I C 238/21

Sąd Rejonowy w WąbrzeźnieWąbrzeźno2022-09-14
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
kara umownazobowiązanie pieniężneumowa o dziełoodstąpienie od umowykoszty procesuart. 483 k.c.

Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie oddalił powództwo spółki o zapłatę kary umownej, uznając jej naliczenie za niezgodne z prawem, ponieważ zostało ono oparte na zobowiązaniu pieniężnym.

Powód dochodził zapłaty kary umownej od pozwanego w związku z odstąpieniem od umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie oddalił powództwo, uznając, że kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego, co jest niedopuszczalne zgodnie z art. 483 § 1 k.c. W konsekwencji, roszczenie o zapłatę kary umownej wraz z odsetkami zostało oddalone, a powód został obciążony kosztami procesu.

Powód, E. (...) Sp. z o.o., domagał się od pozwanego S. S. zasądzenia kwoty 8.456,40 zł tytułem kary umownej, naliczonej zgodnie z § 9 pkt 17 umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut nieważności umowy i klauzuli abuzywnej. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie ustalił, że strony łączyła ważna umowa o dzieło. Pozwany nie wywiązał się z obowiązku zapłaty pierwszej transzy, co skutkowało wystawieniem przez powoda noty księgowej z karą umowną. Sąd uznał jednak, że kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego (braku płatności), co jest niedopuszczalne na mocy art. 483 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem, kara umowna może być zastrzeżona jedynie w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Ponieważ zastrzeżenie kary umownej na wskazaną okoliczność było nieważne, sąd oddalił powództwo w całości. Rozstrzygając o kosztach procesu, sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.817 zł, obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika i opłatę skarbową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara umowna może być zastrzeżona jedynie w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na treści art. 483 § 1 k.c., który jednoznacznie stanowi, że kara umowna dotyczy naprawienia szkody wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Naliczanie kary umownej za brak płatności jest niedopuszczalne i skutkuje jej nieważnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany S. S.

Strony

NazwaTypRola
(...) . (...) Sp. z o.o.spółkapowód
S. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 483 § § 1

Kodeks cywilny

Kara umowna może być zastrzeżona tylko w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Zastrzeżenie kary umownej za niespełnienie zobowiązania pieniężnego jest niedopuszczalne i nieważne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4

Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego, co jest niedopuszczalne na mocy art. 483 § 1 k.c.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powoda o zapłatę kary umownej.

Godne uwagi sformułowania

za niedopuszczalne należy uznać zastrzeżenie kary umownej w wypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego Ponieważ zastrzeżenie kary umownej na wskazaną okoliczność było niedopuszczalne i nieważne, roszczenie o zapłatę tego rodzaju należności podlegało oddaleniu

Skład orzekający

Ludmiła Dulka-Twarogowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 483 § 1 k.c. w kontekście kar umownych za zobowiązania pieniężne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczenia kary umownej za brak płatności w umowie o wykonanie instalacji fotowoltaicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje pułapki związane z naliczaniem kar umownych, szczególnie w kontekście zobowiązań pieniężnych, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym.

Kara umowna za brak zapłaty? Sąd wyjaśnia, dlaczego to nieważne!

Dane finansowe

WPS: 8456,4 PLN

zwrot kosztów procesu: 1817 PLN

Sektor

budowlane

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt: I C 238/21 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 14 września 2022 roku Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska Protokolant: st. sekr. sąd. Arleta Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 roku w Wąbrzeźnie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) . (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. przeciwko: S. S. - o zapłatę 1) oddala powództwo w całości; 2) zasądza od powoda (...) . (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz pozwanego S. S. 1.817,00 zł (tysiąc osiemset siedemnaście złotych zero groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu. Sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska Sygnatura akt: I C 238/21 upr ZARZĄDZENIE 1. (...) ”; 2. (...) W. , 14 września 2022 r. Sędzia Ludmiła Dulka – Twarogowska Sygn. akt I C 238/21 upr UZASADNIENIE W pozwie z (...) roku powód E. (...) Sp. z o.o. w W. (poprzednio (...) Sp. z o.o. ) domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego S. S. kwoty 8.456,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty za okres od 9 lipca 2019 roku do dnia zapłaty, a ponadto także kosztów procesu (k.2-7, k.27-29v). W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu (k.50-53v). Strony podtrzymały swoje stanowiska w toku procesu (k.60-64, k.95-97v, k.111 - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 00:12:35 i od 01:53:00) Sprawa została rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu (...) roku powód jako wykonawca zawarł z pozwanym jako inwestorem umowę nr (...) , której przedmiotem było m.in. wykonanie instalacji fotowoltaicznej przy budynku położonym w W. (...) za kwotę 42.282 zł brutto, płatną ze środków własnych inwestora. Wymieniona kwota miała zostać zapłacona przez pozwanego na rzecz powoda w trzech transzach: pierwsza – w wysokości 30% ceny za prace przygotowawcze w ciągu 3 dni od podpisania umowy, druga – 60% ceny za zakup paneli w ciągu 3 dni od zgłoszenia przez wykonawcę gotowości do realizacji i trzecia – pozostała część ceny w terminie 3 dni od zrealizowania montażu instalacji. Formą obowiązującą umowy była forma dokumentowa lub pisemna, a wszelkie jej zmiany wymagały zachowania takich form pod rygorem nieważności. Integralną częścią umowy były O. W. (...) , które w § 9 pkt 17 określały, że brak realizacji przez inwestora obowiązków określonych w umowie oraz (...) uprawnia wykonawcę do odstąpienia od umowy bez zapłaty odstępnego oraz do naliczenia kary umownej w wysokości 20% wartości wybranego abonamentu pomnożonej przez okres abonamentu wynoszący 120 miesięcy lub 20% ceny dla finansowania gotówką. Wraz z zawarciem umowy został sporządzony arkusz ustaleń montażowych, w którym określono m.in. moc instalacji: 7,83 kW i ilość modułów: 29. Pozwany miał prawo w terminie 14 dni odstąpić od umowy bez podawania przyczyny, wysyłając pisemne oświadczenie. Dowody: - umowa wraz z (...) (k.15, k.19-21v); - arkusz ustaleń montażowych (k.16-18); - zeznania świadka S. P. (k.111v-112 - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 00:14:00); - zeznania świadka W. S. (k.112v-113 - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 01:14:22). Po 2 dniach od podpisania umowy, pozwany poinformował telefonicznie pracownika powoda, iż rezygnuje z umowy. Dowody: - zeznania pozwanego (k.113–113v - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 01:34:10). W dniu 19 czerwca 2019 roku powód wystawił notę księgowa nr (...) na kwotę 8.456,40 zł, z 14-dniowym terminem zapłaty, której płatnością obciążył pozwanego z tytułu odstąpienia od umowy zgodnie z § 9 pkt 17 (...) do umowy na wykonanie instalacji fotowoltaicznej. Pismem z (...) roku powód wezwał pozwanego do niezwłocznego przystąpienia do wykonania zawartej umowy lub zapłaty kary umownej zgodnie z notą księgową nr (...) . W pismach z (...) roku powód zawarł oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Dowody: - nota księgowa (k.26); - pisma powoda (k.22-25v); - zeznania świadka J. M. (k.112v - protokół rozprawy z 7 września 2022 roku, czas zapisu: od 00:58:28). Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda okazało się nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie powód dochodził spełnienia przez pozwanego zobowiązania wynikającego z umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej, objętego notą obciążeniową zawierającą karę umowną z tytułu braku realizacji przez inwestora obowiązków określonych w umowie i odstąpienia od umowy przez wykonawcę. Strona pozwana domagała się oddalenia powództwa, podnosząc szereg zarzutów, w tym przede wszystkim, iż uzgodnienia dokonane pomiędzy stronami z dnia (...) roku stanowiły jedynie zaproszenie do zawarcia umowy, nieważności umowy, występowania w umowie klauzuli abuzywnej w odniesieniu do postanowienia regulującego karę umowną oraz jej rażącego wygórowania. W oparciu o zaprezentowane przez powoda dowody prywatne w postaci umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej oraz arkusz ustaleń montażowych dla instalacji fotowoltaicznej Sąd ustalił, iż pozwanego oraz powoda łączył ważny stosunek prawny - umowa o dzieło. Wbrew twierdzeniom pozwanego strony w wystraczającym stopniu, określiły przedmiot dzieła - skoro rodzaj instalacji zawiera uzgodniony i podpisany przez strony arkusz ustaleń montażowych. Także pozwany był przekonany, że nie miało miejsce jedynie zaproszenie do zawarcia umowy, lecz doszło do skutecznego zawarcia umowy, skoro po 2 dniach zmienił zdanie i informował przedstawiciela powoda, że chce zrezygnować z umowy. Bezspornym było, iż pozwany nie wywiązał się z umowy i nie dokonał w terminie 3 dni od dnia jej podpisania zapłaty na rzecz powoda pierwszej transzy w wysokości 30% ceny za prace przygotowawcze, co skutkowało wystawieniem przez powoda w dniu (...) roku noty księgowej nr (...) na kwotę 8.456,40 zł, z 14-dniowym terminem zapłaty, której płatnością obciążył pozwanego z tytułu odstąpienia od umowy zgodnie z § 9 pkt 17 (...) . Analiza § 9 pkt 17 (...) wskazuje, że zawarta w nocie obciążeniowej kara stanowiła karę umowną w rozumieniu art. 483 k.c. Zgodnie z treścią art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Warunkiem skorzystania z uprawnienia do obciążenia kontrahenta karą umowną jest ustalenie, że zobowiązany nie spełnił ciążącego na nim zobowiązania niepieniężnego i w ten sposób została wyrządzona szkoda. Tym samym za niedopuszczalne należy uznać zastrzeżenie kary umownej w wypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego. Ponieważ powód obciążył pozwanego karą umowną z powodu braku płatności pierwszej transzy, oznacza to, iż kara umowna została naliczona za niespełnienie zobowiązania pieniężnego . Ponieważ zastrzeżenie kary umownej na wskazaną okoliczność było niedopuszczalne i nieważne, roszczenie o zapłatę tego rodzaju należności podlegało oddaleniu wraz z odsetkami za opóźnienie w ich płatności, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. O kosztach procesu w pkt 2 wyroku Sąd postanowił w myśl art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. , kierując się zasadą odpowiedzialności za jego wynik. Pozwany wygrał proces w całości, dlatego powód zobowiązany jest do zwrotu na jego rzecz kosztów procesu. Zasądzona z tego tytułu kwota 1.817 zł obejmuje: 1.800,00 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych [Dz.U.2018.265 j.t.]) oraz 17 zł opłaty skarbowej od czynności złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa. Sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska Pouczenie: (...) (...) (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) - (...) 3. (...) Sędzia Ludmiła Dulka-Twarogowska W. , dnia 6 października 2022 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI