I C 242/19

Sąd Rejonowy w GdyniGdynia2021-04-23
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
spadekspółdzielnia mieszkaniowanależnościkoszty procesuart. 102 k.p.c.dziedziczenieodpowiedzialność za długi spadkowe

Podsumowanie

Sąd zasądził od spadkobiercy na rzecz spółdzielni mieszkaniowej część należności za lokal mieszkalny, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie i nie obciążając pozwanego kosztami z uwagi na jego trudną sytuację życiową.

Spółdzielnia mieszkaniowa dochodziła zapłaty należności za lokal mieszkalny od spadkobiercy zmarłego członka. Sąd ustalił, że pozwany dziedziczy ¾ spadku, co przekłada się na jego odpowiedzialność za ¾ zadłużenia. Z uwagi na cofnięcie pozwu w części i trudną sytuację życiową pozwanego (wiek, samotność, śmierć najbliższych), sąd zasądził część należności, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie i nie obciążył pozwanego kosztami procesu, stosując art. 102 k.p.c.

Sprawa dotyczyła zapłaty należności za lokal mieszkalny, którego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługiwało zmarłemu A. K. (1). Spadek po nim, a następnie po jego żonie C. K., nabyli w częściach spadkobiercy, w tym pozwany H. K. Sąd ustalił, że pozwany dziedziczy ¾ spadku, co oznacza jego odpowiedzialność za ¾ zadłużenia z tytułu opłat za lokal. Powódka dochodziła zapłaty kwoty 24.271,46 zł wraz z odsetkami. Sąd oparł odpowiedzialność pozwanego na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia (art. 922 § 1 i § 3 k.c.) oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (art. 17 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 6). Wskazał, że prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku są wiążące (art. 365 § 1 k.p.c.). Z uwagi na skuteczne cofnięcie pozwu w części, sąd umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Rozstrzygając o kosztach, sąd zastosował art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania pozwanego kosztami z uwagi na jego bardzo podeszły wiek (95 lat), samotność, śmierć najbliższych oraz niejasny stan posiadania lokalu, który ostatecznie zakończył się ugodą.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe w zakresie odpowiadającym jego udziałowi w spadku, jeśli nie udowodnił skutecznego odrzucenia spadku. Prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku są wiążące.

Uzasadnienie

Sąd oparł odpowiedzialność pozwanego na przepisach o dziedziczeniu (art. 922 k.c.) oraz przepisach ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dotyczących obowiązku ponoszenia opłat. Podkreślono, że prawomocne orzeczenia sądu są wiążące (art. 365 § 1 k.p.c.), a nie notarialne oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części należności, umorzenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w W.spółkapowód
H. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

Składnikami spadku są prawa i obowiązki należące do majątku osobistego zmarłego, w tym długi.

k.c. art. 922 § § 3

Kodeks cywilny

Długami spadkowymi są w szczególności opłaty za lokal.

u.s.m. art. 17 § ust. 1

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem podlegającym dziedziczeniu.

u.s.m. art. 4 § ust. 1

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości.

u.s.m. art. 4 § ust. 6

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Opłaty za lokal są wymagalne do 10-go dnia miesiąca z góry.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenia sądu są wiążące dla stron i sądu.

k.p.c. art. 203

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie pozwu.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania.

k.c. art. 481 § § 1 i § 2

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe za opóźnienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność pozwanego jako spadkobiercy za długi spadkowe, w tym należności za lokal. Prawomocność postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku. Obowiązek ponoszenia opłat za lokal przez posiadacza spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Odrzucone argumenty

Pozwany nie udowodnił skutecznego odrzucenia spadku. Stan władania lokalem nie wpływa na wysokość zadłużenia. Zarzuty dotyczące sposobu przekazania kluczy nie wpływają na zakres odpowiedzialności.

Godne uwagi sformułowania

Wiążące dla Sądu są prawomocne orzeczenia sądowe (art. 365 § 1 k.p.c.), a nie notarialne oświadczenia o odrzuceniu spadku. Warunkowanie wydania kluczy spadkobiercy zapłatą lub uznaniem długu jest oczywiście bezprawne.

Skład orzekający

Tadeusz Kotuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach o zapłatę, gdy pozwany jest w trudnej sytuacji życiowej, a także kwestie odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym wiek i sytuacja życiowa pozwanego, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie art. 102 k.p.c. w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować wyjątkowe środki (art. 102 k.p.c.) w obronie osoby w bardzo trudnej sytuacji życiowej, mimo istnienia długu. Jest to przykład humanitarnego podejścia sądu do kwestii kosztów procesowych.

Sąd oszczędził 95-latkowi kosztów procesu. Wyjątkowa sytuacja życiowa ważniejsza niż dług?

Dane finansowe

WPS: 24 271,46 PLN

zapłata: 24 271,46 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I C 242/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2021 r. w G. sprawy z powództwa (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. przeciwko H. K. o zapłatę I. zasądza od pozwanego H. K. na rzecz powoda (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. kwotę 24.271,46 zł (dwadzieścia cztery tysiące dwieście siedemdziesiąt jeden złotych czterdzieści sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 13 lutego 2018 r. do dnia zapłaty; II. w pozostałym zakresie postępowanie umarza; III. nie obciąża pozwanego kosztami procesu. Sygn. akt I C 242/19 UZASADNIENIE Stan faktyczny Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w R. przysługiwało A. K. (1) , który zmarł 30 grudnia 2010 r. Budynek, w którym znajduje się lokal znajduje się w zasobach (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. . Okoliczności bezsporne Spadek po A. K. (1) nabyli: C. K. w ½ części spadku wprost oraz H. K. w ½ części spadku wprost. Spadek po C. K. (zm. 8 stycznia 2011 r.) nabyli: H. K. w ½ części oraz A. K. (2) w ½ części. Dowód: odpisy postanowień, k. 40-41 Wysokość z tytułu opłat za lokal mieszkalny przy ul. (...) w R. wynosi za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2017 r. 23.897,64 zł oraz skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości 8.464,23 zł. Okoliczności bezsporne Ocena dowodów Stan prawny lokalu nie był sporny. Fakt dziedziczenia pozwanego po A. K. (1) i C. K. wynika z prawomocnych postanowień w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Z powyższego wynika, że w następstwie dziedziczenia łączny udział H. K. w spadkobraniu po zmarłym synu A. K. (1) wynosi ½ części oraz – po zmarłej żonie C. K. – ½ części (która dziedziczyła ½ po A. K. (1) ), co oznacza, że długi spadkowe A. K. (1) obciążają pozwanej w ¾ części . Pozwany nie udowodnił, że skutecznie odrzucił spadek po A. K. (1) i C. K. . Wiążące dla Sądu są prawomocne orzeczenia sądowe (art. 365 § 1 k.p.c.), a nie notarialne oświadczenia o odrzuceniu spadku. Stan władania lokalem nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, zasady i wielkości zadłużenia nie zmienia fakt jego wynajmu lub władania przez osobę trzecią bez tytułu prawnego. Pozwany może stosowne roszczenia zwrotne kierować względem takich osób. W zasadzie jedynie wykazanie, że lokalem w spornym okresie władał wierzyciel (powodowa Spółdzielnia) mogłoby zwolnić pozwanej z obowiązku pokrycia opłat, ale ten fakt nie został przez niego udowodniony – powód temu zaprzeczył, a pozwany nie przedstawił na tę okoliczność dowodów. Przedsądowy spór pomiędzy stronami w zakresie zasady odpowiedzialności (pozwany negował fakt dziedziczenia po A. K. (1) ) i problematyka sposobu (formy) przekazania kluczy do lokalu w takiej sytuacji nie wpływa na zakres odpowiedzialności pozwanego. Spór w zakresie władania lokalem zakończył się pozasądową ugodą stron (k. 185-197). Zeznania świadków J. C. , J. L. i nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Kwalifikacja prawna Odpowiedzialność pozwanego ogranicza się do ¾ ułamkowej części zgłoszonej pierwotnie w pozwie wierzytelności. Wynika z odpowiedzialności pozwanego jako nabywcy spadku po A. K. (1) i C. K. (art. 922 § 1 k.c., składnikiem spadku było m.in. przedmiotowe własnościowe spółdzielnie prawo do lokalu jako prawo podlegające dziedziczeniu – art. 17 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych), w tym w krótkim zakresie czasowym dotyczącym opłat za okres sprzed śmierci A. K. (1) – jako dług spadkowy w rozumieniu ścisłym (art. 922 § 3 k.c.). Bezpośrednio podstawą odpowiedzialności podmiotu, któremu przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu jest art. 4 ust. 1 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi: „Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.” Terminy wymagalności opłat wynikają zasadniczo z ustawy: do 10-go dnia miesiąca z góry (art. 4 ust. 6 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych). Mając powyższe na uwadze na mocy art. 922 § 1 i § 3 k.c. w zw. z art. 17 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 1 i ust. 6 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 481 § 1 i § 2 k.c. orzeczono jak w punkcie I . sentencji. W pozostałym zakresie – objętym skutecznym cofnięciem pozwu ( vide pismo z dnia 11 września 2018 r. ) – postępowanie podlegało umorzeniu na mocy art. 203 k.p.c. w zw. z art. 355 k.p.c. ( punkt II . sentencji). Koszty O kosztach orzeczono na mocy art. 102 k.p.c. (punkt III.). Pozwany znajduje się w bardzo złej sytuacji życiowej – jest osobą w bardzo podeszłym wieku ( 95 lat ), zmarły mu osoby najbliższe – syn i żona, żyje samotnie. Składając przed wykwalifikowanym funkcjonariuszem publicznym – notariuszem – odpowiednie oświadczenia o odrzuceniu spadku mógł się słusznie czuć nieodpowiedzialnym za długi objęte niniejszym postępowaniem. Ponadto spółdzielnia wytaczając powództwo była faktycznie uwikłana w niejasny stan posiadania przedmiotowego lokalu, ostatecznie kończąc spór ugodą z pozwanym, co oznacza, że jego zarzuty w tym zakresie nie były całkowicie bezpodstawne (warunkowanie wydania kluczy spadkobiercy zapłatą lub uznaniem długu jest oczywiście bezprawne ). Reasumując, szereg wyjątkowych okoliczności skłoniło sąd do nieobciążania pozwanego kosztami procesu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę