I C 2337/18

Sygn. akt I C 2337/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2019 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący : Sędzia SR Joanna Łakomska - Grzelak Protokolant : Justyna Umińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2019 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy z powództwa Powiatu (...) przeciwko Parafii rzymskokatolickiej św. J. N. M. P. i Podwyższenia Krzyża Świętego w O. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oddala powództwo. Sygn. akt I C 2337/18 UZASADNIENIE W dniu 4 września 2018 roku Powiat (...) wniósł przeciwko Parafii rzymskokatolickiej św. J. N. M. P. i Podwyższenia Krzyża Świętego w O. powództwo o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej (...) prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Zgierzu dla nieruchomości położonej w O. przy ulicy (...) z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale I tejże księgi wieczystej działek o numerach (...) o powierzchni 0,0157 ha i 147/1 o powierzchni 0,3181 ha oraz wpisanie obszaru 0,3338 ha. Podniosła, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi obszar cmentarza i jest własnością czasowa pozwanej Parafii, a obecnie teren nieruchomości położony jest w granicach trzech działek (...) . Dla działki (...) stanowiącej własność Powiatu (...) prowadzona jest księga wieczysta (...) i jest ona objęta dwiema księgami wieczystymi, a problem ten rozwiązać miałoby ujawnienie działek (...) we wskazanej w żądaniu księdze wieczystej (pozew – k. 3-5). Pozwana Parafia wniosła o oddalenie powództwa (protokół rozprawy – k. 47). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 8 sierpnia 1961 roku R. -Katolicka Parafia św. J. w O. nabyła na podstawie umowy sprzedaży od Skarbu Państwa nieruchomość położoną w O. przy ul. (...) o obszarze 37 arów 52 metrów kwadratowych na własność czasową z zastrzeżeniem jej powrotu na rzecz Państwa po upływie lat osiemdziesięciu od umowy (bezsporne, nadto kopia umowy – k. 9-11). Dla wskazanej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta (...) , a ujawniony obszar nieruchomości wynosi 0,3752 ha. Numery ewidencyjne działek nie są ujawnione w dziale I księgi. Jako właściciel ujawniona jest Parafia R. – Katolicka św. J. w O. , a księga zawiera wpis wzmianki o czasowym charakterze własności i zastrzeżeniu powrotu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa po upływie lat 80 od 9 sierpnia 1961 roku (odpis księgi – k. 7-8). Parafia ta nosi obecnie nazwę Parafii rzymskokatolickiej św. J. N. M. P. i Podwyższenia Krzyża Świętego w O. (bezsporne). Według ewidencji gruntów działka (...) stanowiąca część ul. (...) o powierzchni 0,0157 ha objęta jest księgą wieczystą KW (...) , a jej właścicielem jest Skarb Państwa, zarządcą zaś Burmistrz Miasta O. (wypis i wyrys z rejestru gruntów – k. 13-14). Według ewidencji gruntów działka (...) położona przy ul. (...) o powierzchni 0,3181 ha objęta jest księgą wieczystą KW (...) , a jej właścicielem jest Skarb Państwa, zaś Parafia Rzymskokatolicka użytkownikiem wieczystym (wypis i wyrys z rejestru gruntów – k. 15-16). Działka (...) o powierzchni 2,6391 ha stanowi ulicę (...) – publiczną drogę powiatową nr (...) . Objęta jest objęta jest księgą wieczystą (...) , a jej właścicielem jest Powiat (...) na podstawie decyzji Wojewody (...) z 1 kwietnia 2011 roku GN.V. (...) (wypis i wyrys z rejestru gruntów – k. 17-18, odpis księgi – k. 19-20, decyzja – k. 22-23). Powyższy stan faktyczny jest bezsporny i znajduje potwierdzenie w złożonych dokumentach. Sąd zważył co następuje: Podstawą roszczenia Powiatu miał być zgodnie z treścią pozwu art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz. U. 124 poz. 1361 z 2001 r. z późn. zm.) stanowiący, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Uzasadnienie pozwu (pomijając nawet zawarte w nim błędy w oznaczeniu działek) i załączone do niego dokumenty nie pozwalają stwierdzić jakie prawo Powiatu (...) nie zostało ujawnione w przedmiotowej księdze wieczystej. Również samo żądanie pozwu nie daje odpowiedzi na to pytanie. Twierdzenie Powiatu o przysługującym mu prawie własności działki (...) znajduje potwierdzenie w treści księgi wieczystej (...) , ale nijak się to ma do żądania pozwu dotyczącego wpisów w księdze (...) . Powód nie tylko nie wykazał prawa własności działek wskazanych w powództwie, ale nawet nie twierdził jakoby był ich właścicielem. Nadto żądanie pozwu nie dotyczy ujawnienia we wskazanej księdze jakichkolwiek praw Powiatu (...) . Domyślać się można jedynie, że powód zmierzał do odłączenia z księgi (...) działki (...) i jej obszaru. Wymaga to jednak sporządzenia mapy do celów prawnych i złożenia wniosku przez właściciela w postępowaniu wieczystoksięgowym, a dopiero w razie sporu w tym zakresie procesu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W przypadku, gdy dwie różne osoby są wpisane do odrębnych ksiąg wieczystych jako właściciele tej samej nieruchomości, to tego rodzaju sytuacja prawna powinna być rozstrzygnięta w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przyjmuje się co do zasady, że powództwo z art. 10 u.k.w.h nie obejmuje działu I księgi, ale zasada ta doznaje wyjątków między innymi przy podwójnym hipotekowaniu czy w przypadku błędnego ujawnienia jednej z kilku działek objętych daną księgą, czy też błędnego odłączenia działki z księgi wieczystej. Wymaga to jednak takiego sformułowania powództwa by w wyniku jego uwzględnienia doszło do ujawnienia we wskazanej księdze stanu prawnego zgodnego z rzeczywistością. Powództwo Powiatu (...) zostało błędnie sformułowane i zmierzałoby jedynie do ujawnienia w dziale I księgi numerów ewidencyjnych części działek nią objętych, ale nie do usunięcia stanu ewentualnego podwójnego hipotekowania działki (...) , które zresztą nie zostało wykazane przez złożenie niezbędnej mapy do celów prawnych. Powiatowi (...) nie służą przy tym jakiekolwiek prawa do działek (...) , co niezależnie od powyższego wyklucza jego legitymację czynną przy zawartym w pozwie sformułowaniu żądania. Powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może wszak wytoczyć tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 626 [2] § 5 k.p.c. wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawie o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym sąd jest związany treścią żądania pozwu (por. przykładowo V CSK 105/16 – wyrok SN z dnia 19 października 2016 roku, III CZP 78/08 – uchwała Sn z 28 sierpnia 2008 roku, III CKN 1214/98 – wyrok SN z 21 marca 2001 roku), a jednocześnie rolą Sądu nie było pouczenie powoda o właściwym sformułowaniu powództwa, zwłaszcza przy reprezentowaniu Powiatu przez radcę prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo jako całkowicie bezzasadne. Pozwana Parafia nie zgłosiła poniesienia jakichkolwiek kosztów procesu, a zatem Sąd nie zawarł w wyroku orzeczenia w tym zakresie.