I C 24200000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000/18

Sygnatura akt I C 24200000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Dagmara Kos Protokolant: sekr. sąd. Joanna Wołczyńska – Kalus po rozpoznaniu w dniu 18 października 2019 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa M. D. (1) przeciwko (...) Zakładowi (...) na (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o zapłatę 1. oddala powództwo, 2. nie obciąża powódki M. D. (1) kosztami postępowania w sprawie. Sygn. akt I C 242/18 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 31 lipca 2018 r. powódka M. D. (1) wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego (...) Zakładu (...) na (...) Spółka Akcyjna siedzibą w W. kwoty 150.000,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 marca 2018 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za zgon jej męża M. D. (2) na skutek wypadku przy pracy a także zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (pozew- k.3-5) W odpowiedzi na pozew wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. (odpowiedź na pozew- k.83-89) Na rozprawach w dniach 1 lutego 2019 r., 15 marca 2019 r. i 14 maja 2019 r. powódka popierała powództwo a pozwany wnosił o jego oddalenie. (protokół rozprawy z dnia 1 lutego 2019 r. na płycie CD 00:01:53 – 00:06:43- koperta k.208, protokół rozprawy z dnia 15 marca 2019 r. na płycie CD 00:03:44 – 00:04:54- koperta k.208, protokół rozprawy z dnia 14 maja 2019 r. na płycie CD 00:01:02 – 00:01:18- koperta k.208) Na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. powódka popierała powództwo i z ostrożności procesowej na wypadek nieuwzględnienia powództwa bądź uwzględnienia go w części wnosiła o nieobciążanie jej kosztami postępowania a pozwany wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu. (protokół rozprawy z dnia 18 października 2019 r. na płycie CD 00:02:00 – 00:14:32- koperta k.208) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Mąż powódki M. D. (2) był zatrudniony w Firmie (...) – Handlowej A. M. w Z. . Pracował tam jako kierowca w transporcie międzynarodowym. (bezsporne, zeznania świadków: B. W. - protokół rozprawy z dnia 15 marca 2019 r. na płycie CD 00:04:54 – 00:20:05, A. D. - protokół rozprawy z dnia 15 marca 2019 r. na płycie CD 00:20:05 – 00:33:57, A. M. - protokół rozprawy z dnia 14 maja 2019 r. na płycie CD 00:02:27 – 00:19:28, zeznania powódki M. D. (1) - protokół rozprawy z dnia 18 października 2019 r. na płycie CD 00:05:14 – 00:07:33 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 1 lutego 2019 r. na płycie CD 00:06:43 – 00:13:17- koperta k.208 ) Właściciel firmy, w jakiej był zatrudniony mąż powódki, zawarł z pozwanym (...) Zakładem (...) na (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. umowę grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu (...) z ubezpieczeniami dodatkowymi na dowód czego wystawiona została polisa nr (...) . Mąż powódki przystąpił do tego ubezpieczenia przez podpisanie w dniu 24 marca 2011 r. deklaracji ubezpieczenia. Jako osobę uposażoną z umowy ubezpieczenia na wypadek jego śmierci wskazał on powódkę. Zawarta umowa przewidywała, iż suma ubezpieczenia w przypadku dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci spowodowanej wypadkiem przy pracy wynosiła 11.000,00 zł (WP) a świadczenie wynosiło 500% sumy ubezpieczenia czyli 55.000,00 zł. (bezsporne, zeznania powódki M. D. (1) - protokół rozprawy z dnia 18 października 2019 r. na płycie CD 00:05:14 – 00:07:33 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 1 lutego 2019 r. na płycie CD 00:06:43 – 00:13:17- koperta k.208, kserokopia deklaracji przystąpienia do grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu P. P. - k.25-26, kserokopia polisy nr (...) - k.92) W sierpniu 2016 r. mąż powódki wykonywał zlecony mu przez pracodawcę kurs do (...) . W dniu 13 sierpnia 2016 r. rano przyjechał on na parking w C. w (...) , gdzie miał odbyć 3 – dniową pauzę weekendową. Po przyjeździe na ten parking, jeszcze przed południem, w towarzystwie innych kierowców, którzy także parkowali na tym parkingu, spożywał on alkohol. Później udał się na plażę, gdzie także pił z kolegami alkohol. Po przyjściu z plaży kontynuował picie alkoholu na parkingu. W tym dniu nie wykonywał on żadnych poleceń swojego pracodawcy i nie pozostawał w dyspozycji pracodawcy. (zeznania świadków: B. W. - protokół rozprawy z dnia 15 marca 2019 r. na płycie CD 00:04:54 – 00:20:05, A. D. - protokół rozprawy z dnia 15 marca 2019 r. na płycie CD 00:20:05 – 00:33:57, A. M. - protokół rozprawy z dnia 14 maja 2019 r. na płycie CD 00:02:27 – 00:19:28, zeznania powódki M. D. (1) - protokół rozprawy z dnia 18 października 2019 r. na płycie CD 00:05:14 – 00:07:33 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 1 lutego 2019 r. na płycie CD 00:06:43 – 00:13:17- koperta k.208) Wieczorem w tym samym dniu mąż powódki został znaleziony nieprzytomny z urazem głowy na parkingu między ciężarówkami, którymi przyjechali B. W. i A. D. . Uraz głowy, jakiego doznał, skutkował jego śmiercią. W chwili wypadku M. D. (3) miał 228 mg/dL alkoholu we krwi co odpowiada 2,28 promila. Brak jest danych pozwalających powiązać jednoznacznie stan nietrzeźwości M. D. (3) ze stwierdzoną przyczyną zgonu. (zeznania świadków: B. W. - protokół rozprawy z dnia 15 marca 2019 r. na płycie CD 00:04:54 – 00:20:05, A. D. - protokół rozprawy z dnia 15 marca 2019 r. na płycie CD 00:20:05 – 00:33:57, A. M. - protokół rozprawy z dnia 14 maja 2019 r. na płycie CD 00:02:27 – 00:19:28, zeznania powódki M. D. (1) - protokół rozprawy z dnia 18 października 2019 r. na płycie CD 00:05:14 – 00:07:33 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 1 lutego 2019 r. na płycie CD 00:06:43 – 00:13:17- koperta k.208, kserokopia postanowienia Prokuratora Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 7 lipca 2017 r.- k.17-24, dokumentacja medycznej M. D. (3) z tłumaczeniem- k.122 załączonych akt Prokuratury Rejonowej w Zduńskiej Woli sygn. Ds 552/2017, kserokopia protokołu nr (...) - k.40-45, kserokopia aktu zgonu M. D. (3) - k.102, opinia biegłej z zakresu toksykologii klinicznej E. K. - k.180-184, opinia uzupełniająca biegłej z zakresu toksykologii klinicznej E. K. - k.198-200) W Prokuraturze Rejonowej w Zduńskiej Woli w sprawie sygn. Ds 552/2017 toczyło się postępowanie karne w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci męża powódki, które zakończyło się wydaniem w dniu 7 lipca 2017 r. postanowienia o umorzeniu śledztwa. W postępowaniu tym ustalono, że obrażenia ciała M. D. (3) mogły powstać od urazu narzędziem lub od przedmiotu twardego, tępego lub tępokrawędzistego z dużą siłą a mianowicie od uderzenia takim narzędziem lub od upadku i uderzenia się o tego typu przedmiot lub podłoże. Po rozpoznaniu zażalenia powódki postanowienie i umorzeniu śledztwa Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli postanowieniem z dnia 5 października 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt II Kp 225/17 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. (zeznania świadka A. M. - protokół rozprawy z dnia 14 maja 2019 r. na płycie CD 00:02:27 – 00:19:28, zeznania powódki M. D. (1) - protokół rozprawy z dnia 18 października 2019 r. na płycie CD 00:05:14 – 00:07:33 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 1 lutego 2019 r. na płycie CD 00:06:43 – 00:13:17- koperta k.208, kserokopia postanowienia Prokuratora Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 7 lipca 2017 r.- k.17-24, postanowienie Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 5 października 2017 r. wydane w sprawie sygn. akt II Kp 225/17- k.296-297 załączonych akt Prokuratury Rejonowej w Zduńskiej Woli sygn. Ds 552/2017) Po zgłoszeniu przez powódkę szkody pozwany decyzją z dnia 19 kwietnia 2017 r. wypłacił jej na podstawie umowy grupowego ubezpieczenia pracowniczego typ P (...) z tytułu śmierci męża kwotę 55.000,00 zł. (kserokopia decyzji- k.123) Pismem z dnia 13 listopada 2017 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty odszkodowania w kwocie 50.000,00 zł z tytułu śmierci jej męża w wyniku nieszczęśliwego wypadku na podstawie umowy grupowego ubezpieczenia pracowniczego typ P (...) . (kserokopia pisma powódki- k.37) U pracodawcy męża powódki toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Zespół powypadkowy stwierdził protokołem zatwierdzonym dnia 27 grudnia 2017 r., iż wypadek, jakiemu uległ mąż powódki, jest traktowany na równi z wypadkiem przy pracy. (bezsporne, zeznania świadka A. M. - protokół rozprawy z dnia 14 maja 2019 r. na płycie CD 00:02:27 – 00:19:28, kserokopia protokołu nr (...) - k.40-45) Pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. powódka wezwała pozwanego ostatecznie do zapłaty odszkodowania w kwocie 100.000,00 zł z tytułu śmierci jej męża w wyniku wypadku przy pracy na podstawie umowy grupowego ubezpieczenia pracowniczego typ P (...) . (kserokopia pisma powódki- k.39) Orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. ustalono związek śmierci męża powódki z wypadkiem przy pracy z dnia 13 sierpnia 2017 t. (kserokopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS- k.47) Pismem z dnia 2 marca 2018 r. powódka wezwała pozwanego ostatecznie do zapłaty odszkodowania w kwocie 150.000,00 zł z tytułu śmierci jej męża w wyniku wypadku przy pracy na podstawie umowy grupowego ubezpieczenia pracowniczego typ P (...) . (kserokopia pisma powódki- k.48) Pismem z dnia 26 marca 2018 r. pozwany odmówił powódce wypłaty świadczeń z tytułu nieszczęśliwego wypadku i wypadku przy pracy. (bezsporne, kserokopia pisma pozwanego- k.121) Zgodnie z § 2 ogólnych warunków dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego spowodowanej wypadkiem przy pracy określenie „wypadek przy pracy” oznacza nieszczęśliwy wypadek, który nastąpił podczas lub w związku z wykonywaniem przez ubezpieczonego zwykłych czynności albo poleceń przełożonych ramach istniejącego stosunku pracy albo stosunku cywilnoprawnego, w ramach którego opłacane są składki na ubezpieczenie wypadkowe w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl § 16 pkt 4 tych warunków pozwany nie ponosi odpowiedzialności za skutki wypadku przy pracy gdy ubezpieczony był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem narkotyków, środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu obowiązujących przepisów i przeciwdziałaniu narkomanii a spowodowało to zaistnienie zdarzenia wypadku przy pracy. (bezsporne, ogólne warunki grupowego ubezpieczenia pracowniczego typ P (...) k.93-94) Powyższe ustalenia Sąd poczynił w oparciu o zeznania świadków i powódki, opinię biegłej z zakresu toksykologii E. K. jak również w oparciu o dokumenty zawarte w aktach sprawy i załączonych aktach sprawy Prokuratury Rejonowej w Zduńskiej Woli sygn. Ds 552/2017, których treści strony nie kwestionowały. Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki tylko w tym zakresie, w którym twierdziła ona, iż z tytuł śmierci męża otrzymała od pozwanego kwotę 50.000,00 zł. Z decyzji pozwanego wynika bowiem wprost, iż przyznane jej odszkodowanie za śmierć męża wynosiło 55.000,00 zł. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Stosownie do treści art. 805  1 i 2 kc przez umowę ubezpieczenia – przy ubezpieczeniu osobowym – ubezpieczyciel zobowiązuje się wypłacić umówioną sumę pieniężną, rentę lub inne świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W rozpoznawanej sprawie zgodnie z § 5 ogólnych warunków dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego spowodowanej wypadkiem przy pracy ubezpieczyciel zobowiązał się wypłacić w przypadku śmierci ubezpieczonego spowodowanej wypadkiem przy pracy świadczenie w wysokości określonej we wniosku o zawarcie umowy i potwierdzonej polisą jako procent sumy ubezpieczenia. Wynikająca z polisy suma ubezpieczenia na wypadek śmierci spowodowanej wypadkiem przy pracy wynosiła 11.000,00 zł (WP) a świadczenie wynosiło 500% sumy ubezpieczenia czyli 55.000,00 zł. W przedmiotowej sprawie spornym było czy śmierć ubezpieczonego M. D. (3) nastąpiła w wyniku wypadku przy pracy. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii nie mają przy tym znaczenia ustalenia zespołu powypadkowego działającego w zakładzie pracy M. D. (3) badającego okoliczności i przyczyny tego wypadku. Zespół ten bowiem dokonując takiego badania oceniał wypadek M. D. (3) na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1205) i zresztą nawet w oparciu o te przepisy nie uznał on tego wypadku za wypadek przy pracy ale za wypadek traktowany na równi z wypadkiem przy pracy. W przedmiotowej sprawie natomiast znaczenie miało czy wypadek, jakiemu uległ mąż powódki, odpowiadał definicji wypadku przy pracy zawartej w § 2 ogólnych warunków dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego spowodowanej wypadkiem przy pracy. Pozwany zawierając umowę grupowego ubezpieczenia pracowniczego typu P PLUS z ubezpieczeniami dodatkowymi przyjął bowiem na siebie odpowiedzialność za skutki wypadku przy pracy odpowiadającego definicji zawartej w tym postanowieniu umownym. Według zaś tej definicji określenie „wypadek przy pracy” oznacza nieszczęśliwy wypadek, który nastąpił podczas lub w związku z wykonywaniem przez ubezpieczonego zwykłych czynności albo poleceń przełożonych w ramach istniejącego stosunku pracy albo stosunku cywilnoprawnego, w ramach którego opłacane są składki na ubezpieczenie wypadkowe w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Dodatkowo zgodnie z § 16 pkt 4 tych ogólnych warunków ubezpieczenia pozwany nie ponosi odpowiedzialności za skutki wypadku przy pracy gdy ubezpieczony był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem narkotyków, środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu obowiązujących przepisów i przeciwdziałaniu narkomanii a spowodowało to zaistnienie zdarzenia wypadku przy pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w ocenie Sądu, wykazało, iż wypadek, jakiemu uległ M. D. (3) , nie był wypadkiem przy pracy w rozumieniu § 2 ogólnych warunków dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego spowodowanej wypadkiem przy pracy. W czasie, gdy nastąpił wypadek, M. D. (3) korzystał z obowiązkowej pauzy weekendowej, podczas której spędzał czas, tak jak sam chciał i nie pozostawał w dyspozycji pracodawcy. Wskazują na to nie tylko zeznania jego pracodawcy A. M. , który podał, iż w czasie pauzy weekendowej kierowca sam organizuje sobie wolny czas ale też zgodne zeznania świadków B. W. i A. D. , którzy spędzali czas z M. D. (3) przed jego śmiercią, z których to zeznań wynikało, iż M. D. (3) w dniu, gdy doszło do wypadku, od rana pił alkohol i spędzał też czas na plaży. Taki sposób spędzania przez niego czasu wskazuje jednoznacznie na to, iż w czasie, gdy doszło do wypadku, nie wykonywał on zwykłych czynności albo poleceń przełożonych w ramach istniejącego stosunku pracy. Nawet jednak, gdyby uznać, ze wypadek M. D. (3) był wypadkiem przy pracy w rozumieniu § 2 ogólnych warunków dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego spowodowanej wypadkiem przy pracy to i tak pozwany nie ponosiłby odpowiedzialności za jego skutki a to na podstawie § 16 pkt 4 ogólnych warunków ubezpieczenia. W chwili wypadku M. D. (3) był w stanie upojenia alkoholowego wyrażającego się stężeniem 2,28 promila alkoholu we krwi. Powszechnie wiadomym jest, że przy stanie nietrzeźwości przekraczającym 2 promile alkoholu we krwi, występują już u człowieka zaburzenia mowy i równowagi, wzmożona senność oraz znacznie obniżona zdolność do kontroli własnych zachowań. Z opinii biegłej z zakresu toksykologii wynika, że w zgromadzonej dokumentacji brak jest danych pozwalających na jednoznaczne powiązanie stanu nietrzeźwości M. D. (3) ze stwierdzoną przyczyną jego zgonu. Nie ma też jednak w tej sprawie dowodów na to, by do upadku M. D. (3) na parkingu i doznania przez niego urazu głowy przyczyniły się inne osoby. W tej sytuacji należy przyjąć, że najbardziej prawdopodobną przyczyną jego upadku a w konsekwencji doznania urazu powodującego jego śmierć były wynikające ze stanu nietrzeźwości, w jakim się on znajdował, zaburzenia równowagi. To natomiast powoduje wyłączenie odpowiedzialności pozwanego za wypadek przy pracy, gdyby nawet za taki uznać wypadek M. D. (3) . Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo jako niezasadne. Pomimo tego, iż powódka przegrała sprawę i w myśl zasady odpowiedzialności finansowej za wynik sporu, wynikającej z art. 98 kpc , powinna ponieść koszty procesu, Sąd nie obciążył jej tymi kosztami, na co pozwala mu przepis art. 102 kpc . Sąd uznał bowiem, iż obciążeniu kosztami postępowania powódki, która jest wdową, ma na utrzymaniu małoletnią córkę i utrzymuje się tylko z renty rodzinnej w kwocie 1.408,00 zł miesięcznie i ze świadczenia z programu 500+ na rzecz córki, sprzeciwiają się względy słuszności.