I C 237/13

Sygn. akt I C 237/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 04 czerwca 2013 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Małgorzata Gładysz- Wójcik Protokolant: Adriana Ożga po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z p o w ó d z t w a Towarzystwa (...) S.A. w W. p r z e c i w k o J. J. o zapłatę I. zasądza od pozwanej J. J. na rzecz strony powodowej Towarzystwa (...) S.A. w W. kwotę 1.443,42 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści trzy złote czterdzieści dwa grosze) z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 27.09.2012 r. do dnia zapłaty; II. nie obciąża pozwanej kosztami procesu poniesionymi przez stronę powodową. Sygn. akt I C 237/13 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym dnia 27.09.2012 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin- Zachód w Lublinie strona powodowa Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. zażądała zasądzenia od pozwanej J. J. kwoty 1443,42 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu- do dnia zapłaty. W uzasadnieniu tego żądania powód podał, że pozwana ubezpieczyła u powoda pojazd komunikacyjny w zakresie odpowiedzialności OC pojazdów komunikacyjnych polisą nr (...) i w zamian za udzieloną ochronę ubezpieczeniową pozwana powinna zapłacić powodowi należną mu składkę, czego jednak pozwana nie uczyniła. Nakazem zapłaty z dnia 19.10.2012 r. wydanym w postepowaniu upominawczym w sprawie VI Nc-e (...) wskazany wyżej Sąd nakazał pozwanej, aby zapłaciła na rzecz strony powodowej całą żądaną w pozwie kwotę wraz z określonymi tam odsetkami ustawowymi. W dniu 15.11.2012 r. pozwana J. J. wniosła do w/w Sądu sprzeciw, w którym przyznała, że posiadała samochód objęty wskazaną w pozwie polisą, lecz pojazd ten pozwana oddała do kasacji i wyrejestrowała, o czym powiadomiła stronę powodową i z tych przyczyn pozwana odmówiła zapłaty kwoty żądanej w pozwie. Postanowieniem w/w Sądu w Lublinie z 26.11.2012 r. stwierdzono skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy opisanego wyżej nakazu zapłaty oraz przekazano rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego w Świdnicy. Strona powodowa w odpowiedzi na wezwanie Sądu Rejonowego w Świdnicy wydane w oparciu o przepis art. 505 37 kpc pozwem wniesionym 25.03.2013 r. (data stempla pocztowego) ponownie zażądała zasądzenia od pozwanej kwoty 1443,42 zł z odsetkami ustawowymi od daty wniesienia pozwu do dnia zapłaty podając, że powód jako ubezpieczyciel udzielił pozwanej ochrony ubezpieczeniowej objętej polisą nr (...) w zakresie odpowiedzialności OC pojazdów mechanicznych w zamian za co pozwana zobowiązała się zapłacić składkę, której pozwana nie zapłaciła. Nadto strona powodowa zaprzeczyła temu, że została zawiadomiona przez pozwaną o oddaniu do kasacji i wyrejestrowaniu samochodu ubezpieczonego mocą wskazanej wyżej polisy. Pozwana J. J. na rozprawie w dniu 28.05.2013 r. (k. 37) początkowo wniosła o oddalenie powództwa w całości (k. 37), zaś w toku składania zeznań w charakterze strony (k. 37 verte) oświadczyła, że uznaje żądanie pozwu do kwoty 700 zł z tytułu składki ubezpieczeniowej za „pół roku od stycznia 2012 r. do czerwca 2012 r.” i wniosła o rozłożenie tej kwoty na raty. Sąd ustalił następujący stan faktyczny Powód Towarzystwo (...) S.A. w W. wznowił z pozwaną J. J. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza pojazdu- samochodu osobowego marki O. (...) . Ubezpieczającym i właścicielem w/w pojazdu była pozwana J. J. . Przedmiotową umową powód udzielił pozwanej ubezpieczenia odpowiedzialności OC na okres do 28.12.2011 r. do 27.12.2012 r., zaś pozwana zobowiązała się do zapłaty- jednorazowo- składki w kwocie 1356 zł w terminie do 22.03.2012 r. Pomimo upływu tego terminu pozwana składki nie zapłaciła. W międzyczasie pozwana zachorowała, zaś jej samochód zepsuł się. /dowód: polisa nr (...) - k. 18; zeznania pozwanej- k. 37 verte/. Ponieważ samochód pozwanej nie nadawał się do dalszego korzystania, pozwana podjęła decyzję o jego oddaniu do demontażu czyniąc to w dniu 26.06.2012 r. i jednocześnie złożyła do Starosty (...) wniosek o wyrejestrowanie tego pojazdu. Decyzją nr KD.RP.5410. (...) .2012AN z dnia 01.08.2012 r. Starosta Ś. wyrejestrował przedmiotowy pojazd. /dowód: zaświadczenie o demontażu z 26.06.2012 r.- k. 29; decyzja Starosty (...) z 01.08.2012 r./. W dniu 06.11.2012 r.- drogą mailową, córka pozwanej M. D. przesłała stronie powodowej (zeskanowaną) decyzję Starosty (...) o wyrejestrowaniu pojazdu. /dowód: wydruk maila z 06.11.2012 r./. Pozwana J. J. ma 63 lata, nie posiada żadnego źródła dochodu, za wyjątkiem zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 150 zł miesięcznie. Pozwana mieszka w domku jednorodzinnym stanowiącym jej własność oraz jej męża, który otrzymuje 600 zł miesięcznie z tytułu renty inwalidzkiej. Wraz z pozwaną i jej mężem mieszka ich córka, która nie pracuje, gdyż sprawuje nad pozwaną opiekę i z tego tytułu otrzymuje kwotę 520 zł miesięcznie. Oprócz córki wraz z pozwaną i jej mężem mieszka również ich wnuczka. Pozwana jest osobą niedowidzącą. /dowód: zeznania pozwanej- k. 37-38/. Sąd zważył: Powództwo jest zasadne w całości, zaś argumentacja pozwanej, zgodnie z którą skoro pozwana oddała w czerwcu 2012 r. sporny pojazd do kasacji, to nie była zobowiązana do zapłacenia składki z tytułu ubezpieczenia OC posiadacza tego pojazdu mechanicznego, jest pozbawiona jakichkolwiek podstaw prawnych. Zgodnie z art. 3 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. nr 124, poz. 1152) ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotu lub ubezpieczenia mienia, jeśli ustawa lub ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa nakłada obowiązek zawarcia umowy. Z treści art. 4 pkt.1 cyt. Ustawy wynika natomiast, że ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe związku z ruchem tych pojazdów, zwane „ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych” jest ubezpieczeniem obowiązkowym. W świetle art. 5 ust.1 cyt. ustawy ubezpieczający zawiera umowę ubezpieczenia obowiązkowego z wybranym zakładem ubezpieczeń wykonującym działalność ubezpieczeniową w zakresie tego ubezpieczenia, zaś obowiązek ubezpieczenia uważa się za spełniony, jeżeli została zawarta umowa ubezpieczenia, na podstawie której osoba obciążona tym obowiązkiem korzysta z ochrony ubezpieczeniowej, a czas trwania i zakres tej ochrony odpowiadają przepisom ustawy lub odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych wprowadzających obowiązek ubezpieczenia (art. 10 Ust. 1 cyt. Ustawy). Gdy zaś chodzi o czas trwania ubezpieczenia, to odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń trwa przez okres wskazany w umowie i kończy się z upływem ostatniego dnia tego okresu, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie. W przypadku opłacania składki ubezpieczeniowej w ratach, niezapłacenie przez ubezpieczonego lub ubezpieczającego raty składki w terminie oznaczonym przez zakład ubezpieczeń, nie powoduje ustania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń (art. 12 w/w ustawy). Posiadacz pojazdu mechanicznego (art. 231 i 1a cyt. ustawy) jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu, a nadto posiadacz pojazdu samochodowego zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązany jest posiadać ochronę ubezpieczeniową przez cały okres, w którym pojazd ten jest zarejestrowany. Umowę ubezpieczenia OC posiadacza pojazdów mechanicznych zawiera się na okres 12 m-cy i okres ten kończy się z upływem dnia poprzedzającego początkowy dzień okresu ubezpieczenia. Zasada ta znajduje również zastosowanie odpowiednio do umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartej z tym samym dniem, w którym rozpoczyna się okres ubezpieczenia (art. 26 cyt. wyżej ustawy). Tak jak każda inna umowa, również umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych może być wypowiedziana. Zgodnie z art. 28 pkt. 1-1a cyt. ustawy, jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy, a zakład ubezpieczeń jest obowiązany potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, (przy czym ten obowiązek zakładu ubezpieczeń został wprowadzony dopiero ustawą z 19.08.2011 r.). Nie później też niż 14 dni przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, zakład ubezpieczeń jest obowiązany do wysłania ubezpieczonemu informacji o ubezpieczeniu na kolejny okres ubezpieczenia. Jednakże, zgodnie z art. 28 ust. 2.1 cyt. ustawy zawarcie następnej umowy nie następuje, pomimo braku powiadomienia ze strony posiadacza pojazdu mechanicznego, jeżeli nie została opłacona w całości określona w umowie składka za mijający okres 12 m-cy lub w przypadku cofnięcia zakładowi ubezpieczeń zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych albo w przypadku ogłoszenia upadłości lub zarządzenia likwidacji zakładu ubezpieczeń albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzenia postępowania upadłościowego, o którym mowa w art. 98 ust.2 cyt. ustawy. Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pozwanego jako posiadacza pojazdu mechanicznego opisanego wyżej została zawarta na okres od 28.12.2011 r. do 27.12.2012 r., której składka wyniosła 1356 zł i nie została przez pozwaną opłacona. Z tych więc względów także i te twierdzenia pozwanej, w których podała ona, że ubezpieczonym samochodem de facto nie jeździła, bo oddała pojazd do kasacji, należy uznać za niemające znaczenia dla merytorycznej oceny żądania pozwu. Podkreślenia wymaga również i to, że pozwana była obowiązana zapłacić wskazaną wyżej składkę do dnia 22.03.2012 r., zaś samochód pozwana oddała do kasacji miesiąc później, bo 26.06.2012 r. Wskazana wyżej ustawa, jej art. 33 reguluje problem wygaśnięcia stosunku ubezpieczenia, zgodnie z którym ( ust. 1 i 2 ) umowa ubezpieczenia OC posiadacza pojazdów mechanicznych ulega rozwiązaniu m.in. z chwilą wyrejestrowania pojazdu mechanicznego oraz z chwilą udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu mechanicznego niepowodującym zmiany posiadacza, z uwzględnieniem art. 79 ust. 1 pkt. 5 ustawy- Prawo o ruchu drogowym . Wedle wskazanego przepisu pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku np. udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności ( pkt. 5 ), przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub prowadzącego punkt zbierania pojazdów (pkt. 1), kradzieży pojazdu (pkt. 2). Sytuacja opisana w punkcie 1-ym w/w ustawy wynika z ustalonego wyżej stanu faktycznego, gdyż pozwana udokumentowała fakt trwałej i zupełnej utraty posiadania samochodu poprzez przekazanie go do demontażu w dniu 26.06.2012 r., przy czym o fakcie tym powiadomiła stronę powodziową dopiero w dniu 06.11.2012 r. Z powyższego wynika zatem, że do dnia 26.06.2012 r. pozwana korzystała z przedmiotowej ochrony ubezpieczeniowej, za którą nie zapłaciła składki, do której na mocy opisanej wyżej polisy zobowiązana była to uczynić do dnia 22.03.2013 r. Obowiązkiem pozwanej było zatem powiadomienie strony powodowej o fakcie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu poprzez oddanie go do demontażu, zaś obowiązkiem strony powodowej jest- zgodnie z przepisem art. 41 cyt. wyżej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia, czyli za okres od 27.06.2012 r. do dnia 27.12.2012 r. Uprawnienie to jest jednak w istotny sposób ograniczone, bowiem przysługuje ono bowiem wówczas, gdy w okresie poprzedzającym rozwiązanie umowy ubezpieczenia OC posiadacza lub kierujący pojazdem nie spowodował w związku z jego ruchem szkody, za którą zakład ubezpieczeń wypłacił (lub jest zobowiązany wypłacić) odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia OC. Dodać należy, iż składka ta winna być obniżona proporcjonalnie biorąc pod uwagę okres ubezpieczenia oraz datę, od której pojazd pozwanej został poddany demontażowi, a także fakt, iż w połowie okresu wskazanego ubezpieczenia pojazd uległ demontażowi i kasacji. Oznacza to, że w okresie od 27.12.2011 r. (początek ubezpieczenia) do 26.06.2012 r. (dzień przyjęcia samochodu do demontażu) pozwana przez 182 dni korzystała z ochrony ubezpieczeniowej nie płacąc za to składki. Skoro cały okres ubezpieczenia (od 28.12.2011 r. do 27.12.2012 r.) obejmował 366 dni, to składka ta za jeden dzień ubezpieczenia wynosiła ok. 3,71 zł, co oznacza, że za okres ubezpieczenia od 27.12.2011 r. do 26.06.2012 r. pozwana powinna zapłacić powodowi z tytułu składki kwotę 675 zł- ze stosownymi odsetkami. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na szczególną sytuację zdrowotną oraz majątkową i rodzinną pozwanej, Sąd nie obciążył pozwanej kosztami procesu czyniąc to na mocy art. 102 kpc .