzycielem, w tym przypadku z Bakiem jakiś stosunek umowny, ale dlatego, że należąca do niego nieruchomość obciążona jest ograniczonym prawem rzeczowym w formie hipoteki. Tak rozumiana odpowiedzialność przeszła na Spółkę z momentem przeniesienia własności nieruchomości. Stosownie do art. 75 ustawy o k.w. i h. – zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Do wszczęcia takiego postępowania konieczny jest jednak tytuł egzekucyjny, którym powinien być wyrok zasądzający wierzytelność zabezpieczona hipotecznie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dn. 28.07.1998r. – I ACa 436/98 – Lex 36281) . Ponieważ zobowiązanie pozwanej Spółki ma charakter solidarny i jest ograniczone do wartości nieruchomości, nawet pomimo braku wniosku Banku bądź Spółki, Sąd traktując powyższy wymóg z art. 319 kpc jako przepis prawa materialnego, uwzględnił to z urzędu. Rozstrzygnięcie odsetkowe, co do kapitalizacji było uzasadnione art. 482 §1 kc , co do odsetek umownych – postanowieniami umowy o kredyt obrotowy i co zaległych odsetek za opóźnienie art. 481 § 1 kc od wezwania do zapłaty. Dla porządku można tylko wspomnieć, że Spółka wycofała się z początkowo wyrażanych zarzutów dotyczących wadliwej reprezentacji Banku i właścicielskiego tytułu Spółki do nieruchomości. Ostatecznie te kwestie nie budziły wątpliwości i bliższe ich poruszanie w uzasadnieniu jest niecelowe. Orzeczenie znajdowało zatem swoje uzasadnienie faktyczne w okolicznościach bezspornych i wcześniej powołanych dowodach w treści uzasadnienia oraz uzasadnienie prawne w przytoczonych powyżej przepisach. Dlatego zostało uwzględnione jak w pkt 1. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc w zw. z § 6 pkt 6 taksy radcowskiej (opłata od pozwu i wynagrodzenie pełnomocnika według stawki minimalnej).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI