I C 242/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. B. (1) wniosła o zapłatę 200 000 zł tytułem kary umownej od pozwanego M. B. (2) za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ulicy (...). Strony były współwłaścicielami nieruchomości w 1/2 części. W dniu 1 marca 2014 r. zawarły umowę najmu, zgodnie z którą pozwany miał korzystać z lokalu do 30 lipca 2014 r., a następnie go opuścić. Umowa przewidywała karę umowną w wysokości 2000 zł za każdy dzień zajmowania lokalu po terminie. Pozwany nie opuścił lokalu, co skutkowało naliczeniem kary umownej. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty nieważności umowy z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 kc) oraz art. 140 kc, a także wygórowanie kary umownej. Sąd Okręgowy w Słupsku uznał powództwo za zasadne. Stwierdził, że umowa najmu była ważna, a pozwany sam zaproponował zawarcie umowy oraz wysokość kary umownej. Sąd podkreślił, że kara umowna została ustalona jako ryczałtowa suma, mająca zdopingować pozwanego do opuszczenia lokalu w związku z planowaną sprzedażą, a nie pokryć realną szkodę. Sąd oddalił zarzut nieważności umowy, wskazując, że współwłaściciele mogą regulować zasady korzystania z rzeczy umową, a zachowanie pozwanego, który utrudniał sprzedaż lokalu, naruszało zasady współżycia społecznego. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki 200 000 zł kary umownej wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja ważności umów najmu między współwłaścicielami, stosowanie kar umownych, zasady współżycia społecznego w kontekście prawa cywilnego.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy zawartej między byłymi małżonkami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa najmu zawarta pomiędzy współwłaścicielami lokalu, w której jeden ze współwłaścicieli zobowiązuje się do opuszczenia lokalu i zapłaty kary umownej w przypadku jego niezwrócenia, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa najmu zawarta pomiędzy współwłaścicielami jest ważna, a postanowienia dotyczące opuszczenia lokalu i kary umownej są skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że współwłaściciele mogą regulować zasady korzystania z rzeczy umową, w tym ograniczać swoje uprawnienia właścicielskie. Kara umowna została uznana za ważną, ponieważ została zaproponowana przez pozwanego i miała na celu zdopingowanie go do wykonania zobowiązania, a nie pokrycie faktycznej szkody.
Czy żądanie zapłaty kary umownej w wysokości 2000 zł za każdy dzień zwłoki w opuszczeniu lokalu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub stanowi wyzysk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zapłaty kary umownej nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy pozwany sam zaproponował jej wysokość i naruszał te zasady swoim zachowaniem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zasada z art. 5 kc może być stosowana tylko w skrajnych przypadkach, a pozwany, który sam naruszał zasady współżycia społecznego (utrudniając sprzedaż lokalu), nie może powoływać się na ten przepis. Kara umowna została uznana za środek dyscyplinujący, a nie odzwierciedlenie faktycznej szkody.
Czy sąd powinien powołać biegłego w celu ustalenia wysokości czynszu za lokal, gdy dochodzona jest kara umowna?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie musi powoływać biegłego, ponieważ kara umowna należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 484 § 1 kc, kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody, co wyłącza potrzebę ustalania faktycznej wysokości czynszu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| M. B. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują w razie potrzeby zasady współżycia społecznego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy, nie wyłączając innych osób z jej posiadania, używania i pobierania pożytków.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Skarb Państwa ponosi koszty sądowe, których nie miała obowiązku uiszczać strona zwolniona od nich całkowicie lub częściowo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa najmu zawarta między współwłaścicielami jest ważna. • Pozwany sam zaproponował zawarcie umowy najmu i wysokość kary umownej. • Kara umowna została ustalona jako ryczałtowa suma, mająca zdopingować do wykonania zobowiązania. • Zachowanie pozwanego naruszało zasady współżycia społecznego, co wyklucza zastosowanie art. 5 kc. • Przesłanki do zastosowania kary umownej bezspornie zaistniały.
Odrzucone argumenty
Umowa najmu jest nieważna z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 kc). • Działania powódki były sprzeczne z art. 140 kc. • Kwota 2000 zł za dzień zajmowania lokalu jest wygórowana i stanowi wyzysk. • Należało wezwać pozwanego do wydania lokalu przed naliczeniem kary umownej. • Sąd powinien powołać biegłego w celu ustalenia wysokości czynszu.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody • nie może korzystać z dobrodziejstwa art. 5 kc osoba, która sama te zasady narusza • reguła czystych rąk
Skład orzekający
Joanna Krzyżanowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja ważności umów najmu między współwłaścicielami, stosowanie kar umownych, zasady współżycia społecznego w kontekście prawa cywilnego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy zawartej między byłymi małżonkami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak można uregulować skomplikowane relacje między współwłaścicielami za pomocą umowy i kar umownych, a także jak sąd ocenia zarzuty naruszenia zasad współżycia społecznego.
“Były mąż zapłaci 200 000 zł kary umownej za zajmowanie mieszkania po terminie – sąd rozstrzyga spór między współwłaścicielami.”
Dane finansowe
WPS: 200 000 PLN
kara_umowna: 200 000 PLN
zwrot_kosztow_postepowania: 8217 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.