I C 232/16

Sąd Rejonowy w SłupskuSłupsk2016-10-18
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia majątkoweŚredniarejonowy
ubezpieczenie OCskładkaponowna wycenahistoria szkóddoręczenie aneksupodstawa prawnaryzyko ubezpieczeniowe

Sąd oddalił powództwo o zapłatę różnicy w składce ubezpieczeniowej, uznając, że ubezpieczyciel nie wykazał podstaw do ponownej wyceny składki ani skutecznego doręczenia aneksu pozwanej.

Powód (...) S.A. dochodził zapłaty 438 zł tytułem dopłaty do składki ubezpieczenia OC pojazdu. Twierdził, że po zawarciu umowy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące historii szkód pozwanej, co uzasadniało ponowną kalkulację składki z 288 zł do 726 zł. Pozwana kwestionowała zasadność podwyżki i skuteczne doręczenie aneksu. Sąd uznał, że powód nie wykazał ani podstaw do zmiany składki (uczestnictwo w szkodach jako poszkodowany lub sprawca w kontekście działalności gospodarczej nie wpływa na ryzyko przy prywatnym użytkowaniu pojazdu), ani skutecznego doręczenia aneksu pozwanej.

Powód (...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce wniósł pozew o zapłatę 438 zł tytułem dopłaty do składki ubezpieczenia OC pojazdu, twierdząc, że po zawarciu umowy w dniu 10.07.2012 roku ujawniły się nowe okoliczności dotyczące historii szkód pozwanej D. K., co uzasadniało ponowną kalkulację składki z pierwotnej kwoty 288,00 zł do 726,00 zł. Pozwana wniosła sprzeciw, podnosząc zarzuty przedawnienia i niezasadności roszczenia. Sąd ustalił, że pozwana zadeklarowała we wniosku o ubezpieczenie brak szkód w ciągu ostatnich 5 lat, a pierwotna składka została ustalona na 288,00 zł ze znacznymi zniżkami. Powód w piśmie z 30.08.2012 roku poinformował o ujawnieniu większej liczby szkód i zaproponował aneks do umowy podwyższający składkę do 726,00 zł. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny potwierdził, że pozwana uczestniczyła w zdarzeniach szkodowych jako poszkodowana (4 razy) i jako sprawca (1 raz, ale nie jako kierujący pojazdem). Sąd uznał, że powód nie wykazał podstaw do ponownej wyceny składki zgodnie z art. 8a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ponieważ fakt bycia poszkodowanym w szkodzie lub sprawcą w kontekście działalności gospodarczej (instruktor nauki jazdy) nie przekłada się na zwiększone prawdopodobieństwo wypadku ubezpieczeniowego dla pojazdu wykorzystywanego prywatnie. Ponadto, powód nie udowodnił, że pozwana skutecznie otrzymała pismo informujące o zmianie wysokości składki. Wobec braku przesłanek do zmiany składki i niewykazania doręczenia aneksu, sąd oddalił powództwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli ubezpieczający nie podał znanych sobie okoliczności, które istotnie zwiększają prawdopodobieństwo wypadku, a ubezpieczyciel o nie zapytywał przed zawarciem umowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że fakt uczestniczenia w szkodach jako poszkodowany lub sprawca w kontekście działalności gospodarczej (instruktor nauki jazdy) nie stanowi okoliczności istotnie zwiększającej prawdopodobieństwo wypadku dla pojazdu wykorzystywanego prywatnie, co wyklucza możliwość ponownej wyceny składki na podstawie art. 8a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

D. K.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnej Oddział w Polscespółkapowód
D. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

u.u.o. art. 8a § 1 i 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zakład ubezpieczeń ma prawo żądać zmiany wysokości składki, jeżeli ubezpieczający nie podał znanych sobie okoliczności, o które zakład zapytywał przed zawarciem umowy, a które istotnie zwiększają prawdopodobieństwo wypadku. Zmiany na niekorzyść ubezpieczającego dokonane bez zawiadomienia go nie są skuteczne.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do ponownej wyceny składki ubezpieczeniowej zgodnie z art. 8a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, gdyż ujawnione szkody nie zwiększały istotnie ryzyka dla pojazdu prywatnego. Nieskuteczne doręczenie aneksu do umowy pozwanej, co czyni zmianę składki bezskuteczną.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zapłatę różnicy w składce jest zasadne z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności dotyczących historii szkód pozwanej. Pozwana została skutecznie poinformowana o zmianie wysokości składki.

Godne uwagi sformułowania

Fakt uczestniczenia w kolizji bądź wypadku drogowym jako osoba poszkodowana, w sytuacji, gdy nie jest się sprawcą tego zdarzenia nie jest okolicznością, która pociąga za sobą istotną zmianę prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego. Niezależnie od powyższych rozważań powód nie wykazał, że doręczył pozwanej pismo informujące o zwiększeniu wysokości składki na kwotę 726,00 zł. Zmiany na niekorzyść ubezpieczającego dokonane bez zawiadomienia go o tym fakcie nie są skuteczne.

Skład orzekający

Katarzyna Niemczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości zmiany składki ubezpieczeniowej po zawarciu umowy OC, wymogów skutecznego doręczenia aneksu oraz oceny wpływu historii szkód na ryzyko ubezpieczeniowe w zależności od sposobu wykorzystania pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie pojazd jest wykorzystywany prywatnie, a szkody, o których mowa, miały związek z działalnością gospodarczą ubezpieczonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne deklarowanie historii szkód przy zawieraniu ubezpieczenia OC i jak ubezpieczyciele próbują korygować składki. Pokazuje też, że sąd dokładnie bada, czy podwyżka jest uzasadniona i czy klient został o niej prawidłowo poinformowany.

Czy ubezpieczyciel może podnieść składkę OC po fakcie? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 438 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 232/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2016 roku Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Katarzyna Niemczyk Protokolant: starszy sekretarz sądowy M. K. po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 roku w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej Oddział w Polsce z siedzibą w W. przeciwko D. K. o zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 232/16 UZASADNIENIE Powód (...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w W. , reprezentowany przez radcę prawnego, w dniu 22.06.2015 roku wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko D. K. o zapłatę kwoty 438,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 30.08.2012 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych w wysokości 30,00 zł, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i kosztów z tytułu prowizji e – card w wysokości 0,30 zł. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że strony w dniu 10.07.2012 roku zawarły umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Wobec ujawnionych rzeczywistych danych o historii poprzednich zobowiązań pozwanej z tytułu wyrządzonych szkód powód dokonał ponownej kalkulacji składki. Pomimo jednoznacznych warunków umowy pozwana nie uiściła na rzecz powoda należności w pełnej wysokości. Referendarz sądowy Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie wydał w dniu 7.07.2015 roku nakaz zapłaty (k. 4 v.) Pozwana D. K. wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty (k. 5). W dniu 2.10.2015 roku zostało wydane postanowienie o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Słupsku (k. 7 v.). W piśmie z dnia 7.03.2016 roku powód wskazał, że pozwana uiściła składkę w pierwotnej wysokości (288,00 zł), jednakże wobec ustalenia, iż ilość zadeklarowanej przez pozwaną szkód jest inna, powód sporządził aneks do umowy ustalający nową wysokość składki (726,00 zł). Pozwana pomimo otrzymania aneksu do umowy oraz wezwania do zapłaty nie uiściła na rzecz powoda różnicy pomiędzy składką pierwotnie ustaloną, a ponownie wyliczoną (k. 12 – 16). W sprzeciwie od nakazu zapłaty wniesionym na urzędowym formularzu pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty w całości. Pozwana podniosła zarzuty przedawnienia roszczenia oraz niezasadności roszczenia. Ponadto pozwana zażądała zasądzenia na jej rzecz kosztów sądowych według ich spisu, który zostanie załączony (k. 63 – 64 v.) Na rozprawie w dniu 30.06.2016 roku pozwana wniosła o oddalenie powództwa (k. 69 – 70). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 10.07.2012 roku D. K. złożyła (...) Spółce Akcyjnej Oddział w Polsce z siedzibą w W. wniosek o zawarcie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (OC) dotyczący pojazdu stanowiącego własność pozwanej marki F. nr rej. (...) na okres od dnia 14.07.2012 roku. W pozycji dane właściciela pojazdu wskazano: - adres zameldowania: ul. (...) , (...)-(...) U. ; - adres korespondencyjny: ul. (...) , (...)-(...) S. . We wniosku w rubryce historia ubezpieczenia właściciela pojazdu wskazano: wszelkie zgłoszone szkody w ciągu ostatnich 5 lat wskazano „0”. W pozycji sposób używania pojazdu wskazano: prywatny. (dowód: wniosek k. 23 – 25) W dniu 10.07.2012 roku została wystawiona polisa przez (...) Spółce Akcyjnej Oddział w Polsce z siedzibą w W. na ubezpieczoną D. K. dotyczącą ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu marki F. nr rej. (...) na okres od dnia 14.07.2012 roku do dnia 13.07.2013 roku. Składka roczna została wskazana na kwotę 288,00 zł. Zniżka za bezszkodowość została określona na 60%. dodatkowa zniża od A. D. została wskazana na 27%. (dowód: pismo z dnia 10.07.2012 roku k. 26 – 29) D. K. uiściła na rzecz powoda składkę w wysokości 288,00 zł. (bezsporne) W piśmie datowanym na dzień 30.08.2012 roku, w którym jako adresata wskazano pozwaną z adresem przy ul. (...) w S. powód wskazał, że z uwagi na ujawnienie okoliczności, które pociągają za sobą zmianę ryzyka ubezpieczeniowego (faktyczna liczba zaistniałych szkód w ostatnich 5 latach jest wyższa od zadeklarowanej) dokonał ponownej wyceny składki. Roczna wysokość składki wynosi 726,00 zł. W piśmie wskazano daty zdarzeń: AC: (...) ; (...) ; (...) ; OC + AC: 01.2010. Wskazano, że kwotę 438,00 zł należy wpłacić w terminie 14 dni od otrzymania dokumentu. (dowód: pismo z dnia 30.08.2012 roku k. 30 i 31) Została wystawiona nowa polisa ze składką w wysokości 726,00 zł. (dowód: polisa z dnia 30.08.2012 roku k. 32 - 34) Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w piśmie z dnia 29.08.2012 roku kierowanym do powoda wskazał, że D. K. w okresie od dnia 14.01.20008 roku do dnia 14.07.2012 roku uczestniczyła w zdarzeniach: szkodowych: 1/ AC – jako poszkodowana w datach: - 21.02.2008 roku; - 22.01.2010 roku; - 7.02.2010 roku; - 25.03.2010 roku. 2/ OC – jako sprawca w dniu 22.01.2010 roku. Wskazano, że w żadnym z tych zdarzeń pozwana nie była osobą kierującą pojazdem. (dowód: pismo z dnia 29.08.2012 roku k. 40 – 41) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Sporne w sprawie było to, czy pozwana otrzymała pismo z ustaleniem nowej wysokości składki na kwotę 726,00 zł jak również to czy istniała podstawa do ponownej wyceny składki i jej wysokości. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywał, zgodnie z przepisem art. 6 k.c. , na powodzie. Powód temu obowiązkowi nie sprostał. Na mocy przepisu art. 8 „a” ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22.05.2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U.2013.392 j.t.) jeżeli ubezpieczający nie podał zakładowi ubezpieczeń znanych sobie okoliczności, o które zakład ubezpieczeń zapytywał przed zawarciem umowy ubezpieczenia obowiązkowego i które pociągają za sobą istotną zmianę prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego, zakład ubezpieczeń ma prawo żądać odpowiedniej zmiany wysokości składki ubezpieczeniowej z uwzględnieniem zwiększenia prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego wskutek okoliczności niepodanych do jego wiadomości. W razie zawarcia przez zakład ubezpieczeń umowy ubezpieczenia obowiązkowego mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne. Zgodnie ze słusznym stanowiskiem zmiany na niekorzyść ubezpieczającego dokonane bez zawiadomienia go o tym fakcie nie są skuteczne (tak Zdzisław Gawlik, komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, art. 811 k.c.). Fakt uczestniczenia w kolizji bądź wypadku drogowym jako osoba poszkodowana, w sytuacji, gdy nie jest się sprawcą tego zdarzenia nie jest okolicznością, która pociąga za sobą istotną zmianę prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego. Pozwana, jak wynika z informacji uzyskanej z Ubezpieczeniowego Funduszu Ubezpieczeniowego, była czterokrotnie osobą poszkodowaną w wyniku takiego zdarzenia, ponadto raz była odpowiedzialna za takie zdarzenie, ale nigdy w ciągu ostatnich 5 lat nie była sprawcą takiego zdarzenia. Jak przy tym podała na rozprawie pozwana jedno zdarzenie, w który została uznana za sprawcę (ale nie osobę kierującą) wiązał się z prowadzeniem nauki jazdy, albowiem pozwana jest instruktorem nauki jazdy i do zdarzenia doszło gdy auto prowadził kursant. Natomiast przedmiotowa umowa ubezpieczenia, której dotyczy żądanie pozwu, jak wynika z wniosku ubezpieczeniowego dotyczy pojazdu wykorzystywanego do celów prywatnych. W związku z tym ujawnienie faktu wystąpienia szkody za którą odpowiedzialność ponosiła pozwana jako osoba prowadząca działalność w postaci instruktora nauki jazdy, gdy nie była sprawcą tego wypadku, nie może automatycznie przekładać na ustalenie zwiększenia wystąpienia prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego, gdy ubezpieczany pojazd jest wykorzystywany do celów prywatnych. Niezależnie od powyższych rozważań powód nie wykazał, że doręczył pozwanej pismo informujące o zwiększeniu wysokości składki na kwotę 726,00 zł. Pismo jest dowodem na to, ze zostało sporządzone w tej treści. Pozwana zaprzeczyła, aby otrzymała te pismo przed wytoczeniem sprawy sądowej. Powód nie wykazał aby pismo to zostało doręczone osobiście bądź przez awizowanie pozwanej. W poczet materiału dowodowego nie został złożony dowód w postaci potwierdzenia odbioru korespondencji z tym pismem przez pozwaną. Uznać wobec tego należy, że pozwana nie została zawiadomiona o zmianie wysokości składki, zatem zmiana taka jest nieskuteczna. Powód ustalił nową wysokość składki w sierpniu 2012 roku, a pozew został wniesiony w dniu 22.06.2015 roku, tj. przed upływem trzyletniego okresu przedawnienia roszczeń przewidzianego dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ( art. 118 k.c. ). Podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia jest nietrafny, natomiast nie ma znaczenia dla oceny zasadności żądania pozwu. Wobec braku przesłanek z art. 8 „a” ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U.2013.392 j.t.) oraz niewykazania zawiadomienia pozwanej o zmianie wysokości składki, sąd powództwo oddalił, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI