I C 238/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Wąbrzeźnie oddalił powództwo spółki o zapłatę kary umownej, uznając jej naliczenie za niezgodne z prawem, ponieważ zostało ono oparte na zobowiązaniu pieniężnym.
Powód dochodził zapłaty kary umownej od pozwanego w związku z odstąpieniem od umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie oddalił powództwo, uznając, że kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego, co jest niedopuszczalne zgodnie z art. 483 § 1 k.c. W konsekwencji, roszczenie o zapłatę kary umownej wraz z odsetkami zostało oddalone, a powód został obciążony kosztami procesu.
Powód, E. (...) Sp. z o.o., domagał się od pozwanego S. S. zasądzenia kwoty 8.456,40 zł tytułem kary umownej, naliczonej zgodnie z § 9 pkt 17 umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut nieważności umowy i klauzuli abuzywnej. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie ustalił, że strony łączyła ważna umowa o dzieło. Pozwany nie wywiązał się z obowiązku zapłaty pierwszej transzy, co skutkowało wystawieniem przez powoda noty księgowej z karą umowną. Sąd uznał jednak, że kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego (braku płatności), co jest niedopuszczalne na mocy art. 483 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem, kara umowna może być zastrzeżona jedynie w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Ponieważ zastrzeżenie kary umownej na wskazaną okoliczność było nieważne, sąd oddalił powództwo w całości. Rozstrzygając o kosztach procesu, sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.817 zł, obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika i opłatę skarbową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna może być zastrzeżona jedynie w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści art. 483 § 1 k.c., który jednoznacznie stanowi, że kara umowna dotyczy naprawienia szkody wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Naliczanie kary umownej za brak płatności jest niedopuszczalne i skutkuje jej nieważnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany S. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) . (...) Sp. z o.o. | spółka | powód |
| S. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna może być zastrzeżona tylko w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Zastrzeżenie kary umownej za niespełnienie zobowiązania pieniężnego jest niedopuszczalne i nieważne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego, co jest niedopuszczalne na mocy art. 483 § 1 k.c.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda o zapłatę kary umownej.
Godne uwagi sformułowania
za niedopuszczalne należy uznać zastrzeżenie kary umownej w wypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego Ponieważ zastrzeżenie kary umownej na wskazaną okoliczność było niedopuszczalne i nieważne, roszczenie o zapłatę tego rodzaju należności podlegało oddaleniu
Skład orzekający
Ludmiła Dulka-Twarogowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 483 § 1 k.c. w kontekście kar umownych za zobowiązania pieniężne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczenia kary umownej za brak płatności w umowie o wykonanie instalacji fotowoltaicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje pułapki związane z naliczaniem kar umownych, szczególnie w kontekście zobowiązań pieniężnych, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym.
“Kara umowna za brak zapłaty? Sąd wyjaśnia, dlaczego to nieważne!”
Dane finansowe
WPS: 8456,4 PLN
zwrot kosztów procesu: 1817 PLN
Sektor
budowlane
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt: I C 238/21 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 14 września 2022 roku Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska Protokolant: st. sekr. sąd. Arleta Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 roku w Wąbrzeźnie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) . (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. przeciwko: S. S. - o zapłatę 1) oddala powództwo w całości; 2) zasądza od powoda (...) . (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz pozwanego S. S. 1.817,00 zł (tysiąc osiemset siedemnaście złotych zero groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu. Sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska Sygnatura akt: I C 238/21 upr ZARZĄDZENIE 1. (...) ”; 2. (...) W. , 14 września 2022 r. Sędzia Ludmiła Dulka – Twarogowska Sygn. akt I C 238/21 upr UZASADNIENIE W pozwie z (...) roku powód E. (...) Sp. z o.o. w W. (poprzednio (...) Sp. z o.o. ) domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego S. S. kwoty 8.456,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty za okres od 9 lipca 2019 roku do dnia zapłaty, a ponadto także kosztów procesu (k.2-7, k.27-29v). W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu (k.50-53v). Strony podtrzymały swoje stanowiska w toku procesu (k.60-64, k.95-97v, k.111 - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 00:12:35 i od 01:53:00) Sprawa została rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu (...) roku powód jako wykonawca zawarł z pozwanym jako inwestorem umowę nr (...) , której przedmiotem było m.in. wykonanie instalacji fotowoltaicznej przy budynku położonym w W. (...) za kwotę 42.282 zł brutto, płatną ze środków własnych inwestora. Wymieniona kwota miała zostać zapłacona przez pozwanego na rzecz powoda w trzech transzach: pierwsza – w wysokości 30% ceny za prace przygotowawcze w ciągu 3 dni od podpisania umowy, druga – 60% ceny za zakup paneli w ciągu 3 dni od zgłoszenia przez wykonawcę gotowości do realizacji i trzecia – pozostała część ceny w terminie 3 dni od zrealizowania montażu instalacji. Formą obowiązującą umowy była forma dokumentowa lub pisemna, a wszelkie jej zmiany wymagały zachowania takich form pod rygorem nieważności. Integralną częścią umowy były O. W. (...) , które w § 9 pkt 17 określały, że brak realizacji przez inwestora obowiązków określonych w umowie oraz (...) uprawnia wykonawcę do odstąpienia od umowy bez zapłaty odstępnego oraz do naliczenia kary umownej w wysokości 20% wartości wybranego abonamentu pomnożonej przez okres abonamentu wynoszący 120 miesięcy lub 20% ceny dla finansowania gotówką. Wraz z zawarciem umowy został sporządzony arkusz ustaleń montażowych, w którym określono m.in. moc instalacji: 7,83 kW i ilość modułów: 29. Pozwany miał prawo w terminie 14 dni odstąpić od umowy bez podawania przyczyny, wysyłając pisemne oświadczenie. Dowody: - umowa wraz z (...) (k.15, k.19-21v); - arkusz ustaleń montażowych (k.16-18); - zeznania świadka S. P. (k.111v-112 - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 00:14:00); - zeznania świadka W. S. (k.112v-113 - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 01:14:22). Po 2 dniach od podpisania umowy, pozwany poinformował telefonicznie pracownika powoda, iż rezygnuje z umowy. Dowody: - zeznania pozwanego (k.113–113v - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 01:34:10). W dniu 19 czerwca 2019 roku powód wystawił notę księgowa nr (...) na kwotę 8.456,40 zł, z 14-dniowym terminem zapłaty, której płatnością obciążył pozwanego z tytułu odstąpienia od umowy zgodnie z § 9 pkt 17 (...) do umowy na wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Pismem z (...) roku powód wezwał pozwanego do niezwłocznego przystąpienia do wykonania zawartej umowy lub zapłaty kary umownej zgodnie z notą księgową nr (...) . W pismach z (...) roku powód zawarł oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Dowody: - nota księgowa (k.26); - pisma powoda (k.22-25v); - zeznania świadka J. M. (k.112v - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 00:58:28). Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda okazało się nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie powód dochodził spełnienia przez pozwanego zobowiązania wynikającego z umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej, objętego notą obciążeniową zawierającą karę umowną z tytułu braku realizacji przez inwestora obowiązków określonych w umowie i odstąpienia od umowy przez wykonawcę. Strona pozwana domagała się oddalenia powództwa, podnosząc szereg zarzutów, w tym przede wszystkim, iż uzgodnienia dokonane pomiędzy stronami z dnia (...) roku stanowiły jedynie zaproszenie do zawarcia umowy, nieważności umowy, występowania w umowie klauzuli abuzywnej w odniesieniu do postanowienia regulującego karę umowną oraz jej rażącego wygórowania. W oparciu o zaprezentowane przez powoda dowody prywatne w postaci umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej oraz arkusz ustaleń montażowych dla instalacji fotowoltaicznej Sąd ustalił, iż pozwanego oraz powoda łączył ważny stosunek prawny - umowa o dzieło. Wbrew twierdzeniom pozwanego strony w wystraczającym stopniu, określiły przedmiot dzieła - skoro rodzaj instalacji zawiera uzgodniony i podpisany przez strony arkusz ustaleń montażowych. Także pozwany był przekonany, że nie miało miejsce jedynie zaproszenie do zawarcia umowy, lecz doszło do skutecznego zawarcia umowy, skoro po 2 dniach zmienił zdanie i informował przedstawiciela powoda, że chce zrezygnować z umowy. Bezspornym było, iż pozwany nie wywiązał się z umowy i nie dokonał w terminie 3 dni od dnia jej podpisania zapłaty na rzecz powoda pierwszej transzy w wysokości 30% ceny za prace przygotowawcze, co skutkowało wystawieniem przez powoda w dniu (...) roku noty księgowej nr (...) na kwotę 8.456,40 zł, z 14-dniowym terminem zapłaty, której płatnością obciążył pozwanego z tytułu odstąpienia od umowy zgodnie z § 9 pkt 17 (...) . Analiza § 9 pkt 17 (...) wskazuje, że zawarta w nocie obciążeniowej kara stanowiła karę umowną w rozumieniu art. 483 k.c. Zgodnie z treścią art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Warunkiem skorzystania z uprawnienia do obciążenia kontrahenta karą umowną jest ustalenie, że zobowiązany nie spełnił ciążącego na nim zobowiązania niepieniężnego i w ten sposób została wyrządzona szkoda. Tym samym za niedopuszczalne należy uznać zastrzeżenie kary umownej w wypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego. Ponieważ powód obciążył pozwanego karą umowną z powodu braku płatności pierwszej transzy, oznacza to, iż kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego . Ponieważ zastrzeżenie kary umownej na wskazaną okoliczność było niedopuszczalne i nieważne, roszczenie o zapłatę tego rodzaju należności podlegało oddaleniu wraz z odsetkami za opóźnienie w ich płatności, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. O kosztach procesu w pkt 2 wyroku Sąd postanowił w myśl art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. , kierując się zasadą odpowiedzialności za jego wynik. Pozwany wygrał proces w całości, dlatego powód zobowiązany jest do zwrotu na jego rzecz kosztów procesu. Zasądzona z tego tytułu kwota 1.817 zł obejmuje: 1.800,00 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych [Dz.U.2018.265 j.t.]) oraz 17 zł opłaty skarbowej od czynności złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa. Sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska Pouczenie: (...) (...) (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) - (...) 3. (...) Sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska W. , dnia 6 października 2022 roku
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI