I C 2393/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę 1.730,00 zł, uznając umowę pożyczki za nieważną z powodu częściowego ubezwłasnowolnienia pozwanego i braku zgody kuratora.
Powód dochodził zapłaty 1.730,00 zł tytułem zwrotu części pożyczki, twierdząc, że pozwany, częściowo ubezwłasnowolniony, nie spłacił całości zobowiązania. Sąd ustalił, że umowa pożyczki została zawarta przez osobę o ograniczonej zdolności do czynności prawnych bez zgody kuratora, co czyni ją nieważną. Dodatkowo, sąd uznał zmianę powództwa za niedopuszczalną w postępowaniu uproszczonym. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 1.730,00 zł wniesionego przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko G. T. . Powód domagał się zwrotu części pożyczki, argumentując, że pozwany nie wywiązał się z umowy. Kluczowym elementem sprawy było ustalenie, że pozwany w chwili zawierania umowy był częściowo ubezwłasnowolniony, a jego kurator nie wyraził zgody na zawarcie tej umowy. Sąd, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ograniczonej zdolności do czynności prawnych (art. 15 k.c.) i skutków jej braku (art. 18 § 1 k.c.), uznał umowę pożyczki za nieważną, ponieważ nie została ona potwierdzona przez przedstawiciela ustawowego. Sąd podkreślił, że umowa ta nie była umową w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. Dodatkowo, sąd stwierdził niedopuszczalność zmiany powództwa w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 505^4 § 1 k.p.c. W związku z nieważnością umowy i niedopuszczalnością zmiany powództwa, sąd oddalił powództwo w podtrzymanej części i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa zawarta przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną bez zgody przedstawiciela ustawowego wymaga potwierdzenia przez tego przedstawiciela, a brak takiego potwierdzenia skutkuje nieważnością czynności prawnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 15 i 18 § 1 k.c., wskazując, że umowa pożyczki nie jest umową w drobnych bieżących sprawach życia codziennego i wymagała zgody kuratora, której brak skutkuje nieważnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
G. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| G. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 720 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 15
Kodeks cywilny
k.c. art. 18 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 505^4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 339 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 340
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki zawarta przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną bez zgody kuratora jest nieważna. Zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na nieważnej umowie pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
umowa pożyczki z dnia 19.05.2015 roku dotycząca kwoty 4.382,40 zł nie jest umową zawieraną w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. brak tego potwierdzenia oznacza, że czynność prawna nie stała się ważna (zakończenie stanu nieważności zawieszonej). Zakaz przedmiotowej zmiany powództwa jest zakazem bezwzględnym co oznacza, że dotyczy zarówno zmiany żądania, jak i zmiany faktycznej żądania zgłoszonego w pozwie.
Skład orzekający
Katarzyna Niemczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności czynności prawnych osób ubezwłasnowolnionych oraz niedopuszczalności zmiany powództwa w postępowaniu uproszczonym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji częściowego ubezwłasnowolnienia i braku zgody kuratora; postępowanie uproszczone ma swoje specyficzne zasady.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest sprawdzenie zdolności do czynności prawnych kontrahenta, zwłaszcza w przypadku umów o wyższej wartości, oraz ilustruje rygorystyczne zasady postępowania uproszczonego.
“Ubezwłasnowolniony kontrahent? Umowa może być nieważna, nawet jeśli pożyczkodawca nie wiedział!”
Dane finansowe
WPS: 1730 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 2393/16 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2017 roku Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Katarzyna Niemczyk Protokolant: starszy sekretarz sądowy M. K. po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 roku w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. przeciwko G. T. o zapłatę I. oddala powództwo o zapłatę kwoty 1.730,00 zł (tysiąc siedemset trzydzieści złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11.12.2015 roku do dnia zapłaty; II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie. Sygn. akt I C 2393/16 UZASADNIENIE W dniu 15.12.2015 roku powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. , wniósł w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozew o zapłatę przeciwko G. T. , domagając się zasądzenia kwoty 4.009,79 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od kwoty 3.912,40 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 80,39 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto powód domagał się zwrotu kosztów sądowych w wysokości 51,00 zł i kwoty 0,51 zł tytułem innych kosztów (prowizji od przelewu). W uzasadnieniu podał, że pozwany i powód zawarli umowę pożyczki na kwotę 4.382,40 zł. Pozwany zobowiązany był do spłaty pożyczki w 40 tygodniowych ratach w wysokości 109,56 zł. Pozwany spłacił kwotę 470,00 zł, która została zaksięgowana na poczet kapitału. Ponieważ pozwany nie wywiązał się z przyjętego zobowiązania w pozostałej części powód wypowiedział umowę i należność stała się wymagalna z dniem 1.10.2015 roku. W dniu 17.12.2015 roku referendarz sądowy Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie wydał w sprawie, sygn. akt VI Nc – e (...) nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym /k. 5/. Postanowieniem z dnia 20.07.2016 roku przekazał rozpoznanie niniejszej sprawy do tut. sądu /k.12/ wobec wniesionego sprzeciwu od nakazu zapłaty. W piśmie procesowym z dnia 5.10.2016 roku powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.730,00 zł na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11.12.2015 roku do dnia zapłaty i w pozostałym zakresie cofnął powództwo. Wskazał, że dochodzona kwota stanowi różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą pozwanemu (2.200,00 zł), a dokonaną przez niego wpłatą (470,00 zł). Podniósł, iż dniu zawarcia umowy pozwany był osobą ubezwłasnowolnioną częściowo, a jego przedstawiciel ustawowy nie wyraził zgody na zawarcie umowy Natomiast powód w dniu zawarcia umowy nie posiadał informacji o częściowym ubezwłasnowolnieniu pozwanego. W toku postępowania egzekucyjnego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Słupsku K. S. w sprawie Km 3232/16 wyegzekwował i przekazał powodowi na poczet zadłużenia kwotę w wysokości 201,57 zł /k. 21 - 23/. Postanowieniem z dnia 22.12.2016 r. Sąd Rejonowy w Słupsku zwrócił odpowiedź na pozew zawartą w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniesioną w elektronicznym postępowaniu upominawczym i uznał za niedopuszczalną zmianę powództwa /k. 35/. Kurator pozwanego G. T. nie stawił się na wyznaczony termin rozprawy, nie zajął stanowiska w sprawie i nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 19.05.2015 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (pożyczkodawcą) podpisali umowę pożyczki nr (...) . W § 3 ust. 1 pożyczkodawca udzielił pożyczkobiorcy pożyczki w wysokości 4.382,40 zł (zwaną dalej w umowie całkowitą kwotą pożyczki). Kwota do wypłaty, obliczona jkao całkowita kwota pożyczki pomniejszona o opłatę wstępną oraz ewentualną opłatę za obsługę pożyczki w miejscu zamieszkania (w przypadku wyboru przez pożyczkobiorcę takiej dodatkowej opcji), wynosi 2.200,00 zł. W §65 ust. 1 umowy pożyczkobiorca zobowiązał się zwrócić pożyczkodawcy całkowitą kwotę pożyczki w ten sposób, że wpłaci kwotę wynoszącą 4.382,40 zł w 40 tygodniowych ratach w wysokości 109,56 zł każda w terminach, zgodnie z harmonogramem stanowiącym integralną część umowy. (dowód: umowa pożyczki z dnia 19.05.2015 roku k. 24) G. T. jest ubezwłasnowolniony częściowo z powodu choroby psychicznej na mocy postanowienia wydanego przez Sąd Okręgowy w Słupsku w dniu 28.01.2006 roku. I. T. została ustanowiona kuratorem i powołana do sprawowania zarządu majątkiem częściowo ubezwłasnowolnionego G. T. . (bezsporne) Pismem z dnia 25.08.2015 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wypowiedziała G. T. umowę pożyczki. (dowód: wypowiedzenie umowy z dnia 25.08.2015 roku k. 26) G. T. wpłacił na poczet zadłużenia kwotę 470,00 zł. (bezsporne) W piśmie z dnia 23.11.2015 roku powód poinformował kuratora pozwanego I. T. o otrzymaniu dokumentacji poświadczającej fakt częściowego ubezwłasnowolnienia G. T. i wniósł o zapłatę kwoty 1.730,00 zł powołując przepis art. 405 k.c. Kwota 1.730,00 zł jak wskazał powód uwzględnia wpłatę kwoty 470,00 zł. (dowód: pismo z dnia 23.11.2015 roku k. 28) Komornik Sądowy przy Sadzie Rejonowym w Słupsku K. S. w sprawie Km 3232/16 wyegzekwowała i przekazała powodowi na poczet zadłużenia wynikającego z w.w. umowy pożyczki kwotę 201,57 zł. (bezsporne) Kurator ubezwłasnowolnionego częściowo pozwanego I. T. nie wyraziła zgody pozwanemu na zawarcie umowy pożyczki z dnia 19.05.2015 roku, ani nie zatwierdziła tej czynności. (bezsporne) Sąd zważył, co następuje: Powództwo w części, w której zostało podtrzymane, nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zaszły podstawy do wydania wyroku zaocznego zgodnie z przepisem art. 339 § 1 k.p.c. i art. 340 k.p.c. Na mocy przepisu art. 720 § 1 i 2 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że pozwany w chwili podpisania umowy pożyczki z dnia 19.05.2015 roku był ubezwłasnowolniony częściowo, a kurator ustanowiony dla ubezwłasnowolnionego częściowo G. T. nie potwierdził zawartej umowy pożyczki. Jak stanowi przepis art. 15 k.c. ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo. Zgodnie z przepisem art. 18 § 1 k.c. ważność umowy, która została zawarta przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego, zależy od potwierdzenia umowy przez tego przedstawiciela. Umowa pożyczki z dnia 19.05.2015 roku dotycząca kwoty 4.382,40 zł nie jest umową zawieraną w drobnych bieżących spawach życia codziennego. Ponieważ została zawarta przez osobę ubezwłasnowolnioną częściowo bez zgody kuratora wymagała zatwierdzenia przez I. T. . Brak tego potwierdzenia oznacza, że czynność prawna nie stała się ważna (zakończenie stanu nieważności zawieszonej). Jak stanowi przepis art. 505 4 § 1 k.p.c. zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym jest niedopuszczalna. Zakaz przedmiotowej zmiany powództwa jest zakazem bezwzględnym co oznacza, że dotyczy zarówno zmiany żądania, jak i zmiany faktycznej żądania zgłoszonego w pozwie. W konsekwencji należy też przyjąć, że czynność procesowa powoda zmierzająca do przedmiotowej zmiany powództwa jest bezskuteczna nawet wtedy, gdy nowe żądanie nadaje się również do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. Ze względu na istotę postępowania uproszczonego nie ma też żadnych podstaw do przekazywania „zmienionego" powództwa do rozpoznania w innej, oddzielnej sprawie (Komentarz do art. 505 4 k.p.c., Jacek Gudowski, stan prawny 25.06.2012 rok). Zakaz wyrażony w art. 505 4 § 1 k.p.c. nie obejmuje częściowego cofnięcia pozwu, przy zachowaniu wymagań wymienionych w art. 203 § 1 k.p.c. Cofnięcie pozwu, chociaż należy do zakresu dyspozycyjności materialnej, jest innym rodzajem aktu tej dyspozycyjności niż przedmiotowa zmiana powództwa. (tak komentarz do art. 505 4 KPC T. II red. Piasecki 2016, wyd. 7/Kulski, Legalis). Zgodnie z przepisem art. 505 4 § 1 k.p.c. sąd uznał zmianę powództwa polegającą na zmianie podstawy faktycznej żądania, za niedopuszczalne. Podkreślić przy tym należy, że wiedzę o częściowym ubezwłasnowolnieniu pozwanego powód powziął przed wytoczeniem sprawy w sądzie, co wynika z pisma z dnia 23.11.2015 roku (k. 28). Podtrzymane żądanie pozwu nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem umowa pożyczki zawarta z pozwanym jest nieważna. Wobec powyższego sąd na mocy przepisu art. 720 § 1 k.c. w zw. z art. 15 k.c. w zw. z 18 § 1 k.c. oddalił powództwo o zapłatę kwoty 1.730,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 11.12.2015 roku do dnia zapłaty, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku zaocznego. Na mocy przepisu art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. w pozostałym zakresie postępowanie umorzył, o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI