I C 182/16

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-07-27
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
odszkodowanieubezpieczenie OCbezpośrednia likwidacja szkodycesja wierzytelnościkosztorysrzeczoznawcalegitymacja procesowa

Sąd oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania z tytułu cesji wierzytelności, uznając brak legitymacji biernej pozwanego ubezpieczyciela, który nie był ubezpieczycielem sprawcy szkody.

Powód, na mocy umowy przelewu wierzytelności, dochodził od pozwanego ubezpieczyciela kwoty stanowiącej różnicę między wyceną szkody przez rzeczoznawcę a kwotą wypłaconą przez ubezpieczyciela. Pozwany ubezpieczyciel wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając brak swojej legitymacji biernej, ponieważ nie był ubezpieczycielem sprawcy szkody, a jedynie ubezpieczycielem poszkodowanego w ramach systemu bezpośredniej likwidacji szkody. Sąd uznał argumentację pozwanego, stwierdzając, że odpowiedzialność ubezpieczyciela OC jest pochodną odpowiedzialności sprawcy, a skoro pozwany nie ubezpieczał sprawcy, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzone przez niego szkody.

Powód J. B. wystąpił z powództwem o zapłatę kwoty 1.380,60 zł od P. S.A. w W., w tym 930,60 zł tytułem odszkodowania i 450 zł tytułem opinii rzeczoznawcy, wraz z odsetkami. Uzasadnił swoje żądanie umową przelewu wierzytelności zawartą z poszkodowanym T. S., którego pojazd został uszkodzony przez sprawcę objętego ubezpieczeniem OC u pozwanej. Powód twierdził, że pozwana zaniżyła kwotę odszkodowania wyliczoną w kosztorysie. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku legitymacji biernej, ponieważ nie była ubezpieczycielem sprawcy szkody, a jedynie poszkodowanego w ramach systemu bezpośredniej likwidacji szkody. Sąd, analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy ubezpieczenia i ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, stwierdził, że odpowiedzialność ubezpieczyciela OC jest pochodną odpowiedzialności sprawcy. Ponieważ pozwana nie była ubezpieczycielem sprawcy szkody, nie ponosiła odpowiedzialności za wyrządzone przez niego szkody, a tym samym poszkodowany nie mógł skutecznie przenieść na powoda wierzytelności wobec pozwanej. W związku z tym sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczyciel poszkodowanego, który nie był ubezpieczycielem sprawcy szkody, nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez sprawcę, nawet w ramach systemu bezpośredniej likwidacji szkody.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność ubezpieczyciela OC jest pochodną odpowiedzialności sprawcy szkody. Pozwana nie była ubezpieczycielem sprawcy, a jedynie poszkodowanego. System bezpośredniej likwidacji szkody nie zmienia tej zasady prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

P. S.A.

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznapowód
P. S.A.spółkapozwana
T. S.osoba_fizycznaposzkodowany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 822 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Pomocnicze

k.c. art. 805 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku.

k.c. art. 805 § § 2 pkt 1

Kodeks cywilny

Świadczenie ubezpieczyciela przy ubezpieczeniu majątkowym polega na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca spór ponosi jego koszty.

u.dz.ubezp. art. 3

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej

Określa czynności ubezpieczeniowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana nie była ubezpieczycielem sprawcy szkody. Odpowiedzialność ubezpieczyciela OC jest pochodną odpowiedzialności sprawcy. Poszkodowany nie mógł skutecznie przenieść wierzytelności wobec pozwanej, która nie ponosiła odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Powód dochodził odszkodowania na podstawie cesji wierzytelności od pozwanego ubezpieczyciela. Pozwana zaniżyła kwotę odszkodowania w kosztorysie.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność ubezpieczyciela jest pochodną odpowiedzialności sprawcy poszkodowanemu nie przysługiwało uprawnienie do zbycia wierzytelności z tytułu odszkodowania w zakresie dotyczącym pozwanej

Skład orzekający

Wojciech Zatorski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności ubezpieczyciela w ramach systemu bezpośredniej likwidacji szkody oraz skutków cesji wierzytelności w sytuacji braku odpowiedzialności ubezpieczyciela sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ubezpieczyciel poszkodowanego nie jest jednocześnie ubezpieczycielem sprawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię odpowiedzialności ubezpieczycieli i ograniczeń w dochodzeniu roszczeń na podstawie cesji wierzytelności, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Czy można dochodzić odszkodowania od ubezpieczyciela, który nie ubezpieczał sprawcy? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1380,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 182/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Wojciech Zatorski Protokolant Natalia Całka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 roku w Ś. sprawy z powództwa J. B. przeciwko P. S.A. w W. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt IC 182/16 UZASADNIENIE J. B. wystąpił o zasądzenie od (...) S.A. z/s w W. kwoty 1.380,60 zł, w tym kwoty 930,60 zł tytułem odszkodowania, z odsetkami ustawowymi od dnia 21.11.2015r. oraz kwoty 450 zł tytułem opinii rzeczoznawcy niezbędnej do celowego dochodzenia swych praw, a także obciążenie pozwanej kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu podał, iż w ramach działalności gospodarczej nabył od poszkodowanego w wypadku drogowym T. S. , którego samochód I. nr rej. (...) został uszkodzony przez pojazd ubezpieczony w zakresie OC u pozwanej, wierzytelność z tytułu odszkodowania; ubezpieczyciel po zgłoszeniu szkody dokonał oględzin pojazdu oraz sporządził kosztorys na kwotę 1.800,36 zł, jednak zastosował zaniżone stawki roboczogodzin oraz obniżył wartość materiałów, a także zastosował amortyzację cen części do naprawy; powód tymczasem zlecił oszacowanie szkody rzeczoznawcy, który wyliczył szkodę na kwotę 2.730,96 zł; obecnie powód dochodzi różnicy pomiędzy w/w kwotami; powód powiadomił pozwaną o przelewie wierzytelności oraz wezwał ją do zapłaty w/w kwoty wraz z odsetkami, jednak bezskutecznie. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa zarzucając brak legitymacji biernej w sprawie w zakresie odpowiedzialności OC. Ubezpieczyciel likwidował bowiem szkodę na zlecenie poszkodowanego, natomiast nie udzielał ochrony ubezpieczeniowej sprawcy szkody, zatem roszczenia powoda winny zostać zaspokojone przez sprawcę lub jego ubezpieczyciela, skoro w dacie kolizji powodującej szkodę sprawca ubezpieczony był w innym towarzystwie; z uwagi na powyższe wobec pozwanego nie istniała wierzytelność z tytułu ubezpieczenia OC sprawcy, a w konsekwencji poszkodowany nie mógł dokonywać cesji, na którą powołuje się powód, co umowę tę czyni nieważną; poszkodowany zwrócił się do pozwanego o likwidację szkody w tzw. systemie (...) bezpośredniej likwidacji szkody przez własnego ubezpieczyciela, o czym pozwana zawiadomiła ubezpieczyciela sprawcy; ponadto pozwana zarzuciła zawyżenie kosztów naprawy, bowiem koszty przedstawione przez powoda nie są kosztami koniecznymi. Sąd ustalił: Dnia 20.10.2015r. w wyniku kolizji drogowej uszkodzony został należący do T. S. samochód I. nr rej. (...) , ubezpieczony w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanej. Bezsporne Sprawca kolizji posiadał ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w innym towarzystwie ubezpieczeniowym. Poszkodowany zlecił pozwanej likwidację szkody z ubezpieczenia OC, pomimo ukarania sprawcy mandatem karnym. Pozwana przyjęła zgłoszenie w ramach systemu bezpośredniej likwidacji szkody, polegającego na możliwości naprawienia szkody wyrządzonej przez posiadacza pojazdu mechanicznego posiadającego ubezpieczenie OC w innym towarzystwie przez ubezpieczyciela poszkodowanego. Następnie przeprowadziła oględziny pojazdu, sporządziła kosztorys i przyznała poszkodowanemu odszkodowanie w kwocie 1.800, 36 zł. Dowód: - Akta szkody – k. 55 W ramach prowadzonej osobiście działalności gospodarczej powód zawarł z poszkodowanym umowę przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania należnego od sprawy i od pozwanej , która /jak wskazano w umowie/ udzieliła sprawcy ochrony ubezpieczeniowej w zakresie obowiązkowego OC. O w/w umowie powód zawiadomił pozwaną. Następnie powód zlecił oszacowanie szkody rzeczoznawcy który w drodze tzw. opinii prywatnej, wyliczył szkodę na kwotę 2.730,96 zł /netto/. Za sporządzenie w/w opinii powód zapłacił 450 zł /netto/. Dowód: - wydruk (...) k. 12, - zawiadomienie o przelewie – k.13, - umowa przelewu k. 14, - kalkulacja szkody – k. 25-26, - faktura vat – k. 27. Sąd zważył: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Stosownie do § 2 pkt 1w/w przepisu świadczenie ubezpieczyciela polega przy ubezpieczeniu majątkowym w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Z kolei zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W świetle w/w przepisów oczywiste jest, że w ogólności ubezpieczyciel zobowiązany jest spełnić umówione świadczenie w określonej sytuacji, po opłaceniu ustalonej składki, natomiast w przypadku ubezpieczenia OC odpowiedzialność ubezpieczyciela jest pochodną odpowiedzialności sprawcy, którego objął ochroną ubezpieczeniową. Wbrew twierdzeniom powoda pozwana nie była ubezpieczycielem sprawcy szkody w dacie zdarzenia powodującego tę szkodę. Pozwana zakwestionowała swą odpowiedzialność w tym zakresie wskazując na innego ubezpieczyciela OC sprawcy, czemu powód nie przeciwstawił dowodów przeciwnych, ani nawet nie zaprzeczył. Pozwana ubezpieczała poszkodowanego w zakresie OC ( art. 822 k.c. ), zatem odpowiadała z tego tytułu za szkody wyrządzone osobom trzecim, jednak poszkodowany nie był sprawcą kolizji, tak więc pozwana nie odpowiada wobec innych osób z tego tytułu. Pozwana nie ubezpieczała sprawcy szkody, zatem nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzone przezeń szkody, bowiem odpowiedzialność ta obciąża samego sprawcę oraz jego ubezpieczyciela ( art. 415 k.c. i art. 822 k.c. ). Wobec powyższego poszkodowanemu nie przysługiwało uprawnienie do zbycia wierzytelności z tytułu odszkodowania w zakresie dotyczącym pozwanej. Ocen powyższych nie zmienia przyjęcie przez pozwaną zgłoszenia szkody i faktycznego częściowego jej zlikwidowania w systemie (...) . Funkcjonowanie tego systemu, opierającego się w istocie na porozumieniu /niektórych/ ubezpieczycieli co do wzajemnej likwidacji szkód, nie oznacza przecież odpowiedzialności pozwanej z racji przejęcia roli likwidatora szkody, skoro prawną podstawą odpowiedzialności sprawcy nadal stanowi przepis art. 415 k.c. , natomiast ubezpieczyciele, wykonujący określone czynności ubezpieczeniowe ( art. 3 obowiązującej w dacie powstania szkody ustawy z 22.05.2003r. ustawy o działalności ubezpieczeniowej - Dz.U.2015.1206 j.t.), odpowiadają na podstawie przepisów art. 805 i 822 k.c. Powództwo podlegało zatem oddaleniu, o czym na podstawie art. 822 k.c. orzeczono w pkt I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca spór ponosi jego koszty, na które w niniejszej sprawie składa się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej, liczone wg wartości przedmiotu sporu, tj. 180 zł oraz wydatek z tytułu opłaty skarbowej od złożenia pełnomocnictwa, tj. 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI