I C 243/15

Sąd Okręgowy w TarnowieTarnów2015-10-07
SAOSnieruchomościużytkowanie wieczysteWysokaokręgowy
nieruchomościużytkowanie wieczysteopłata rocznanieruchomości rolnenakładygospodarka nieruchomościamigminaskarbu państwa

Sąd Okręgowy ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości rolnej na kwotę 232.855 zł, oddalając powództwo gminy o uznanie aktualizacji za nieuzasadnioną ze względu na brak możliwości zaliczenia wartości nakładów na poczet opłaty.

Gmina B. domagała się ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona, wskazując na poniesione nakłady. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że w przypadku nieruchomości rolnych Skarbu Państwa nie ma podstaw prawnych do zaliczenia wartości nakładów na poczet ustalanej opłaty. W konsekwencji sąd sam ustalił opłatę roczną na kwotę 232.855 zł.

Gmina B. wniosła powództwo o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., dokonana przez Agencję (...) na kwotę 232.855 zł, jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. Gmina argumentowała, że przy ustaleniu opłaty nie uwzględniono poniesionych przez nią nakładów na budowę dróg i kanalizacji w kwocie ponad 6 milionów złotych. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, wartość nakładów zalicza się na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a zaktualizowaną, co nie ma zastosowania przy pierwszym ustaleniu opłaty. Sąd Okręgowy w Tarnowie, po analizie przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, oddalił powództwo. Sąd uznał, że przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości zaliczenia wartości nakładów na poczet ustalanej opłaty rocznej, w przeciwieństwie do ogólnych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych. W związku z tym, że sąd zobowiązany był do ustalenia właściwej wysokości opłaty, orzekł, iż wynosi ona 232.855 zł, zgodnie z 1% stawką od wartości nieruchomości. O kosztach postępowania orzeczono na zasadach ogólnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wartość nakładów nie może być zaliczona na poczet ustalanej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości rolnych Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie przewidują możliwości zaliczenia wartości nakładów na poczet ustalanej opłaty, w przeciwieństwie do ogólnych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dotyczy to sytuacji pierwszego ustalenia opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa i ustalenie opłaty

Strona wygrywająca

Agencja (...) Oddział Terenowy w R.

Strony

NazwaTypRola
Gmina B.instytucjapowód
Agencja (...) Oddział Terenowy w R.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.g.n.r.S.P. art. 17 b § ust. 1 pkt 2

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Zasobu wykorzystywanych na cele rolne wynosi 1% wartości nieruchomości.

Pomocnicze

u.g.n.r.S.P. art. 17 b § ust. 2 a

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Odsyła do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jedynie w zakresie postępowania w razie wypowiedzenia opłaty rocznej.

u.g.n. art. 77 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Stanowi o zaliczeniu wartości nakładów na poczet aktualizowanej opłaty, ale nie ma zastosowania do nieruchomości rolnych Skarbu Państwa przy pierwszym ustaleniu opłaty.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

u.g.n. art. 80 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wskazuje, że w wyniku wniesienia sprzeciwu od orzeczenia SKO, orzeczenie to traci moc, a sąd ustala właściwą wysokość opłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej do zaliczenia wartości nakładów na poczet opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości rolnych Skarbu Państwa przy pierwszym ustaleniu opłaty. Stosowanie przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, które wyłączają możliwość uwzględnienia nakładów. Utrwalone orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego w podobnych sprawach.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda oparta na konieczności uwzględnienia poniesionych nakładów na nieruchomość. Próba zastosowania art. 77 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami do sytuacji nieruchomości rolnych Skarbu Państwa.

Godne uwagi sformułowania

Żaden z przepisów tej ustawy nie przewiduje możliwości zaliczenia wartości nakładów dokonanych przez użytkownika wieczystego na wysokość ustalanej opłaty. Stanowi odrębną regulację, która nie znajduje zastosowania w przypadku nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Powództwo wniesione przez Gminę B. ma bowiem charakter powództwa o ukształtowanie prawa, a wydany wyrok ma charakter konstytutywny.

Skład orzekający

Marek Syrek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, w szczególności brak możliwości uwzględniania nakładów użytkownika wieczystego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii nieruchomości (rolne Skarbu Państwa) i sytuacji pierwszego ustalenia opłaty. Nie dotyczy nieruchomości innych niż rolne lub sytuacji kolejnych aktualizacji opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii finansowych związanych z użytkowaniem wieczystym nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, co jest ważne dla samorządów i podmiotów zarządzających gruntami rolnymi. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów.

Gmina przegrywa walkę o miliony: sąd wyjaśnia, dlaczego nakłady na grunty rolne nie obniżą opłaty wieczystej.

Dane finansowe

WPS: 23 285 500 PLN

opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego: 232 855 PLN

zwrot kosztów postępowania: 7200 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 243/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie, Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSO Marek Syrek Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Kapa po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. w Tarnowie na rozprawie sprawy z powództwa Gminy B. przeciwko Agencji (...) Oddziałowi Terenowemu w R. o ustalenie I. oddala powództwo o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona, ewentualnie że jest uzasadniona w innej wysokości; II. ustala opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B. składającej się z działek Nr (...) począwszy od 1 stycznia 2015r. na kwotę 232.855 zł (dwieście trzydzieści dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt pięć złotych); III. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. SSO Marek Syrek Sygn. akt I C 243/15 UZASADNIENIE wyroku z 7 października 2015 r. Strona powodowa Gmina B. w pozwie skierowanym przeciwko Agencji (...) domagała się ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B. składającej się z działek nr (...) dokonana przez stronę pozwaną w zawiadomieniu z 31 października 2014 r. i określająca tą opłatę począwszy od 1 stycznia 2015 r. na kwotę 232.855 zł jest nieuzasadniona, ewentualnie jest uzasadniona w innej wysokości. Uzasadniając żądanie wskazała, że przy ustaleniu wysokości opłaty nie wzięto pod uwagę nakładów dokonanych na nieruchomość przez stronę powodową, a polegających na budowie dróg, kanalizacji sanitarnej i deszczowej w kwocie 6.073.542,56 zł oraz nakładów związanych z koniecznymi pracami geodezyjnymi w kwocie 43.620,30 zł. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że zgodnie z art. 77 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wartość nakładów dokonanych przez użytkownika wieczystego na nieruchomość zalicza się na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną. Tymczasem w analizowanym stanie faktycznym nie można mówić o aktualizacji opłaty, gdyż została ona ustalona po raz pierwszy. Z tego względu dopiero przy kolejnym ustaleniu opłaty użytkownik wieczysty będzie uprawniony do żądania zaliczenia wartości dokonanych nakładów na poczet aktualizowanej opłaty. Niesporne pomiędzy stronami było, że aktualna wartość działek nr (...) położonych w B. wynosi 23.285.500 zł. Niesporne było również, że wskazane wyżej nieruchomości wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Zawiadomieniem z 31 października 2014 r. Agencja (...) ustaliła po raz pierwszy opłatę z tytułu użytkowania wieczystego działek nr (...) począwszy od 1 stycznia 2015r. na kwotę 232.855 zł przyjmując stawkę opłaty w wysokości 1 % aktualnej wartości nieruchomości. Po otrzymaniu powyższego zawiadomienia Gmina B. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wniosek o ustalenie, że wymierzenie opłaty w powyższej wysokości nie jest uzasadnione. Orzeczeniem z 28 stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosek Gminy B. oddaliło. (dowód: akta postępowania administracyjnego – k. 92-111). Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie dowodu z dokumentów. Dokumenty te nie były kwestionowane przez strony. Nie budzą również wątpliwości sądu. Sąd oddalił wniosek strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia wartości nakładów dokonanych przez powoda na nieruchomość będąca przedmiotem postępowania. Dowód ten okazał się bowiem nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na brak możliwości zaliczenia wartości nakładów na poczet opłaty. Sąd zważył, co następuje. Żądanie pozwu nie mogło zostać uwzględnione. W sprawie niniejszej kwestionowana opłata z tytułu użytkowania wieczystego dotyczy nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Dlatego też ustalenie wysokości opłaty odbywa się w trybie określonym w ustawie z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Stosownie do art. 17 b tej ustawy opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego wynosi w odniesieniu do nieruchomości Zasobu wykorzystywanych na cele rolne 1 % wartości nieruchomości ustalonej w sposób określony w art. 30 ust. 1 tej ustawy, przy czym wartość gruntu rolnego można ustalić w sposób określony w art. 30 ust. 2. Żaden z przepisów tej ustawy nie przewiduje możliwości zaliczenia wartości nakładów dokonanych przez użytkownika wieczystego na wysokość ustalanej opłaty. Podstawy takiej nie stanowi również art. 17 b ust. 2 a ustawy odsyłający do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami , ale jedynie w zakresie dotyczącym postępowania w razie wypowiedzenia opłaty rocznej. Tymczasem art. 77 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiący podstawę zaliczenia wartości dokonanych nakładów na poczet aktualizowanej opłaty ma charakter materialnoprawny. Stanowi odrębną regulację, która nie znajduje zastosowania w przypadku nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Pogląd powyższy jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2013 r., I CSK 741/12, Lex nr 1396368, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10 maja 2013 r. I ACa 39/13, Lex nr 1342414, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 31 października 2014 r. I ACa 415/14, Lex nr 1554623) i sąd orzekający w niniejszej sprawie go podziela. Brak podstawy prawnej do uwzględniania wysokości dokonanych nakładów przy ustaleniu opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego sprawia, że wysokość opłaty podlega ustaleniu wyłącznie na podstawie aktualnej wartości nieruchomości i odpowiedniej stawki procentowej. Niesporne pomiędzy stronami było, że wartość nieruchomości wynosi 23.285.500 zł, a więc przy zastosowaniu stawki jednoprocentowej z art. 17 b ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa opłata roczna wynosi 232.855 zł. Z powyższych względów żądanie strony powodowej nie mogło zostać uwzględnione. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku art. 17 b ust. 2 a ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w wyniku wniesienia przez stronę powodową sprzeciwu od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 28 stycznia 2015 r. orzeczenie to utraciło moc, a tym samym sąd zobowiązany jest do ustalenia właściwej wysokości opłaty rocznej. Powództwo wniesione przez Gminę B. ma bowiem charakter powództwa o ukształtowanie prawa, a wydany wyrok ma charakter konstytutywny (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29 maja 2014 r. I ACa 1044/10, Lex nr 1483861). Dlatego też konieczne stało się ustalenie, iż opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego działek bliżej opisanych w wyroku od 1 stycznia 2015 r. wynosi 232.855 zł. O kosztach postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej w wysokości stawki minimalnej orzeczono na podstawie art. 98 1 kpc . SSO Marek Syrek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI