I C 240/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uwzględnił powództwo o eksmisję, oddalając jednocześnie roszczenie o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu z uwagi na nadużycie prawa podmiotowego przez powoda.
Gmina M. S. pozwała G. C. o eksmisję z lokalu socjalnego oraz zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie. Sąd nakazał eksmisję, uznając, że pozwany zajmuje lokal bez tytułu prawnego od 2009 roku i nie zwrócił kluczy. Jednocześnie sąd oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania, stwierdzając, że powód przez ponad 13 lat zwlekał z dochodzeniem swoich praw, mimo wiedzy o braku zamieszkiwania pozwanego w lokalu, co stanowiło nadużycie prawa podmiotowego.
Powódka Gmina M. S. domagała się eksmisji pozwanego G. C. z lokalu przy ulicy (...) w S. oraz zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu w kwocie 10016,96 zł. Pozwany G. C. zajmował lokal na podstawie umowy najmu socjalnego, która wygasła z końcem kwietnia 2009 roku. Mimo wygaśnięcia umowy, pozwany nie zwrócił lokalu ani kluczy, a powódka nie mogła odzyskać władztwa faktycznego. Sąd Rejonowy w Sopocie, rozpoznając sprawę, nakazał pozwanemu opuszczenie i opróżnienie lokalu, uznając jego bezumowne zajmowanie. Jednocześnie sąd oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania za okres od 2019 do 2022 roku. Sąd uzasadnił to tym, że powódka przez ponad 13 lat od wygaśnięcia umowy najmu zwlekała z podjęciem skutecznych działań w celu odzyskania lokalu, mimo otrzymywania korespondencji wracającej jako niepodjęta i wiedzy o braku zamieszkiwania pozwanego pod wskazanym adresem. Sąd uznał takie działanie powódki za nielojalne i stanowiące nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c. Sąd orzekł również o braku uprawnienia pozwanego do lokalu socjalnego oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w części uwzględnionego powództwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel może żądać wydania lokalu, ale jego roszczenie może zostać oddalone z uwagi na nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli zwłoka była nielojalna wobec pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka Gmina M. S. przez ponad 13 lat od wygaśnięcia umowy najmu nie podjęła skutecznych działań w celu odzyskania lokalu, mimo wiedzy o braku zamieszkiwania pozwanego i braku zwrotu kluczy. Takie postępowanie uznano za nielojalne i stanowiące nadużycie prawa podmiotowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
Gmina M. S. (w zakresie eksmisji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. S. | instytucja | powód |
| G. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. K. | inne | kurator pozwanego |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że osoba ta legitymuje się skutecznym względem właściciela uprawnieniem do władania rzeczą.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
W przypadku nakazania opróżnienia lokalu, sąd orzeka o uprawnieniu do lokalu socjalnego.
u.o.p.l. art. 18 § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie.
u.o.p.l. art. 18 § ust. 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Odszkodowanie odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Właściciel może żądać odszkodowania uzupełniającego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa; nie można podejmować działań nielojalnych wobec drugiej strony.
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany zajmuje lokal bez tytułu prawnego od 2009 roku. Pozwany nie zwrócił kluczy do lokalu, uniemożliwiając właścicielowi korzystanie z nieruchomości. Pozwany nie spełnia kryteriów do przyznania lokalu socjalnego.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu jest uzasadnione. Powódka dochowała wszelkich starań w celu odzyskania lokalu.
Godne uwagi sformułowania
nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa stosowanie półśrodków w dochodzeniu swoich praw należy uznać za nielojalne wobec pozwanego i niezasługujące na ochronę powód zwlekał z wystąpieniem z żądaniem windykacyjnym do sądu, zdając sobie sprawę z faktu, że pozwany w rzeczywistości nie przebywa pod adresem
Skład orzekający
Anna Potyraj
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużycie prawa podmiotowego przez właściciela nieruchomości w kontekście długotrwałego zwlekania z dochodzeniem roszczeń windykacyjnych, mimo braku faktycznego korzystania z nieruchomości przez dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel ma wiedzę o braku zamieszkiwania dłużnika i nie podejmuje skutecznych działań przez długi okres.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet właściciel nieruchomości może nadużyć prawa, jeśli zbyt długo zwleka z dochodzeniem swoich praw, co jest nietypowym podejściem w sprawach o eksmisję i odszkodowanie.
“Czy gmina może przegrać sprawę o eksmisję przez własne zaniedbania?”
Dane finansowe
WPS: 10 016,96 PLN
wynagrodzenie kuratora: 1440 PLN
zwrot kosztów procesu: 1880 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I C 240/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2024 roku Sąd Rejonowy w Sopocie Wydział I Cywilny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia Anna Potyraj Protokolant: Weronika Piskorz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 roku sprawy z powództwa Gminy M. S. przeciwko G. C. o eksmisję i zapłatę I. nakazuje pozwanemu G. C. , aby opuścił i opróżnił z osób i rzeczy reprezentujących jego prawa lokal numer (...) położony w S. przy ulicy (...) oraz wydał go powódce; II. orzeka o braku uprawnienia pozwanego G. C. do lokalu socjalnego; III. oddala powództwo w pozostałym zakresie; IV. przyznaje na rzecz S. K. wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora pozwanego i zwrot wydatków w łącznej wysokości 1440 (tysiąc czterysta czterdzieści) złotych brutto; V. zasądza od pozwanego G. C. na rzecz Gminy M. S. kwotę 1880 (tysiąc osiemset osiemdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygnatura akt I C 240/22 UZASADNIENIE Pozwem z 3 czerwca 2022 roku (data stempla pocztowego) Gmina M. S. wniosła o: 1.
nakazanie pozwanemu G. C. , aby opuścił i opróżnił z osób oraz rzeczy reprezentujących jego prawa lokal numer (...) położony w S. , przy ulicy (...) oraz wydał go powodowi, 2.
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 10016,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, 3.
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód jest właścicielem lokalu nr (...) przy ul. (...) w S. . W oparciu o umowę najmu socjalnego z 8 kwietnia 2008 roku przedmiotowy lokal został oddany w najem pozwanemu na czas oznaczony. Z uwagi na niedostarczenie przez powoda wymaganych dokumentów, powód nie zdecydował się na zawarcie umowy najmu na dalszy okres, wskutek czego umowa najmu socjalnego z 8 kwietnia 2008 roku wygasła wskutek upływu terminu na jaki została zawarta – z końcem 30 kwietnia 2009 roku. Powód podniósł, że pozwany nadal zajmuje lokal bez tytułu prawnego, wbrew zgody i woli powoda. Pozwany po zakończeniu stosunku najmu nie wydał lokalu powodowi, w tym nie zwrócił do niego kluczy, natomiast sam lokal pozostaje zamknięty. Powód podniósł, że zgodnie z prawem nie może pokonać zabezpieczeniem do lokalu i dokonać zmiany zamków, a zatem wystąpienie z roszczeniem windykacyjnym pozostaje uzasadnione. Powód dochodzi także kwoty 10 016,96 zł, która to kwota stanowi część należności z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu za okres od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2022 roku. Na powyższą kwotę składają się: zaległość główna w wysokości 9102,63 zł oraz skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie w łącznej kwocie 914,33 zł. W ocenie powoda osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego obowiązana jest do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie – za każdy miesiąc z upływem ostatniego dnia terminu płatności należności za dany miesiąc. Termin płatności za każdy miesiąc to 10 dzień każdego miesiąca, a zatem roszczenia o odszkodowanie stały się wymagalne z 11 dniem każdego miesiąca. Pozwany mimo wielokrotnych wezwań, nie uiścił należnego odszkodowania. ( pozew: k.4-6v ) Dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego G. C. ustanowiono kuratora w osobie adw. S. K. . Kurator podjął liczne próby ustalenia miejsca pobytu pozwanego, jednakże okazały się one bezskuteczna. ( postanowienie z 9 listopada 2023 roku – k. 116, sprawozdanie kuratora z 1 lutego 2024 roku – k. 148-166 ) W odpowiedzi na pozew kurator wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby pozwany władał lokalem. Umowa najmu lokalu socjalnego obowiązywała do 30 kwietnia 2009 roku. Natomiast korespondencja wysyłana do pozwanego od 3 grudnia 2015 roku wraca jako niepodjęta w terminie. W ocenie powoda powyższe prowadzi do wniosku, że pozwany co najmniej od 2014 roku nie zamieszkuje lokalu należącego do powoda, a sam lokal jest pusty i nieużytkowany. Kurator wskazał ponadto na decyzję Prezydenta Miasta S. z 18 stycznia 2018 r., nr O. (...) .1.124.2017 w przedmiocie wymeldowania pozwanego z lokalu numer (...) położonego w S. przy ulicy (...) , z której wynika, że w toku postępowania administracyjnego przesłuchano świadków, którzy zgodnie stwierdzili, iż pozwany nie przebywa pod wskazanym adresem od 4 lat. W konsekwencji w ocenie kuratora zarówno roszczenie windykacyjne, jak i roszczenie o zapłatę winny podlegać oddaleniu, wobec faktu niezamieszkiwania przez pozwanego w przedmiotowym lokalu. ( odpowiedź na pozew – k. 133-134 ) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Gmina M. S. jest właścicielem lokalu numer (...) przy ulicy (...) w S. . ( okoliczność niesporna ) Lokal przy ulicy (...) w S. został oddany G. C. w najem na podstawie umowy o najem lokalu socjalnego z 8 kwietnia 2008 roku. Umowa została zawarta na czas oznaczony, to jest od 1 maja 2008 roku do 30 kwietnia 2009 roku. ( okoliczność niesporna, nadto dowód: umowa najmu lokalu socjalnego z 8 kwietnia 2008 roku – k. 9-11 ) Gmina M. S. nie zawarła z G. C. kolejnej umowy najmu lokalu przy ulicy (...) w S. , z uwagi na nieprzedstawienie przez G. C. wymaganych dokumentów. ( dowód: pismo z 16 lipca 2009 roku – k. 12-12v ) G. C. od zakończenia umowy najmu lokalu socjalnego, to jest od 30 kwietnia 2009 roku nie wydał Gminie M. S. lokalu przy ulicy 68B/16 w S. , w tym nie wydał kluczy do drzwi wejściowych do wymienionego lokalu. Właściciel lokalu – Gmina M. S. nie ma możliwości wejścia do przedmiotowego lokalu i korzystania z niego. ( okoliczność niesporna ) Gmina M. S. wystosowała do G. C. w 2015 i 2016 roku wezwania do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu przy ulicy 68B/16 w S. . Korespondencja była adresowana na wyżej wymieniony adres, jednakże powróciła do Gminy jako niepodjęta w terminie. Wezwanie do zapłaty z 19 lipca 2016 roku powróciło z adnotacją – adresat nie mieszka pod ww. adresem od 3 lat. (dowód: wezwanie do zapłaty z 3 grudnia 2015 roku wraz z adnotacją o zwrocie – k. 13-14v, wezwanie do zapłaty z 19 lipca 2016 roku wraz z adnotacją o zwrocie oraz dopiskiem osoby doręczającej – k. 15-16v, przedsądowe wezwanie do zapłaty z 14 grudnia 2016 roku wraz z adnotacją o zwrocie– k. 17-18v ) Decyzją z 18 stycznia 2018 roku wydaną w sprawie O. (...) .1.124.2017 Prezydent Miasta S. orzekł o wymeldowaniu G. C. z pobytu stałego z lokalu nr 16 przy ulicy (...) w S. . ( decyzja z 18 stycznia 2018 roku – k. 30 ) Gmina M. S. wezwała G. C. do dobrowolnego opróżnienia lokalu pismem z 27 kwietnia 2022 roku. Wezwanie skierowane zostało na adres ul. (...) w S. . Przesyłka powróciła jako niepodjęta w terminie. (dowód: wezwanie z 27 kwietnia 2022 roku wraz z adnotacją o zwrocie – k. 33-33v ) G. C. nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych Urzędu Pracy w G. , ewidencji osób korzystających z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. , a także nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i nie figuruje w rejestrze osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. ( dowód: pismo Urzędu Pracy w G. z 5 grudnia 2023 roku – k. 127, pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z 6 grudnia 2023 roku – k. 130, pismo (...) do sprawy Orzekania o Niepełnosprawności w G. z 6 grudnia 2023 roku – k. 131 ) Sąd zważył, co następuje: Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów zaoferowanych przez powoda – Gminę M. S. . Dokumenty w postaci umowy najmu lokalu socjalnego z 8 kwietnia 2008 roku, pisma i wezwania adresowane do pozwanego wraz z adnotacjami o zwrocie oraz pisma od urzędów i organów administracji publicznej nie budziły wątpliwości Sądu w zakresie swojej autentyczności, a nadto ich prawdziwość i rzetelność nie była kwestionowana w toku procesu. Decyzja administracyjna z 18 stycznia 2018 roku wydana w sprawie O. (...) .1.124.2017 przez Prezydenta Miasta S. korzystała z waloru dokumentu urzędowego stosownie do treści art. 244 § 1 k.p.c. , a zatem stanowiła dowód wymeldowania z pobytu czasowego pozwanego z lokalu numer (...) przy ulicy (...) w S. . Powód w pierwszej kolejności domagał się nakazania opuszczenia, opróżnienia z rzeczy i osób oraz wydania lokalu mieszkalnego numer (...) przy ulicy (...) w S. przez pozwanego G. C. . Zgodnie z art. 222 § 1 k.c. , właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, z tym zastrzeżeniem, iż prawo takie właścicielowi nie przysługuje, jeśli osoba ta legitymuje się skutecznym względem właściciela uprawnieniem do władania rzeczą. W sprawie bezspornym pozostawało, że Gminie M. S. przysługuje prawo własności przedmiotowego lokalu, a zatem powodowi przysługiwała legitymacja czynna w procesie windykacyjnym. Pozwany natomiast od 1 maja 2009 roku zajmował wymieniony lokal bez tytułu prawnego, albowiem stosownie do postanowienia § 17 umowy o najem lokalu socjalnego z 8 kwietnia 2008 roku, umowa ta wygasła z końcem 30 kwietnia 2009 roku. Osią sporu w rozpoznawanej sprawie było natomiast ustalenie czy pozwany w dacie wyrokowania posiadał legitymację bierną, a zatem czy powód mógł skutecznie domagać się prowadzenia przymusowych czynności wydobywczych w postępowaniu egzekucyjnym względem pozwanego. Jak bezsprzecznie wynika ze zgromadzonej dokumentacji, pozwany konsekwentnie od 2015 roku nie odbierał korespondencji kierowanej przez powoda na adres przy ulicy (...) w S. . Natomiast od 18 stycznia 2018 roku pozwany nie posiada pod wymienionym adresem meldunku na pobyt stały. Jednakże formalnie nie zwrócił powodowi przedmiotowego lokalu po wygaśnięciu stosunku najmu, tj. nie wydał kluczy, a więc nie przekazał władztwa faktycznego nad przedmiotowym lokalem na rzecz powoda. Przez faktyczne władanie rzeczą należy rozumieć realną, usprawiedliwioną okolicznościami danego przypadku, możliwość korzystania z rzeczy – tak wyrok Sądu Najwyższego z 19 marca 2009 r., IV CSK 437/08. Z ustaleń Sądu wynika, że pozwany po wygaśnięciu umowy najmu z 8 kwietnia 2008 roku nie wydał powodowi kluczy do przedmiotowego lokalu, skutecznie uniemożliwiając powodowi realizowanie przysługujących mu uprawnień właścicielskich. W konsekwencji, powód do chwili wyrokowania nie sprawuje władztwa faktycznego nad przedmiotem swojej własności. Jedynym sposobem na odzyskanie dostępu do lokalu w sposób zgodny z prawem przez powoda jest postępowanie sądowe o eksmisję. Aktualny stan rzeczy niewątpliwie jest bezprawny, nieznajdujący uzasadnienia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a także nieznajdujący uzasadnienia w stosunku obligacyjnym ani prawnorzeczowym. Powód nie ma dostępu do lokalu, nie wie, czy znajdują się z nim jakiekolwiek rzeczy pozwanego, czy osób reprezentujących jego prawa. Pozwanemu nie przysługuje skuteczne względem powoda uprawnienie do władania rzeczą. W takim stanie rzeczy żądanie określone w punkcie 1 pozwu podlegało uwzględnieniu na podstawie art. 222 § 1 k.c. Na mocy art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 266 z późn. zm., dalej jako: „u.o.p.l.”), w związku z nakazaniem pozwanemu opróżnienia i opuszczenia zajmowanego przez nich lokalu mieszkalnego, Sąd winien był nadto rozstrzygnąć, czy przysługuje mu uprawnienie do ubiegania się o przyznanie im prawa do lokalu socjalnego. W pierwszej kolejności Sąd zważył zatem, że ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego przewiduje, co do zasady, przyznanie przez sąd uprawienia do lokalu socjalnego w przypadku, gdy lokator posiadał wcześniej tytuł prawny do lokalu, tj. był lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. (por. uchwała SN z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. akt III CZP 66/01, OSNC z 2002 r., nr 9, poz. 109). W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości Sądu, że pozwany posiadał tytuł prawny do lokalu na podstawie umowy najmu lokalu socjalnego z 8 kwietnia 2008 roku zawartej z powodem. Wobec powyższego Sąd uznał, że pozwany był lokatorem w rozumieniu ww. ustawy, a zatem przepis art. 14 u.o.p.l. winien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Rozstrzygając, czy pozwanemu winna przysługiwać ochrona z art. 14 u.o.p.l., Sąd wziął pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez niego z lokalu oraz jego sytuację materialną i rodzinną. Z ustaleń Sądu wynika, że pozwany nie figuruje w rejestrze osób posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub ubiegających się o wydanie takiego orzeczenia w (...) do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. . Pozwany nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. jako osoba bezrobotna, ani nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. . Zatem wobec pozwanego G. C. Sąd stwierdził brak uprawnienia do uzyskania lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ust. 3 i 4 u.o.p.l. Powód w punkcie 2 pozwu domagał się zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 10016,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem części należności z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu za okres od 1 stycznia 2019 roku do 31 marca 2022 roku. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 u.o.p.l. osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Ustęp 2 ww. przepisu stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 , odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1 , odszkodowania uzupełniającego. W orzecznictwie przyjmuje się, że odpowiedzialność uregulowana w art. 18 ust. 1 i 2 u.o.p.l. ma charakter odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie obowiązku zwrotu lokalu po wygaśnięciu do niego tytułu prawnego, zmodyfikowanej w sposób przewidziany w tych przepisach. Jest to zatem odpowiedzialność ex contractu , o której mowa w art. 471 k.c. , z daleko idącymi zmianami dokonanymi przez art. 18 ust. 1 i 2 u.o.p.l. w postaci zrezygnowania z przesłanki winy i uproszczonego ustalania wysokości szkody – por. uchwała Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2007 r., III CZP 121/07, OSNC 2008, Nr 12, poz. 137. Z ustaleń Sądu wynika, że pozwany naruszył obowiązek zwrotu lokalu po wygaśnięciu umowy najmu z 8 kwietnia 2009 roku i nie wydał Gminie kluczy do lokalu. Sąd ustalił jednak, że pozwany w okresie objętym pozwem (2019-2022) nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Już z tego powodu zasadność żądania odszkodowawczego budzi wątpliwości. W ocenie Sądu zasadny jest zarzut zgłoszony przez kuratora pozwanego, iż żądanie odszkodowawcze Gminy może być uznane za nadużycie prawa podmiotowego. Jak zostało wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego – art. 5 k.c. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy osobie uprawnionej przysługuje – formalnie rzecz ujmując – określone prawo podmiotowe, lecz w świetle oceny danego stanu faktycznego i przy uwzględnieniu treści konkretnej normy prawnej korzystanie przez nią z tego prawa pozostaje w sprzeczności z zasadami wskazanymi w art. 5 k.c. – tak wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2001 r., II CKN 349/00. W rozpoznawanej sprawie Sąd miał na względzie, że od momentu utraty przez pozwanego tytułu prawnego do władania rzeczą (to jest od 1 maja 2009 roku – dzień następujący po dniu, z którego końcem umowa najmu łącząca powoda i pozwanego wygasła wskutek upływu terminu na jaki została zawarta) do momentu wystąpienia przez powoda z roszczeniem windykacyjnym oraz odszkodowawczym (3 czerwca 2022 roku – data wniesienia powództwa) minęło ponad 13 lat. W tym czasie powód kierował do pozwanego liczną korespondencje wzywającą pozwanego do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu (za każdym razem niedoręczaną skutecznie i powracającą do nadawcy) oraz wszczął postępowanie z urzędu w przedmiocie wymeldowania pozwanego z przedmiotowego lokalu, jednakże nie zdecydował się na realizację przysługującego mu prawa do żądania wydania przedmiotu swojej własności. W ocenie Sądu takie działanie, polegające na stosowaniu półśrodków w dochodzeniu swoich praw, przed podmiot wykonujący zadania własne z zakresu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej oraz korzystający ze stałej obsługi prawnej w tym zakresie, należy uznać za nielojalne wobec pozwanego i niezasługujące na ochronę. Powód zwlekał z wystąpieniem z żądaniem windykacyjnym do sądu, zdając sobie sprawę z faktu, że pozwany w rzeczywistości nie przebywa pod adresem przy ulicy (...) w S. . Powód otrzymywał bowiem liczne adnotacje zwrotne z wysyłanej korespondencji, z których wynikało, że pozwany tam nie zamieszkuje. Z pewnością powód uzyskał potwierdzenie faktu niezamieszkiwania przez pozwanego w lokalu w dacie wydania decyzji o wymeldowaniu pozwanego z pobytu stałego pod wyżej wymienionym adresem. W konsekwencji powód naliczał odszkodowanie za bezumowne korzystanie z rzeczy w stosunku do pozwanego, wiedząc, że w istocie pozwany z tej rzeczy nie korzysta i nie podejmując celowych, skutecznych działań, by odzyskać władztwo nad rzeczą pozostawioną przez pozwanego. Powyższe w ocenie Sądu stanowi przejaw naruszenia zasady lojalności kontraktowej stron. Mając świadomość wygaśnięcia stosunku najmu i faktu niespełnienia obowiązku pozwanego do zwrotu władztwa nad lokalem poprzez przekazanie kluczy, opróżnienie i wydanie lokalu, powód mógł bowiem podjąć dalej idące kroki, aniżeli poprzestać na kierowaniu korespondencji na adres, pod którym pozwany w rzeczywistości nie mieszkał i pod którym korespondencji nie odbierał. W konsekwencji, Sąd na podstawie art. 5 k.c. oddalił powództwo w pozostałym zakresie, to jest co do żądania z punktu 2 pozwu, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. Sąd uwzględnił żądanie pozwu w zakresie roszczenia windykacyjnego, natomiast oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Sąd zważył, że powód poniósł następujące koszty niezbędne dla skutecznego dochodzenia roszczenia windykacyjnego: opłata od pozwu w kwocie 200 zł, zaliczka na poczet wynagrodzenia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego w kwocie 1440 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 240 zł ustalone stosownie do treści § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Wobec uwzględnienia powództwa w zakresie żądania opuszczenia, opróżnienia i wydania lokalu, Sąd obciążył pozwanego kosztami procesu w łącznej kwocie 1880 zł. Od tak ustalonej kwoty kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty na zasadzie art. 98 § 1 1 k.p.c. Pozostałymi kosztami procesu Sąd obciążył powoda, z uwagi na nieuwzględnienie powództwa w pozostałym zakresie. Sąd zważył, iż w niniejszej sprawie dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu ustanowiono kuratora, który złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 100% stawki minimalnej za czynności adwokackie dla tej wartości przedmiotu sporu i zwrot wydatków w kwocie 54,50 zł (koszty przesyłek pocztowych). Sąd przyznał kurator S. K. wynagrodzenie w kwocie 1440 zł brutto na podstawie § 1 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnego z dnia 9 marca 2018 roku (Dz.U. z 2018 r., poz. 536) w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), uwzględniając nakład pracy kuratora, ilość czynności podjętych w celu ustalenia adresu zamieszkania pozwanego udział kuratora w rozprawach i przygotowanie sprawozdania z czynności. Sąd zważył, że mimo iż kurator pozwanego jest adwokatem, to w niniejszej sprawie nie występowała w charakterze pełnomocnika pozwanego i nie było podstaw do przyznania jej wynagrodzenia w wysokości 100% stawki minimalnej wg przepisów o opłatach za czynności adwokackie. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnego wyraźnie ograniczają maksymalną wysokość wynagrodzenia kuratora do 40% stawki minimalnej opłat za czynności adwokackie dla danego przedmiotu sprawy. Sąd zważył, iż czynności kuratora obejmowały sporządzenie odpowiedzi na pozew, podjęcie czynności opisanych w sprawozdaniu w celu ustalenia adres zamieszkania pozwanego, złożenie sprawozdania i udział w rozprawie. Wszystkie czynności zostały wykonany starannie, rzetelnie. Dlatego uwzględniając nakład pracy i zaangażowanie kuratora pozwanego Sąd przyznał kuratorowi kwotę 1440 zł brutto tytułem zwrotu wydatków i adekwatnego wynagrodzenia.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI