I C 2308/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo Wspólnoty Mieszkaniowej ul. (...) w W. przeciwko E. S. dotyczyło uznania za bezskuteczne czynności prawnych polegających na ustanowieniu odrębnej własności lokali i przeniesieniu ich własności w celu zwolnienia z długu (datio in solutum) na podstawie art. 453 k.c. Wspólnota argumentowała, że czynności te, zawarte w 2018 roku, miały na celu wyprowadzenie majątku spółki (...) sp. z o.o. sp. k. i pokrzywdzenie wierzycieli, w tym samej Wspólnoty, której przysługiwały wierzytelności z tytułu wad budynku. Pozwana E. S. zaprzeczała tym twierdzeniom, wskazując na istnienie wierzytelności wobec spółki i prawidłowość transakcji. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo główne, uznając roszczenia za przedawnione i niewykazane co do wysokości. Sąd podkreślił, że Wspólnota nie wykazała istnienia wierzytelności, która nie byłaby zobowiązaniem naturalnym, ani nie sprecyzowała jej wysokości. W zakresie roszczeń ewentualnych o stwierdzenie nieważności umów, sąd oddalił je z powodu braku legitymacji procesowej pozwanej, która nie była następcą prawnym zlikwidowanej spółki. Sąd uznał, że czynności prawne, choć mogły prowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli, nie mogły być uznane za bezskuteczne z powodu braku wykazania istnienia wierzytelności Wspólnoty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek skargi pauliańskiej w kontekście transakcji datio in solutum, znaczenie wykazania wierzytelności i jej wysokości, a także kwestie przedawnienia roszczeń w sprawach dotyczących wad budowlanych i odpowiedzialności deweloperów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego z licznymi powiązaniami między podmiotami i złożonymi transakcjami finansowymi. Brak jednoznacznego rozstrzygnięcia co do istnienia i wysokości wierzytelności Wspólnoty ogranicza jego uniwersalność.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynności prawne polegające na ustanowieniu odrębnej własności lokalu i przeniesieniu jego własności w celu zwolnienia z długu (datio in solutum) mogą być uznane za bezskuteczne wobec wierzyciela na podstawie skargi pauliańskiej (art. 527 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo zostało oddalone z powodu przedawnienia roszczeń oraz niewykazania ich wysokości, a także braku wykazania istnienia wierzytelności, która nie byłaby zobowiązaniem naturalnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wspólnota nie wykazała istnienia wierzytelności, która nie byłaby przedawniona lub nie stanowiła zobowiązania naturalnego, a także nie sprecyzowała jej wysokości. Pomimo że czynności mogły prowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli, brak wykazania wierzytelności uniemożliwił uwzględnienie skargi pauliańskiej.
Czy sąd może stwierdzić nieważność umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności w celu zwolnienia z długu na podstawie art. 58 k.c. w postępowaniu, w którym pozwanym nie jest podmiot zobowiązany do stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo zostało oddalone z powodu braku legitymacji procesowej pozwanej, która nie była następcą prawnym zlikwidowanej spółki.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w postępowaniu o ustalenie nieważności umowy, powództwo powinno być skierowane przeciwko podmiotowi, który jest stroną spornego stosunku prawnego lub jego następcą prawnym. Pozwana E. S. nie posiadała takiej legitymacji w stosunku do zlikwidowanej spółki.
Czy roszczenia Wspólnoty Mieszkaniowej z tytułu wad budynku, zgłoszone po upływie terminów rękojmi i przedawnienia, mogą być dochodzone na drodze sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia te zostały uznane za przedawnione.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że datą początkową biegu terminu przedawnienia jest data decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie budynku (31.10.2017 r.). Roszczenia z tytułu rękojmi (5-letni termin na zgłoszenie wad i roczny termin przedawnienia) oraz roszczenia z tytułu nienależytego wykonania umowy (6-letni termin przedawnienia) uległy przedawnieniu przed wniesieniem pozwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wspólnota Mieszkaniowa ul. (...) w W. | instytucja | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) sp. z o.o. sp. k. | spółka | dłużnik |
| (...) sp. z o.o. | spółka | komplementariusz |
| A. S. | osoba_fizyczna | wspólnik/członek zarządu |
| D. K. (1) | osoba_fizyczna | wspólnik/komandytariusz |
| G. B. | osoba_fizyczna | następca prawny |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zwolnienia z długu w celu wykonania zobowiązania (datio in solutum).
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Przepis regulujący instytucję skargi pauliańskiej, umożliwiający wierzycielowi żądanie uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec niego, jeśli czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący terminów przedawnienia roszczeń.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
Definicja pokrzywdzenia wierzyciela jako stanu, w którym dłużnik stał się niewypłacalny lub pogłębił swoją niewypłacalność.
k.c. art. 527 § 3
Kodeks cywilny
Domniemanie wiedzy osoby trzeciej o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli osoba trzecia jest w bliskim stosunku z dłużnikiem.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Możliwość uznania czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, nawet bez jej wiedzy o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.c. art. 568
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący terminów zgłoszenia wad i przedawnienia roszczeń z tytułu rękojmi.
k.s.h. art. 102
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność wspólników spółki komandytowej za zobowiązania spółki.
u.p.b. art. 60
Prawo budowlane
Obowiązek przekazania dokumentacji przez dewelopera.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczeń Wspólnoty. • Niewykazanie wysokości roszczenia przez Wspólnotę. • Brak legitymacji procesowej pozwanej w zakresie roszczeń ewentualnych. • Brak wykazania istnienia wierzytelności, która nie byłaby zobowiązaniem naturalnym.
Odrzucone argumenty
Czynności prawne dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli. • Niewypłacalność dłużnika. • Świadomość pozwanej o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli. • Nieważność umów z powodu sprzeczności z prawem lub pozorności.
Godne uwagi sformułowania
Pokrzywdzenie wierzyciela winno jednak istnieć tak na datę dokonania czynności, jak i w chwili jej zaskarżania oraz orzekania przez sąd. • Dla skuteczności skargi pauliańskiej nie jest konieczne, aby w zamiarze dłużnika leżało pokrzywdzenie wierzycieli ani też by zamiar ten skierowany był przeciwko określonemu wierzycielowi. Wystarczy, że dłużnik ma świadomość pokrzywdzenia wierzycieli. • W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, iż rzeczywiście została uiszczona cena za wierzytelności objęte umową cesji zawartej pomiędzy D. K. (1) a E. S. • Wspólnota nie wykazała, aby wzywała Spółkę do zapłaty, lub choćby wystąpiła z zawezwaniem do polubownego rozwiązania sporu.
Skład orzekający
Piotr Królikowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek skargi pauliańskiej w kontekście transakcji datio in solutum, znaczenie wykazania wierzytelności i jej wysokości, a także kwestie przedawnienia roszczeń w sprawach dotyczących wad budowlanych i odpowiedzialności deweloperów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego z licznymi powiązaniami między podmiotami i złożonymi transakcjami finansowymi. Brak jednoznacznego rozstrzygnięcia co do istnienia i wysokości wierzytelności Wspólnoty ogranicza jego uniwersalność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych transakcji finansowych, potencjalnego pokrzywdzenia wierzycieli i wad budowlanych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i nieruchomościach. Wątek odpowiedzialności dewelopera i ochrony wierzycieli jest zawsze aktualny.
“Czy umowa 'w zamian za dług' może chronić przed wierzycielami? Sąd analizuje skargę pauliańską w sprawie wadliwego budynku.”
Dane finansowe
WPS: 411 101,2 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.