Orzeczenie · 2024-03-04

I C 2369/20

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-03-04
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kredyt hipotecznyCHFwaloryzacjaabuzywnośćklauzula indeksacyjnaryzyko kursoweochrona konsumentaswoboda umówSąd Okręgowy

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa S. N. i T. N. przeciwko (...) S.A. o zapłatę, w której powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego banku kwoty 465.151,76 zł tytułem zwrotu nienależnych świadczeń. Podstawą ich roszczenia była rzekoma nieważność umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF z dnia 25 lipca 2007 r. z powodu zastosowania niedozwolonych postanowień umownych (abuzywność). Sąd oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne. W pierwszej kolejności sąd odniósł się do zarzutu nieważności umowy. Stwierdził, że klauzula waloryzacyjna jest dopuszczalna w polskim porządku prawnym, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (sygn. akt I CSK 1049/14) oraz art. 358¹ § 2 k.c., który dopuszcza zastrzeżenie innego miernika wartości niż pieniądz. Sąd podkreślił, że bank, udzielając kredytu walutowego, kalkuluje swoje ryzyko kontraktowe i może zaproponować niższe oprocentowanie, a ryzyko walutowe nie jest jedynie jednostronne. Sąd uznał, że powodowie nie wykazali, aby postanowienia umowy naruszały zasady współżycia społecznego lub naturę stosunku zobowiązaniowego. Następnie sąd rozpatrzył zarzut abuzywności postanowień umownych. Podkreślił różnicę między kontrolą abstrakcyjną a incydentalną. Stwierdził, że zarzut braku indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych nie jest trafny w kontekście działalności bankowej. Co do zarzutu rażącego naruszenia interesów konsumentów, sąd uznał, że powodowie nie wykazali dowolności w ustalaniu kursu CHF przez bank. Podkreślono, że kursy były ustalane na podstawie notowań rynkowych, a powodowie nie przedstawili dowodów na ich rażące oderwanie od rzeczywistości rynkowej. Sąd wskazał, że nawet gdyby uznać postanowienie dotyczące sposobu ustalania kursu za bezskuteczne, należałoby je zastąpić przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym (art. 354 k.c.) lub zastosować przepisy o zmianie stosunków (art. 357¹ k.c.). Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE (sygn. akt C-26/13, C-19/20), które nakazuje szukanie sposobów utrzymania ważności umów i przywrócenia równowagi między stronami. Sąd podkreślił, że powodowie mieli możliwość wcześniejszej spłaty kredytu lub przewalutowania, a także dokonywania spłat w walucie obcej, z czego nie skorzystali. Sąd uznał, że negatywna ocena opłacalności kredytu przez powodów wynikała głównie ze wzrostu kursu CHF, a nie z naruszenia dobrych obyczajów przez bank. W momencie zawierania umowy kredyt był korzystny dla powodów, a późniejsza zmiana kursu była nieprzewidywalna. W związku z tym, sąd oddalił powództwo i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie dopuszczalności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych i konieczności wykazania przez konsumenta rażącego naruszenia jego interesów lub dowolności w ustalaniu kursów przez bank.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a ocena abuzywności zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty są dopuszczalne i czy nie stanowią klauzul abuzywnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty są dopuszczalne, o ile nie naruszają rażąco interesów konsumenta i nie są sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd uznał, że powodowie nie wykazali, aby kursy ustalane przez bank były dowolne lub rażąco naruszały ich interesy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na swobodę umów (art. 353¹ k.c.) i możliwość zastrzeżenia innego miernika wartości niż pieniądz (art. 358¹ § 2 k.c.). Podkreślono, że ryzyko kursowe nie jest jednostronne. Sąd nie dopatrzył się dowodów na dowolność kursów ustalanych przez bank, a powodowie nie wykazali rażącego naruszenia ich interesów. Nawet w przypadku uznania postanowienia za bezskuteczne, możliwe jest jego zastąpienie przepisem prawa krajowego lub zastosowanie przepisów o zmianie stosunków.

Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF jest nieważna z powodu sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF nie jest nieważna z tych powodów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że klauzula waloryzacyjna jest dopuszczalna i nie przeczy naturze stosunku zobowiązaniowego ani zasadom współżycia społecznego. Powodowie nie wykazali, aby umowa była sprzeczna z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa.

Czy powodowie zostali należycie poinformowani o warunkach umowy kredytu indeksowanego, w tym o ryzyku kursowym?

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że powodowie zostali poinformowani o warunkach umowy i ryzyku kursowym, a ich twierdzenia o braku takiej informacji są niewiarygodne.

Uzasadnienie

Zeznania powodów o niepoinformowaniu ich o warunkach umowy i ryzyku kursowym zostały uznane za niewiarygodne w świetle doświadczenia życiowego i faktu podpisania przez nich oświadczeń potwierdzających zapoznanie się z ryzykiem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
S. N.osoba_fizycznapowód
T. N.osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 358¹ § § 2

Kodeks cywilny

Możliwość zastrzeżenia innego miernika wartości niż pieniądz.

pr. bank. art. 69

Prawo bankowe

Definicja i essentialia negotii umowy kredytu bankowego.

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).

Pomocnicze

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Sankcja nieważności bezwzględnej czynności prawnej.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Instytucja nienależnego świadczenia.

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Nienależne świadczenie.

k.c. art. 358¹ § § 4

Kodeks cywilny

Ograniczenie możliwości żądania zmiany wysokości świadczenia przez przedsiębiorcę.

k.c. art. 357¹

Kodeks cywilny

Klauzula rebus sic stantibus (nadzwyczajna zmiana stosunków).

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

Sposób wykonania zobowiązania zgodnie z treścią, celem społeczno-gospodarczym i zasadami współżycia społecznego.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność klauzuli waloryzacyjnej w umowie kredytu indeksowanego. • Brak wykazania przez powodów rażącego naruszenia ich interesów lub dowolności w ustalaniu kursów przez bank. • Powodowie zostali poinformowani o ryzyku kursowym i zaakceptowali warunki umowy. • Możliwość zastosowania przepisów prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub przepisów o zmianie stosunków w przypadku uznania postanowienia za bezskuteczne.

Odrzucone argumenty

Nieważność umowy kredytu hipotecznego z powodu abuzywności postanowień. • Naruszenie zasady równorzędności stron i dobrych obyczajów przez bank. • Dowolność w ustalaniu kursu CHF przez bank. • Niepoinformowanie powodów o warunkach umowy i ryzyku kursowym.

Godne uwagi sformułowania

klauzula waloryzacyjna jest postanowieniem umownym, które Sąd analizował w oparciu o obowiązujące przepisy i w związku z powyższym zadawał sobie pytanie, czy tego typu postanowienie jest dopuszczalne w ramach szeroko pojętej swobody umów. • nie sposób twierdzeniom powodów o niepoinformowaniu ich przez bank przed zawarciem umowy kredytu o treści podstawowych jej warunków (...) dać wiary. • nie do końca bowiem można wykluczyć scenariusz, zgodnie z którym na skutek różnych nieprzewidzianych działań wartość franka szwajcarskiego w stosunku do złotego mogłaby nawet radykalnie spaść. • nie wykazać, iż postanowienia umów o kredyt kształtują ich prawa i obowiązki jako konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. • nie sposób też pominąć wniosków płynących z wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20, który w motywach rozstrzygnięcia po raz kolejny i to kilkukrotnie podkreślał, że celem zamierzonym przez dyrektywę 93/13 jest ochrona konsumenta i przywrócenie równowagi pomiędzy stronami poprzez wyłączenie zastosowania warunków uznanych za nieuczciwe, przy jednoczesnym zachowaniu, co do zasady, ważności pozostałych warunków danej umowy jako całości.

Skład orzekający

Andrzej Kuryłek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych i konieczności wykazania przez konsumenta rażącego naruszenia jego interesów lub dowolności w ustalaniu kursów przez bank."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a ocena abuzywności zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest nadal istotne dla wielu konsumentów i prawników. Sąd szczegółowo analizuje argumenty obu stron.

Kredyt CHF: Czy bank ustalał kursy dowolnie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 465 151,76 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst