I C 234/17

Sygn. akt I C 234/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: S.S.R. Bartosz Kasielski Protokolant: aplikant aplikacji sędziowskiej P. K. po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa M. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w S. o zapłatę 1. zasądza od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz M. S. kwotę 5.019,06 zł (pięć tysięcy dziewiętnaście złotych 6/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 października 2016 roku do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo w pozostałej części; 3. zasądza od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz M. S. kwotę 2.888 zł (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem kosztów procesu; 4. nakazuje pobrać od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi kwotę 497,66 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych 66/100) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt I C 234/17 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 22 marca 2017 roku M. S. wystąpił przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w S. o zapłatę kwoty 5.400,39 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 października 2016 roku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za uszkodzony motocykl marki K. (...) , a także przyznanie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (pozew k.2 – 7) W odpowiedzi na pozew z dnia 21 kwietnia 2017 roku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w S. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nie kwestionując zasady swojej odpowiedzialności pozwana wskazała, że powód w żaden sposób nie udowodnił dochodzonego roszczenia co do wysokości. Nadto podniosła, iż zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej, mającym zastosowanie do stosunku ubezpieczenia łączącego pozwaną ze sprawcą szkody, z zakresu ubezpieczenia wyłączone są szkody w produkcie wprowadzonym do obrotu, a zatem należne powodowi odszkodowanie nie może obejmować wartości uszkodzonego tłoka z pierścieniami. (odpowiedź na pozew k.41 – 43) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny : M. S. jest właścicielem motocykla marki K. (...) od dnia 6 maja 2016 roku. (umowa sprzedaży motocykla k.11, karta pojazdu k.12) W lipcu 2016 roku M. S. zlecił serwisowi (...) wymianę tłoka w należącym do niego motocyklu. Wymieniana część w postaci tłoka z pierścieniami została nabyta od A. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) . Po dokonaniu wymiany tłoka z pierścieniami w dniu 4 lipca 2016 roku serwisant próbował uruchomić motor, jednak po 2 – 3 minutach doszło do jego usterki. (dowód z przesłuchania M. S. – protokół rozprawy z dnia 20 lipca 2017 roku 00:01:34-00:10:26 k.74 – 75 w zw. z k.115) Przyczyną usterki było pęknięcie pierścienia tłoka wynikłe z wady materiałowej elementu zakupionego od A. G. , prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) . (okoliczność bezsporna) W wyniku zdarzenia z dnia 4 lipca 2016 roku w motocyklu K. (...) należącym do M. S. doszło do uszkodzenia m.in. cylindra motocyklu, zaworu wydechowego, łożyska wału korbowego lewego oraz prawego, a także łożyska korbowodu. Celowe i uzasadnione ekonomicznie koszty naprawy motocykla K. (...) wynikłe z powyższych uszkodzeń wynoszą 5.311,58 złotych. Od chwili zdarzenia do chwili obecnej nie doszło do utraty wartości handlowej pojazdu. (opinia biegłego z zakresu budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych k.84 – 104) A. G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w S. obejmujące swoim zakresem datę zdarzenia (numer polisy (...) ). (okoliczność bezsporna) Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej lub użytkowania mienia obowiązujących w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w S. z zakresu ubezpieczenia wyłączone są szkody w produkcie wprowadzonym do obrotu. (Ogólne Warunki Ubezpieczenia k.50 – 60) M. S. zawiadomił (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w S. o powstałej szkodzie w dniu 8 lipca 2016 roku. (wiadomość e-mail z dnia 8 lipca 2016 roku – akta likwidacji szkody, płyta CD k.44) Decyzją z dnia 19 października 2016 roku ubezpieczyciel sprawcy szkody przyznał na rzecz M. S. kwotę 1.263,61 złotych tytułem odszkodowania, której wypłata miała nastąpić po przedstawieniu dyspozycji właściciela pojazdu. (decyzja z dnia 19 października 2016 roku k.13) W dalszym toku postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel oszacował koszt naprawy motocykla na kwotę 5.033,38 złotych, stwierdzając, iż powyższa kwota zostanie wypłacona po udokumentowaniu poniesienia takiego kosztu za pomocą faktury za naprawę, a także po przedstawieniu dokumentu potwierdzającego własność pojazdu, jak również dyspozycji w zakresie wypłaty odszkodowania. Kwotę całkowitych kosztów naprawy, stosownie do § 8 ust. 2 pkt 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia ubezpieczyciel pomniejszył o wartość tłoka z pierścieniami (jako elementu wprowadzonego do obrotu), a także o kwotę 5,85 tytułem normaliów związanych z wymianą tłoka z pierścieniami. (pismo ubezpieczyciela z dnia 1 lutego 2017 roku wraz z kalkulacją naprawy k.28 – 32) Wartość tłoka z pierścieniami do motocyklu K. (...) (a zatem elementu, który spowodował powstanie szkody w pojeździe M. S. ) wynosi 292,52 złotych. (okoliczność bezsporna) Pomimo wydanej w dniu 19 października 2016 roku decyzji ubezpieczyciel nie wypłacił M. S. tytułem odszkodowania żadnych kwot. (dowód z przesłuchania M. S. – protokół rozprawy z dnia 20 lipca 2017 roku 00:06:20-00:09:01 k.75 w zw. z k.115) Powyższy stan faktyczny ustalony został w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznania M. S. , załączone przez strony dokumenty, w tym dotyczące postępowania likwidacyjnego, jak również opinię biegłego z zakresu budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych. Złożona ekspertyza była spójna, konsekwentna, logiczna i wyczerpująco odpowiadała na zakreśloną tezę dowodową. Uwzględniając jej treść, brak zgłoszenia jakichkolwiek zarzutów przez strony co do jej treści, jak również wiedzę biegłego z zakresu powierzonej mu dziedziny oraz znaczne doświadczenie w sporządzaniu ekspertyz sądowych w sprawach o zbliżonej tematyce, nie ujawniły się żadne okoliczności deprecjonujące wartość dowodową jej ostatecznych konkluzji. Bezsporna wartości części zamiennej w postaci tłoka z pierścieniami w kwocie 292,52 złotych ustalona została na podstawie twierdzeń strony powodowej (k.114) oraz strony pozwanej zawartych w sporządzonym w toku postępowania likwidacyjnego piśmie z dnia 1 lutego 2017 roku oraz załączonej do niego kalkulacji naprawy, przygotowanej przez rzeczoznawcę ubezpieczyciela (k.28 – 32, płyta CD k.44). Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części. Przechodząc do merytorycznej oceny wywiedzionych roszczeń należy zaznaczyć, że zasada odpowiedzialności pozwanej nie była kwestią sporną. Bezspornym pozostawał bowiem fakt, że w dniu 4 lipca 2016 roku doszło do uszkodzenia motocykla powoda marki K. (...) wskutek użycia w trakcie jego naprawy wadliwej materiałowo części nabytej przez powoda od A. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) . Tym samym odpowiedzialność A. G. za szkodę spowodowaną wadliwą częścią sprzedaną powodowi nie budzi wątpliwości i ma charakter deliktowy – oparty na art. 415 k.c. Między stronami nie był również sporny fakt posiadania przez A. G. w chwili zdarzenia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 822 § 4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Co więcej w toku postępowania likwidacyjnego strona pozwana uznała zasadę swej odpowiedzialności i przyznała powodowi kwotę 1.263,61 złotych tytułem odszkodowania, następnie zaś oszacowała uzasadniony koszt naprawy motocykla na kwotę 5.033,38 złotych. Spór pomiędzy stronami dotyczył zatem jedynie powstania obowiązku naprawienia szkody, a także wysokości należnego powodowi odszkodowania. Pozwana w toku postępowania likwidacyjnego stała bowiem na stanowisku, iż obowiązek naprawienia szkody zaktualizuje się jedynie w przypadku faktycznego poniesienia i udokumentowania kosztów naprawy przez M. S. . W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do twierdzenia strony pozwanej jakoby dla powstania roszczenia o odszkodowanie relewantnym było rzeczywiste poniesienie kosztów naprawy uszkodzonej rzeczy przez poszkodowanego. Tego rodzaju problematyka wielokrotnie była przedmiotem analizy Sądu Najwyższego na tle sporów dotyczących szkód w pojazdach wynikłych z wypadków komunikacyjnych. Brak jest przy tym jakichkolwiek argumentów, aby przedstawione na gruncie takich stanów faktycznych rozważania nie zachowały aktualności także w innych sytuacjach dotyczących uszkodzenia pojazdu, jak tej mającej miejsce w niniejszej sprawie. W związku z powyższym w pełni zaaprobować należy pogląd, iż obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić, odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący od chwili wyrządzenia szkody do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób przewidziany prawem. Przy takim rozumieniu szkody i obowiązku odszkodowawczego nie ma znaczenia, jakim kosztem poszkodowany faktycznie dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle to uczynił albo zamierza uczynić. (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r. III CZP 68/01 OSNC 2002/6/74, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1988 r. I CR 151/88, LEX nr 8894, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r. V CKN 1273/00, LEX nr 55515). W konsekwencji uznać należy, iż obowiązek naprawienia powstałej w pojeździe szkody przez ubezpieczyciela nie jest w żaden sposób uzależniony od faktycznego poniesienia kosztów naprawy przez poszkodowanego w określonej wysokości. Mając na uwadze powyższe rozważania, a także bezsporną zasadę odpowiedzialności strony pozwanej, dalsze rozważania ograniczyć należy jedynie do wysokości odszkodowania należnego powodowi. Kwotę tę Sąd ustalił w oparciu o sporządzoną w sprawie i niekwestionowaną przez strony opinię eksperta korygując przyjęte przez niego wartości zgodnie z treścią postanowień umowy ubezpieczenia łączącej sprawcę szkody z ubezpieczycielem. Oszacowany przez biegłego koszt naprawy w kwocie 5.311,58 złotych obejmował bowiem (zgodnie z treścią tezy dowodowej) wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu. Nie uwzględniał on zatem postanowień § 8 ust. 2 pkt 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, zgodnie z którym ubezpieczyciel nie odpowiada za szkody w produkcie wprowadzonym do obrotu. Za produkt taki niewątpliwie należy uznać tłok z pierścieniami, który został przez sprawcę szkody sprzedany (a zatem wprowadzony do obrotu) poszkodowanemu. Tym samym o jego wartość w kwocie 292,52 złotych (bezsporną pomiędzy stronami) należało pomniejszyć należne powodowi odszkodowanie. Brak było natomiast podstaw do pomniejszenia należnego odszkodowania także o kwotę tzw. normaliów związanych z wprowadzoną do obrotu częścią, jak to uczynił ubezpieczyciel w toku postępowania likwidacyjnego, obniżając należną z tytułu normaliów kwotę o 5,86 złotych. N. (a ściślej: drobne znormalizowane wyroby metalowe takie jak śruby, wkręty i nity – por. słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny na stronie www.sjp.pwn.pl) związane z wymianą produktu wprowadzonego do obrotu nie są bowiem tym produktem. Postanowienia umowne w sposób jednoznaczny wyłączają natomiast odpowiedzialność ubezpieczyciela wyłącznie za szkody wyrządzone w samym produkcie, nie zaś w powiązanych z nim częściach. W konsekwencji zasądzeniu na rzecz powoda tytułem odszkodowania podlegała kwota 5.019,06 złotych (5.311,58 złotych – 292,52 złotych). W pozostałej części powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu. O odsetkach sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c. W zakresie żądania zasądzenia odsetek istotne jest ustalenie momentu, w którym dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. Zobowiązania z czynów niedozwolonych są bezterminowe, to znaczy termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania. Niemniej jednak stosownie do treści art. 817 § 1 k.c. , ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Powód zawiadomił ubezpieczyciela sprawcy szkody o wypadku już w dniu 8 lipca 2016 roku. Nie spełniając wynikającego z umowy świadczenia w 30-dniowym terminie strona pozwana popadła zatem w opóźnienie od dnia 9 sierpnia 2016 roku (uwzględniając treść art. 115 k.c. i fakt, iż dzień 7 sierpnia 2016 roku był dniem ustawowo wolnym od pracy). Mając jednak na uwadze zgłoszone przez powoda roszczenie oraz treść art. 321 k.p.c. i wynikający z niego zakaz orzekania ponad żądanie pozwu należności uboczne zasądzono od dnia 20 października 2016 roku. Wysokość odsetek została określona na podstawie art. 481 § 2 k.c. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zd. 2 in principio k.p.c. uznając, że powód uległ jedynie co do nieznacznej części swego żądania (5.019,06 złotych / 5.400,39 złotych = 93 %). W toku niniejszego postępowania M. S. poniósł koszty w wysokości 2.888 złotych (271 złotych tytułem opłaty od pozwu – art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, 1.800 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego – § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz 800 złotych tytułem wynagrodzenia biegłego – art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) i taka też kwota została zasądzona na jego rzecz od pozwanego ubezpieczyciela. W toku postępowania wygenerowane zostały również koszty sądowe, które tymczasowo poniósł Skarb Państwa w łącznej wysokości 497,66 złotych tytułem wynagrodzenia biegłego (k.108). Uwzględniając treść art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz zasadę ponoszenia kosztów procesu w niniejszej sprawie Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od pozwanego kwotę 497,66 złotych.